Вирустарды көзөмөлдөө боюнча республикалык илимий борбордун жетекчиси Зуридин Нурматов

Вирусолог: COVID-19 симптомдору жок да өтүп кетиши мүмкүн

3911
Вирустарды көзөмөлдөө боюнча республикалык илимий борбордун жетекчиси Зуридин Нурматов коронавирус илдетине байланыштуу маалыматтардын айланасында жасалма дүрбөлөң болуп жатканын айтты.
Вирусолог: COVID-19 симптомдору жок да өтүп кетиши мүмкүн

Коронавирус жуктуруп алгандардын 20 пайызы оорунун эч кандай белгилерин байкабай эле өткөрүп жибериши мүмкүн. Жуктуруп алган 60 пайыздан ашык бейтаптарда өтө жеңил өтүп, 10 пайыздан жогорусу гана оор түрдө болуп жатат. Бул тууралуу Зуридин Нурматов Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып билдирди.

Анын айтымында, вирус иммунитети начарлагандарды, мурда илдетке чалдыккандарды өлүмгө алып келиши ыктымал.

"Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун маалыматына ылайык, COVID-19 вирусун жуктуруп алгандын баары эле сыркоолоп жатып калбайт. Вирус жугузуп алгандардын өмүрү өлүм коркунучунда деп ойлоо жаңылыштык. Иммунитети күчтүү адамдар анын белгилерин такыр байкабай эле өткөрүп жибериши мүмкүн. Мисалы, учурда коронавирус табылган адамдардын 20 пайызында оорунун эч кандай симптому жок, адам өзүн жакшы сезип жаткандыгы белгилүү болууда. Калган 60 пайызга жакын бейтап кадимки сасык тумоо сыяктуу жеңил өткөнүн билдиришүүдө. Бул жалпы дүйнөдө болуп жаткан абал. Коронавирустан улам көз жумгандардын Кытайда 80 пайыздан жогорусу 60 жаштан өткөндөр, Италияда 80 жаштан жогорулар экени аныкталды. Дүйнө жүзү боюнча коронавирустан каза болгондор жалпы ооруп калгандардын 0,9 пайызын түзүп жатат, башкача айтканда, илдет аныкталгандан бери 7000 адамга жетти. Ал эми ошол эле чочко тумоосунан, ОРВИден жана башка сасык тумоолордон суткасына дүйнөдө 1700-1800 адам көз жумат. Бирок бул оорулар боюнча коомчулук мынчалык дүрбөлөңгө түшкөн эмес. Азыр вирустун өзү эмес, анын айланасында тараган ар кандай туура, туура эмес маалыматтар дүрбөлөң салууда", — деди Нурматов.

Дарыгер ошондой эле тартипти сактоо, дарыгердин айткандарын так аткаруу менен бул илдетти жеңип чыгууга боло турганын кошумчалады.

3911
Белгилер:
илдет, коронавирус
Тема:
Кыргызстандагы коронавирус жуктуруп алгандар (1650)
Тема боюнча
Министрлик: Таласта эч ким коронавирус жуктурган жок
Кыргыз таануучу, Бакдөөлөт коомдук фондунун жетекчиси Мелис Мураталиев

Мураталиев: кыргыз үй-бүлөсү "эриш-аркак" философиясы менен бекем сакталган

20
(жаңыланган 15:34 12.06.2021)
Кыргыз таануучу, "Бакдөөлөт" коомдук фондунун жетекчиси Мелис Мураталиев үй-бүлөнүн мамлекеттүүлүккө тийгизген таасири тууралуу айтып берди.

Кыргызда урууга бөлүнүүнү жектегендер бар. Ооба, азыркы заманда аны саясатташтырып, туура эмес нукта колдонуп жатышат. Бирок дээринде бул бүтүндүктү сактап калчу чоң күчкө ээ. Мындай пикирин Мелис Мураталиев Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде билдирди.

Мураталиев: кыргыз үй-бүлөсү "эриш-аркак" философиясы менен бекем

Анын айтымында, кыргыздар мамлекеттүүлүгүн жоготсо да элдүүлүгүн жоготпой жашап келген учурлар тарыхта көп болгон.

"Кыргыздын кылымдарды карытып жоголуп кетпей жашап келишинин башкы себеби ал ар кандай учурда өзүнүн элдүүлүгүн сактап кала алган. Албетте, мунун башатында үй-бүлө турат. Кыргыз үй-бүлөсүндө тең укуктуулук же аял, эркек теңдиги деген түшүнүк болгон эмес. Эриш-аркак, экөө биригип бир бүтүн деген философияны карманышкан. Мына ушундай тарбия менен үй-бүлө институту бекем кармалган. Кыргыздар тукумумду, уругумду, уруумду, журтумду уят кылбайын деген намыс менен, башкача айтканда, элге өзүн арнап жашашкан. Байыркы ата-бабаларыбызда өзүмчүлдүк түшүнүгү уят катары кабылданган. Ошондуктан да түтүнмө-түтүн кырылып, мамлекеттүүлүгүнөн, эркиндигинен ажыраса да элдүүлүгүнөн айрылбай, уруулашына, журтташына жөлөк-таяк болуп кайрадан жетилип, мамлекеттүүлүгүн түптөгөн деңгээлге жете алган. Тилекке каршы, азыркы Кыргызстан элдин эмес индивиддин, жеке адамдын мамлекетине айланды", — деди Мураталиев.

Ал үй-бүлө институтунун бекем сакталышына, мамлекеттүүлүктүн өнүгүп-өсүшүнө терс таасирин тийгизген иш-аракеттер мыйзамдарга чейин кирип кеткендигин кошумчалады.

Подкасттын толук вариантын видеодон көрүңүз:

20
Белгилер:
философия, кыргыз, үй-бүлө, Мелис Мураталиев
Тема боюнча
Кыргызда өлүмдөн да катуу жаза болгон. Бала тарбиялоо жөнүндө кызыктуу маек
Куудул, актёр, вайнер Азамат Исмаилов

Исмаилов: эптеп эле эл оозуна илиништи каалагандар көбөйдү

37
(жаңыланган 15:28 12.06.2021)
Куудул, актёр, вайнер Азамат Исмаилов хайптын көбөйүшү коомду руханий ачарчылыкка кептеши мүмкүн деген пикирин билдирди.

Жасаган продукцияң элге жакшы жайылбай, интернетте көрүүчүң аз болуп калганда хайп жасап жибергиң келет. Бирок кийинкиңди ойлойсуң. Максатың эптеп эле элге таанылуу эмес, талантың менен коомго салым кошуу болгон соң, сапаттуу, пайдалуу иш жасагың келет. Мындай пикирин Азамат Исмаилов Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Исмаилов: эптеп эле эл оозуна илиништи каалагандар көбөйдү

Анын айтымында, өз чыгармачылыгында элге көбүрөөк таанылууну эмес, ата-эне, бала-чакасы көргөндө уялбай тургандай нерселерди даярдоого аракет кылат.

"Социалдык тармактардын өнүгүүсү менен интернет дагы кубаттуулугун жогорулатты. Мурдагыдай элди бир нерсеге таң калтырып, көңүл бурдуруу кыйынга туруп калды. Андыктан атак-даңкты эңсегендер ар кандай жол менен элдин көңүлүн бурууга тырышып келишет. Аларды көрүүчүлөр шылдыңдап жатса деле таанылып жатканына маашырланып, ошол учурдан пайдаланып жарнамалык иштер менен кызматташып, убактылуу каражат таап алуу мүмкүнчүлүгүн колдонгондор бар. Бирок бул тенденцияны кадимки көрүнүш катары карап койбой, олуттуу көңүл буруу зарыл. Улуттук идеологиясы жок өлкөдө хайп коомго коркунуч жаратып, руханий ачарчылыкка кептеши ыктымал", — деди Исмаилов.

Актёр өзгөчө жаштарды келечектүү, пайдалуу видеоконтенттерге багыттоо зарылдыгын кошумчалады.

Подкасттын толук версиясын видеодон көрүңүз:

37
Белгилер:
Азамат Исмаилов, руханий байлык, интернет
Тема боюнча
Кадырбеков: ит, кушту бакса болот, баланы тарбиялоо зарыл
АКШ президенти Жо Байден

Кыйынды кыртышы сүйбөгөн саясат

54
Мындай нерселерге мамлекет согуш алдында барат", – деп үстүртөн белгилей кетти РФ Тышкы чалгындоо кызматынын полковниги, Москва мамлекеттик эл аралык мамилелер институтунун профессору Андрей Безруков теледеги талкуулардын биринде.

Кеп америкалык администрациянын чындап эле орчундуу акциясы жөнүндө. Быйыл февраль айында Кошмо Штаттардын жаңы администрациясы өтө маанилүү товарлар менен жабдуу чынжырчасынан өлкөлөрдүн көз карандылыгын иликтөөнү буюрган. Ушул изилдөөнүн жыйынтыгы тууралуу Дмитрий Косыревдун макаласы РИА Новости сайтында жарык көргөн.

Иликтөө Жо Байдендин Европага болгон сапарынын алдында аяктап туру. Иш сапардын алкагында ал РФ президенти Владимир Путин менен да кезигет. Женевада өтө турган бул жолугушуу АКШ багытынын дүйнөлүк аренада эбак бышып жетилген жана абдан олуттуу бурулушунун бир бөлүгү гана болмокчу. Бул тууралуу кеп алдыда болсун.

Ал эми бул изилдөөлөрдүн натыйжасында Американын өзүнүн кеминде эле үч тармакта көз карандылыгы аныкталды. Атап айтсак, дары-дармек, жарым өткөргүчтөр жана сейрек кездешүүчү металлдар (элементтер) менен жабдуу АКШнын талуу маселелеринен. Ар биринде Кытай, башкача айтканда, Кошмо Штаттардын дүйнөлүк аренада тең салмакташ бул державадан кооптуу көз карандылыгы жөнүндө сөз жүрөт.

Ал эми жакында экинчи акция старт алды. Инновациялар жана атаандаштык тууралуу мыйзам иштелип чыгып, АКШ сенатында каралды. Жакын арада күчүнө кирет. Мында баарынан оболу кеп ошол эле держава менен атаандаштык туурасында. Аталган мыйзам боюнча Американын экономикасынын Кытайдын алдында атаандаштык жөндөмүн арттырууга 250 миллиард доллар, тагыраагы, инновациялык иштелмелерди жана америкалык алдыңкы тармактарды колдоону тездетүүгө субсидия бөлүнүүдө. Анткен менен АКШ узак жылдар бою алдыңкы жана башка көптөгөн багыттарга кытайлык мамлекеттик колдоо көрсөтүлүшүнө жол берилбестигин түшүндүрүп келишкен. Алар Пекиндин "Кытайда жасалган – 2025" программасын натуура атаандаштыктын үлгүсү жана кастыктын дал өзү катары жарыялашкан. Кезегинде Пекин эрежелерден четтеп, оюнду чынчылдык менен жүргүзгөн жок деп айыпташкан эле. Эми болсо Кытайдын оюнунан майнап чыгып, глобалдык масштабда утушка ээ болуп турганда АКШ кылы кыйшайбастан аны туураганга белсенди.

Эксперттер демократтар администрациясы реиндустриализация демилгесин республикачылардан мураска алганын, мында кеп ондогон жылдарга эсептелген программалар жөнүндө экенин белгилешет. Лондондогу The Guardian басылмасынын баяндамачысы бул он жылдыктын аягында Кытай экономиканын көлөмү боюнча АКШны кууп жетерин жоромолдойт. Бул менен дүйнөлүк технологиялык лидерликке ээ болот (дал ушул нерсе Пентагондун түн уйкусун бузууда – ред.). АКШ үчүн лидерликти башкага алдыруу абдан кооптуу. Бири-бирине тыгыз байланышкан бул көрүнүштөрдөгү негизги түшүнүк — "технологиялар". Жылына өндүрүлгөн өндүрүмдөрдүн жалпы көлөмү, албетте, маанилүү, бирок пропагандалык планда гана... Ал эми технологиялык артыкчылык жаатында бул эки ири державанын бирдей макамы бирин азапка салат, ал эми Кытайдын дүйнөлүк технологиялык лидерликке көтөрүлүшү экинчиси үчүн азаптын азабы эмеспи. Жо Байдендин Европага сапары дал ушундай маанайда даярдалган. Жогоруда аталган лондондук гезиттеги макала да ушул дипломатиялык каршы чыгуунун бүт концепциясын так сүрөттөгөн. Байден Батыш лидерлери менен Улуу Британиядагы Корнуоллдо G7 саммитинин алкагында кезикти. Андан соң НАТО жана европалык түзүмдөр менен сүйлөшөт. Эң оболу дээрлик Кытай тууралуу гана кеп козголору болжонгон. Шектене караган европалыктарды Байден бул ирет экинчи кансыз согушка чакырууга ниеткер. Бул ирет Кытай менен... Союздаштары толук түрдө Кошмо Штаттар келтирген жүйөлөргө ынанабы? Татаал собол. Эгер кайра The Guardian басылмасына таянсак, анда атын атабаган дипломат "европалыктарга Кытайдын (тигил же бул кырдаалда) кадамдары жакпашы ыктымал, бирок америкалыктар дүйнөдө күч жагынан тең келген Кытайдын өзү, анын ар кай багыттагы кадамдарынын эч бирин кыртышы сүйбөстүгүн" айтып берген.

Женевадагы саммит бул жагынан алып караганда Байдендин Европага болгон сапарынан тыш. Москва менен эки тараптуу алакалар ал үчүн экинчи планда. Болду-болбоду америкалык президент алдыдагы он жылдыкта АКШ менен Кытайдын кансыз согушу боюнча Россиянын көз карашын билип, тамырын тартып көрөт. Албетте, Москванын Пекин менен тирешке макул болорун эч ким күтпөйт. Анткен менен Россия андай болжолдуу жагдайларда өзүн кандай алып жүрөрүн билип алуу Америкага пайдалуу.

Болбосо бири жеңилип, бири озуп бараткан эки күчтүү держава, бири экинчисине туруштук берүү далалатында. Экөө тең — экономикалык гиганттар жана технологиялык лидерлер, ошондуктан потенциалдуу пайдалуу өнөктөштөр. Бири Россияга эмнелерди гана жасабады, экинчиси андай жамандыктарга барган жок, ыңгайы келген жерден кызматташууну өрчүтүп келет. Мындайда Москванын кандай позициясын элестетүүгө болот?

54
Белгилер:
чалгындоо, Москва, Россия
Тема боюнча
Байден "Путиндин курьерине" айланып бара жатат. Кырдаалга сереп
Өз үйлөрүндөгүдөй. Түркиянын “жумшак күч” саясаты