Илбирс фондунун негиздөөчүсү Нурлан Мамыров

Мамыров: Кыргызстанда жейрендер малдын көбөйүшүнөн жок болуп кеткен

33
"Илбирс" фондунун негиздөөчүсү Нурлан Мамыров бир кездерде Кыргызстанды жейрендер байырлап, кийин жок болуп кеткенин белгиледи.

Малдын көбөйүшү жана браконьерлер жейрендердин жок болуп кетүүсүнө себеп болгон. Бул тууралуу Нурлан Мамыров Sputnik Кыргызстан радиосунда маек куруп жатып билдирди.

Мамыров: Кыргызстанда жейрендер малдын көбөйүшүнөн жок болуп кеткен

Анын айтымында, 2007-жылы жейренди көргөнүн айткандар болгон, бирок бул аныкталган эмес.

"Илгери жейрендер кыргыз жерин байырлачу экен. Тарыхка кайрылсак деле кечээ жакында эле Саякбай Каралаев бүркүт менен жейрен уулаганы айтылат. Тилекке каршы, союз учурунда пландык экономикага ылайык малдын санын өстүрүү мерчемделген. Майда жандыктын башы 9 миллионго жеткен. Натыйжада жайыт начарлап, жапайы жаныбарлар жайыт үчүн атаандаштыкта уттуруп жиберген. Тоюттун аздыгы, айыл чарба жаныбарларынан жуккан оору жана браконьерлердин айынан жейрен жок болуп кетти. Ар кандай маалыматтар боюнча, жейрендер 80-жылдары Семиз-Белди байырлаганы айтылат. Соңку ирет 2007-жылы Кыргызстандын аймагынан жейренди көргөнүн айткандар бар, бирок бул документ менен тастыкталган эмес. Эми Өзбекстандан 15 жейрен алып келип аларды көбөйтүү аракети көрүлүүдө", — деди Мамыров.

Ошондой эле ал буга чейин Казакстандан 50 жейрен алып келүү аракети ишке ашпай калганын кошумчалады.

33
Белгилер:
экология, Өзбекстан
Тема боюнча
Олжосун кызганып, ырылдап... Илбирстин кызыктуу видеосу
Кыргыз мал чарба жана жайыт изилдөө институтунун директору Максатбек Нурдинов. Архив

Нурдинов: өлкөдө чыгарылган малдын уругун сактаган банк бар

13
Кыргыз мал чарба жана жайыт изилдөө институтунун директору Максатбек Нурдинов асыл тукум малды көбөйтүүдө жергиликтүү породаларга басым жасоо зарылдыгын айтты.

Илимий институттун Биотехнология борбору бар. Ал жерде мал үчүн атайын сперма банк иштейт. Бул тууралуу Максатбек Нурдинов Sputnik Кыргызстан радиосунда маек куруп жатып билдирди.

Нурдинов: өлкөдө чыгарылган малдын уругун сактаган банк бар

Анын айтымында, аталган борбордо 1980-жылдардан берки өлкөдө чыгарылган асыл тукум малдын уругу тоңдурулуп, сактоодо турат.

"Малдын асылдуулугун арттырууда жергиликтүү климатка көнгөн породаларга басым жасоо өтө маанилүү. Анткени биздин тоолуу өлкөгө же климатына көнө албай, сырттан алып келинген мал кырылып калышы мүмкүн. Андыктан асыл тукум экен деп эле сырттан ташып келүүгө кызыга бербеш керек. Тескерисинче, биздеги бар малдын асылдуулугун арттырууга жана аны көбөйтүүгө басым жасоо зарыл. Бул үчүн бизде бардык мүмкүнчүлүктөр бар. Маселен, биздин илимий институтта республикада соңку 40 жылда чыгарылган асыл тукум малдын баарынын спермалары атайын банкта сакталып турат. Азыр аларды алып, пайдалануу заман талабы, — деди Нурдинов.

Илимпоз калк арасында малдын туягынын санына эмес сапатына кызыгуу колго алына баштагандыгын кошумчалады.

Подкасттын толук вариантын видеодон көрүңүз:

13
Белгилер:
Максатбек Нурдинов, асыл тукум, өнүктүрүү, саясат
Тема боюнча
Нурдинов: малдын тукумун жакшыртуу үчүн 15-20 жыл талап кылынат
Энергетика министринин орун басары Тилек Айталиев

Айталиев: чакан ГЭСтер өндүргөн электр энергияны мамлекет сатып алат

29
(жаңыланган 13:37 28.10.2021)
Энергетика министринин орун басары Тилек Айталиев чакан ГЭСтерди куруу, инвесторлорду кызыктыруу үчүн мыйзамдар жөнгө келтириле турганын белгиледи.

Чакан ГЭСтер чыгарган электр энергияны мамлекет милдеттүү түрдө 10 жыл бою сатып алат. Аны 15 жылга чейин узартуу аракеттери көрүлүүдө. Бул тууралуу Тилек Айталиев Sputnik Кыргызстан радиосунда маек куруп жатып билдирди.

Айталиев: чакан ГЭСтер өндүргөн электр энергияны мамлекет сатып алат

Анын айтымында, тийиштүү мыйзам долбоору учурда өлкө башчынын кароосунда.

"Энергетика тармагындагы саясатты жүргүзгөн мекеме катары чакан ГЭСтерди куруу, инвесторлордун кызыгуусун жаратуу үчүн бул багыттагы ченемдик акт, мыйзамдар менен иш жүргүзүлөт. Учурда "энергияны кайра жаратуу булактары жөнүндө" мыйзам иштеп жатат. Анда чакан ГЭСтер иштеп чыккан электр энергияны мамлекет 10 жыл милдеттүү түрдө сатып алат. Ошондой эле колдонуучулар сатып ала турган баадан кыйла жогору нарк коюлган. Учурда сатып алуу убактысын 15 жылга чейин узартуу боюнча мыйзам долбоору Жогорку Кеңештен каралып, президенттин кароосуна жиберилди. Мамлекет башчы кол койсо бул норма күчүнө кирет. Буга ички жана тышкы инвесторлор кызыгуу жаратууда", — деди Айталиев.

Ал инвесторлор тарабынан жер бөлүп берүү боюнча көйгөйлөр көтөрүлүп жатканын кошумчалады.

 

29
Белгилер:
чакан ГЭС, электр энергиясы, инвестор, Тилек Айталиев
Тема боюнча
Өкмөт беш жылда өлкөнүн энергетикалык коопсуздукка жетерин убадалады
Талибан кыймылдын өкүлү Забиулла Муджахид

Тажикстан Афганистандын жаңы бийлигин тааныбай турганын айтты

0
(жаңыланган 19:15 28.10.2021)
Афганистанга коңшу мамлекеттердин министрлеринин жыйынына Кытай, Россия, Өзбекстан, Тажикстан, Пакистан жана Ирандын тышкы иштер министрлери катышкан.

БИШКЕК, 28-окт. — Sputnik. Тажикстан бийлиги Афганистандын жаңы өкмөтүн тааныгысы келбейт. Бул тууралуу Тажикстандын тышкы иштер министри Сироджиддин Мухриддин Афганистанга коңшу мамлекеттердин министрлеринин Тегеран шаарындагы жыйынында айтты.

Министрге шилтеме берип Sputnik Тажикстан агенттигинин жазганына караганда, жаңы бийлик Кабулду күч менен басып алып, өз элинин жана этникалык топтордун пикирин эске албастан өкмөттү ээлеп алды.

"Этникалык тажиктер афган элинин 46 пайызын түзгөндүктөн өкмөттөн орун алышы керек болчу", — деди Мухриддин.

Афганистанга коңшу мамлекеттердин министрлеринин жыйынына Кытайдын, Россиянын, Өзбекстандын, Тажикстандын, Пакистандын жана Ирандын тышкы иштер министрлери катышкан.

Белгилей кетсек, Борбор Азия мамлекеттеринин ичинен афган элине биринчилерден болуп Кыргызстан кол сунду. Сентябрь айынын соңунда КРдин Коопсуздук кеңешинин төрагасынын орун басары Таалатбек Масадыков Кабулга барып, "Талибан"* өкмөтүнүн ТИМ башчысы Амир Хан Муттаки менен жолуккан. Президенттин маалымат кызматы Масадыков башында турган кыргыз делегациясы Кыргызстан элинин атынан Афганистан Ислам Республикасынын элине гуманитардык жүк жеткиргенин кабарлаган.

Афган бийлиги менен Өзбекстан, Казакстан жана Кытай кызматташууга даяр экенин расмий жарыялаган.

Кийин G20 мамлекеттери кезектеги жыйынында кааласа да, каалабаса да талибдер менен иштешип, ал тургай гуманитардык жардам берүүгө мажбур экенин билдиришкен.

Ал эми 20-октябрда Россиянын борборуна талибдердин делегациясы барып, Афганистан боюнча сүйлөшүүлөр "Москва форматы" боюнча жүргүзүлдү. Иш-чарага 10 мамлекеттин делегаттары катышты.

* — Кыргызстан жана башка мамлекеттерде тыюу салынган уюм

0
Белгилер:
Афганистан, Тажикстан, өкмөт, бийлик
Тема:
Афган бийлиги менен талибдердин тиреши
Тема боюнча
Москва талибдерден афган элине либералдуу мамиле күтөрүн айтты
Талибан* жардам алууну кааласа көмөк көрсөтүшү керек. Россиянын позициясы