Кармаш урушу боюнча дүйнөнүн чемпиону Улан Эралиев

Эралиев: Олимпиадага катышууга потенциалым бар болчу, өкүнөм

134
(жаңыланган 12:43 11.06.2021)
Кармаш урушу боюнча дүйнөнүн чемпиону Улан Эралиев азгантай кыйынчылыкка баш ийип, Олимпиада оюндарына катышпай калганына өкүнөрүн айтты.

Спортто ийгиликке жетүү үчүн башка иштерге азгырылбай, максаттын артынан түшүү керек. Мындай пикирин Улан Эралиев Sputnik Кыргызстан радиосунун "Спортбокс" программасына маек куруп жатып билдирди.

Эралиев: Олимпиадага катышууга потенциалым бар болчу, өкүнөм

Анын айтымында, көп жаштардын жашоодо ордун табуусуна, туура максат коё билишине спорт себеп болот.

"Көздөгөн максатка жетүү үчүн олимпиадалык спорттун түрлөрү же генетикалык жактан туура келген спорт болобу, анын өтөсүнө жетүүнү азыркы жаш муунга кеңеш катары айтам. Кичинекей кыйынчылыктарга карабай эркин күрөш менен машыга бергенде Олимпиада оюндарында ийгилик жаратат элем. Ошондуктан кээде өкүнөм. "Балким Олимпиадага барып калат белем" деген ой бүгүнкү күнгө чейин жашап келет. Спортчу талыкпай эмгек кылып, изденүү менен машыгып, дүйнө таанымын жогорулатып отурса сөзсүз ийгилик болот. Эми кийинки муунга башыбыздан өткөн окуяларды, кетирген каталарды кайталабоого кеңеш берип келебиз", — деди Эралиев.

Ошондой эле спортчу убагында ММА боюнча белгилүү дүйнөлүк уюмдар менен келишим түзбөй калганын да кошумчалады.

134
Белгилер:
Улан Эралиев, эркин күрөш, самбо, спорт
Тема боюнча
Атайбек уулу: олимпиадалык кыялымды уурдап алышкан
Кыргыз Республикасынын эл артисти, театр жана кино актеру, белгилүү куудул Күмөндөр Абылов

Абылов: кыргыз күлкүсүнүн 45 түрү бар

27
(жаңыланган 12:39 24.06.2021)
Кыргыз Республикасынын эл артисти, театр жана кино актеру, белгилүү куудул Күмөндөр Абылов кыргызда күлкүнүн 45 түрү бар экенин айтты.

Кыргызды күлдүрүш кыйын дешет. Чынында ушундай, анткени биздин эл ишенген нерсесине гана күлөт. Бирок бул кыргызда күлкү жанры өнүкпөй калган дегенди түшүндүрбөйт. Мындай пикирин Күмөндөр Абылов Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Абылов: кыргыз күлкүсүнүн 45 түрү бар

Анын айтымында, аталган жанрды өнүктүрүү иштери колго алынбай жатат.

"Кыргыз элинде күлкү жанры абдан өнүккөн. Мунун далили катары аталган жанрдын 45 түрү бар экенин айтсак болот. Күлкү, күйдүргү, жанытма, кыйытма, апыртма, такмаза, кер какшык, какшык, каяша жана башка, мунун бардыгы ушул жанрга кирет. Керек болсо күлкүнү кыргыздын комузу, манасчылык, төкмөлүк өнөрү сыяктуу деңгээлде алып карасак болот. Ал үчүн бардык мүмкүнчүлүктөр бар. Бирок азыр жакшы көңүл бурулбай жатат. Сатира жазгандар жок, болсо да бекер бергиси келбей кийинки муун үзүрүн көрөр деп үйүнө катып койгон. Ал эми куудулдарыбыздын көпчүлүгү театралдык билими, сахна маданияты жок эле эл алдына чыгып алып, чампалап номерлерди коюшууда. Пикеттин деңгээлинен жогору, көрүүчүгө руханий байлык тартуулай турган сатиралар жаралбай калды. Андыктан күлкү жанрына илимий, мамлекеттик деңгээлде карап, иштер жасалуусу керек. Ар бир түрүн иликтеген илимий иштер жазылса, өнүктүрүү коому түзүлүп, куудулдардын билими жогорулатылса кандай жакшы болор эле. Элге мамлекеттик идеологиянын негизинде талаптар коюлуп, дасыккан режиссерлер менен ийине жеткире иштелип чыккан гана номерлер тартууланышы керек", — деди Абылов.

Ал сатирик жазуучулар менен куудулдардын башын бириктирип иш алып баруу маселесин тез арада ишке ашыруу зарылдыгы турганын кошумчалады.

27
Белгилер:
сатира, көйгөй, күлкү, Күмөндөр Абылов
Тема боюнча
Ниязов: Асанкул Шаршеновдун 16 улуттун өкүлүн жалгыз ойногон спектакли бар
Пилот, Side attack drift team эл аралык дрифт командасынын мүчөсү, бир нече мелдештердин жеңүүчүсү Акылбек Өмүракунов

Өмүракунов: дрифт автоспорттун эң коопсуз түрү

18
Пилот, Side attack drift team эл аралык дрифт командасынын мүчөсү, бир нече мелдештердин жеңүүчүсү Акылбек Өмүракунов дрифт автоспорттун эң коопсуз түрү экенин айтты.

2017-жылдан бери дрифт менен алектенип келем. Ушул убакытка чейин алган тажрыйбам жарыштарда биринчи болууга мүмкүндүк берүүдө. Бул тууралуу Акылбек Өмүракунов Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Өмүракунов: дрифт — автоспорттун эң коопсуз түрү

Анын айтымында, 12 жашынан баштап автоунаа башкара баштаган.

"Мен автоунааларга эс тарткандан бери кызыгам. Башталгыч класстарда дептерлерге өзгөчө автомашиналардын сүрөттөрүн тартып жүрчүмүн. Башка балдар кандайдыр бир тасмалардан эргүү алып, анан гана автоспортко келишет. Ал эми мен үчүн "Форсаж" сыяктуу картиналар ачылыш деле болгон эмес. Менин азыркы унаам Nissan 200sx. Казакстандан сатып алгам. Негизи дрифтке катыша турган техниканы толугу менен жасап чыгабыз. Себеби машинанын мотору, коробкасы жана башка бардык жагы бышык, күчтүү болушу зарыл. Унаанын каркасынын ичи жалаң трубалардан турат. Ошондуктан дрифт автоспорттун бардык түрлөрүнүн ичинен эң коопсузу десек болот. Унаа мелдеште чындап эле оор сыноодон өтөт. Ошондуктан ар бир жарыштан соң техника толук кароодон өткөрүлөт. Бул машиналар менен шаар ичинде жүрө албайбыз. Себеби мыйзам жол бербейт жана үнү абдан катуу чыгат. Жарыштын унаалары чиркегич менен гана ташылат", — деди Өмүракунов.

Пилот шаар ичиндеги көчө жарышчылары элдин дрифт маданиятын кабылдоосуна терс таасир тийгизип жатканын кошумчалады.

18
Белгилер:
авто, спорт, жарыш, дрифт
Тема боюнча
Вильнюста жашаган автоспортчу Данас Азикеев: "Литвадагы күлүк кыргыз" дешет
Жаачы кыз. Архив

Мээленген жаанын жебеси. Адамга берилген үч кымбат нерсе

0
(жаңыланган 13:52 24.06.2021)
Колумнист Нуржигит Кадырбеков адамды бир нерсе кылдырууда өкүмзордук эмес, жакшы айтылган сөз, кызыктыруу натыйжасын берет деп эсептейт.

Дүйнөдө өтө көп сатылган бренд буюмдардын бир өзгөчөлүгү — рекламадан каражат аяшпайт экен. Дал эле ошол сыяктуу адамды кайсыл сыпатка жана амалга такай кызыктырсаң, ошого умтулуп, таасирленип өзгөрө баштайт. Таяк жана күч менен зордосоң айдагыңа көнүп, айтканыңды аткара бербейт. Аткарса да мойнунан байлаган иттей илең-салаң жасайт.

Сары темир

Бир дыйкан талаада топурак көөлөп жатып сары темирдин сыныгын таап алат. Кечинде жумушун бүтүрүп, үйүнө кайтып баратса алдынан чыккан айылдаш таанышы колундагы табылгасына назар салып:

— Бул эмне? – деп сурайт.

— Эгин эгүү үчүн үлүш жеримди  аңтарып жатып таап алдым. Салмактуу сары темир экен. Балдар ойношор. Болбосо тапшырганы топтоп жаткан темирге кошуп коём. Аз болсо да тыйын-тыпырга айланып калсын, — дейт дыйкан камырабай.

"Бере турчу" деп тигил темирди алат да, айлантып ары жак, бери жагын дыкат карайт. Колун өйдөгө сермей салмактап көрөт. Анан:

— Эй, жолуң болгур, бул сары темир эмес эле чылк алтын тура", — дейт көздөрү ойноктой сырдуу жылмая.

Муну уккан дыйкан тигинин колунан темирди жулуп алып, чапанын ача коюп, дароо койнуна бекитип, коштошууга жарабай диңкилдеген бойдон жолун улаптыр.

Дыйкан үчүн буга чейин кадыры жок бир сары темир ушинтип бир заматта баасы асмандаган кенчке айланып, уучтап бараткан колунан көтөрүлүп эми көкүрөк тушунан жылуу-жумшак жай тапты. Анын себеби — айылдашынын кызыктырган сөзү.

Бул окуядан алчу бир ибарат — адамды бир ишке салып, алда эмнени аткарткың келсе, мажбурлабай кызыктыр. Эгер айылдашы дыйканга темирдин алтын экенин айтпай туруп төш чөнтөгүңө сал дегенде, албетте, укмак эмес. Болгону темирдин баалуулугун, пайдалуулугун айтып кызыктырып койду эле, ай-буйга келбей койнуна катып, кымтыланып алды.

Кызыктырсаң кылат

Адамдарды жакшылыкка чакырып, жамандыктан кайтарууда, адепке, үлгүлүү жүрүм-турумга тарбиялоодо да ушул мисал майнап берчүдөй. Соодагер буюмду сатыш үчүн кардарды мажбурлабайт. Жакшы жактарын көбүртүп-жабырта айтып, адамды кызыктырат.

Маселен, уят сөз сүйлөгөнүн байкап калып, "сөгүнбө!" деп чыбык менен урганыңдан бала өзгөрбөйт. Болгону чыбык бар жерде жана сенин көзүңчө сөгүнбөй калат. Ушул экөө жок болсо оозунан ак ит кирип, кара ит чыга берет. Андан көрө тил деген өтө чоң аманат экенин, тилиң бузулса дилиң бузуларын, ыйманың кирдеп, намысың кор болорун, кадыр-даражаң түшөрүн акырындап кулагына куй. Бирөөнүн энесине асылып сөксөң муш жейсиң, жок эле дегенде өзүңө жараша акаарат угуп, ата-энеңе сөгүш жана наалат алып бересиң. Таттуу жана жагымдуу тил менен касты доско айлантып, капалууну кубантып, басынганды көтөрмөлөп, таарынышканды табыштырасың, көңүл кирин тазалайсың, кадыр топтойсуң деген акыл айт. Ошондо, балким, айтканыңды көңүлүнө сактаар.

Адам мажбуру жок жөнөкөй өкүмдү деле оңойлук менен кабылдабайт. Себеби ичтеги "мен" же адамдык эго буйрукту жактырбайт. Кыргызда бала-бакырасынан "жакшы оку!" деп талап кылбаган ата-эне болбосо керек. А бирок өлкөбүздүн мектептеринин жалпы билим берүү деңгээли дүйнө айдыңында өтө эле артта калган. Эмне үчүн? Анткени балага "оку!" деп өктөм өкүм беребиз, бирок окуунун, билимдин пайда-батасын айтпайбыз.

Бир өрнөк

Жергебизде "китепкөй өлкө" курабыз деген изги тилек менен китепке кызыктыруу иштери мындан 2,5 жыл мурда башталды эле. Азыр элибизде, өзгөчө жаштар арасында китепке кызыгуу күн санап күчөп барат. "Китеп той", "Китеп марафон", "Бир адамдан бир китеп" сыяктуу мурда-кийин анча-мынча акылга келе бербеген сонун жөрөлгөлөр башталып, жайылууда. Бир кезде минутасына баланча миң сөз окуйт имиш дегендерди китептен окуп, фильмдерден гана көрчүбүз. Азыр өз тааныштарымдын арасында бир мүнөттө 84 миңге чейин сөз окуган студенттер бар. Ушунун баары китеп окуунун пайдасы тууралуу кайра-кайра кайталап, жаагын жанган активисттердин аракетинин жемиши.

Жакшы жаран болсоң

Ар кандай мыйзам бузууларга, анын ичинде коррупцияга каршы күрөштө да жалаң күчкө таянбай, тууралыкка, тазалыкка кызыктыруу аракетине өзгөчө маани берилиши абзел. Байкаганыбыздай, айыпталгандарга катаал жаза чегерүү анчейин майнап бербей жатат. Камалуу же айып пул төлөө менен адамдардын көбү өзүнүн адашканын, туура эмес, зыяндуу кылык кылганын түшүнө бербейт, түшүнсө да мойнуна албайт экен. Ошондуктан мыйзамды сактабоонун, мамлекет чийген сызыктан чыгуунун зыянын, тескерисинче, туура, түз жүрүүнүн берекетин мектеп партасынан тартып балдардын жүрөгүнө сиңирүү талабы күч азыр. "Пайдалуу бол, жок дегенде зыян келтирбе!" деген идеологиянын алкагында мындай окуу-тарбия программасын атайын иштеп чыгып, ишке кийирүү аба менен суудай керек. Анткени тангенс, синус, синтаксис, Озон экраны сыяктуу темалардын жашоодо дайым эле пайдасы тие бербейт экен. Бирок мыйзамды сыйлаган, адептүү, жоопкерчиликтүү жаран болгонуң – зыяндан оолак, бейпил жашаганың. Кандайча дейсиңби?

Себеби мындай

Адамга эң кымбат үч нерсе берилген. Бири — жан жана убакыт. Жанды сактоо жана коргоо парз. Оорусаң дарыланасың. Бирөө кол салса коргоносуң. Өзүңдү өлтүрүүгө өтө катуу тыюу салынган.

Дагы бири — мал же байлык. Байлыкты муктаждардын, кор, зар болгондордун керегине садага кылсаң сооп. Бирок пайдасыз сарптап, ысырап кылуу арам. Ар бир сомуңду кайдан таап, кайда коротконуң боюнча катаал сурактан өтмөй ар адамдын башында бар делет.

Бири — ызат, аброй, кадыр-барк. Өзүнүн да, өзгөнүн да ызатын көз карегиндей сактоо ар бир адамга милдет. Бирөөнүн жеке айыптарын жашырсаң, Жараткан сенин да айып-кемчилдиктериңди чоочун көздөрдөн пардалап коёт дейт. Тирүүлөр мындай турсун, маркумдун сөөгүн жууп жатып денесинен мүчүлүштүк байкасаң, ошону да тилиңди тишиң менен басып, эч кимге шарданалабашың керек экен.

Эгерде мамлекеттин эрежесин эрөөн-терөөн албай, мыйзамын бузуп, кылык же кылмыш жасасаң, ушул үч өтө кымбат аманатка тең кыянаттык кыласың. Маселен, пара алып мыйзам сакчыларынын колуна түшсөң камаласың. Демек, өмүрүң бошко кетип, убактың бөөдө коройт. Өзүң эле кайгыга камыкпастан, жакындарыңды күйүткө саласың. Ошентип канча адамдардын жанына зыян келет. Экинчиден, колуң менен кылганды мойнуң менен тартып, жегениңди кусасың, ири айып пул төлөйсүң. Кашыктап топтогон мал-мүлкүң чөмүчтөп чачылып, ысырап болот. Үчүнчүдөн, мындай окуя тек гана көмүскөдө калып, унутулбайт. Сөзсүз жарыяланат, эл-журтка жайылат. Өзгөчө кыбыр эткендин бардыгы социалдык тармактан заматта чыгып турган кымгуут заманда мындай кабар кайдан жерде калсын? Сөзгө каласың, душманга таба болосуң.

Ошентип бир мыйзам бузуу жанды, малды жана баркты бир заматта жабыркатып, орду толгус зыянга учуратат. Ошондуктан өзүңдү шылдыңга салбоо, акыр-аягы жооп берип калчу иштен оолак болуу — ушул үч кымбат нерсени асыроого тете милдет.

Үзгүлтүксүздүктүн жемиши

Адамзатты илим-билимге, ынтымакка, кайрымдуулукка, ыйманга кызыктыруу — ишенимди ийгилеп, ой-пикирди оңоонун, дегеле адам аң-сезимин өзгөртүүнүн өзгөчө жолу. Ушул жол үзгүлтүксүз уланышы керек. Мындай аракет көз ирмемге да тынбашы керек. "Туруктуулуктун же үзгүлтүксүздүктүн жемиши" (Эффект постоянства) деген түшүнүктүн акыйкатын ошондо көрөбүз. Бул ишти аркалоодо коопсуздук органдардын оперативдүү кызматкерлеринен же мекен четинде күзөттө турган жоокерлерден өрнөк алсак болот. Алар түштөнүүгө эми отурганда кызмат боюнча чукул чакыруу болуп калса же айгай жаңырса, азыр тамак жеп алайын дебейт. Ичкен ашын таштап, дароо жөнөйт. Ошол сыяктуу чыныгы адамдык миссиябызды аткарууда ар бирибиз кере тартылган жаанын жибине кадалган жебедей бутага багыт алууга даяр бололу.

0
Белгилер:
социалдык тармак, билим, коррупция, убакыт, ыйман, жакшылык
Тема боюнча
Таш ыргыткандар аш алып кетсин. Алмадан алган сабагым
Жабыла көтөргөн жүк жеңил болот. Кыргыздын канындагы берешендик кайда кетти