Серепчи Улан Шамшиев

Шамшиев: мигранттардын 200 миңдей баласы соцкызматтарды колдоно албай жатат

Серепчи Улан Шамшиев азыркы учурда Кыргызстандын аймагында төрөлгөндүгү тууралуу эч кандай маалыматы жок балдар мектепке кире албай, медициналык жардам ала албай кыйналып жатышканын айтты.
Шамшиев: мигранттардын 200 миңдей баласы соцкызматтарды колдоно албай жатат

Эмгек жана социалдык өнүктүрүү министрлиги тарабынан ата-энеси миграцияда жүргөн балдар боюнча изилдөө жүргүзүлгөн болчу. Анын жыйынтыгында 200 миңге жакын баланын ата-энеси мигрант экени аныкталган. Бул тууралуу Улан Шамшиев Sputnik Кыргызстан радиосунун таңкы эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Анын айтымында, ата-энеси мигрант болуп жүргөн балдарды убактылуу камкордукка алуунун механизми жакшы иштебей жатат.

"Азыркы учурда ички жана өзгөчө сырткы миграция күч алган убак. Миллиондогон ишке жарамдуу кыргыз жарандары чет өлкөлөрдө иштеп жүрүшөт. Бул балдарга өтө терс таасирин тийгизип, алар толук эмес үй-бүлөдө өсүп жатышат. Жетиштүү тарбия албай, социалдык кызматтарды колдоно албай калышууда. Балдарды мектепке орноштуруу, медициналык жардам көрсөтүүдөгү кыйынчылык документтеринин толук эместигинен чыгып жатат. Балдар кодексинде ата-энеси балага камкордук кыла албай калган учурда аны сөзсүз түрдө камкордук кыла турган же көзөмөлгө алган бирөөнү дайындоо жөнүндө айтылган. Бирок ар кандай кагаз иштеринен качкан мигранттар балдарын тааныш, тууган-туушкандарга таштап кетүүдө. Соттун чечими жок эле райондук социалдык өнүктүрүү бөлүмдөрүнүн мигранттардын балдарын маалымат базасына киргизип, алардын жашоо-шартын, абалын текшерип туруу мүмкүнчүлүгүн түзүү каралып жатат. Бул боюнча мамлекеттик миграция, ИИМ жана серепчилер тарабынан сунуштар берилген", — деди Шамшиев.

Серепчи чет мамлекеттеги кароосуз калган балдарды өлкөгө кайтарууда да бир топ көйгөйлөр бар экенин кошумчалады.

Белгилер:
кодекс, балдар, миграция, Улан Шамшиев
Тема боюнча
Тодогелдиев: оор кырдаалда калган балдарды табуу боюнча база түзүлүп жатат
Sputnik Кыргызстан радиосунун Көөнө сөз рубрикасы

Талантбеков: ууландыруучу же мас кылуучу нерсени "кыйгак" десе болот

"Көйкашка" коомдук бирикмесинин мүчөсү, манасчы Нурбек Талантбеков жаңы кирген сөздөрдү колдонууда дароо эле түз которууга ашыкпай, ата-бабаларыбыз сүйлөп жүргөн аталыштарга маани берүү керектигин айтты.
Талантбеков: ууландыруучу же мас кылуучу нерсени "кыйгак" десе болот

"Кыйгак" найзанын учундагы курч металлды түшүндүрөт. Бул тууралуу Нурбек Талантбеков Sputnik Кыргызстан радиосунун "Көөнө сөз" рубрикасында маалымдады.

Анын айтымында, бул сөздү бир нече мааниде колдонууга болот.

Манасчи, член общественного объединения Көйкашка Нурбек Талантбеков на радиостудии Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Асель Сыдыкова
"Көйкашка" коомдук бирикмесинин мүчөсү, манасчы Нурбек Талантбеков
"Жыгач найзанын учуна ашталып бекитилген курч металлды "кыйгак" деп койгон. Ошондой эле колду тилип кете турган жалбыракты дагы ушул сөз менен сүрөттөөгө болот. Мындан тышкары, "кыйгак" сөзүнүн өтмө маанисинде уу, ууландыруучу же мас кылуучу нерсе катары түшүнүүгө болот. Бул үч маанисин тең колдонууга мүмкүндүк бар. Адатта ууну өз аты менен эле атап жүрөбүз. Бирок анын синоними катары "кыйгак" деп колдонуу дагы артыкчылык кылбайт", — Талантбеков.

Манасчы көөнө сөздөр күнүмдүк турмушта көбүрөөк колдонулса, тилди байытууга, шөкөттөөгө көмөгү тие турганын кошумчалады.

Белгилер:
Кыргызстан, эне тил, Манас эпосу, Нурбек Талантбеков
Тема боюнча
Талантбеков: "Манас" эпосунда алимент деген сөздүн түшүндүрмөсү бар
КР маданиятына эмгек сиңирген ишмер, жомокчу Бегайым Жайчиева

Жайчиева: жомок балдарды гана эмес, чоңдорду да тарбиялайт

КР маданиятына эмгек сиңирген ишмер, жомокчу Бегайым Жайчиева жомок балдарды гана эмес, чоңдорду да тарбиялай тургандыгын айтты.

Эгер чоңдор китеп окуп, жомокко маани берсе, ал өзүнүн жүрүм-туруму, кулк-мүнөзүнө көңүл буруп, балдарына туура тарбия бере алат. Мындай оюн Бегайым Жайчиева Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Жайчиева: жомок балдарды гана эмес, чоңдорду да тарбиялайт

Анын айтымында, чоңдорго арналып жазылган жомоктордун саны көп болгонуна карабастан улуулар ага жакшы маани бербей келишет.

"Жомок менен балдарды гана эмес, чоңдорду да тарбияласа болот. Чоңдорго арналып жазылган жомоктор абдан көп. Кайнене менен келинге, ата менен балага арналган, жаратылышты сактоого, жалкоолукка арналган жомоктор бар. Сулайман Рысбаев деген балдар жазуучусу көптөгөн жомокторду жазат. Ал азыркы күндүн талабы менен мурункуну байланыштырып, кооздоп, тарбиясы терең чыгармаларды жаратууда. Чоң адамдар үчүн да ойлондурган, олуттуу жомоктору көп. Мисалы, "Балык балдар" деген жомогу бар. Көлдүн жээгинде арак ичип, таштандыларды ыргытып булгаган чоң кишилердин туура эмес жоруктарын көргөн кичинекей балдар аларга таарынып, түндө көлгө балык болуп кетишет. Мына ушундай мааниси терең жомокторду улуулар да окуп туруусу зарыл", — деди Жайчиева.

Ошондой эле жомокчу балдар адабиятына өзгөчө көңүл буруп, баланын коомдогу ордун калыптандырыш үчүн ата-энелер балдарга китеп окуп бериши керектигин кошумчалады.

Белгилер:
тарбия, балдар, китеп, жомок, Бегайым Жайчиева
Тема боюнча
Психолог: жомок угуп чоңойгон баланын иммунитети бекем болот
Укол даярдап жаткан дарыгер. Архив

Вице-премьер Кыргызстан өзүн кантип вакцина менен камсыздай турганын айтты

(жаңыланган 19:19 19.04.2021)
Вице-премьерге Кыргызстанда вакцина өндүрүүгө же "Ысык-Көл тамыры" кайнатмасын даярдоого каражат бөлүнөр-бөлүнбөсү тууралуу дагы суроо узатылды.

БИШКЕК, 19-апр. — Sputnik. Кыргызстан вакцинаны гуманитардык жардам линиясы аркылуу алууну жана өндүрүүнү пландап жатат. Бул тууралуу вице-премьер, экономика жана финансы министри Улукбек Кармышаков Sputnik Кыргызстан агенттигинин мультимедиалык маалымат борборунда өткөн брифингде билдирди.

Вице-премьерге элди вакцина менен толук камсыздоо үчүн мамлекеттин акчасы жетеби деген суроо узатылган.

"Толук камсыздоого каражат, албетте, жетпейт. Көпчүлүк бөлүгүн гумжардам түрүндө алабыз. Буга чейин Sinopharm препаратынын 150 миң дозасы келген. Бирок эки миллион адамды эмдеш керек. Бул маселе боюнча Саламаттык сактоо министрлиги Россия жана Казакстан менен иш алып барууда. Себеби Караганда фармацевтикалык заводунда "Спутник V" вакцинасы менен кошо казак өндүрүшүндөгү препарат чыгарылууда. Биз коронавирус менен күрөшүүгө эки миллиард сом бөлгөнүбүз менен ал жетишсиз", — деди финансы министри.

Ага ошондой эле Кыргызстанда вакцина өндүрүүгө же "Ысык-Көл тамыры" кайнатмасын даярдоого каражат бөлүнөр-бөлүнбөсү тууралуу дагы суроо узатылды.

"Бул маселе кечээ жакында президент менен жолугушууда каралган. Биз вакцина чыгарууга шарт түзүп беришибиз керек. Адистер буга мүмкүнчүлүктүн бар-жогун анализдеп жатышат. Бул маселени президент койгон", — деди ал.

Вице-премьер мамлекет башчы менен жолуккан кезде дары чөп кайнатмасын өндүрүү жөнүндө сөз болбогонун кошумчалады.

Белгилер:
Улукбек Кармышаков, президент, вакцина, Кыргызстан
Тема:
Коронавируска каршы эмдөө
Тема боюнча
Кыргызстанда канча адам коронавируска каршы вакцина алганы айтылды
Кыргызстанга жакында 30 миң доза "Спутник V" вакцинасы алып келинет