Улуттук илимдер академиясынын президенти, академик Мурат Жуматаев

Жуматаев: илимий шаймандар базасы жаңыланса илим тез секирик жасайт

34
(жаңыланган 14:19 03.03.2021)
Улуттук илимдер академиясынын президенти, академик Мурат Жуматаев Кыргызстанда илимий шаймандык база жаңыланса илимде секирик болорун айтты.
Жуматаев: илимий шаймандар базасы жаңыланса илим тез секирик жасайт

Президент Садыр Жапаров Кыргыз улуттук илимдер академиясына келгенде техникалык базасын жакшыртууга жана башка муктаждыктарына каражат бөлүүгө өкмөткө тапшырма берди. Мындай маалыматты Мурат Жуматаев Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек учурунда кабарлады.

Анын айтымында, Илимдер академиясы гана эмес, илим-изилдөө институттары өздөрүнүн аспаптык базасын жаңылап, шарт түзүп алса өлкөдөгү илимде чоң бурулуш болот.

"Азыркы учурда маалымат абдан көп жана жетиштүү. Кадр маселесине келгенде өтө чоң көйгөй балкалбайт. Жаш кадрлар көп. Бирок илимде секирик жасайт турган негизги иш бар. Илимдин өнүгүшү үчүн илимий шаймандык база жаңыланышы керек. Эгер бул шарт түзүлсө, Кыргызстанда илимде секирик болот. Техникалык базаны жакшыртуу боюнча президент да тиешелүү каражат бөлүүгө өкмөткө тапшырма берди. Анын аткарылышын күтүп отурабыз. Учурда буйрук чыгып, процедуралар жүрүп жатат," — деди Жуматаев.

Академик өлкөдө илимде кадр маселеси эң негизги көйгөй эместигин кошумчалады.

34
Белгилер:
Улуттук илимдер академиясы, техника, билим, илим, Мурат Жуматаев
Тема боюнча
Айга жеткен КР илимпоздору. 77 жыл толгон Илимдер академиясы жөнүндө 7 факты
Санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдөө департаментинин тамак-аш коопсуздугун көзөмөлдөө жана инфекциялык эмес оорулардын алдын алуу бөлүмүнүн дарыгери Аида Алимбекова

Алимбекова: пайдалуу азыкты ашыкча жеп алуунун да кесепети болот

5
Санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдөө департаментинин тамак-аш коопсуздугун көзөмөлдөө жана инфекциялык эмес оорулардын алдын алуу бөлүмүнүн дарыгери Аида Алимбекова туура эмес тамактануудан улам келип чыккан дарттар көбөйгөнүн айтты.

Улуттук статистикалык комитетинин маалыматы боюнча, өлкөбүздө жети жашка чейин 1 миллион 118 миң бала бар. Бул тууралуу Аида Алимбекова Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде билдирди.

Алимбекова: пайдалуу азыкты ашыкча жеп алуунун да кесепети болот

Анын айтымында, кайсы азык-түлүк болбосун балансты сактап жеш керек, себеби пайдалуу делген азыкты ашыкча жеп алуунун да кесепети болот.

"Бала түйүлдүк кезинде эне кандай тамактанса анын табити кийин ошого жараша болот. Тамак-аш гигиенасы үй-бүлөдөн башталат. Балдарды режим менен өз учурунда тамактандырууга көндүрүү зарыл. Негизи үйдөгү чоң кишилер кандай тамактанса бала да ошол нерсеге көнөт. Мисалы, көп адамдар кечинде майлуу, күчтүү тамактарды жеп жатат да, эртең мененки тамакка табити тартпай калат. Баланын тамагына өтө чоң талаптар бар. Рационалдуу тамактандырууга аракет кылган оң. Чоң кишилер канча жесе ошол энергияны кайра кыймыл-аракетине коротот. Ал эми балдар, андан тышкары, жеген азыгынын 15-20 пайызын өсүүгө сарптайт. Азыр балдар арасында тамакты ылгоо же табитинин жоктугу чоң көйгөй. Биринчиден, табит жакшы болуш үчүн тамактануу жана уктоо режими туура сакталышы керек. Ата-эне башынан эле сабиз, таттуу калемпир сыяктуу жашылчаларды берип көндүрбөсө кийин жогорудагыдай маселе жаралат. Ал муну жебейт деп эле күнүгө бир өңчөй тамак даярдап берсе, бала да ага көнүп алат. Анан кыйнап тамак жедирген да туура эмес. Кичинесинен тез-тез, көп-көп же деп көп айтабыз. Бул ашыкча салмакка, жүрөк, онкологиялык дарттарга, гиподинамияга (аз кыймылдуулук) алып келет. Тескерисинче, тамакты аз-аздан, шашпай жегенде сиңимдүү, пайдалуу болорун эстен чыгарбаңыздар", – деди Алимбекова.

Адис ооруларды алдын алуу жана мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдөө департаменти бала бакча, мектептерде кандай тамак-аш, кайсы убакта берилерин тыкыр көзөмөлдөп турарын кошумчалады.

Подкасттын толук версиясын видеодон көрүңүз:

5
Белгилер:
режим, тамактануу, бала
Тема боюнча
Түндө курсак ачпаш үчүн эмне кылуу керек? Диетологдун кеңеши
КРдин эмгек сиңирген машыктыруучусу, улуттук ат оюндары боюнча СССРдин жети жолку чемпиону Төлөндү Раимкулов

Раимкулов: көк бөрүнүн эрежеси өзгөртүлүшү керек

78
(жаңыланган 14:53 15.06.2021)
КРдин эмгек сиңирген машыктыруучусу, улуттук ат оюндары боюнча СССРдин жети жолку чемпиону Төлөндү Раимкулов СССР учурунда көк бөрү тарткан өлкөлөр кыргыздын койгон эрежеси менен ойноп келгендигин айтты.

Көк бөрүнүн эрежеси абдан татаалдашып, орой ойнолуп калды. Мындай пикирин Төлөндү Раимкулов Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде билдирди.

Раимкулов: көк бөрүнүн эрежеси өзгөртүлүшү керек

Анын айтымында, көк бөрүдө калыстардын ишин күчтөндүрүп, улакчылар жаракат албай турган эреже киргизилиши керек.

"СССР учурунда көк бөрү тарткан өлкөлөр кыргыздын койгон эрежеси менен ойноп келген. Футбол талаасындай аянтчага төрт желекче сайылып, алгач бир улакчы артынан калган көк бөрүчүлөр оюнга чыккан. Ал убакта аттар менен коюп, орой ойногон, улакты эңип жаткан маалда ат менен сүзгөндө дароо калыс тарабынан жазаланган. Мындай эреже менен ойнолгон мелдешти эл абдан берилүү менен көргөн. Азыр оюнда бирин-бири өлтүргөнгө даяр болуп жатышат. Баса белгилей турчу нерсе, оюн учурунда атты камчылап сабоо туура эмес. Мисалы, Европадагы жарыштарда камчы менен атты беш жолу гана чапканга уруксат берет. Ат кайсы учурда чуркап, кайсы учурда жөөлөш керектигин өзү жакшы түшүнөт. Ал акылдуу жаныбар. Андыктан эрежеге өзгөртүү киргизип, себеби жок атты камчылай берген спортчуну оюндан четтетиш керек. Албетте, камчы көтөрө турчу убагы болот", — деди Раимкулов.

Ошондой эле машыктыруучу көк бөрүнү дүйнөлүк аренага чыгарыш үчүн эрежеге алымча-кошумчаларды киргизүү керектигин белгиледи.

78
Белгилер:
Төлөндү Раимкулов, эреже, тай казан, Көк бөрү
Тема боюнча
Россиядагы көк бөрү турнирин Москва командасы утуп алды. Сүрөт
Көк бөрү федерациясы евразиялык спортчуларды Ысык-Көл оюндарына чакырды
Тажикстандын футболчулары Япон футболчулары менен беттеш учурунда

Тажикстандын командасы Дүйнө чемпионатынын тандоо туруна өтпөй калды. Себеби

0
(жаңыланган 13:20 16.06.2021)
Эске салсак, Кыргызстан менен Тажикстандын командалары экинчи тандоо раундунда бир тайпада (F) болчу. Анда экинчи орунду Тажикстандын курама командасы алса, Кыргызстан үчүнчү орунга илинген.

БИШКЕК, 16-июн. — Sputnik. Тажикстандын футбол боюнча курама командасы 2022-жылы өтө турчу Дүйнө чемпионатынын үчүнчү тандоо раундуна өтпөй калды. Бул тууралуу Тажикстандын Футбол федерациясы кабарлады.

Эске салсак, Кыргызстан менен Тажикстандын командалары экинчи тандоо раундунда бир тайпада (F) болчу. Анда экинчи орунду Тажикстандын курама командасы алса, Кыргызстан үчүнчү орунга илинген. Үчүнчү раундга сегиз топтун жеңүүчүлөрү чыккан. Ошондой эле аталган раундда экинчи орунду алган мыкты беш команда да ойномок.

"Тажикстандын улуттук курама командасы 2022-жылы өтө турган Дүйнөлүк чемпионаттын тандоо турнирине катышпай калды. Дүйнөлүк чемпионаттын тандоо турунун үчүнчү раундуна чыгып, 2023-жылы өтө турчу Азия кубогуна жолдомо алуу үчүн курама команда үчүн төрт гол жетпей калды", — деп жазылат федерациянын маалыматында.

Кийинки этапка Сирия, Австралия, Иран, Сауд Аравиясы, Япония, БАЭ жана Түштүк Корея чыкты.

Экинчи орунду алган командалардын көрсөткүчтөрү:

  • Кытай — 13 упай;
  • Оман — 12;
  • Ирак — 11;
  • Вьетнам — 11;
  • Ливан — 10 (өз дарбазасына жана атаандашка кирген топтун айырмасы +3);
  • Тажикстан — 10 (өз дарбазасына жана атаандашка кирген топтун айырмасы — 1);
  • Өзбекстан — 9;
  • Кувейт — 8.
0
Белгилер:
тандоо, футбол, дүйнө чемпионаты, Тажикстан
Тема боюнча
КРдин футбол командасы өз тайпасынан экинчиге илинбей калды. Эми эмне болот?