Айыл, суу чарба жана аймактарды өнүктүрүү министринин орун басары Илич Марсбек уулу

Марсбек уулу: жазгы, күзгү сугарууну эми талап кылабыз

47
Айыл, суу чарба жана аймактарды өнүктүрүү министринин орун басары Илич Марсбек уулу эми дыйкандарга айдоо аянтын эрте жазда жана кеч күздө сугаруу милдети артыларын айтты.

Түшүмдүүлүктү арттырып, кургакчылык болуп калса суу тартыштыгына кептелбеш үчүн эрте жаздагы сугат иштери абдан маанилүү. Бул тууралуу Илич Марсбек уулу Sputnik Кыргызстан радиосунда маек куруп жатып билдирди.

Марсбек уулу: жазгы, күзгү сугарууну эми талап кылабыз

Анын айтымында, кийинки жылдан баштап министрлик сугат иштерин көзөмөлгө алат.

"Жерди айдаганга чейин эрте жазда бир жолу сугарып коюу керек. Бул ошол аянттын нымдуулугун сактап, себилген үрөндүн жакшы өнүп чыгышына шарт түзөт. Эрте жазда суу да кенен болот. Мындай сугарылган жер суу тартыштыгы жаралса да катып, кургап кетпейт. Ошондой эле түшүмдү жыйнап алган соң кеч күздө да айдоо аянтын бир сыйра тазалап, абдан кандырып сугарып коюу шарт. Ал эми бизде дыйкандар көбүнесе түшүмүн жыйнап алган соң жерди карабай таштап салышат. Биз буга чейин эрте жазда жана кеч күздө сугарууну жөн гана кеңеш катары айтып келсек, эми милдеттүү түрдө киргизип, талап кылабыз. Керек болсо жер-жерлерде аталган убакта сугарбай койгон фермерлердин тизмеси түзүлүп, ошого жараша иш жүрөт", — деди Марсбек уулу.

Ал министрлик дыйкандарды маалыматтык, консультативдик жактан колдоого ар дайым даяр экенин кошумчалады.

47
Белгилер:
Илич Марсбек уулу, сугат суу, түшүм, тартип
Тема боюнча
Марсбек уулу: быйыл тоют каатчылыгы болбойт
Россия-кыргыз өнүктүрүү фондунун башкаруучулугунун мүчөсү Бакыт Курманбеков. Архив

Курманбеков: Россия-кыргыз өнүктүрүү фонду чакан ГЭС курууну колдойт

14
(жаңыланган 12:55 26.09.2021)
Россия-кыргыз өнүктүрүү фондунун башкаруучулугунун мүчөсү Бакыт Курманбеков РКӨФ чакан ГЭС куруу долбоорлорун каржылоого артыкчылык берерин айтты.

Баткен жана Талас облустарында чакан жана ири ГЭСтерди куруу боюнча долбоорлор каралып, бизнес-план иштелип жатат. Мындай маалыматты Бакыт Курманбеков Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Курманбеков: Россия-кыргыз өнүктүрүү фонду чакан ГЭС курууну колдойт

Анын айтымында, алыскы аймактарда жеңил өнөр жайга басым жасалууда.

"Россия-кыргыз өнүктүрүү фонду насыялык каржылоону энергетика тармагына салууда. Өзгөчө кичи гидроэлектр станцияларын куруу боюнча долбоорлорго артыкчылык берилип жатат. Биздин абдан чоң гидрологиялык потенциалыбыз бар. Учурда Баткенге чакан ГЭС куруу пландалууда. Ал боюнча тиешелүү иштер жүрүп, жабдуулар орнотула баштады. Мындан тышкары, Таласта көзөмөлдө ири ГЭС долбоору турат, ага бизнес-план иштелип чыгууда. Жакында гана өлкө башчы Ысык-Көлдө эки тигүү цехин ачып келди. Көбүнесе алыскы аймактарда аялдарды колдоо максатында да иш жүргүзүп жатабыз. Фонд насыяларды узак мөөнөткө бергенге аракет кылып, пайыздарын да төмөндөтүү боюнча иштерди жасап келет", — деди Курманбеков.

Ошондой эле адис Россия-кыргыз өнүктүрүү фонду ишкерлер үчүн атайын маалыматтык кампания уюштуруп, бизнес-план түзүп, долбоорлордун ишке ашышына көмөк көрсөтөрүн кошумчалады.

Подкасттын толук вариантын видеодон көрүңүз:

14
Белгилер:
Бакыт Курманбеков, Россия-кыргыз өнүктүрүү фонду, насыя, ишкерлик, өнүктүрүү
Тема боюнча
Кыргызстанда ишкер аялдар үчүн онлайн-платформа ачылды
Тарыхчы-топонимист, картограф Темиркул Эшенгулов. Архив

Эшенгулов: "кент" топонимикалык термини "шаар", "чоң кыштак" дегенди түшүндүрөт

5
Тарыхчы-топонимист, картограф Темиркул Эшенгулов "кент" топонимикалык терминин чечмелеп берди.

Самарканд, Ташкенд шаарлары кийин тилге ылайыкташып "кенд" мүчөсү уланып калган. Дээринде бул топонимикада кенен жайылган кадимки эле "кент" деген термин. Бул тууралуу Темиркул Эшенгулов Sputnik Кыргызстан радиосунун "Жер тааны" рубрикасында маек куруп жатып билдирди.

Эшенгулов: "кент" топонимикалык термини "шаар", "чоң кыштак" дегенди түшүндүрөт

Анын айтымында, "кент" термини кошулган жер аталыштары Өзбекстан, Азербайжан жана Казакстанда көп кездешет.

"Топонимика илиминде кенен жайылып, таркап кеткен жер-суу аттары көп. Ал тургай алар ар кандай тилдик өзгөрүүлөргө дуушар болуп, мезгилдин өтүшү менен таптакыр башкача угулуп калат. Ушундай терминдердин бири  — "кент". Жер аттарына мүчө катары уланып колдонулат. Маанисинде шаар, кээ бир тилдерде калк көп отурукташкан айыл дегенди түшүндүрөт. Азербайжандар ушул күнү деле "айылыма, кыштакка " дегенди "гентиме" деп сүйлөшөт. Алардын тилинде кыргыздыкындай каткалаң тамга менен башталган сөздөрдүн дээрлик бардыгы жумшартып айтылат. Мисалы, Ташкент — таштуу шаар дегенди түшүндүрөт деп ойлойбуз. Бирок бул калаанын географиялык түзүлүшү таштак эмес. Ошондуктан шаардын аталышы таптакыр башка маанини билдирет. Анткени мурда бул жерде тажиктер жашаган. Алар "шаш" дегенди "чаш" дешет. Демек бул эли дайыма шашып жүргөндөй көрүнгөн, кайнаган көп калкы бар чоң шаар дегенди түшүндүрөт", — деди Эшенгулов.

Топонимист кыргызда "семиз" же "жоон" деген аталыштагы жер-суу аттары да эбегейсиз, чоң, зор же калың дегенди туюндурарын кошумчалады.

5
Белгилер:
Темиркул Эшенгулов, терминология
Тема боюнча
Эшенгулов: Алтай — Ала-Тоо деген сөздүн тилдик өзгөргөн варианты
Кыргызстандын президенти Садыр Жапаров телефон менен сүйлөшүү учрунда. Архив

Садыр Жапаров чемпиондук наамын коргогон Валентина Шевченкону куттуктады

0
(жаңыланган 19:46 26.09.2021)
Кыргызстандык спортчу ушуну менен алтынчы ирет чемпиондук наамын коргоду. Беттешке кыргызстандыктар бүгүн эртең менен күбө болду.

БИШКЕК, 26-сен. — Sputnik. Президент Садыр Жапаров телефондон кыргызстандык мушкер Валентина Шевченкону бүгүнкү жеңиши менен куттуктаганын өлкө башчынын маалымат кызматы кабарлады.

Эскерте кетсек, UFC уюмунун кезектеги беттешинде Шевченко америкалык Лорен Мерфини мөөнөтүнөн эрте ишенимдүү жеңип алган. Ушуну менен ата мекендик спортчу чемпиондук наамын алтынчы ирет коргоду.

Жапаров Шевченконун жогорку чеберчилигин, духунун күчтүүлүгүн жана мүнөзүнүн бекемдигин жогору баалады.

"Жалпы кыргыз элинин жана өзүмдүн атымдан ийгиликтүү жеңишиңиз менен куттуктообузду кабыл алыңыз. Биз баарыбыз Сиздин жетишкендиктериңиз менен сыймыктанабыз. Абройлуу эл аралык турнирлерде Кыргызстандын намысын коргоп жатасыз. Алдыда дагы чоң ийгиликтер жана жаңы жеңиштер күтүп турганына ишенем",— деди президент.

Сөзүнүн соңунда өлкө башчы спортчуга бекем ден соолук жана бакубат жашоо каалады.

Баса, редакция Шевченконун беттешиндеги урунттуу учурлардын видеосун топтогон.

0
Белгилер:
Садыр Жапаров, Валентина Шевченко, беттешүү, жеңиш, чемпион, куттуктоо
Тема боюнча
Силерди жакшы көрөм! Шевченконун Кыргызстанга салам жолдогон видеосу
Кыргыз желегин желбиретип... Шевченко кантип жеңгенин көрсөткөн видеолор
Мен чемпионмун, баарына даярмын! Шевченко кийинки атаандашы боюнча жооп берди