Вирустарды көзөмөлдөө боюнча республикалык илимий-практикалык борбордун жетекчиси Зуридин Нурматов. Архив

Нурматов: вирус жуккандардын саны боюнча Кытай менен теңелип калдык

45
(жаңыланган 13:50 18.03.2021)
Вирустарды көзөмөлдөө боюнча республикалык илимий-практикалык борбордун жетекчиси Зуридин Нурматов коронавирус өлкөдө жаңы пайда болгондо кандай божомолдорду беришкендигин айтты.

Кыргызстанга COVID-19 жаңы келгенде вирустун мындан аркы таралышы боюнча математикалык моделдөө жүргүзүп, 2-3 түрдүү божомолдорду бергенбиз. Анын биринде өлкөдө аталган вирус менен 60 миңден ашык адам ооруп айыгат деп айтылган. Ал кезде мындай илимий божомолго бийлик ишенген эмес. Бул тууралуу Зуридин Нурматов Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып билдирди.

Нурматов: вирус жуккандардын саны боюнча Кытай менен теңелип калдык

Анын айтымында, коронавируска чалдыккандардын саны боюнча учурда Кыргызстан Кытай менен катарлаш болуп калды.

"Коронавирус дүйнөнү каптап баштаганда биздин илимий борбор да өзүнүн бул багыттагы иштерин жүргүзгөн. Анда 2-3 түрдүү божомолдор жасалган. Аларга ылайык, өлкөдө ооругандардын саны 60 миңден ашмак. Бирок ошол кезде мындай сандарга эч ким ишенген эмес, жалпы коомчулукка да бул божомолду берүүдөн баш тартышкан. Бирок бүгүнкү күндө өлкөдө вируска чалдыккандардын саны 87 миңден ашып отурат. ДССУнун маалыматы боюнча, Кыргызстан менен Кытай коронавирус жуктургандардын саны жагынан 83, 84-орунда болуп, катарлаш келе жатат. Албетте, жалпы калктын саны менен алганда бул абдан көп. Ошентсе да бул көрүнүш өлкөдө мындан ары вирус жугуу коркунучу азайды дегенди билдирбейт. Адамдар бир нерсени жакшы түшүнүшү керек. Канчалык медицина күчтүү болсо да, жарандар өздөрү жоопкерчилик алып, кыймыл-аракеттерине чектөө койбосо вирустун тараганы токтобойт. Муну биз ички миграцияны токтотпой, той-топурларды өткөрүп отуруп жыйынтыгын былтыр июнь айында көрдүк. Вирустун жайылышы негизинен адамдардын кыймылынан көз каранды", — деди Нурматов.

Вирусолог оорунун жайылышына эгемендүүлүк алгандан кийинки медицина тармагына жакшы көңүл бурулбай калышы да себеп болгонун кошумчалады.

Белгилей кетсек, 2020-жылдын 18-мартында алгачкы жолу өлкөдө COVID-19 вирусу катталган. Аталган вирус кичи ажылыктан келген үч кыргызстандыктан чыккан эле.

45
Белгилер:
Зуридин Нурматов, илим, Кыргызстан, коронавирус
Тема:
Кыргызстандагы коронавирус жуктуруп алгандар (1624)
Тема боюнча
Кыргызбаев: өлкөдө коронавируска каршы эмдөө ыктыярдуу жүргүзүлөт
Юридикалык клиникалар ассоциациясынын жетекчиси, илимдин кандидаты Артур Бакиров. Архив

Бакиров: маяна кечиксе иш берүүчү кошумча акы төлөөгө милдеттүү

8
(жаңыланган 14:17 17.05.2021)
Юридикалык клиникалар ассоциациясынын жетекчиси, илимдин кандидаты Артур Бакиров пандемия учурунда маяна берилбей жатса эмне кылуу керектигин айтты.

Эгерде маяна алуучу күн майрам же дем алышка туш келип калса, эмгек акы ошол күнгө чейин алдын ала төлөнүшү зарыл. Бул тууралуу Артур Бакиров Sputnik Кыргызстан радиосунун "Онлайн-адвокат" рубрикасында билдирди.

Бакиров: маяна кечиксе иш берүүчү кошумча акы төлөөгө милдеттүү

Анын айтымында, эмгек акы айына бир жолу сөзсүз төлөнүшү керек.

"Пандемиядан улам иш берүүчүлөр экономикалык кризиске туш болду. Мунун кесепети жумушчуларга дагы тийип, маяна өз учурунда тийбей жатты. Мыйзамга ылайык, эмгек акы айына бир жолудан кем эмес төлөнөт. Эмгек акы төлөө мөөнөтү жамааттык келишимде же уюмдун локалдуу ченемдик актысында белгиленет. Маяна ала турган күн дем алыш же майрамга туш болуп калса, эмгек акы ага чейин төлөнүүсү зарыл. Эмгек келишим токтотулганда бардык төлөнө турган акы иштин акыркы күнүнөн кечиктирилбестен кызматкерге берилет. Иш берүүчү эмгек, өргүү жана башка акыларды төлөөнүн мөөнөтүн бузганда ар бир күн үчүн төлөнбөгөн сумманын 0,15 пайызын кошуп төлөөгө милдеттүү. Жумуштан бошотулган учурда иш берүүчү эсептешүү күндөн кечиктирген каражаттын 0,5 пайзын ар бир күн үчүн кошуп төлөшү керек", — деди Бакиров.

Юрист пайыздардын жалпы суммасы негизги төлөнө турган каражаттын 200 пайызынан ашпашы керектигин кошумчалады.

8
Белгилер:
жумушчу, маяна, юрист, Артур Бакиров
Тема боюнча
Юрист саатына акы төлөө эмгек тутумунун күнгөй-тескейин айтып берди
Туризм боюнча эксперт Айша Мамбеталиева

Мамбеталиева: чет өлкөдөн вакцина алган туристтер келе баштады

4
(жаңыланган 14:12 17.05.2021)
Туризм боюнча эксперт Айша Мамбеталиева учурда өлкөдө туризм акырындан жанданып, көбүнесе вакцина алган саякатчылар келе баштаганын билдирди.

Былтыр сырткы туризм такыр токтоп калса, быйыл вакцина алгандар, ооруп айыккандар жана санитардык нормаларды жакшы сактагандар келе баштады. Мындай пикирин Айша Мамбеталиева Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып маалымдады.

Мамбеталиева: чет өлкөдөн вакцина алган туристтер келе баштады

Анын айтымында, пандемияга карабастан Кыргызстан туризм үчүн ачык.

"Туризм тармагы пандемияга байланыштуу абдан жабыр тартты. Өткөн жайда өлкөгө сырттан туристтер келген эмес. Быйыл акырындап көбөйө баштады. Алар — вакцина алып, санитардык нормаларды сактап жана ооруп сакайгандар. Адамдар эки жылга чукул карантиндик абалда отуруп, ар кандай стресске туш болду. Мындай жагдайдан чыгуу үчүн саякаттоо эң мыкты жол болуп саналат. Соңку учурда активдүү жаштар көбөйдү. Учурда туристтердин ПЦР-тест тапшырып өлкөгө кире берүүгө мүмкүнчүлүгү бар. Тилеке каршы, бул жаатта бир топ көйгөйлөр чыгууда. Ошол эле авиакаттамдар менен учуп келүү кымбат болуп жатат. Көп өлкөлөрдөн түз рейс жоктугуна байланыштуу туристтер Түркия же Россия аркылуу келүүгө мажбур. Мындан тышкары, маркетинг жаатында аксап жатабыз. Ушул багыттарда аракет көрүү зарыл. Экологиялык, тоо туризми жана Жибек Жолундагы өлкө катары өзүбүздү көрсөтүүбүз керек. Чындап алганда өлкөнүн туристтик потенциалы абдан эле чоң. Бул жакка келип кайра кетип жаткан туристтердин арасында сурамжылоо жүргүзгөндө табияттын кооздугун, элдин меймандостугун баалашат", — деди Мамбеталиева.

Ошондой эле ал туристтер көбүнчө аймактарды, ал жактагы карапайым калкты көрүүнү каалай турганын кошумчалады.

4
Белгилер:
пандемия, БУУ, туризм, Айша Мамбеталиева
Тема боюнча
Шатманов: Кыргызстандын кооз жерлерин онлайн саякаттаса болот
Кумтөр Голд Компани ишканасынын кызматкерлери. Архив

Эки талапкер бар. "Кумтөр Голд Компани" ишканасын ким башкарышы мүмкүн

0
(жаңыланган 16:41 17.05.2021)
Негизги талапкер Теңиз Бөлтүрүк Канадада жашап, иштейт. Тоо-кен тармагында 30 жылдан ашык иш тажрыйбасы бар. Ал эми Мексикадан келген Абыл Сыдыков бул тармакта 26 жылдан бери эмгектенип жүргөнү айтылууда.

БИШКЕК, 17-май — Sputnik. Эгер "Кумтөр Голд Компани" ишканасын сырттан башкаруу боюнча токтом кабыл алынса, компанияга ким жетекчи болорун Жогорку Кеңештин кезексиз жыйынында аталган мекеменин ишин текшерүү боюнча комиссиянын төрагасы Акылбек Жапаров билдирди.

Бүгүн парламентте аталган ишкананы сырттан башкарууга алуу маселеси каралып жатат. Анда депутат Улукбек Ормонов компания кыргыз өкмөтү тарабынан башкарыла турган болсо ким жетекчи болоруна кызыкты.

Жапаров учурда жетечилик кызматка Канададан чакырылган тоо инженери Теңиз Бөлтүрүк жана дагы бир вариант катары Мексикадан келген адис Абыл Сыдыков даярдалып жатканын айтты.

"Теңиз Бөлтүрүк ушул тапта Казакстанда бир долбоорду ишке ашырып жаткан экен. Ал чакырылды. Кызыкчылыктар кагылышы болбосун деп ал Centerra Gold Inc. компаниясынын директорлор кеңешинен чыгып кетти (ал кеңешке мүчө катары 11-май күнү тандалган — ред.). Ал эми Абыл Сыдыков Мексикада иштеп жүрөт, бул жакка эмгек өргүүсү учурунда келди. Иштеп бер десеңер Кыргызстанга кайра көчүп келем деп жатат",— деди Жапаров.

"Кумтөр Голд Компани" боюнча абал

Кумтөр алтын кени. Архив
© Пресс-служба правительства / Сабыр Аильчиев
Эске салсак, 7-май күнү Бишкек шаарынын Октябрь райондук соту "Кумтөр Голд Компани" ишканасын экологияга тийгизген залакасы үчүн деп мамлекетке 261 миллиард 719 миллион 674 сом (3 миллиард доллардан көбүрөөк) төлөөгө милдеттендирген.

Ага чейин Жогорку Кеңеш министрлер кабинетине ишкананы сырттан башкарууга мүмкүндүк бере турган мыйзам долбоорун жактырган. Президент Садыр Жапаров 14-майда бул мыйзамга кол койгон.

Мындан улам канадалык Centerra Gold Inc. компаниясы Кумтөр кенине байланышкан окуяга комментарий берген. 11-май күнү УКМК "Кумтөр голд компани" ишканасынын жетекчилери Кыргызстандан чыгып кеткенин билдирди.

Ал арада "Кумтөрдүн" ишин иликтеген мамкомиссия Centerra Gold Inс. менен кенге байланыштуу бардык келишимдерди жокко чыгарууну сунуштады. Анда 3,086 миллиард экологиялык зыян жана 1,166 миллиард салык төлөмдөрү боюнча, жалпысынан 4,3 миллиард доллар боюнча доо арыз берүү каралган.

Centerra Gold Inc. — канадалык алтын иштетүүчү компания. Кыргызстандагы Кумтөр кенинде иштейт. Кыргызстан ишкананын болжол менен төрттөн бир бөлүгүнө ээлик кылат.

0
Белгилер:
Кумтөр, жетекчи, Теңиз Бөлтүрүк
Тема:
Баткендеги кыргыз-тажик жаңжалы
Тема боюнча
Теңиз Бөлтүрүк Centerra тууралуу: Канадада мындай ишкананы эчак жаап салмак
Жапаров: Бакиев Кумтөр маселесин чечип коймок, бирок уулу бийликти тартып алды
Жапаров: мурдагы ажолордун бири катасын моюнга алса Centerra ишканасын утмакпыз