Мамлекеттик салык кызматынын маалыматтык камсыздоо бөлүмүнүн башчысы Эркин Сазыков. Архивное фото

Сазыков: автоматташтырылган система орнотпогон май куюучу жайлар жабылат

Мамлекеттик салык кызматынын маалыматтык камсыздоо бөлүмүнүн башчысы Эркин Сазыков 1-июлга чейин май куюучу жайлар автоматташтырылган система орнотушу керектигин айтты.
Сазыков: автоматташтырылган система орнотпогон май куюучу жайлар жабылат

350гө жакын май куюучу жай автоматташтырылган системаны орнотту. Аны жасабагандары ишмердүүлүгүн токтотууга туура келет. Бул тууралуу Эркин Сазыков Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып билдирди.

Анын айтымында, өлкөдө 900дөн ашык май куюучу жай бар.

"Май куюучу бекеттер башкаруунун автоматташырылган системасын колдонушу керек. Ага ылайык, кардар көзөмөлдүк-кассалык машинадан төлөнгөн суммага кассалык чек албаса, май куя албайт. Бул системаны киргизүү менен май куюучу жайлары салыктарын кандай төлөп жатканы көзөмөлгө алынат. Жөнөкөй жарандар чектеги атайын QR код аркылуу ишкананын салык төлөп-төлөбөгөнү тууралуу маалымат алат. Ал эми салык органы тийиштүү аналитикалык иштерди жүргүзөт. Анткени керектүү маалыматтар салык кызматынын базасына автоматтык түрдө келип түшөт. Бишкек шаарында жана Чүй облусунда жайгашкандарынын көпчүлүгү аппараттарды орнотушту. Белгилей кетүүчү жагдай, 1-июлга чейин автоматташтырылган системасы жок май куюучу жайлар ишмердүүлүгүн токтотушу керек болот", — деди Сазыков.

Ошондой эле ал автоматташтырылган системанын туура орнотулганын атайын мекемелер аралык комиссия текшере турганын кошумчалады.

Белгилер:
текшерүү, май куюучу бекет, салык, Эркин Сазыков
Тема боюнча
Бир айдан кийин өлкөдөгү бардык май куюучу жайлар тыкыр көзөмөлдөнө баштайт
Эне жана баланы коргоо борборунун патология бөлүмүнүн неврологу, медицина илимдеринин кандидаты Нурмухамед Бабажанов

Бабажанов: өлкөдө полиомиелит менен ооруган бала жок

(жаңыланган 10:44 23.04.2021)
Эне жана баланы коргоо борборунун патология бөлүмүнүн неврологу, медицина илимдеринин кандидаты Нурмухамед Бабажанов шал менен ооруган бейтап акыркы жолу 1993-жылы катталганын айтты.

Балдар арасында церебралдык шал, талма жана бала эненин курсагындагы кезинде же төрөлүп жатканда алган жаракатынан улам баш мээнин жабыркашы эң негизги көйгөй. Нерв ооруларынын пайда болушунун себептери баланын тубаса кемтик менен төрөлүшү, аны шарттаган тукум кууган оорулар, ата-эненин ден соолугу, жашоо образы, эненин канынын аздыгы себеп болот. Бул тууралуу Нурмухамед Бабажанов Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Бабажанов: өлкөдө полиомиелит менен ооруган бала жок

Анын айтымында, полиомиелитке каршы балдарды массалык түрдө эмдөөдөн улам азыр өлкөдө бул илдет менен ооруган адам жок.

"Полиомиелит же шал оорусу курч өтүүчү жугуштуу оору. Көбүнчө кичинекей балдар менен өспүрүм курактагылар оорушат. Ошентсе да кичинесинде полиомиелитке каршы эмдөөдөн өтпөй калган чоңдор да ооруну жуктуруп алган учурлар бар. Оору борбордук нерв системасын, биринчи кезекте жүлүндү жабыркатып, өтүшүп кетсе шалга кептей тургандыгы менен кооптуу. Вирус кан аркылуу жүлүнгө барып булчуңдарды иштете турган мотордук клеткаларды талкалайт. Ошондуктан баланын колу-буту иштебей майып болуп калат. Ошондой эле кээде жутуу жана дем алуу булчуңдары да шал болуп, өлүмгө алып келген учурлар бар. Эгер бала шал болуп калса кайра толук калыбына келе албайт. Кыргызстанда 1960-жылдары полиомиелит менен ооруп калып мүмкүнчүлүгү чектелген балдарды реабилитациялоо үчүн Ак-Сууда санаторий ачылган. Акыркы жолу шал менен ооруган бейтап 1993-жылы катталган. Ал эми 2010-жылы коңшу Тажикстанда ооругандар катталып, биз үчүн кооптулук жаралган эле. Мурда төрөт үйүндө эле балдардын оозуна шал оорусуна каршы дары тамчылатып койчу элек. Азыр, кудайга шүгүр, аталган илдет менен жабыркаган балдар жок. Бирок дүйнө жүзүндө оору дагы деле бар. Алсак, Кыргызстанга вирустун очогу бар Индия, Пакистандан адамдар келип-кетип жатышат. Ошондуктан азыр улуттук календарь боюнча балдар жылына төрт ирет полиомиелитке каршы вакцина алышы зарыл", — деди Бабажанов.

Дарыгер 2010-жылдан бери шал илдетинин белгилери болгон балдардын анализи тоңдурулуп Москвадагы Чумаков институтуна жөнөтүлүп, ал жактан диагноз коюлуп жатканын кошумчалады.

Белгилер:
өспүрүм, бала, илдет, вирус, нерв, полиомиелит, Нурмухамед Бабажанов
Тема боюнча
Өлкөдө балдарга полиомиелитке каршы вакцина сайыла баштады
Электромобиль долбоорунун түзүүчүсү жана жетекчиси Дастан Чаргынов

Чаргынов: электромобилдин чыгымы жөнөкөй унаадан 70 эсе аз болот

"Электромобиль" долбоорунун түзүүчүсү жана жетекчиси Дастан Чаргынов аталган унаалардын пайдалуу жактарын атап берди.

Электромобилдердин чыгымы кадимки унаалардан 50-70 пайызга аз. Тактап айтканда, бензинге кетирген акчанын ушунча көлөмүн үнөмдөп калууга болот. Бул тууралуу Дастан Чаргынов Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып билдирди.

Чаргынов: электромобилдин чыгымы жөнөкөй унаадан 70 эсе аз болот

Анын айтымында, учурда Бишкек шаарында 200дөй электромобиль айдоочулары бар.

"Электромобилдер шаар ичинде айдоого абдан ыңгайлуу. Биринчиден, экологиялык жактан таза жана күйүүчү майга болгон чыгымды үнөмдөйт. Мисалы, автоунааны 100 чакырымга айдап баруу үчүн 500-700 сом каражат жумшалат. Ал эми электромобиль менен ушул эле аралыкка 10-11 сом коротуп, жетип алууга мүмкүн. Мен өзүм аталган унаанын айдоочусумун. Бизде көпчүлүк адамдар алыс жолго чыга албай калабыз деп кооптонушат. Бирок мен бир жолу кубаттап алып, электр унаам менен Балыкчыга чейин жетип алам", — деди Чаргынов.

Ал ошондой эле электромобилдер коопсуздук жагынан кадимки автоунаалардан кем калбай тургандыгын кошумчалады.

Белгилер:
экология, шаар, каражат, электромобиль
Тема боюнча
Кыргызстанда автоунаа импортунун көлөмү эки эсеге азайды
ЖРТ учурунда окуучу. Архив

ЖРТга аз калды. Тестирлөөгө даярданган бүтүрүүчү кандай ката кетирет?

(жаңыланган 11:03 23.04.2021)
Бир айга жетпеген мезгилден кийин абитуриенттер жалпы республикалык тестирлөөдөн өтүшөт. Ага даярданууда кандай каталар төмөн балл алууга түртөрүн тестирлөө жүргүзгөн уюмдагылар айтып берди.

Ушул убакта республика боюнча миңдеген бүтүрүүчү маанилүү тестирлөөгө катуу камылга көрүүдө. Ансыз окуу жайлардын көбүнө тапшыруу мүмкүн эмес.

Жалпы республикалык тестирлөөнү өткөргөн уюмдагылар келечекке алгачкы кадам шилтеткен бул сынакка камынууда абитуриенттер кандай катачылыктарды кетирерин айтып беришти.

Кымгуут түшпөңүз!

Тестирлөөнүн тагдыр чечер маанисинен улам бүтүрүүчүлөрдүн көпчүлүгү азыр чүнчүп турган убак. Адистер санаага алдырбоого кеңеш беришет, ЖРТ мектеп программасынын алкагындагы тапшырмалардан турат. Эгер сабактарга калтырбай катышып келсеңиз, сизге тест татаал деле болбойт. Ошону менен бирге эле ЖРТга канчалык эрте кунт коюп даярдана баштасаңыз, жыйынтык да ошончолук сезилерлик болот.

Абитуриент перед началом общереспубликанского тестирования в Бишкеке в условиях пандемии COVID-19
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Тестирлөөнүн тагдыр чечер маанисинен улам бүтүрүүчүлөрдүн көпчүлүгү азыр чүнчүп турган убак

Жадыбалдай жатташтын кажети жок

Тестирлөөдө бүтүрүүчүлөр ой жүгүртүп жана мектепте алган билимди пайдалана билүүнү көрсөтүшү керек. Ошондуктан материалдарды жаттоонун зарылдыгы жок. Мисалы, “Тилдин практикалык грамматикасы” бөлүмүндө тигил же бул эрежени жатка айтканыңыз эмес, үйрөнгөн тилди иш жүзүндө пайдалана билгениңиз текшерилет. Маселен, сөздөрдү тилдин нормаларына шайкеш колдонуу, сүйлөмдү ылайыктуу сөздөр менен толуктай билүү жана башкалар. Тарых боюнча предметтик тестте тарыхый окуялардын себептери, кесепети жана маанисин түшүнүү маанилүү.

Абитуриенты перед началом общереспубликанского тестирования в Бишкеке в условиях пандемии COVID-19. 22 июня 2020 года
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Тестирлөөдө бүтүрүүчүлөр ой жүгүртүп жана мектепте алган билимди пайдалана билүүнү көрсөтүшү керек. Ошондуктан материалдарды жаттоонун зарылдыгы жок

Ынан, бирок текшер

Тестирлөө күнү жакындаган сайын абитуриенттердин көбү ЖРТга тез даярдануу ыкмаларын издей баштайт. Ушул тапта тестке даярдоо үчүн ар кандай курстар, тренингдер жана видеосабактар арбын. Анткен менен алар ЖРТ талаптарына туура келер-келбесине кепилдик жок. Курстарда абитуриенттерди туура эмес багытта даярдап, жалпы республикалык тестирлөөгө эч кандай тиешеси жок тапшырмаларды беришкен учурлар болгон.

Ошол себептен Билим берүү жана окутуу методдорун баалоо борборундагылар тест тууралуу маалыматты уюмдун сайтынан http://testing.kg/ru/ шилтемеси аркылуу алып, видеосабактарды көрүп, ошондой эле акысыз тесттен өтүүнү сунуштайт. Тестке катталууда абитуриентке тесттин бардык бөлүмдөрү боюнча кыска маалымат топтолгон акысыз китепче берилет.

Билим берүү жана окутуу методдорун баалоо борборундагылар ЖРТга даярдыктын чоң бөлүгү — бул өз алдынча иш, маңдай терин төктүргөн жана ырааттуу эмгек. Ошону менен бирге эле майнаптуу жыйынтык үчүн бир айлык “атайын даярдык” курсуна жазылып, өтүп коюу жетишсиз.

Раздача экзаменационного материала перед началом общереспубликанского тестирования в Бишкеке в условиях пандемии COVID-19
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Ушул тапта тестке даярдоо үчүн ар кандай курстар, тренингдер жана видеосабактар арбын. Анткен менен алар ЖРТ талаптарына туура келер-келбесине кепилдик жок

Тесттин эч бир бөлүмү көз жаздымда калбасын

Көптөгөн бүтүрүүчүлөр даярдык маалында тесттин кайсы бир бөлүгүнө басым жасайт. Мисалы, абитуриент өзүн математикада күчтүү деп санап, орус тили боюнча даярдана берет. Натыйжада өзү күчтүү эсептеген дал математикадан аксайт. Артыкчылыктарды туура белгилеп алуу маанилүү: татаал бөлүктөрүнө жакшы даярданып, бирок башкаларын да унутта калтырбоо абзел. Абитуриент негизги тестке катуу даярданып, бирок предметтик бөлүктөрүнө көңүл бөлбөй койгон учурлар да жок эмес. Айрым адистиктерге кабыл алууда жогорку окуу жайлар негизги жана предметтик тесттин жалпы баллын эсепке аларын унуткарбаңыз. Бирок канчалык көп предметтик тестти толтурсаңыз, окуу жайга өтүүгө мүмкүнчүлүгүңүз ошончолук жогору болот деген ойдон алыс болуңуз.

Абитуриенты перед началом общереспубликанского тестирования в Бишкеке в условиях пандемии COVID-19
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Артыкчылыктарды туура белгилеп алуу маанилүү: татаал бөлүктөрүнө жакшы даярданып, бирок башкаларын да унутта калтырбоо абзел

Жооп баракчасын толтурууну так билбестик

Тесттин өзүнө даярдыктан сырткары жооп баракчасын толтуруу боюнча да машыгып койгон оң. Бул сизге ишенимдүүлүк жана тестте баалуу убакытты үнөмдөөгө көмөкчү болот. Кымгуут жагдайда абитуриент апкаарып, баракты толтурууда ката кетирип алышы ыктымал.

Баракты толтуруунун үлгүсү “Жалпы республикалык тестирлөөгө даярданабыз” деген аталыштагы акысыз брошюрада камтылган.

Тестирлөөнүн администраторлору туура жоопту белгилөөнү көрсөтүп беришет, бирок муну эртерээк үйрөнүп алганыңыз дурус.

Белгилер:
кемчилик, даярдык, борбор, окуу жай, бүтүрүүчү, абитуриент, Жалпы республикалык тестирлөө
Тема боюнча
Батракеева: ЖРТга катталгандан кийин телефон номерди өзгөрткөнгө болбойт
Быйыл бүтүрүүчүлөр ЖРТга жаңы эреже менен катталат. Шарт-талабы