Биология илимдеринин кандидаты, Кыргыз-түрк Манас университетинин экологиялык инженерия кафедрасынын доценти Нурзат Тотубаева

Тотубаева: Ысык-Көл пайда алуу максатында гана колдонулуп, ага кам көрүлбөйт

57
Биология илимдеринин кандидаты, Кыргыз-түрк "Манас" университетинин экологиялык инженерия кафедрасынын доценти Нурзат Тотубаева Ысык-Көлдүн экологиясын курутуп жаткан көйгөйлөр тууралуу айтып берди.

Ысык-Көлдү биз туристтик сезон башталганда эле эстей баштайбыз. Бул – эң башкы маселе. Аймактын жаратылышынын өзүн-өзү калыбына келтирүү касиети күчтүү. Биз бул системаны баланстан чыгаруу үчүн болгон күчүбүздү жумшап жатабыз. Экологдордун айтымында, жер өзүн-өзү калыбына келтириши үчүн 30 пайызын бош калтырып коюу зарыл. Ал эми биз ошол чекти аныктаган жокпуз. Бул тууралуу Нурзат Тотубаева Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Тотубаева: Ысык-Көл пайда алуу максатында гана колдонулуп, ага кам көрүлбөйт

Анын айтымында, Ысык-Көл пайда алуу максатында гана колдонулуп, ага кам көрүлбөйт.

"Учурда колубуздан келишинче көлдүн айланасындагы бош жерлерди басып алдык. Коттедж салып, пляждарды жасап, азыр чоң шаар куруу да пландалууда. Биз ошол экосистемадан узак убакыт пайда алуу үчүн эмне кылышыбыз керек? Мисалы, бизнесте эки өнөктөш тең бирдей пайда албаса, ал иш көпкө созулбайт. Жаратылышка да ошондой эле мамиле кылган туура. Инфраструктураны өнүктүрүү менен бирге көлдүн айланасына ар кандай мөмөлүү бак-дарактар отургузулуп жатат. Калий, фосфор, азотко бай топурак алып келинип, аралыштырылууда. Мында кумдак жердин кыртышынын корголушу начар болгондуктан жер астындагы сууну булгоо коркунучу жаралат. Ысык-Көл облусуна туристтик зона деген статус берүүгө каршымын. Көлдөн туризмден башка да тармактан пайда алса болот. Жаратылыш тутумун бузбастан максималдуу пайда алуу жолу бар. Чычырканак бадалдары кыйылып жатат деген маселени укканда биз бул жаатта изилдөө кылып көрдүк. Көрсө, акыркы 20 жылда эле Ысык-Көлдө 700 гектардан көп аймактагы чычырканак кыйылып кеткен экен. Анын ичинде Балыкчы, Тоң токой чарбасында чычырканак бадалдары эки эсеге азайган. Бизге белгилүү болгон бул аймактар ариддик зона. Ал жерде чөлдөшүп кетүү коркунучу жогору. Ал эми чычырканак болсо сууну механикалык жол менен фильтрлейт. Табият акылдуу да. Өзүнө керектүү жерге керектүү өсүмдүктү өстүрөт. Андыктан аны кыйып салбастан пайда алганды үйрөнгөнүбүз оң", — деди Тотубаева.

Ал жаратылыш изилденбей, комплекстүү илимий кадам жасалбай жатканын кошумчалады.

57
Белгилер:
Ысык-Көл, экология, чычырканак
Тема боюнча
Франция 2022-жылы велосипедчендер өлкөсү болууга ниеттенүүдө
Психолог, психология илимдеринин кандидаты, доцент Маматали Мурзаев

Мурзаев: үй-бүлөдө ынтымак болушу үчүн күн сайын күрөшүү керек

23
Психолог, психология илимдеринин кандидаты, доцент Маматали Мурзаев илим-билим алып жаткан жаштардын арасында үй-бүлө куруу боюнча жаман тенденция бар экенин айтты.

Аялдын жана эркектин психологиясынын ар башка болушу үй-бүлөдө татаал кырдаалды жаратат. Үйдө жакшы мамиле, ынтымак, түшүнүү болуу үчүн күн сайын күрөшүү керек. Бул тууралуу Маматали Мурзаев Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Мурзаев: үй-бүлөдө ынтымак болушу үчүн күн сайын күрөшүү керек

Анын айтымында, жубайлар бири-биринин кемчилигинин үстүнөн иштеши керек.

"Илгертеден эле жар тандоо укугу эркектерде болгон. Салт боюнча ата-эне таптап берүүсү керек эле. Кийин жубай тандоо толугу менен эркектерге өттү. Алар биринчи кезекте кыздардын сулуулугун, дене түзүлүшүн, анан ден соолугун карашат да, андан кийин гана ортодогу мамиле, жашоодогу кызыгуулары, көз караштарынын шайкеш келүүсүнө маани беришет. Булар үй-бүлө курууга, туура жар тандоого негиз боло албайт. Мисалы, сүйүүнү алсак, анын негизги кызматы жигит менен кызды бири-биринин айрым кемчиликтерин көрсөтпөй жакындатуу. Үй-бүлө кургандан кийин жубайлардын мамилеси кыз-жигиттин сүйүүсүнөн да жогору турат. Алардын каны-жаны бир болуп калат. Сүйүшкөндөрдүн каны-жаны бир болбойт. Алар бири-бирине умтулуп гана турат. Аларды ажыраштырып салуу да оңой. Европалык маданиятты көрүп калган кыздар "мен бактылуу болушум керек" дешет. Анын бактылуулук боюнча түшүнүгү күйөөсү, кайнатасы, кайненесинин көз карашы менен дал келбей калышы мүмкүн. Азыр илим-билим алып жаткан жаштардын арасында жаман тенденция бар. Карьера куруп, бутка турушум керек дешет. Алар бутка тургуча жашы өтүп, 30га чыгат. Бул куракта бала-чакалуу болуу татаал жана баланын ден соолугу начар төрөлүшү мүмкүн. Мунун баары эске алынбай калып жатат", — деди Мурзаев.

Психолог жар тандоодо мүнөзү жагынан шайкеш келүүсүн аныктап алуу маанилүү экенин кошумчалады.

Подкасттын толук вариантын видеодон көрүңүз:

23
Белгилер:
үй-бүлө, психология, жар, тандоо, Маматали Мурзаев
Тема боюнча
Тапкан акчасын туугандарына чачып чарчатты. Жолдошуна көз каранды келиндин каты
Бишкек Жылуулук электр борборунун башкы инженеринин орун басары Нурлан Кулжыгачов

Кулжыгачов: Бишкек ЖЭБи күзгү-кышкы жылытуу мезгилине даяр

14
Бишкек Жылуулук электр борборунун башкы инженеринин орун басары Нурлан Кулжыгачов Бишкек ЖЭБ күзгү-кышкы жылытуу мезгилине даярдык пландык негизде аткарылып жаткандыгын айтты.

Күз-кыш мезгилинен өтүү үчүн Бишкек шаарынын ЖЭБине жалпысынан 1 миллион 650 миң тонна көмүр керек. Мындай маалыматты Нурлан Кулжыгачов Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде билдирди.

Кулжыгачов: Бишкек ЖЭБи күзгү-кышкы жылытуу мезгилине даяр

Анын айтымында, калкты, анын ичинде социалдык жана башка объектилерди үзгүлтүксүз электр энергиясы жана жылуулук менен камсыз кылуу үчүн тынымсыз иштер жүрүүдө.

"Келе жаткан 2021-2022-жылдагы күз-кыш жылытуу мезгилине өкмөттүн токтому боюнча 1 миллион 650 миң тонна көмүр керек. Анын бир миллион тоннасы жергиликтүү Кара-Кече көмүрү болсо, 643 миң тоннасы импорттолот. Учурда келишимдин баары түзүлүп, коюлган графиктин негизинде келип жатат. Кампада 225 миң тонна көмүр бар. Мындан тышкары, биздин ишканада 17 буу казан, тогуз буу агрегатыбыз бар. От казандарды жана турбогенераторлорду оңдоо белгиленген мөөнөтүндө аткарылып жатат", — деди Кулжыгачов.

Ошондой эле адис Бишкек Жылуулук электр борбору республикадагы электр энергиясынын 15 пайызын камсыз кыларын кошумчалады.

Подкасттын толук вариантын видеодон көрүңүз:

14
Белгилер:
Бишкек, жылуулук, электр жарыгы, жылытуу маалы, ысык суу
Тема боюнча
Суу тартыштыгы. Министрлик элди көмүр менен газ камдоого чакырды
Пассажиры выходят из рейса частной иранской авиакомпании Mahan Air в аэропорту Кабула (Афганистан). 15 сентября 2021 года

Кабул аэропорту 36 күндөн кийин коммерциялык каттамдар үчүн ачылды

0
(жаңыланган 16:28 20.09.2021)
15-августта талибдер Кабулду басып алгандан кийин аба майданда туруктуу авиакаттамдар токтотулган болчу.

БИШКЕК, 20-сен. — Sputnik. Кабулдун аэропорту ички жана эл аралык коммерциялык авиакаттамдар үчүн расмий түрдө ачылды. Бул тууралуу РИА Новости Афганистандын Жарандык авиация башкармалыгындагы булактарына таянуу менен жазды.

Аба майдан эртең мененки саат 6:00дөн 18:00гө чейин иштейт.

Август айынын башында "Талибан"* кыймылы АКШ аскер күчтөрүн өлкөдөн чыгарып кетип жаткан маалда өкмөттүк күчтөргө каршы чабуул койгон. Ал эми 15-августта борбор калаа Кабулду басып алышкан. Аэропортту 31-августка чейин АКШ жана башка мамлекеттер өз жарандарын, кээ бир афгандыктарды чыгарып кетүү үчүн колдонгон.

Буга чейин "Талибан" Россия жана Түркия менен авиакаттамдарын жандандырууга ниеттенип жатканы айтылган.

*"Талибан" кыймылы — Кыргызстанда жана башка бир катар өлкөлөрдө террордук уюм катары таанылып, ишмердүүлүгүнө тыюу салынган.

0
Белгилер:
Кабул, аэропорт, каттам, ачуу
Тема:
Афган бийлиги менен талибдердин тиреши
Тема боюнча
ЖМК: талибдер өзбек тилин расмий макамынан ажыратып салды
6 млн. доллар, уютулган алтындар. Талибдердин Салехтин үйүнөн тарткан видеосу