Топонимист, картограф Темиркул Эшенгулов во время беседы на радио Sputnik

Эшенгулов: Соң-Көл келип чыгышы боюнча тектоникалык көл

Топонимист, картограф Темиркул Эшенгулов Соң-Көл пайда болушу жагынан тектоникалык көлдөргө кирерин айтты.

Соң-Көл деген аталыш илимпоздордун айтуусу боюнча моңголдун "цон кёль" деген сөзүнөн алынып, түз которгондо "таштуу көл" дегенди түшүндүрөт. Бул тууралуу Темиркул Эшенгулов Sputnik Кыргызстан радиосунун "Жер тааны" рубрикасында маек куруп жатып билдирди.

Эшенгулов: Соң-Көл — келип чыгышы боюнча тектоникалык көл

Анын айтымында, Соң-Көл деңиз деңгээлинен 3016 метр бийиктикте жайгашкан.

"Соң-Көл тектоникалык көл болуп эсептелет. Мындай тектоникалык көлдөрдөн Кыргызстанда үчөө бар. Ысык-Көл, Чатыр-Көл жана Соң-Көл. Бирок аты аталган эки көлдөн тең суу агып чыкпайт, ал эми Соң-Көлдөн сыртка суу чыгат. Аталышына токтоло турган болсок, окумуштуу Садыбакас Өмүрзаковдун жазганы боюнча, моңгол тилинен которгондо "таштуу көл" дегенди түшүндүрөт. Бирок Соң-Көлдүн жери таштуу эмес, тегиз келет. Андагы ар бири 200-300 килограмм салмактагы таштар жердин кооздугун арттырып турат. Андыктан Соң-Көлдүн маанисин "кооз көл" деп билишибиз керек", — деди Эшенгулов.

Топонимист Соң-Көл көлөмү жагынан республикада экинчи орунду ээлеп, Ысык-Көлдөн кийинки сапта турарын кошумчалады.

Белгилер:
тарых, аталыш, Соң-Көл, Темиркул Эшенгулов
Тема боюнча
Эшенгулов: Балыкчы шаарына "Кызыл" деген аталыш берүү сунушталган
Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын төрагасы, филология илимдеринин доктору, профессор Сыртбай Мусаев

Мусаев: мамлекеттүүлүктүн түптөлүшүндө Тыныстановдун ар тараптуу эмгеги бар

Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын төрагасы, филология илимдеринин доктору, профессор Сыртбай Мусаев Касым Тыныстановдун 120 жылдыгына карата беш айлык өтүп жатканын айтты.

Касым Тыныстановду илимий, саясий, маданий жана коомдук интеллигенциянын өкүлү деп таанышыбыз керек. Анткени ар тараптуу инсан болгон. Мындай пикирин Сыртбай Мусаев Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып билдирди.

Мусаев: мамлекеттүүлүктүн түптөлүшүндө Тыныстановдун ар тараптуу эмгеги бар

Анын айтымында, Тыныстановдун 120 жылдыгынын алкагында өткөрүлүп жаткан иш-чарага бардык каалоочулар катыша алат.

"1920-жылдардагы кыргыздын интеллигенциясынын өкүлдөрү катары Ишеналы Арабаев баштаган Жусуп Абдрахманов, Абдыкерим Сыдыков, Абдыкадыр Орозбеков, Касым Тыныстановду айтсак болот. Мисалы, Жусуп Абдрахмановду "20-жылдардагы кыргыз интеллигенциясынын арстаны" деп келебиз. Ооба, туура, ал киши саясий багыттагы жасаган иштеринен улам ушундай баага татыктуу. Бирок Касым Тыныстанов булардан айырмаланып ар тараптуу адам болгон. Биринчи кезекте аны окумуштуу катары таанысак болот. Саясий, маданий, коомдук ишмердүүлүктү аркалап, өз колу менен зор эмгектерди жасаган жаратман болгон. Ушул жана башка инсандардын эмгегин баалап, кийинки муундарга жайылтуу биздин парзыбыз. Ушундай максатта Касым Тыныстановдун 120 жылдык мааракесинин урматына биздин мекеме атайын конкурс уюштурууда. Анда жогорку, орто жана башталгыч кесиптик окуу жайлар жыйын, тегерек стол, кереге кеңеш, конференция сыяктуу иш-чараларды, сынактарды өткөрүүсү шарт", — деди Мусаев.

Ал кыргыз интеллигенциясынын жасап кеткен иштерин жаштарга жеткирүү үчүн билим берүү программаларына кошулушу зарылдыгын белгиледи.

Белгилер:
маараке, конкурс, Касым Тыныстанов
Тема боюнча
Касым Тыныстановдун 120 жылдыгына карата беш айлык жүрүүдө. Шарттары
Улуттук илимдер академиясынын президенти, академик Мурат Жуматаев

Жуматаев: Кыргызстандын илимий даражалары эми ЕАЭБде таанылышы мүмкүн

Улуттук илимдер академиясынын президенти, академик Мурат Жуматаев ЕАЭБге мүчө-мамлекеттердин илимий даражалары уюм ичинде бирдей таанылуусу зарыл экенин айтты.

ЕАЭБдин алкагында илимди интеграциялоого даяр турушубуз керек. Анткени Кыргызстандан башка уюмга мүчө-өлкөлөрдө илим кызматкерлеринин маянасы көбүрөөк болгондуктан, жогорку квалификациялуу адистердин өлкөдөн чыгып кетүү коркунучу жаралышы ыктымал. Бул тууралуу Мурат Жуматаев Sputnik Кыргызстан радиосуна маек берип жатып билдирди.

Жуматаев: Кыргызстандын илимий даражалары эми ЕАЭБде таанылышы мүмкүн

Анын айтымында, биримдиктин алкагында экономиканы эле эмес, илимди дагы интеграциялоо зарыл.

"Евразия экономикалык биримдигине мүчө-өлкөлөрдө илимий даражалардын эки тараптуу таанылуусу боюнча келишим марттын этегинде ЕЭК тарабынан жактырылды. Эми ал кабыл алынуусу шарт. Аталган уюмдун алкагында экономикалык көптөгөн долбоорлор, программалар каралууда. Бирок айрым тоскоолдуктардан улам кээ бирин ишке ашыруу татаал болуп жатат. Ошондуктан ЕЭКтин алдында илимий-техникалык кеңеш түзүлгөн. Ал ЕАЭБде кабыл алынган мыйзамдарды илимий жактан талдайт. Натыйжасын чыгарып бергенден кийин гана сунуштар ишке ашырылат. Бул экономиканы эле алдыга коюп, илим, билим жаатын көңүлдөн тыш калтырууга болбостугун билдирет. Чынында илимди интеграциялоо зарылдыгы бар, тобокелчиликтер да жок эмес. Мисалы, жогорку квалификациялуу адистердин жакшы айлык төлөгөн өлкөлөргө агылуу коркунучу бар. Ошол эле учурда илимий даражалардын ЕАЭБге мүчө-өлкөлөрдө таанылуусу жаш окумуштуулардын мүмкүнчүлүгүн кеңейтет. Ошондуктан биз тобокелчиликтерден коркпостон, тескерисинче, ага даяр турушубуз керек. Сыртка чыгып кеткен адистердин ордун толуктоо менен бул кыйнчылыктан чыгып кетүүгө болот. Ал үчүн өлкөдөгү билим берүүнү жакшыртып, илимдин техникалык базасын чыңдоо зарыл", — деди Жуматаев.

Окумуштуу уюмдун алкагында илимий потенциалды теңдөө аракеттери жүргүзүлүшү керектигин кошумчалады.

Белгилер:
комиссия, экономика, айлык, интеграция, илим, Евразиялык экономикалык биримдик, Мурат Жуматаев
Тема боюнча
Быйылкы жазда ЕАЭБдин алкагында маанилүү иш-чаралар өтөт
UFC чемпиону, кыргызстандык мушкер Валентина Шевченко. Архив

Шевченконун көптөн күттүргөн беттешин кайсы жактан көрсө болот. Тизме

Ушул жуманын этегинде UFC 261 турниринин алкагында кыргызстандык мушкер Валентина Шевченко чемпиондук наамын бешинчи ирет коргойт.

Турнир Бишкек убактысы боюнча АКШнын Жексонвилл шаарында 25-апрелде эртең менен башталат. Анда дароо үч чемпион бел курун сактап калуу үчүн жан үрөйт.

Кеченин башкы беттешинде Хорхе Масвидаль мурда беттешкен Камару Усмандан наамын тартып алууга аракет жасайт. Мушкерлер октагондо былтыр июлда кезигип, Усман жеңишин майрамдаган.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Jorge Masvidal (@gamebredfighter)

Турнирдин дагы бир башкы беттешинде Шевченко бразилиялык мушкер Жессика Андраде менен кармашат. Кыргызстандык мушкер беделдүү уюмдун бел курун 2018-жылы польшалык Жоанна Енджейчикти уткандан кийин тагынган. 2019-жылы америкалык Жессика Айды, Лиз Кармушту, ал эми былтыр америкалык Кэтлин Чукагянды, бразилиялык спортчу Женнифер Майяны утуп, наамын коргоп калган.

Кеченин дагы бир маанилүү кармашында UFC уюмунун аялдар арасындагы эң аз салмак боюнча чемпиону Вэйли Чжан менен Роуз Намаюнас кез келет. Чжан акыркы беттешинде Шевченконун эзелки атаандашы Жоанна Енджейчикти утса, Намаюнас Шевченконун учурдагы каршылашы Андрадени жеңген.

UFC 261 турниринин өзгөчөлүгү — уюмдун мелдешине пандемиядан бери алгачкы жолу көрүүчүлөр кирет. Спорттук аренага 15 миң киши келет, билеттер сатыкка чыгары менен сатылып кеткен.

Мелдешти кайдан көрсө болот?

Болжолдуу карддын беттештери Бишкек убактысы боюнча 6:00дө башталып, 8:00дө бүтөт. Негизги карддын кармаштары 8:30-9:00дө, ал эми негизги беттештер 11:30да башталары болжолдонуп жатат.

UFC Fight Pass сервисинен уюмдун беттештерин түз эфирден көрсө болот. Кыргызстанда бул тиркемени айына 277 сом төлөп колдонушат.

Ошондой эле акы төлөп More.TV жана Wink платформаларынан көрө аласыздар.

Аралаш мушташтын күйөрмандарына Setanta Sports (кээде блоктолуп калат) телеканалы бекер беттеш көрсөтүүнү убадалоодо.

NewsMMA сайтында дагы түз эфирден беттеш көрсөтүлөт.

Белгилер:
турнир, беттешүү, Валентина Шевченко, UFC
Тема боюнча
Кыргызстандын өзүнүн ММА спорту бар. Шевченко UFC уюмундагы ийгилиги тууралуу. Видео