Профессор, медицина илимдеринин доктору, эмгек сиңирген дарыгер, Саламаттык сактоо министрлигинин башкы кардиохирургу Калдарбек Абдраманов

Абдраманов: ваучердик системада акча ооруканага эмес, бейтапка түз которулат

119
Профессор, медицина илимдеринин доктору, эмгек сиңирген дарыгер, Саламаттык сактоо министрлигинин башкы кардиохирургу Калдарбек Абдраманов ваучердик каржылоо системасында өкмөт акчаны ооруканага эмес, бейтапка түз жумшай турганын айтты.

Буга чейин "Ден соолук", "Манас", "Манас таалими" аттуу саламаттык сактоо системасын өнүктүрүү программалары иштеген. Ага эл аралык долбоорлор жардам берип, бир топ каражат бөлүнгөн. Бирок жыйынтыктап айтканда үч долбоор тең ишке ашкан жок. Өз максатына жеткен болсо, кайрадан реформа жасалбайт эле да. Мындай пикирин Калдарбек Абдраманов Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Абдраманов: ваучердик системада акча ооруканага эмес, бейтапка түз которулат

Анын айтымында, учурда мамлекет медицинага жылына 18 миллиард сом бөлөт.

"Учурда жаңы келген бийлик мамлекетти өнүктүрүүнүн улуттук программасына ылайык Саламаттык сактоо системасын каржылоонун принциптери менен механизмдерин өзгөрткөнү турат. Анда ваучердик каржылоо системасы киргизилип, акчаны ооруканага эмес, бейтапка түз которуу кызматы пайдаланылат. Ваучердик системада каржы жаранга түз берилет. Ал мамлекеттикпи, жеке менчикпи, кайсы ооруканасына барууну өзү чечет. Тактап айтканда, тандоо эркиндиги болот. Учурда мамлекет медицинага жылына 18 миллиард сом бөлөт. Ал каражат медицинанын бардык жагына жумшалып жатат. Негизи акча медициналык кызматка гана керектелиши зарыл эле. Ошондо мамлекеттик кепилдикке кирген адамдардын бардыгы толук акысыз же жеңилдетилген шартта медициналык кызматты ала алмак. Эми ваучердик каржылоо системасы кирсе өкмөт жаранга сертификат берет, ал эми бейтап кайсы оорукана жакшы кызмат көрсөтсө ошого барып дарыланат. Мында жеке же мамлекеттик оорукана болобу, мекеме кызматын, клиниканын жабдылышын жакшыртууга умтулат. Себеби кайсы ооруканага көбүрөөк бейтап кайрылса, ошого жараша акча түшүп турат. Бирок бул жерде мамлекеттик ооруканалардын абалын жакшыртпаса, бейтаптар жеке клиникаларга ооп кетиши мүмкүн", — деди Абдраманов.

Дарыгер кыргыз медицинасы өнүгүп, кызмат көрсөтүү сапаты жакшырыш үчүн базаны чыңдап, оорукананын ички каржылоо булагы (дарыкана, лаборатория, медтехника) болушу керектигин кошумчалады.

119
Белгилер:
Калдарбек Абдраманов, саламаттык сактоо, реформа, каржылоо, төлөм системасы
Тема боюнча
Акча окуучу менен бейтаптын артынан ээрчийт. Бийликтин 5 жылдык программасы
Борбордук шайлоо комиссиясынын мүчөсү Акбалык Жумалиева

Жумалиева: бул шайлоодо соцтармактар да көзөмөлдөндү

24
Борбордук шайлоо комиссиясынын мүчөсү Акбалык Жумалиева парламенттин VII чакырылышына карата үгүт иштеринде өлкөдө алгачкы ирет социалдык тармактар да келишимдин негизинде көзөмөлгө алынганын айтты.

Жогорку Кеңешке шайлоо боюнча белгиленген бир айлык үгүт иштерин жүргүзүүдө бул ирет социалдык тармактар да көзөмөлгө алынды. Ал үчүн Facebook компаниясы менен расмий келишимдин негизинде иш алып бардык. Бул тууралуу Акбалык Жумалиева Sputnik Кыргызстан радиосунда маек куруп жатып билдирди.

Жумалиева: бул шайлоодо соцтармактар да көзөмөлдөндү

Анын айтымында, Facebook, Instagram жана YouTube каналдарына жайгаштырылган үгүт материалдары расмий көзөмөлгө алынган.

"Бул ирет БШК социалдык тармактар аркылуу жүргүзүлгөн үгүт материалдарына да көзөмөл кылды. Мисалы, Facebook тармагында жайгашкан бардык талапкерлердин жана партиялардын расмий баракчалары компанияга берилип, Facebook таргетинг (бөлүп рекламалоо механизми) боюнча маалыматтарды бизге берип жатты. Мунун натыйжасында биз мониторинг жүргүзүп, көзөмөлгө алдык. Максаты аталган социалдык тармакта жайгашкан үгүт материалдарынын финансылык тазалыгын аныктоо, мыйзам бузуулардын алдын алуу болду. Instagram боюнча да ушундай эле иштер жүргүзүлдү. Ошондой эле материалдын маани-маңызын текшерип, чагымчылдык чакырыктар же башка мыйзам бузулуулар катталган учурда талапкерлерге эскертүү берилип же айып пул салынды. Ал эми YouTube каналы тууралуу айта турган болсок, бул жерде да үгүт менен алектенген каналдар белгиленген. Аларга жайгаштырылган материалдардын маани-мазмунуна көзөмөл жүргүзүлүп жатты. Айталы. көрсөтүлгөн ролик же интервью болобу, анын ким тарабынан каржыланганы титринде жазылышы керек. Мындай талаптар аткарылбаган учурда талапкерлер жоопко тартылат. Ушундай мыйзам бузуулардан улам эскертүү алып, ал тургай айып пулга жыгылган талапкерлер да болду. Бирок эң көп мыйзам бузуу фактылары интернет айдыңында эмес, баннерди мыйзамсыз жерлерге илүү боюнча катталды", — деди Жумалиева.

Ал күнүнө орто эсеп менен социалдык тармакта мыйзам бузуу боюнча он чакты кайрылуу келип түшүп жатканын, айрымдары жарандык активисттерден болсо, кээси жай тургундардан болгонун кошумчалады.

24
Белгилер:
шайлоо, үгүт, социалдык тармак, Акбалык Жумалиева
Тема боюнча
Бактыгулов: шайлоо — кандайдыр бир деңгээлде саясий люстрация
ММКФтин Бишкек аймактык башкармалыгынын медициналык кызматтын сапатын эксперттөө секторунун башчысы Света Нуралиева

Нуралиева: өлкөдө элдин 70-72 пайызы медициналык жактан камсыздандырылган

10
ММКФтин Бишкек аймактык башкармалыгынын медициналык кызматтын сапатын эксперттөө секторунун башчысы Света Нуралиева эч жакта иштебей камсыздандырылбаган адамдар бир жылдык медициналык камсыздандыруу полиси аркылуу дары-дармектерди жеңилдетилген негизде ала аларын айтты.

Милдеттүү медициналык камсыздандыруу фондунун Бишкек аймактык башкармалыгы быйыл 28 фармацевтикалык компания менен (300дөй дарыкана) келишим түздү. Бул тууралуу Света Нуралиева Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Нуралиева: өлкөдө элдин 70-72 пайызы медициналык жактан камсыздандырылган

Анын айтымында, Кыргызстан боюнча элдин 70-72 пайызы медициналык жактан камсыздандырылган.

"Милдеттүү медициналык камсыздандыруу фондунун бейтаптар үчүн жеңилдетилген жана мамлекеттик кепилдик программалары бар. Мында бейтаптар дарынын жарым баасын чыгарса, калганын фонд төлөйт. Ал эми мамлекеттик кепилдик программасына ылайык өнөкөт оорусу бар (бронхиалдык астма, онкологиялык оорулар, эпилепсия, шизофрения ж.б.) бейтаптарга 90 пайызга чейин жеңилдик берилет. Бул программаларды көп адамдар билбей калып жатат. Медициналык камсыздандыруу алуу үчүн бейтаптар үй-бүлөлүк дарыгерлер борборуна барып, диспансердик каттоого турушу керек. Ал үчүн паспортундагы 14 сандан турган персоналдык номерин жазуу жетиштүү. Милдеттүү медициналык камсыздандыруу фондунун Бишкек аймактык башкармалыгы быйыл 28 фармацевтикалык компания менен (300дөй дарыкана) келишим түздү. Ал дарыканаларда ММКФ жана мамлекеттик кепилдик программасынын рецептин кабыл алабыз деп жазылып турат. Дарыкана ээлери электрондук рецепт системасы аркылуу бейтаптын камсыздандырылгандыгы тууралуу маалымат алып, ошого жараша дары сатат. Өнөкөт оорусу барлар ошол ПИН номери аркылуу эле (базада канча пайыз медициналык жеңилдетүү алганы чыгып калат) дарыканага барып кийинки дозасын алса болот", — деди Нуралиева.

Ал канча дары канча оорулууга сатылганы боюнча маалымат электрондук рецепт системасынын базасына топтолорун кошумчалады.

 

10
Белгилер:
дары-дармек, жеңилдик, камсыздандыруу, медицина
Тема боюнча
УКМК: Кыргызстанда эң керектүү 500 дары-дармек арзандады
Алтын куймалары. Архив

Улуттук банктын алтын запасы бир айда 1,6 млрд. сомго азайды

6
Бул жылы Улуттук банктын алтын активинин наркы бир топ өзгөргөн. Маселен, майдын башынан июль айынын башына чейин ал үч эсеге азайган.

БИШКЕК, 27-ноя.— Sputnik. Кыргызстандын алтын-валюта кору октябрь айында 1 миллиард 577 сомго кыскарды. Бул тууралуу Улуттук банктын ачык маалыматтарында айтылат.

Бул жылы Улуттук банктын алтын активинин наркы бир топ өзгөргөн. Маселен, майдын башынан июль айынын башына чейин ал үч эсеге азайган. Тагыраагы, 99 миллиард сомдон 36, 4 миллиард сомго түшкөн. Кийинчерээк алтындын кору бир аз (37, 9 миллиард сомго) кымбаттаган. Сентябрда кайра 29 миллиард 74,4 миллион сомго чейин түшүп кеткен.

1-октябрга карата анын баасы 49 миллиард 905,7 миллион сомго өскөнү айтылды. Бирок ноябрда кайра 48 миллиард 328,7 миллион сомго төмөндөгөн.

Алтын-валюта запасы (эл аралык валюта резерви) Улуттук банктын сомдун курсун туруктуу көзөмөлдөп туруусуна мүмкүнчүлүк берет. Ал ондогон валюталардан турат: CDR (Атайын карыз алуу укугу – Эл аралык валюта фондунун (ЭВФ) жасалма резерви жана төлөө каражаттары) жана алтын.

6
Белгилер:
Кыргызстан, Улуттук банк, алтын
Тема боюнча
Евразия өнүктүрүү банкы Кыргызстанда инфляция качан басаңдай турганын айтты
Кыргызстанда доллардын курсу жакынкы жылдары кандай өзгөрөт? ЕАӨБдүн божомолу