Эл аралык марафон дирекциясынын башчысы Мелис Надыров. Архив

Надыров: Ысык-Көл марафонунун байге фонду 1 млн. 44 миң сомду түзөт

(жаңыланган 11:10 28.02.2021)
Эл аралык марафон дирекциясынын башчысы Мелис Надыров Ысык-Көлдө өтө турган Run the Silk Road марафонунун акчалай байге фондуна 1 миллион 44 миң сом каралганын билдирди.
Надыров: Ысык-Көл марафонунун байге фонду 1 млн. 44 миң сомду түзөт

ШКУнун Run the Silk road IX эл аралык Ысык-Көл марафонунда 42 чакырым аралыкка чуркаган кыз-келиндер жана эркектер арасында 1-орунду алган жөө күлүктөргө 140 миң сомдон берилет. Марафон жарышында 1-орундан 6-орунга чейин көрсөткүчкө ээ болгон спортчулар акчалай сыйлыкка ээ болушат. Мындай маалыматты Мелис Надыров Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек учурунда кабарлады.

Анын айтымында, жарым марафондук жарышта 1-орундан 3-орунга чейинки көрсөткүчтөргө ээ болгон атлеттер акчалай байге алышат.

"Негизи байге фондуна акчалай 1 миллион 44 миң сом каралган. 42 чакырымда кыздар жана эркектер арасында 1-орунду алгандарга 140 миң сомдон берилет. Ал 1-орундан 6-орунга чейин тапшырылат. 21 чакырымга да акчалай байгелер бар. Жарым марафондо 1-орундан 3-орунга чейин сыйлык тапшырылат. Мындан тышкары, мүмкүнчүлүгү чектелген спортчулар жана жаш курагы боюнча 4 категорияда жыйынтык көрсөткөн катышуучулар кур кол кайтышпайт. Эл аралык рейтинг боюнча марафондо чуркагандардын саны абдан аз болгонуна байланыштуу жаш курактарга карата бөлүүнү туура көрдүк," — деди Надыров.

Ошондой эле эл аралык ШКУ марафонунда мүмкүнчүлүгү чектелген спортчуларга жана жаш курагына жараша ийгилик көрсөткөн катышуучуларга атайын сыйлыктар каралганын кошумчалады.

Белгилер:
лицензия, олимпиада, Ысык-Көл облусу, марафон, ШКУ, Мелис Надыров
Тема боюнча
Ысык-Көл марафону Олимпиадага лицензия берүүчү мелдештердин тизмесине кирди
Өсүмдүк таануучу Абдыганы Абдыгапаров

Абдыгапаров: органикалык продукцияны көбөйтүүгө кооперативдер керек

Өсүмдүк таануучу Абдыганы Абдыгапаров Кыргызстанда органикалык продукцияны өндүрүүнү өнүктүрүү үчүн туура баа коюлушу керектигин айтты.

Айдоо талааларына изилдөөлөрдү жүргүзүп, атайын лабораториялар курулса продукциянын сапатын көзөмөлдөө оңой болот. Мындай пикирин Абдыганы Абдыгапаров Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек учурунда билдирди.

Абдыгапаров: органикалык продукцияны көбөйтүүгө кооперативдер керек

Анын айтымында, дыйкандар органикалык продукцияны көп көлөмдө экспорттоо үчүн атайын ассоциация же кооператив түзүп тыгыз байланышта иштөөсү зарыл.

"Бизде органика өнүгүшү үчүн ага коюлган туура баа болушу керек. Ошондо табигый продукцияларды өстүргөн дыйкандардын саны да көбөйөт. Мисалы, химикат колдонгон дыйканга салыштырмалуу органикалык өсүмдүк өстүргөндөрдүн түшүмү аз болот. Бирок баасы бирдей жана түйшүгү көп болгондуктан минералдык жер семирткичтерди колдонууга өтөт. Органикалык продукцияны атайын лабораторияларда текшерүү керек. Тилекке каршы, заманбап технологиялык лабораториялар жокко эсе. Дыйкандар органикалык продукцияны ири көлөмдө экспорттоо үчүн атайын ассоциация же кооператив түзүп тыгыз байланышта иштесе жыйынтык жакшы болот", — деди Абдыгапаров.

Ошондой эле адис айыл чарбасында жер семирткичтерди туура колдонуу дыйкандын ишин бир топ жеңилдетерин кошумчалады.

Белгилер:
жер семирткич, айыл чарба, агроном
Тема боюнча
Кыргызстанда минералдык жер семирткич экспорттоого тыюу салынды
Невролог, КММАнын А. Мурзалиев атындагы неврология жана клиникалык генетика кафедрасынын ассистенти Кундуз Карбозова

Карбозова: Паркинсон оорусу тукум кууйт

(жаңыланган 13:24 13.04.2021)
Невролог, КММАнын А. Мурзалиев атындагы неврология жана клиникалык генетика кафедрасынын ассистенти Кундуз Карбозова азыркыга чейин Паркинсон оорусунун пайда болушунун так себептери аныкталбаганын айтты.

Англиялык дарыгер Жеймс Паркинсон ооруну изилдеп, илдет тууралуу кагаз бетине жазып чыккан. Ошентип дартка анын ысымы коюлуп калган. Бул тууралуу Кундуз Карбозова Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Карбозова: Паркинсон оорусу тукум кууйт

Анын айтымында, белгисиз себептерден улам Паркинсон илдети менен аялдарга караганда эркектер көбүрөөк жабыркайт.

"Паркинсон оорусу — нерв системасынын нейродегенеративдүү оорусу. Башкача айтканда мээнин кайсы бир бөлүгүнүн нейрондорунун өлүшү менен коштолот. Мээдеги нигро субстанция (же кара субстанция) деп аталган бөлүгү дофамин затын бөлүп чыгарат. Ал биздин кыймыл-аракет, эс тутум, маанайга таасир эткен нерв системабыздын эң белгилүү нейротрансмиттеринин бири. Бул зат азайганда Паркинсон оорусу пайда болуп, адамдын кыймыл-аракети бузулат. Бейтап кыймылдай албай, тең салмактуулукту сактай албай калат. Андан тышкары, эс тутум өзгөрүп, деменция (ой калчоонун жайлашы — ред.) байкалат. Паркинсон 1755-1756-жылдардан бери изилденип келгени менен азыркыга чейин оорунун пайда болушунун так себептери белгисиз. Ошентсе да мында генетикалык мутациялар болору аныкталган. Демек, тукум кууйт. Аталган дарт менен 60 жаштан кийинки курактагы, кээде 40 жаштагы адамдар, химиялык заттарды көп пайдалангандар ооруп калат. Илдет Паркинсон оорусу жана паркинсонизм деп да бөлүнөт. Биринчисинде жогоруда аталган белгилер болсо, экинчиси баш сөөк жаракат алганда, инсульттан кийин байкалышы мүмкүн", — деди Карбозова.

Невролог аталган илдетте ырахат нейротрансмити болгон дофамин азайгандыктан, адам суусап туруп суу ичсе, ачка болуп туруп тамак жесе ырахат ала албай турганын кошумчалады.

Белгилер:
Кундуз Карбозова, маанай, мээ, дарт
Тема боюнча
Интеллектуал адамдар кайсы ооруга көп кабылат? Дарыгердин пикири
Унаанын техпаспорту жана айдоочу күбөлүк. Архив

Бийлик автоунааны кайра каттаткандардан төлөмдү кышка чейин гана албоону сунуштады

(жаңыланган 11:04 14.04.2021)
Транспортту сатууда же сатып алууда кармалчу каражатты алып салуу боюнча буга чейин президенттин жарлыгы чыкканы айтылды.

БИШКЕК, 14-апр. — Sputnik. Юстиция министрлиги автоунааларды кайра каттоодо жыйымдарды алып салуу боюнча июнь айынан декабрга чейин улуттук кампания жүргүзүүнү сунуштады.

Транспортту биринчи жолу каттоодо алынуучу жыйым бекитилген торчо менен 5 пайыз, ал эми кайра каттоодо 0,3 пайыздык көрсөткүчтү түзөт.

Юстиция министрлиги тарабынан иштелип чыккан токтом долбоорунда жазылгандай, президенттин "Калкка мамлекеттик жана муниципалдык кызмат көрсөтүүлөрдүн жеткиликтүүлүгүн жана сапатын жогорулатуу боюнча мындан аркы чаралар жөнүндө" жарлыгына ылайык, өкмөткө транспорт каражаттарын кайра каттоо  жыйымдары алып салуу сунушталган.

Министрлик 2019-2020-жылдары бул процедуранын натыйжасында бюджетке 373 миллион жана 92,4 миллион сом түшкөнүн билдирген. Мекеме жүргүзгөн анализге таянсак, 2021-жылы кайра каттоо боюнча операциянын көлөмү 15 пайызды түзүп, бюджетке 106,3 миллион сом түшмөк. Эгер автоунааны кайра каттоо боюнча жыйымды алып салса, бюджетке 110 миллион сом акча түшпөй калат.

Мындан улам министрлик пандемиядан жаралган каатчылыктан улам азырынча укуктук актыларды кабыл албай кое турууну белгилеген. Ошол себептен автоунааны кайра каттаткандардан 1-июндан 31-декабрга чейин гана акча албай туруу сунушталууда.

Маселен, 2009-жылы чыккан же андан да эски автоунааны кайра каттоо үчүн кыймылдаткычынын көлөмү 2000 куб метр болсо, унаа ээси 300 сом төлөйт. Ал эми 2010-2011-жылдары чыккан, кыймылдаткычынын көлөмү 3000 куб метр болгон автоунаага ээси 750 сомду төгөт.

Белгилер:
каттоо, автоунаа, Юстиция министрлиги
Тема боюнча
Бажы кызматы Абхазиянын номери тагылган автоунааларды албоого чакырат
Жаңы үлгүдөгү жалпы жарандык паспорт даяр болбой, эскилеринин мөөнөтү узартылды