Республикалык ден соолукту чыңдоо жана массалык коммуникация борборунун дарыгери Марина Дүйшөнкулова

Дүйшөнкулова: адам күн сайын 400 граммдай жашылча-жемиш жеши керек

74
(жаңыланган 16:49 18.03.2021)
Республикалык ден соолукту чыңдоо жана массалык коммуникация борборунун дарыгери Марина Дүйшөнкулова адамдар кышы бою витамини аз тамак жегендиктен жазында организмде гиповитаминоз байкаларын айтты.

Беттин шишиши, көздүн алдындагы кара так, чач түшүп, тырмактын морт болушу, кубаруу, колу-буттун уктап калышы жана денеде пайда болгон көгала тактар организмде витаминдин жетишсиздигинин белгиси. Ошондой эле бет түлөп же безеткилердин чыгышы да витамин жетпегенден болот. Бул тууралуу Марина Дүйшөнкулова Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Дүйшөнкулова: адам күн сайын 400 граммдай жашылча-жемиш жеши керек

Анын айтымында, организмде витаминдердин жетишсиздигин туура тамактануу менен алдын алса болот.

"Авитаминоз, гиповитаминоз жана гипервитаминоз — бул үч башка түшүнүк. Авитаминоз организмде витаминдин таптакыр жоктугу. Бул көрүнүш өнөкөт оорусу бар адамдарда болот. Гиповитаминоз болсо организмде белгилүү бир витаминдердин жарым-жартылай жетишсиздиги. Ал көбүнчө жаз мезгилинде байкалат. Ал эми гипервитаминоз адамдын организминде витаминдин ашыкча болушу. Мындай абал физиологиялык процесстердин бузулушуна алып келет. Гипервитаминоз көбүнчө дары-дармек витаминдерин жана минералдык комплекстерин ченемсиз пайдалануудан улам жаралат. Ал эми витаминдерди эң биринчи кезекте тамактануудан алабыз. Андыктан азык-түлүктү курамын, сактоо шартын, сапатын карап алган оң. Мөмө-жемиштердин өң-түсүнө жараша түрдүү витаминдер болгондуктан аралаштырып алып жеген жакшы. Андан тышкары, тамакты даярдоодо кууругандан көрө бууга же сууга бышырып жеген пайдалуураак. Адам күн сайын 400 граммдан кем эмес жашылча-жемиш жеп, салмагынын бир килограммына 30 миллилитр суу ичиши керек", — деди Дүйшөнкулова.

Дарыгер азык-түлүктү кууруганда витамини жоголуп, май күйүп кетсе токсин чыгып, трансмайлар организмде жаман холестеринди пайда кыларын кошумчалады.

74
Белгилер:
Марина Дүйшөнкулова, жашылча-жемиш, организм, витамин
Тема боюнча
Чач менен тырмактын морт болушу кайсы оорудан кабар берери айтылды
ӨКМдин Жарандык коргонуу жана авариялык-куткаруучу иштер башкармалыгынын жетекчиси Ырыспек Жолдошбаев

Жолдошбаев: куткаруу иштери үчүн үч тик учакка тапшырык берилди

25
ӨКМдин Жарандык коргонуу жана авариялык-куткаруучу иштер башкармалыгынын жетекчиси Ырыспек Жолдошбаев аталган мекеменин материалдык-техникалык базасын жаңыртуу аракеттери көрүлүп жатканын маалымдады.

ӨКМдин материалдык-техникалык базасы эскирип, өз кызматын эбак өтөп бүткөн. Аны жакшыртуу боюнча тийиштүү аракеттер көрүлүүдө. Алсак, куткаруу иштери үчүн Коопсуздук кеңешине үч тик учакка заказ берилди. Бул тууралуу Ырыспек Жолдошбаев Sputnik Кыргызстан радиосунда маек куруп жатып билдирди.

Жолдошбаев: куткаруу иштери үчүн үч тик учакка тапшырык берилди

Анын айтымында, учурда куткаруу иштери үчүн бир дагы тик учак жок.

"Өзгөчө кырдаалдардын саны күн санап өскөнүнөн улам ӨКМдин материалдык-техникалык базасындагы кемчиликтери билинүүдө. Техника эскирип, өз кызматын эбак өтөп бүткөнү эч кимге жашыруун эмес. Учурда материалдык-техникалык базаны жакшыртуу аракеттери көрүлүүдө. Алсак, 85 бирдик атайын инженердик оор техника кабыл алынды. Ошондой эле куткаруу иштерин жүргүзүү, куткаруучуларды жерине ыкчам жеткирүү үчүн ӨКМдин карамагында бир дагы тик учак жок. Бул маселени чечүү максатында Коопсуздук кеңешине үч тик учакка заказ берилди. Ошондой эле ӨКМге караштуу авиациялык ишкана бар. Анын ишин кайрадан карап чыгып, донорлор аркылуу учак сатып алуу аракеттери көрүлүүдө", — деди Жолдошбаев.

Ал келечекте ӨКМге 80 өрт өчүрүүчү техниканын келиши күтүлүп жатканын кошумчалады.

25
Белгилер:
куткаруу, ӨКМ, учак
Тема боюнча
Ысык-Көлдөн кайсы шаарларга учуп кетсе болот? Тизме жана график
Пилатес жана антигравитациялык йога боюнча эл аралык деңгээлдеги машыктыруучу Айсалкын Аманбек кызы

Аманбек кызы: йога-пилатес аркылуу коронавирустун алдын алса болот

43
(жаңыланган 10:52 23.06.2021)
Пилатес жана антигравити йога боюнча эл аралык даражадагы машыктыруучу Айсалкын Аманбек кызы йога-пилатес аркылуу коронавирустун алдын алса болорун айтты.

Тукумсуздук, омуртка оорулары менен жабыркагандар жана балалуу боло албаган келиндер йога-пилатестин артыкчылыктарын колдоно башташты. Мындай маалыматты Айсалкын Аманбек кызы Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Аманбек кызы: йога-пилатес аркылуу коронавирустун алдын алса болот

Анын айтымында, йога ички булчуңдарды иштетип, аны чыңалдыра турган көнүгүүлөрдү камтыйт.

"Йога-пилатес менен алектенүүгө коронавирус менен ооруп айыккандан кийинки реабилитацияга көп адамдар келип жатышат. Анткени россиялык окумуштуулар коронавирусту инсульттан кийинки абалга окшоштурушууда. Себеби мээ жаракат алып, кээ бир мүчөлөр толук иштебей, жытты, даамды айырмалай албай калып жатышат. Буга байланыштуу нейрондук байланыштардын жардамы менен организмди калыбына келтирүүчү көнүгүүлөрдү жасап, жыйынтыкка жетип жатабыз. COVID-19дан улам жакындарын жоготуп, стресске кабылган адамдар да бизге кайрылууда. Мындан тышкары, омуртка ооруларынан арылуу үчүн келип жатышат. Биз йога, пилатес, кинезиотерапия багыттарын бириктирип, өзүбүздүн автордук методикабызды иштеп чыкканбыз. Анда кан жүгүртүүгө эмес, лимфа системасына көбүрөөк көңүл бурулат. Анткени лимфа системасы жакшы иштесе көп оорулардын алдын алат. Алардын катарына коронавирусту кошсо болот. Тукумсуздук, омуртка оорулары менен жабыркагандар, балалуу боло албай жүргөндөр йога-пилатестин артыкчылыктарын колдоно башташты", — деди Аманбек кызы.

Ошондой эле адис йога-пилатестин жардамы менен ашыкча салмактан арылып, арыктоону каалагандар кайрыларын кошумчалады.

Белгилей кетсек, пилатес — жаракаттан кийинки реабилитация үчүн физикалык көнүгүүлөрдүн системасы. Аны XX кылымдын башында германиялык спорт адиси Йозеф Пилатес негиздеген.

Подкасттын толук версиясын видеодон көрүңүз:

43
Белгилер:
реабилитациялоо, йога
Тема боюнча
Бактылуу болууну эч жерде үйрөтпөйт. Йога машыктыруучусу Кадырбаеванын маеги
Нью-Йорк шаарындагы талкаланган дүкөн. Архив

Рекорддук чек: АКШдагы инфляция дүйнөлүк экономикага кооптуу экени айтылды

0
(жаңыланган 16:42 23.06.2021)
АКШда 2008-жылдагы глобалдык каржылык каатчылыгынан бери мындай инфляция кайталана элек болчу. Бирок жөнгө салуучу орган монетардык саясатты катаалдатуудан баш тартууда.

Deutsche Bank мындай аракетсиздиктин аягы жакшы бүтпөй турганын эскертишти. Бул – бүтүндөй дүйнөлүк экономика үчүн опурталдуу абал. Аталган державада акчанын нарксызданышы дүйнөгө кандай таасир этери тууралуу Наталья Дембинскаянын макаласы РИА Новости сайтына жарыяланган.

Инфляциянын күч алышы

Май айында АКШда жылдык инфляция беш пайызга чыкты. Ал эми керектөөчүлүк баалардын, энерготашуучу жана азык-түлүк сымал туруксуз товарларды кошпогондо, базалык индекси (инфляция деңгээли) былтыркыга салыштырмалуу 3.8 пайызга өстү. Бул – 1992-жылдын июнунан берки эң жогорку көрсөткүч. Автомобиль, техника, мебель, авиабилет, кийим-кече, азык-түлүк – баары кымбаттады.

Дүйнөлүк банктын экономисттери инфляцияны даректөө саясатын жүргүзгөн өлкөлөр, анын ичинде Россия чочулай турган жагдай жок экенин айтышат. Көрсөткүчтү максаттык диапазондун чегине кайтарууга болот. Анткен менен Кошмо Штаттарда кырдаал башка. Федералдык резервдик системанын бир чара көрө турган түрү жок. Март айында эле бул тутумдун башчысы Жером Пауэлл таргеттин (даректөөнүн) эки пайызга утурумдук көтөрүлүшүндө эч кандай көйгөй жоктугун билдирген.

Керектөөчүлүк баалардын өсүшүнүн себептери түшүнүктүү. Пандемия башталгандан тарта америкалык бийлик акча басуучу станокту болушунча иштетүү менен каатчылыкка каршы чара көрүүгө алты-тогуз триллион долларга дейре сарптаган. Ал эми Жо Байдендин келиши менен өлкө экономикасына дагы эки триллиондой каражат салынды. Бул – негизинен социалдык өбөлгөлөрдүн гиганттык топтому.

Ири карыз жана чабалдаган доллар

Акчанын каптаганы мамлекеттик карызды болжол менен төрттөн бирге жогорулады. Эми бул 28 триллион долларга (жылдык ички дүң өндүрүмдүн дээрлик 130 пайызы) арбын. Экономисттер экономикага жаңы акча салуу жакшы натыйжага алып келбейт. Өндүрүш көлөмүн тийиштүү деңгээлге чыгарбастан, акчанын ашыкча айланышынын айынан бюджетке күч келет, баалар көтөрүлөт.

Инфляциялык тобокелдик кийинкиге жылдырылган керектөөчүлүк суроо-талапты да күчөтөт. Пандемия убагында америкалык керектөөчүлөр 1,6 триллион доллар топтоп, эми акырындап коротууга киришти. Жаңы басылган купюралардын күчтүү агымы америкалык валютага доо кетирди. Доллардын куну түшүп, инвесторлор үчүн жагымдуулугунан ажырап барат.

2020-жылы евро салыштырмалуу 0,8934төн 0,8149га, дээрлик тогуз пайызга түштү. Быйыл дагы беш-жети пайызга төмөндөшү ыктымал. Дагы бир башка фактор — бюджетке болуп көрбөгөндөй басым. 2020-каржылык жылында бюджеттин таңсыктыгы 16,1 пайызга (3,1 триллион долларга) жеткен. Бул – 1945-жылдан берки эң ири көрсөткүч. Дал ошол жылы өкмөт масштабдуу аскердик операцияларга эбегейсиз каражат бөлгөн.

Суроо жаралат

Ошентсе да экономикалык максаттарга жетүүдө, атап айтканда, эмгек рыногун калыптандырууда "алгылыктуу прогрессти" көрмөйүнчө Федералдык резерв системасы пайыздык чендерди жогорулатууга же активдерди сатып алуу программасын кыскартууга ниеттенбейт. Жөнгө салуучу органдын өз күчүнө гана ишенгендиги жана аракетсиздиги суроо туудурат.

"Күрөшүү үчүн так план зарыл. Салык-бюджеттик саясатты аныктаган адамдар алардын чечимдери кимдерге зыян келтирерин түшүнүүгө тийиш. Америкалыктардын сексен жети пайызы баалардын өсүп жатканына кабатыр.

Пауэлл мырза бул олуттуу маселеге убактылуу тоскоолдук катары кол шилтөөнү токтотуп, инфляциянын кескин секиригин моюнга алууга милдеттүү", — дейт сенатор Рик Скотт.

Экономисттер Федералдык резервдик тутумдун андан да коркунучтуу көрүнүшкө – фондулук рынокто глобалдык көбүктүн түзүлүшүн толугу менен танып жатканына көңүл бурууга чакырат. Акциялардын баасы тарыхый жогорку чегине жетип турганда өтө төмөн пайыздык үстөктөрдү колдоону, балансты айына 120 миллиард долларга жогорулатууну улантуу менен Федералдык резервдик система рынокту ого бетер козутушу мүмкүн.

"Жөнгө салуучу орган экономиканы кыйын шартка кептегени турат, акыры барып инфляциянын максаттуу деңгээлине жетүү үчүн акча-насыя саясатын катаалдатууга мажбур болмокчу", — деп белгилейт Америкалык ишкерлик институтунун талдоочусу Десмонд Лахман.

Алсыздар жабыр тартышы ыктымал

Кандай болсо да бул америкалыктарга гана тургай, бүт дүйнөгө көйгөй жаратарын эскертишет Deutsche Bank талдоочулары. "Кошмо Штаттарда инфляцияны тоготпоо глобалдык экономика үчүн опурталдуу. Анын кесепети, айрыкча коомдун эң аяр катмары үчүн оор болушу ыктымал", — деп түшүндүрөт банктын башкы экономисти Дэвид Фолкертс-Ландау.

Германиядагылар инфляция токтобой турганын, жакынкы жылдары, балким, 2023-жылы каатчылыкка кептеши мүмкүн экенин жоромолдошот. Эксперттер биринчи кезекте өнүгүп келе жаткан өлкөлөр жабыр тартарын белгилешет. Өнүккөн экономикада акчанын нарксызданышы инвесторлордун пайыздык чендердин жогорулашына үмүттөрүн арттырат. Бул мамлекеттик облигациялардын кирешелүүлүгүн жогорулатып, натыйжада карыз алуу кыйла кымбатка түшөт. Ошентип, экономисттер өнүгүп келе жаткан рыноктор үчүн глобалдык калыптандыруунун башаты позитивдүү фактордон коркунучка айланганын айтышат. Мисалы, Түштүк Африка жана Бразилияда карыз наркы кооптуу деңгээлге чукулдап калды. Ал жакта мамлекеттик финансы ансыз да туруксуздугу менен айырмаланат.

"Бул өлкөлөр өздөрүндөгү инфляциядан да АКШдагыдан чочулаганы оң", — дешет S&P Global Ratings адистери. Бардар мамлекеттер пандемия маалында көптөгөн өнүккөн өлкөлөргө караганда абдан төмөн пайыздык чен менен карыз алышкан. Маселен, Египет быйыл ИИӨнүн 38 пайызына барабар карызын кайра каржылоого тийиш. Насыяны тейлөө акысы — 12,1%. Гана үчүн пайыз андан да бийик, тагыраак, 15 пайызды түзөт. Ушундай эле көйгөй Бразилияда да бар, Борбордук банкы январдан бери баа басымын чабалдатуу үчүн үстөктөрдү көбөйткөн. Capital Economics адиси Уильям Жексондун айтымында, Бразилия — инфляция жана кирешелүүлүктүн өсүшү экономикалык туруктуулукка кооптуу экенине айкын мисал.

"Бул Борбордук банкты мамлекеттик каржыны кыскартып, карызды тейлөө чыгымдарын арттырган пайыздык чендердин жогорулатууга аргасыз кылды", — дейт аналитик. Мындай абалдан, маселен, Бразилия, Түштүк Африка жана Индия чет өлкөлүк насыякорлорго караганда ички кредиторлорго көбүрөөк үмүт артканы куткарат. Бул капиталдын сыртка агуу көлөмүн төмөндөтөт. Россия бул багытта туруктуу келет, федералдык заемдогу облигацияларда резидент эместердин үлүшү абдан аз. РФ Борбордук банкынын маалыматы боюнча, май айында он пайызды түзгөн (апрелде — 19,7). Федералдык заемдогу облигация ээлеринин арасында 80 пайыздан ашыгы — жергиликтүү инвесторлор, эң оболу банктар жана пенсиялык фонддор. Ал эми резидент эместер — жергиликтүү ири банктардын чет өлкөдөгү "бутактары". Бул санкциялык да, инфляциялык да тобокелдиктерден сактайт.

0
Белгилер:
суроо-талап, насыя, кун, акча, экономика, АКШ, инфляция
Тема боюнча
Америкалык үмүт акталбай калганда... Саммит жыйынтыгына сереп