Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиясынын төрагасы Назаркул Ишекеев

Ишекеев: көп тил билген жаңы муунду калыптандырышыбыз керек

85
Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиясынын төрагасы Назаркул Ишекеев мамлекеттик тилди өнүктүрүүнүн жана тил саясатын өркүндөтүүнүн улуттук программасынын философиясы боюнча көп тил билген жаңы муунду калыптандыруу керектигин белгиледи.

Мамлекеттик тилди жасалма интеллект мейкиндигине киргизүү боюнча төрт этаптан турган долбоор иштелип чыкты. Мындай маалыматты Назаркул Ишекеев Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Ишекеев: көп тил билген жаңы муунду калыптандырышыбыз керек

Анын айтымында, жасалма интеллектинин натыйжасында текстти үнгө айландыруу, англис тилдүү маалыматтарды эркин пайдалануу, башка тилдерден кыргызчага которуу мүмкүнчүлүгү ачылат.

"Россияда пандемия учурунда жасалма интеллектини абдан жакшы демонстрациялашты. Биздин тил дагы бул мейкиндикке кириши керек. Ушул боюнча атайын долбоор иштеп чыкканбыз. Ал төрт этаптан турат. Мисалы, текстти үнгө айландыруу. Кыргыз тилинин тыбыштык түзүлүшүн, ыргагын, кайрыктарын табигый үн менен угуп, каалаган текстти алып өздөштүрүүгө болот. Долбоорго ылайык, көзү азиздер да компьютердин жардамы менен эне тилинде каалаган чыгарманы окуй алат. Программаны mamtil.kg сайтынан колдонууга мүмкүн. Мындан тышкары, тексттин маанисин толук түшүнүп, автоматтык түрдө башка тилдерге которуу мүмкүнчүлүгү жаралат. Эгерде англис тилиндеги маалыматтарды котормочусуз жасалма интеллекттик өндүрүшкө киргизсек, кыргыз тилинин лексикалык кору, маалыматтык булагы, таанып-билүүсү чоң мейкиндикке чыгат. Англис тилдүү маалыматты эркин пайдаланып калабыз. Көп тил билген жаңы муунду калыптандыруу жолу ачылат. Бул абдан чоң жетишкендик болор эле", — деди Ишекеев.

Ошондой эле жетекчи чет элдик жарандардын кыргыз тилин жеткиликтүү жана оңой өздөштүүрүүсү боюнча атайын санариптештирилген программа иштелип жаткандыгын кошумчалады.

85
Белгилер:
англис тили, кыргыз тили, интеллект, жасалма, мамлекеттик тил, Назаркул Ишекеев
Тема боюнча
Жети элдин тилин бил. Тил үйрөнгөн адамдын артыкчылыгы жана ийгилиги
Бишкек шаардык мэриясынын Билим берүү башкармалыгынын башкы адиси Чынара Исакова. Архив

Исакова: Бишкекте 18-январдан тарта 1, 5, 9, 11-класстар салттуу окуйт

3
Бишкек шаардык мэриясынын Билим берүү башкармалыгынын башкы адиси Чынара Исакова борбор калаада мэрияга караштуу 97 орто билим берүү мектеби бар экендигин айтты.
Исакова: Бишкекте 18-январдан тарта 1, 5, 9, 11-класстар салттуу окуйт

18-январдан тарта Бишкектеги орто мектептер салттуу режимде окуй башташат. Бул тууралуу Чынара Исакова Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып билдирди.

Анын айтымында, балдарын мектепке жеткирип барган ата-энелер да эпидемиологиялык абалды эске алып, тиешелүү эрежелерди карманышы шарт.

"18-январдан тарта Бишкек мэриясына караган мектептер айрым класстардын окуучулары үчүн эшигин ачат. Алар 1, 5, 9 жана 11-класстын окуучулары. Жалпысынан 56 миңден ашуун окуучу барып окуйт. Бардык эпидемиологиялык шарттар эске алынды, мектептер даяр", — деди Исакова.

Адис бирдиктүү мектеп формасы талап кылынбастыгын, бирок дресс-кодду сактоо зарылдыгын кошумчалады.

3
Белгилер:
коронавирус, мектеп, Бишкек, Чынара Исакова
Тема боюнча
Абдылдаева: 2100 мектеп реалдуу режимде окуусун баштады
ӨКМдин Бишкек шаары боюнча башкармалыгынын куткаруу кызматынын башчысынын орун басары, улук лейтенант Дастан Женгенбеков. Архив

Женгенбеков: Дача-СУ кырсыгында элдин ынтымагы көзгө жаш алдырды

4
(жаңыланган 11:34 16.01.2021)
ӨКМдин Бишкек шаары боюнча башкармалыгынын куткаруу кызматынын башчысынын орун басары, улук лейтенант Дастан Женгенбеков 2017-жылы "Манас" эл аралык аэропортунун жанындагы Дача СУ конушунда болуп өткөн кырсык тууралуу эскерди.
Женгенбеков: Дача-СУ кырсыгында элдин ынтымагы көзгө жаш алдырды

Дача-СУдагы кырсыкта элдин ынтымагына суктандым. Бишкектиктердин күйүмдүүлүгүн көрүп, көзүбүзгө жаш алдык. Мындай сезимдери менен Дастан Женгенбеков Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып бөлүштү.

Куткаруучунун айтымында, элден ар кандай жардамдар кырсык болгон күнү түштөн тарта келе баштаган.

"Мен ал күнү күзөттө болчумун. Бир сааттан соң нөөмөттү тапшырабыз деп турганбыз. Аңгыча эле "Манас" аэропорту жакта учак кулады деген чакырык келип түштү. Алгач уккан кулагыма ишенген жокмун, тилекке каршы, маалымат чын болуп чыкты. Саат 8ге чамалап жетип бардык. Согушка түшкөндөй эле болдук. Урандылар менен коюу туман, түтүндүн арасынан чыккан онтологон үндөр жүрөгүбүздүн үшүн алды. Саат 14:00гө чейин тынымсыз иштеп жаттык. Негизги максатыбыз, тилегибиз да тирүү адамдарды табуу эле. Түштөн баштап элден гуманитардык жардам келе баштады. Улгайган апалар бир килограмм кумшекер, бир банка варенье, жаш балдар чогултуп жүргөн тыйындарын кутучасын жара чаап көтөрүп келип жаткандарын көргөндө көзүмө жаш алдым. Шаардыктардын мындай боорукерлигин, ынтымагын ошондо алгач ирет көргөм", — деди Женгенбеков.

Ал куткаруучулук кызмат өзүмчүл болбоого тарбиялай тургандыгын кошумчалады.

Эскерте кетсек, каргаша 2017-жылы 16-январда эртең менен болгон. Жүгү бар Boeing учуп-конуу тилкесинен чыгып кетип, аэропорттун жанындагы Дача-СУ айылына кулаган. Натыйжада айылдын 35 тургуну менен экипаждын төрт мүчөсү тең каза тапкан.

Sputnik агенттиги Дача-СУдагы авиакырсыктын себебин ачып берген даректүү тасма даярдады.

4
Белгилер:
куткаруучу, ӨКМ, кырсык, Дача СУ
Тема:
Дача айылындагы авиакырсыктын кесепеттери
Тема боюнча
Өлөр алдында учкучтар уруша кетишкен. Дача СУга учактын кулаган себеби