Кыргызстандын акушер-гинеколог жана неонатологдор ассоциациясынын президенти, медицина илимдеринин доктору, профессор Арсен Аскеров. Архив

Аскеров: айыздан кийинки өзгөрүүлөр аялдын организмин талкалайт

102
(жаңыланган 13:13 23.09.2021)
Кыргызстандын акушер-гинеколог жана неонатологдор ассоциациясынын президенти, медицина илимдеринин доктору, профессор Арсен Аскеров 40 жашка чейин деле сексуалдык жактан сабатсыз болуп жүрө берген адамдар көп экенин айтты.

Адамдар сексуалдык жактан сабатсыз болгондуктан ажырашуулар, пландалбаган кош бойлуулуктар болууда. Бул жаатта алдын ала балдарына үйрөтөйүн десе ата-эненин билими жетишпейт. Андыктан мектепте атайын сабактар өтүлүп, аны үстүртөн эле айтып кетпестен, стандартка ылайык тереңирээк окутуу керек. Бул тууралуу Арсен Аскеров Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Аскеров: айыздан кийинки өзгөрүүлөр аялдын организмин талкалайт

Анын айтымында, айыл жергесиндеги адамдарга репродуктивдүү ден соолук боюнча билим жетишпейт.

"Адамдын репродуктивдик системасы мээ системасынан баштап, генетика, жыныс органдары, гормоналдык бездерге чейин камтыйт. Репродуктивдүү ден соолукка адамдын жеген тамак-ашы, жүрүм-туруму, стресс таасир этет. Сексуалдык саламаттык этап менен калыптанып отурат да, жогорудагы факторлор ага оң же терс жыйынтык бериши мүмкүн. Мурда аялдардын 16 жашында айызы келип 18 жашында турмушка чыгып, 4-5 же 10 балага чейин төрөгөндүктөн ар кыл илдеттерден, ар кандай шишиктерден алыс болгон. Бирок башка жагынан алганда эрте картайып калышчу. Азыр кыздардын айызы 12-13 жашында келет да, 28-35 жашка чейин турмушка чыкпайт. Негизи айыздын кесепетинен организмде өзгөрүү боло берет. Ошентип жылына 12 жолу өзгөрүү болсо, бала төрөгөнгө чейин бир топ өзгөрүүдөн улам органдарга күч келип, талкаланат. Анан эле эмне үчүн эрте шишиктер пайда болду, эмнеге тукумсуз болуп калдым, эмнеге менструалдык цикл бузулду же урук чыкпай жатат деген суроолор туулат. Ошондой эле эркектердин да жашы өткөн сайын репродуктивдүү ден соолугу начарлайт", — деди Аскеров.

Ал кеч бала көргөн эркекте кандай оорулар болсо анын баары баласына да өтүп жана уругунун сапаты төмөндөгөндүктөн наристенин ден соолугу начар болушу мүмкүндүгүн кошумчалады.

Подкасттын толук вариантын төмөнкү видеодон көрүңүз:

102
Белгилер:
ден соолук, бала, Арсен Аскеров
Тема боюнча
Өлкөнүн кайсы аймагында аялдар контрацептивдик каражаттарды көп колдонот
Жогорку технологиялар паркынын (ЖТП) аткаруучу директору Чубак Темиров

Темиров: былтыр Жогорку технологиялар паркы 1,2 млрд. сом киреше тапты

21
(жаңыланган 12:51 15.10.2021)
Жогорку технологиялар паркынын (ЖТП) аткаруучу директору Чубак Темиров аталган мекеме 2021-жылдын аягына чейин 2 миллиард сом киреше табууну пландап жаткандыгын айтты.

Былтыркы жылдын жыйынтыгы менен Жогорку технологиялар паркынын курамындагы компаниялар 1,2 миллиард сом киреше алып келди. Мындай маалыматты Чубак Темиров Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Темиров: былтыр Жогорку технологиялар паркы 1,2 млрд. сом киреше тапты

Анын айтымында, ЖТПнын курамын 122 компания түзүп, анда 1 000ден ашык адис иштейт.

"Жогорку технологиялар паркынын түзүлгөнүнө быйыл 10 жыл болду. Бул аралыкта программалык камсыздоону, маалыматтык жаңы жана жогорку технологияларды иштеп чыгаруунун жергиликтүү индустриясын өнүктүрүүдө чоң эмгек жасады. Учурда ЖТПнын курамында 122 компания иштеп, 1 000ден ашык адис эмгектенет. 2020-жылдын жыйынтыгы менен Жогорку технологиялар паркынын курамындагы компаниялар 1,2 миллиард сом киреше табышты. Биз эми 2021-жылдын аягына чейин 2 миллиард сом табуу планын койдук. Демек, киреше эки эсе өсөт", — деди Темиров.

Ошондой эле адис пандемияга карабастан Жогорку технологиялар паркынын кирешеси 20 пайызга чейин өскөнүн кошумчалады.

Чубак Темиров Жогорку технологиялар паркы

21
Тема боюнча
Сулайманов: кыргызстандыктар чет өлкөдө IT тармагында окууну самашат
Санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл департаментинин Жугуштуу, паразиттик оорулардын алдын алуу жана эпидемиологиялык көзөмөлдөө башкармалыгынын башкы дарыгери Султан Суранбаев

Суранбаев: таза суу жетпегендиктен 865 187 адам арыктагы сууну колдонот

15
Санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл департаментинин Жугуштуу, паразиттик оорулардын алдын алуу жана эпидемиологиялык көзөмөлдөө башкармалыгынын башкы дарыгери Султан Суранбаев колун жуубагандан улам көбүнчө кичинекей балдар ооруп каларын айтты.

Кир кол аркылуу жугуучу илдеттерге мите оорулары, өткүр ичеги-карын илдеттери жана гепатиттин энтералдык А түрү кирет. Бул тууралуу Султан Суранбаев Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Суранбаев: таза суу жетпегендиктен 865 187 адам арыктагы сууну колдонот

Анын айтымында, таза суунун жетишсиздигинен улам 865 187 киши арыктагы сууну колдонот.

"Сарык оорусунун А түрү менен жыл сайын өлкөдө 10 миңге жакын бейтап катталса, анын 95 пайызын балдар түзөт. Мите оорулары менен 25 миң, ал эми өткүр ичеги-карын дарты менен 16-18 миңдей адам кайрылат. Бул илдетке кабылгандардын 80-90 пайызы жаш балдар. Себеби балдар колду таза алып жүрүү эрежелерин туура аткарышпайт. Ошондой эле учурда Кыргызстанда калк жашай турган 480 аймактагы 865 187 киши таза суунун жетишсиздигинен улам арыктагы сууну колдонот. Кир суу да жогорудагы ооруларды пайда кылат. Андан тышкары, бизде колдонулган сууну бир жерге чогултуп залалсыздандыруу зарылчыгы бар. Себеби аны көрүнгөн жерге төгүп андагы ар кандай микроорганизм, бактериялар, башкача айтканда, оору козгогучтар жер үстүндө калат. Жер иштетип жашылчаларды өстүргөндөн кийин кайра эле тамак-аш аркылуу бактерияларды жеп алабыз", — деди Суранбаев.

Эпидемиолог колду ашыкча самындап жууган дагы кератоз оорусун алып келерин эскертти.

15
Белгилер:
Султан Суранбаев, паразит, бактерия, оору, гепатит
Тема боюнча
Дарыгер Үмүт Саипова: гепатиттин жаңы F жана G түрү аныкталууда
Адамдын буту. Иллюстративдик сүрөт

Согончокту байка. Өпкө рагынын күтүүсүз белгиси аталды

0
Дарыгерлер согончок ооруганда эки жума байкап көрүүнү сунушташкан. Эгер ооруганы көпкө чейин басылбаса, анда дарыгерге көрүнүү зарыл.

БИШКЕК, 16-окт. — Sputnik. Согончоктун тынбай оорушу өпкөдө шишик пайда болгонунан кабар бериши ыктымал. Бул тууралуу Daily Express басылмасы Улуу Британиянын улуттук медициналык системасында иштеген дарыгерлердин айтымына таянып кабарлады.

Билдирмеге караганда, рактын көп түрү, анын ичинде өпкө рагы тромбдун өрчүү тобокелчилигин жогорулатат.

"Бейтаптар согончогу ооруп жатканын айтып кайрылган учурлар катталган. Текшере келгенде алардан тромб табылган. Бул — өпкө рагынан кабар берген жалгыз белги", — деп жазылат маалыматта.

Дарыгерлер согончок ооруганда эки жума байкап көрүүнү сунушташкан. Эгер ооруганы көпкө чейин басылбаса дарыгерге көрүнүү зарыл.

"Күнүмдүк жумуштарды жасап жатканда да катуу оорута турган болсо, бир ооруп, бир басылып ыңгайсыздык жаратса, согончоктун тушу эч нерсени сезбей калса, анда тез арада медиктерге кайрылуу керек" — деп жазылат билдирмеде.

Медиктер өпкө рагы олуттуу оору экенин айтып, башында дарт билинбей өрчүй бериши ыктымал экенин белгилешкен. Буга көбүнчө чылым чегүү себеп болору айтылды.

0
Белгилер:
өпкө, рак, белги, тромб, согончок
Тема боюнча
Буттун дароо шишип кетүүсү кандай оорудан кабар берет? Медиктин жообу
Кардиологго токтоосуз кайрылуу керектигинен кабар берген белгилер