Филология илимдеринин доктору, УИАнын Манас, фольклор, акындар чыгармачылыгы бөлүмүнүн башчысы Мээрим Көлбаева

Көлбаева: айтыш өнөрү дагы изилденүүгө муктаж

48
(жаңыланган 17:45 15.07.2021)
Филология илимдеринин доктору, УИАнын "Манас", фольклор, акындар чыгармачылыгы бөлүмүнүн башчысы Мээрим Көлбаева XX кылымдын башынан оозеки чыгармачылыкты жазып алып, жарыялоо иштери колго алынганын белгиледи.

Буга чейин айтыш өнөрү боюнча эки гана илимий китеп жарык көргөн. Мындай маалыматты Мээрим Көлбаева Sputnik Кыргызстан радиосунда билдирди.

Көлбаева: айтыш боюнча эки гана илимий китеп жарык көргөн

Анын айтымында, аталган өнөрдү изилдөө негизинен портреттик мүнөздө жүргүзүлүп келген.

"Айтышты изилдөө ар тараптуу жүрүп келгени менен көбүнчө портреттик мүнөздөгү кандидаттык, докторлук диссертациялар жакталып келген. Буларда кайсы бир залкардын чыгармачылыгы изилденип, бейнеси ачылат. Мисалы, Калык Акиевдин, Токтогул Сатылгановдун, Коргоол Досу уулунун чыгармачылыгын изилдөөгө багытталган. Ал эми жалпы айтышка таандык изилдөөлөрдөн эки гана илимий эмгек чыккан. Алсак, 1971-жылы Пайзыла Ирисовдун "Айтыш өнөрүнүн жанрдык табияты" деген кандидаттык изилдөөсү китеп болуп жарыяланган. 2004-2020-жылдар аралыгында мамлекеттик тил боюнча программанын алкагында айтыштын жети томдугу жарык көргөн. Анын негизинде "Айтыш өнөрүнүн табияты, эволюция, жанр, поэтика" деген докторлук диссертация жакталып, китеп болуп чыкты. Учурда 10го чукул аспирант жалпы айтышка таандык аталган өнөрдөгү портреттик сүрөттөөлөр, андагы сатиранын орун алуусу, публицистикалык ыкмалардын колдонулушу, эгемендүүлүк жылдарындагы кыргыз-казак айтыштарындагы жанрдык өнүгүү сыяктуу типологиялар боюнча талдоолорду жүргүзүшүүдө. Буга утурлай эле Алымкул Үсөнбаевдин чыгармачылыгы тууралуу портреттик илимий иш жактоонун алдында турат", — деди Көлбаева.

Илимпоз Казакстанда айтышты изилдөө колго алынып, жакшы жетишкендиктер бар экенин кошумчалады.

Толук вариантын төмөнкү видеодон көрүңүздөр:

48
Белгилер:
изилдөө, илим, айтыш
Тема боюнча
Кайыпов: учурдагы төкмөлөрдүн өз ыргагы, табигый стили жок
Ветеринар-дарыгер Жаңылбүбү Маматова

Маматова: ветеринария малды дарылоо менен гана чектелбейт

53
Ветеринар-дарыгер Жаңылбүбү Маматова учурда Стамбул университетинин медицина илимдери институтунда тамак-аш гигиенасы жана технологиясы бөлүмүндө докторантурада билим алып жатканын айтты.

Башында ветеринария жөнүндө түшүнүгүм тар болчу. Малды дарылап, дарыгер катары иштейм деп элестеткем. Билим алып жатканда бара-бара мугалимдер биздин башка да мүмкүнчүлүктөрүбүз бар экенин айтып беришти. Бул тууралуу Жаңылбүбү Маматова Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Маматова: ветеринария малды дарылоо менен гана чектелбейт

Анын айтымында, алгач туризм тармагында окуп баштап, кийин ветеринарияга кызыгуусу пайда болуп кесибин алмаштырган.

"Ветеринария малды дарылоодон баштап, айыл чарбаны өнүктүрүү, генетика, жаныбарлардан алынган тамак-аштын курамын изилдеп аныктаган чоң тармак. Жадагалса учактарды тамак-аш менен камсыздаган кейтеринг компаниялардын гигиенасын, алардын тамактарынын курамы, жасалышы, сактоо температурасын ветеринарлар аныктайт. Азыр космос, Марсты изилдеп, ал жакка адамдар учуп жатат. Алардын тамагын космостун шарттарына ылайыктуу жасоо технологиясын иштеген ветдарыгерлер да бар", — деди Маматова.

Ал учурда TUBITAK долбоорунун негизинде тамак-аш, сүт азыктарынан жуккан бактериялык ооруну тез арада аныктай турган тесттин үстүнөн иштеп жатканын кошумчалады.

53
Белгилер:
Жаңылбүбү Маматова, билим, кесип, ветеринария
Тема боюнча
Максүт уулу: эт, нан жана мөмө-жемиш үчүн өзүнчө тактай, бычак колдонгула
Бокс федерациясынын эл аралык даражадагы калысы Иса Кунасов

Кунасов: бокс боюнча калыстардын мектеби өнүгүү жолуна түштү

32
Бокс федерациясынын эл аралык даражадагы калысы Иса Кунасов бокс боюнча калыстардын мектеби коңшу өлкөлөргө салыштырмалуу өнүгүү жолуна түшө баштаганын айтты.

Учурда Эл аралык бокс ассоциациясынын версиясы боюнча, үч жылдыз категориясындагы эки калыс бар. Мындай маалыматты Иса Кунасов Sputnik Кыргызстан радиосунун эфириндеги маегинде билдирди.

Кунасов: бокс боюнча калыстардын мектеби өнүгүү жолуна түштү

Анын айтымында, калыстардын деңгээлин аныктоо үчүн атайын сынактарды тапшырып, эл аралык мелдештерге жолдомолор берилет. 

"Учурда Эл аралык бокс ассоциациясынын версиясы боюнча, үч жылдыз категориясындагы эки калыс бар. Алар – Мукаш Ырсалиев жана Жамиля Боркоева. Бул категориядагы калыстардын дүйнө чемпионаты менен Олимпиада оюндарында кызмат кылууга мүмкүнчүлүктөрү бар. Азыркы мезгилде Ырсалиев олимп оюндарынан тышкары бардык мүмкүн болгон ири турнирлерде Кыргызстандын атынан калыстык милдетти аркалап келет. Биз аны Токио Олимпиадасына барат деп болжоп жатканбыз. Тилекке каршы, чакыруу бул жолу келген жок. Ал эми жаш калыстарды даярдоо боюнча абдан чоң иштер жасалып, калыс болууга кызыккандардын саны өсүүдө", — деди Кунасов.

Ошондой эле адис бокс боюнча калыстардын эмгеги бааланып колдоого алынса тез убакытта жылыш болорун кошумчалады.

32
Белгилер:
Иса Кунасов, олимпиада, калыс, бокс
Тема боюнча
Кыргызстанда кесипкөй бокс боюнча федерация түзүлдү

Индияда суу астындагы жер көтөрүлүп, элди чочутту. Видео

0
(жаңыланган 11:26 26.07.2021)
Индиянын Харьян штатынын тургундары суу астынан жер көтөрүлгөн кызыктуу окуяга күбө болуп, аны видеого тартып алышкан.

The Indian Express маалымат булагы жазгандай, кадрды Жагат Вани аттуу жергиликтүү тургун өзүнүн Facebook баракчасына жарыялаган. 

Кадрдан көрүнүп тургандай, бет жагы жарака-жарака болгон жердин бир бөлүгү суу астынан капысынан эле көтөрүлгөн.

Мындай табигый кубулуштун эмнеден болору азырынча аныктала элек. Интернет-колдонуучулар буга карата өзүлөрүнүн түрдүү божомолдорун айтып жатышат. Айрымдары тектоникалык активдүүлүктөн улам жер көтөрүлгөнүн айтышса, кээ бирлери мунун себебин метан затынын топуракка топтолушунан келип чыккан дешет.

0
Белгилер:
суу, кубулуш, окуя, Индия
Тема боюнча
Түштүк Кореяда беш кабаттуу үй эл ташып бараткан автобусту басып калды. Видео