Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиянын мүчөсү, Ысык-Көл жана Ош облустарынын мурдагы жетекчиси Узарбек Жылкыбаев

Жылкыбаев: үч баскычтуу бюджетке өтүшүбүз керек

118
Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиянын мүчөсү, Ысык-Көл жана Ош облустарынын мурдагы жетекчиси Узарбек Жылкыбаев өлкө эки баскычтуу бюджеттен үч баскычтуу бюджетке өтүү зарылдыгын айтты.

Эки баскычтуу бюджеттин автору - Акылбек Жапаров. Ал азыр мамлекетте маселе чечкен кызматта отурат, андыктан үч баскычтуу бюджетке өтүү оор го деп ойлойм. Бирок бул заман талабы болуп турат, облуска же районго бюджетти кайтарып берүү зарыл. Мындай пикирин Узарбек Жылкыбаев Sputnik Кыргызстан радиосунда маек куруп жатып билдирди.

Жылкыбаев: үч баскычтуу бюджетке өтүшүбүз керек

Анын айтымында, айрым салыктардан түшкөн кирешенин жарымын жергиликтүү бюджетте калтыруу абзел. Бул өз кезегинде аймактардын өнүгүшүнө шарт түзүп, айыл өкмөт, акимдердин ишине дем-күч берет.

"Учурда өлкөдө эки баскычтуу бюджет, бирок муну үч баскычтууга өткөрүп, районго же облуска бюджет каралышы шарт. Ошондой эле жер-жерлерден чогулган салыктардын жарымы ошол аймакта калтырылышы керек. Азыр иш кандай жүрүүдө? Салык кызматы борбордо отуруп алып районго план коёт. Ал пландын аткарылышына аким жоопкер болот, бирок райондук салык кызматынын жетекчисин аталган кызмат өзү бекитет. Мына ушундай башаламандыктар көп кездешүүдө. Бир сөз менен айтканда, "оюндун" шарты баарына ачык, түшүнүктүү болушу зарыл. Мамлекеттик кызматкер дагы, ишкер дагы так, даана түшүнүп, аткара турган мыйзамдар жазылганда аймактар өнүгөт", — деди Жылкыбаев.

Ал бардыгын башынан баштап, 1991-жылдарга кайтпай эле, иштеп жаткан мыйзамдардын элге ыңгайлуу жактарын калтырып, андан ары өнүктүрүү менен мыйзам долбоорлору сунушталышы керектигин кошумчалады.

Эске сала кетсек, президент тарабынан "Министрлер кабинети жөнүндө" мыйзам долбоору сунушталып, ал 22-июлда эл өкүлдөрүнүн кескин сынына кабылып, кайрадан редакциялоого артка кайтарылган.

Подкасттын толук вариантын видеодон көрүңүз:

118
Белгилер:
Узарбек Жылкыбаев, мыйзам, мамлекет, башкаруу
Тема боюнча
Карашев: өкмөт чечимди тезирээк кабыл алуусун мыйзамга киргизиш керек
Россия-кыргыз өнүктүрүү фондунун башкаруучулугунун мүчөсү Бакыт Курманбеков. Архив

Курманбеков: Россия-кыргыз өнүктүрүү фонду чакан ГЭС курууну колдойт

3
(жаңыланган 12:55 26.09.2021)
Россия-кыргыз өнүктүрүү фондунун башкаруучулугунун мүчөсү Бакыт Курманбеков РКӨФ чакан ГЭС куруу долбоорлорун каржылоого артыкчылык берерин айтты.

Баткен жана Талас облустарында чакан жана ири ГЭСтерди куруу боюнча долбоорлор каралып, бизнес-план иштелип жатат. Мындай маалыматты Бакыт Курманбеков Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Курманбеков: Россия-кыргыз өнүктүрүү фонду чакан ГЭС курууну колдойт

Анын айтымында, алыскы аймактарда жеңил өнөр жайга басым жасалууда.

"Россия-кыргыз өнүктүрүү фонду насыялык каржылоону энергетика тармагына салууда. Өзгөчө кичи гидроэлектр станцияларын куруу боюнча долбоорлорго артыкчылык берилип жатат. Биздин абдан чоң гидрологиялык потенциалыбыз бар. Учурда Баткенге чакан ГЭС куруу пландалууда. Ал боюнча тиешелүү иштер жүрүп, жабдуулар орнотула баштады. Мындан тышкары, Таласта көзөмөлдө ири ГЭС долбоору турат, ага бизнес-план иштелип чыгууда. Жакында гана өлкө башчы Ысык-Көлдө эки тигүү цехин ачып келди. Көбүнесе алыскы аймактарда аялдарды колдоо максатында да иш жүргүзүп жатабыз. Фонд насыяларды узак мөөнөткө бергенге аракет кылып, пайыздарын да төмөндөтүү боюнча иштерди жасап келет", — деди Курманбеков.

Ошондой эле адис Россия-кыргыз өнүктүрүү фонду ишкерлер үчүн атайын маалыматтык кампания уюштуруп, бизнес-план түзүп, долбоорлордун ишке ашышына көмөк көрсөтөрүн кошумчалады.

Подкасттын толук вариантын видеодон көрүңүз:

3
Белгилер:
Бакыт Курманбеков, Россия-кыргыз өнүктүрүү фонду, насыя, ишкерлик, өнүктүрүү
Тема боюнча
Кыргызстанда ишкер аялдар үчүн онлайн-платформа ачылды
Тарыхчы-топонимист, картограф Темиркул Эшенгулов. Архив

Эшенгулов: "кент" топонимикалык термини "шаар", "чоң кыштак" дегенди түшүндүрөт

4
Тарыхчы-топонимист, картограф Темиркул Эшенгулов "кент" топонимикалык терминин чечмелеп берди.

Самарканд, Ташкенд шаарлары кийин тилге ылайыкташып "кенд" мүчөсү уланып калган. Дээринде бул топонимикада кенен жайылган кадимки эле "кент" деген термин. Бул тууралуу Темиркул Эшенгулов Sputnik Кыргызстан радиосунун "Жер тааны" рубрикасында маек куруп жатып билдирди.

Эшенгулов: "кент" топонимикалык термини "шаар", "чоң кыштак" дегенди түшүндүрөт

Анын айтымында, "кент" термини кошулган жер аталыштары Өзбекстан, Азербайжан жана Казакстанда көп кездешет.

"Топонимика илиминде кенен жайылып, таркап кеткен жер-суу аттары көп. Ал тургай алар ар кандай тилдик өзгөрүүлөргө дуушар болуп, мезгилдин өтүшү менен таптакыр башкача угулуп калат. Ушундай терминдердин бири  — "кент". Жер аттарына мүчө катары уланып колдонулат. Маанисинде шаар, кээ бир тилдерде калк көп отурукташкан айыл дегенди түшүндүрөт. Азербайжандар ушул күнү деле "айылыма, кыштакка " дегенди "гентиме" деп сүйлөшөт. Алардын тилинде кыргыздыкындай каткалаң тамга менен башталган сөздөрдүн дээрлик бардыгы жумшартып айтылат. Мисалы, Ташкент — таштуу шаар дегенди түшүндүрөт деп ойлойбуз. Бирок бул калаанын географиялык түзүлүшү таштак эмес. Ошондуктан шаардын аталышы таптакыр башка маанини билдирет. Анткени мурда бул жерде тажиктер жашаган. Алар "шаш" дегенди "чаш" дешет. Демек бул эли дайыма шашып жүргөндөй көрүнгөн, кайнаган көп калкы бар чоң шаар дегенди түшүндүрөт", — деди Эшенгулов.

Топонимист кыргызда "семиз" же "жоон" деген аталыштагы жер-суу аттары да эбегейсиз, чоң, зор же калың дегенди туюндурарын кошумчалады.

4
Белгилер:
Темиркул Эшенгулов, терминология
Тема боюнча
Эшенгулов: Алтай — Ала-Тоо деген сөздүн тилдик өзгөргөн варианты

Токой аралап, чатырга түнөп... Путин менен Шойгу тайгада эс алган видео

0
(жаңыланган 13:00 26.09.2021)
Россия президенти Владимир Путиндин тайгада эс алып жүргөн учурдагы видеосун News24 Russia телеканалы жарыялады. Анда өлкө башчыны коргоо министри Сергей Шойгу коштоп жүргөнүн көрүүгө болот.

Кадрлардан Путиндин балык уулап, токой аралап, кайык айдап жүргөнү көрүнүп турат. Ошондой эле анын чатырда түнөгөнү айтылат. Шойгу президент отурган чатырды карап "мыкты экен" деп баа берсе, Путин "мыкты иштеген кишинин турак жайы дагы жакшы болот" деп тамашалап жооп берет.

Эске салсак, Владимир Путин көбүнесе тайгада эс алат. Адатта анын кыска мөөнөттүү эмгек өргүүсү бир нече күнгө созулуп, коргоо министри Сергей Шойгу жанында жүрөт.

0
Белгилер:
Россия, Владимир Путин, Сергей Шойгу, эс алуу, видео
Тема боюнча
Тоодон зуулдап түшкөн Путин менен Лукашенко. Эки лидердин лыжа тепкен видеосу