Кыргыз билим берүү академиясынын илим жана инновация бөлүмүнүн башчысы Дамира Жумабаева. Архив

Жумабаева: коом билимсиз эмес, тарбиясыз болуп баратат

227
Кыргыз билим берүү академиясынын илим жана инновация бөлүмүнүн башчысы Дамира Жумабаева коомчулукта кыздардын тарбиясына өзгөчө көңүл буруу зарылдыгын айтты.
Жумабаева: коом билимсиз эмес, тарбиясыз болуп баратат

Ата-бабаларыбыз кагазга түшүрүлбөгөн этнопедагогика менен эле канчалаган муунду тарбиялап келген. Бүгүнкү күндө, тилекке каршы, бул салттык тарбия берүүгө көңүл бурулбай жатат. Мындай пикирин Дамира Жумабаева Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Анын айтымында, тарбияны сөзсүз эле коомдон же ата-энеден күтүп отура бербей, адабият, интернет булактары аркылуу да алса болот.

"Советтер Союзу мезгилинде өсүп келе жаткан муунду мамлекет тарбиялачу эле. Азыр ар бир бала өзүнчө бир инсан катары каралып, анын келечекте кандай болору толугу менен ата-энеге жүктөлгөн. Ал эми мугалим билим бериши керек. Көп учурда коомдо баланын тарбиясын да мугалимден күтүп отура беришет. Ооба, канчалык бир деңгээлде окутуучулары деле тарбиялашат, бирок алар негизинен билим берүүчүлөр болуп эсептелет. Кыргыз коомунда баланын тарбиясы үй-бүлө мүчөлөрүнүн бардыгынын жоопкерчилиги астында жүргүзүлгөн. Жазылбаган мыйзамдары менен эле көөдөнү кенен, көкүрөгү терең адамдар өсүп жетилген. Биз учурда мына ушул этнопедагогиканы унутуп калдык. Экинчиден, азыр адамдардын көпчүлүгү жалкоо, кайдыгер болуп, баласына мыкты тарбия бериш үчүн китеп барактамак турсун, өзүнүн жүрүм-турумун оңдоого кызыккандар өтө аз", — деди Жумабаева.

Педагог экономикалык кризис, миграция маселелери бала тарбиялоодо тоскоолдук жаратат деген пикир жөн гана шылтоо деп эсептээрин кошумчалады.

227
Белгилер:
мектеп, келечек, педагогика, Дамира Жумабаева
Тема боюнча
Педагог дистанттык окутууда ата-энелерге бир нече кеңеш берди
Бишкек шаардык СПИДдин алдын алуу жана ага каршы күрөшүү борборунун директору Аида Карагулова. Архив

Карагулова: республика боюнча 10 миң 214 адам ВИЧ/СПИД менен жашайт

26
(жаңыланган 15:37 01.12.2020)
Бишкек шаардык СПИДдин алдын алуу жана ага каршы күрөшүү борборунун директору Аида Карагулова соңку учурларда ВИЧ/СПИДди аныктоо иштери жакшы натыйжа берип жатканын белгиледи.
Карагулова: республика боюнча 10 миң 214 адам ВИЧ/СПИД менен жашайт

Республика боюнча 10 миң 214 адам ВИЧ/СПИД менен жашайт. Анын ичинен 2 072си Бишкек шаарында. Бул тууралуу Аида Карагулова Sputnik Кыргызстан радиосуна маек берип жатып маалымдады.

Анын айтымында, аталган илдетти жуктуруп алгандар эң көп катталган аймак — Чүй облусу.

"Соңку учурларда ВИЧ/СПИДди аныктоо боюнча иш-аракеттер жакшы болуп жатат. Акысыз тестирлөө боюнча ар кандай акциялар жүргүзүлүүдө. Статистикага токтоло турган болсок, жалпысынан алганда республика боюнча 10 миң 214 адам ВИЧ/СПИД менен жашайт. Анын ичинен 2072 киши Бишкек шаарында катталган. Алдыңкы орунда Чүй облусу, бардык катталгандардын 21 пайызы Бишкек шаарында, 16 пайызы Ош облусунда жана 11 пайызы Жалал-Абадда жашайт. Бишкек шаары менен Чүй облусунда көп катталып жатышына ички жана тышкы миграция себеп болуусу ыктымал", — деди Карагулова.

Ал ошондой эле ВИЧ/СПИД менен жашаган адамдарга коронавирус кандай таасир эте турганы изилдене электигин кошумчалады.

26
Белгилер:
миграция, коронавирус, СПИД
Тема боюнча
Дүйнөдө биринчи болуп ВИЧти жеңген адам рактан каза тапты
Көйкашка коомдук бирикмесинин мүчөсү, манасчы Нурбек Талантбеков. Архив

Талантбеков: "Манаста" тамактануу убактары "нанүштө", "жагына" делген

32
(жаңыланган 12:19 01.12.2020)
"Көйкашка" коомдук бирикмесинин мүчөсү, манасчы Нурбек Талантбеков "Манас" эпосунан тамактануу боюнча дагы маалыматтарды алса болорун белгиледи.
Талантбеков: "Манаста" тамактануу убактары "нанүштө", "жагына" делген

Таңкы тамактануу "нанүштө", түшкө маал тамак ичүү "түштөнүү", ал эми кечки курсак тойгузуу "жагына" деп аталат. Бул тууралуу Нурбек Талантбеков Sputnik Кыргызстан радиосунун "Көөнө сөз" рубрикасында маалымдады.

Анын айтымында, мындай сөздөр эпосто колдонулуп, ал тургай кандай тамактануу туура боло турганы айтылган.

"Көбүнесе тамактанууну эртең мененки, түшкү жана кечки деп бөлүп айтылып жүрөт. Айрым учурда бул дагы колдонулбай "завтрак, обед, ужин" делип орусчасы колдонулууда. "Манас" баянында таңкы тамактануу "нанүштө" делип, анда жеңил-желпи тамак желген. Ал эми "түштөнүүдө" абдан күчтүү тамактануу зарылдыгы белгиленген. Ошол эле эпосто кечки курсак тойгузуу "жагына" делип, ал өтө кечке калтырылбастыгын аңдасак болот", — деди Талантбеков.

Манасчы эпостогу көөнө сөздөрдү колдонуп аны коомго жайылтуу керектигин кошумчалады.

32
Белгилер:
тил, Манас эпосу, Нурбек Талантбеков
Тема боюнча
Талантбеков: "Манаста" кадимки факелдер колдонулган, аталышы — "шамала"

Эртең мененки жана күндүзгү Бишкектин чочуткан көрүнүшү. Видео

0
(жаңыланган 18:07 01.12.2020)
Бишкекти эртең менен жана күндүз видеого тарттык. Алардын айырмасы кишини чочутпай койбойт. Үч саат ичине борбор калааны коюу ыш басып каларына күбө болдук.

Эртең менен аба салыштырмалуу таза болуп, күндүз кадимкидей булгана баштаганын байкоого болот. Абадагы кир нормадан ашып кеткендиги, ал эми кечинде абал андан да начарлаары алаканга салгандай ачык болуп турат.

Бишкекти ыштан арылтуу үчүн майнаптуу ыкмалар табыла элек болгондуктан, шаардыктар өтө кирдеген аба менен дем алып, жашоосун улантууда.

Мэрия шаардыктарга кайрылып, көчөгө чыгар алдында абаны текшерип алууга, мүмкүн болушунча көчөдө көп жүрбөөнү айткан.

Абанын канча деңгээлде булгангандыгын MoveGreen жана AirKaz.org деп аталган экологиялык кыймылдын сайттарынын текшерип алууга болот.

Аба эмнеден булганып жатат?

Анын негизги себептеринин бири шаардын тегерегиндеги конуштарда массалык түрдө от жагуу, автоунаалар бөлүп чыгарган түтүн жана ЖЭБдин түтүнү менен ышы.

0
Белгилер:
аба, экология, кыш, Бишкек
Тема боюнча
Фотофакт: ышка тумчуккан Бишкектин асмандан көрүнүшү