Айкын багыт коомунун директору, Ак бата долбоорунун автору Мунара Бекназарова

Бекназарова: "Ак бата" долбоору үй-бүлөдөгү баалуулуктарды чагылдырат

31
"Айкын багыт" коомунун директору, "Ак бата" долбоорунун автору Мунара Бекназарова Кыргызстандагы биринчи интерактивдүү мультимедиалык сайт, "Ак бата" документалдык веб-долбоорунун маани-маңызы тууралуу айтып берди.

2020-жылдын ноябрь айынан баштап Нарын, Жети-Өгүз, Токтогул, Талас, Кемин райондорунда жана Сарбан айылында жашап, апаларынан сепке алып сактап жүрүшкөн жети чоӊ эненин туш кийиздерин топтоп веб-портал түздүк. Анда туш кийиздердин тарых-таржымалы, анын үстүндөгү саймалардын чечмелениши, маанилери тууралуу маалымат жайгаштырылды. Бул тууралуу Мунара Бекназарова Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Бекназарова: "Ак бата" долбоору үй-бүлөдөгү баалуулуктарды чагылдырат

Анын айтымында, сайтка кирип каалаган мааниде батаны тандап, ага дал келген сайманы телефонго жүктөп алып жана жакын адамдарга (открытка катары) жөнөтсө болот.

"Ак бата" мультимедиалык долбоору үй-бүлөдөгү жана коомдогу эң маанилүү баалуулуктарды чагылдыруу максатында түзүлгөн. Апалар кызын турмушка узатып жатканда анын себине саймалуу туш кийиз кошуп, ага бактылуу жашоо каалап, батасын беришкен. Бул тилектер туш кийиздин оймо-чиймелеринде сакталып калган. Туш кийиз – энеден кызга берилген саймалуу кат. Андан жашоого эң керек болгон ак батаны окууга болот. "Ак бата" долбоору ар бир аял жалгыз эмес экенин жана анын артында туугандары турганын жана туш кийиздин саймалары менен берилген батанын күчү баалуу экенин айтып турат. "Ак бата" сайтында өлкөнүн түрдүү аймактарындагы жети апа өздөрү же чоң апалары сайган туш кийиздери, андагы оймо-чиймелердин мааниси жана ага катылган каалоо-тилектери тууралуу айтып беришет. Сайттын бардык жеринде оймо-чиймелер түшүрүлгөн туш кийиздер жайгаштырылган. Аларды жакындатып, майда-чүйдөсүнө чейин карап чыгууга болот. Ошондой эле сайттан апалардын саймаларынын маанисин окуп же аудиоформатта уга аласыздар", — деди Бекназарова.

Ал сайттагы оюулардын маанисине карап тандап, апалар кыздарына туш кийиз сайып берсе болорун кошумчалады.

31
Белгилер:
кийиз, сайма
Тема боюнча
Бешик ырларынын тексти. Алдей, алдей ак бөпөм...
Коомдук активист Хабиб Арзыкулов

Арзыкулов: онкологиялык ооруга кабылган балдарга ар бир адам жардам бере алат

29
Коомдук активист Хабиб Арзыкулов ар бир адам кайрымдуулукка катышып, колунан келген жардамын берүүгө дарамети жетерин айтты.

Бүгүн, 30-ноябрда, онкологиялык илдетке кабылган балдарга жардам берүү максатында уюштурулган радиомарафондун маанилүүлүгү чоң. Мындай пикирин Хабиб Арзыкулов Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Арзыкулов: онкологиялык ооруга кабылган балдарга ар бир адам жардам бере алат

Анын айтымында, кайрымдуулук иш-чараларын уюштуруу боюнча мамлекеттик ачык система болсо жарандар ишенимдүү түрдө жардам бермек.

"Мен кайрымдуулук чөйрөсүндө 15 жылдан бери жүрөм. Өлкөдөгү социалдык көйгөйлөрдүн чечилишинде кайрымдуулук акцияларынын мааниси чоң. Тилекке каршы, мындай маселелердин 40 пайызы кайдыгер карабаган жарандар тарабынан акча чогултулуп чечилет. Демек, бардык проблеманы мамлекет чече албайт. Онкологиялык илдетке чалдыгып калган адамдардын 80 пайызы жарык дүйнө менен кош айтышат. Анткени убагында дартты жеңүү үчүн күрөшпөйт. Адам өмүрү баарынан кымбат болгондуктан мамлекет бул маселеге дыкат көңүл бурушу керек. Оор көйгөйдүн балдар арасында жолугуп жатышына түрдүү себептер бар. Аларга колдоо көрсөтүү максатында колдон келген жардамды беришибиз керек", — деди Арзыкулов.

Ошондой эле адис кайрымдуулук кылган ишкерлерге мамлекет тарабынан жеңилдик берилсе көп социалдык маселелер чечилерин белгиледи.

Белгилей кетсек, Sputnik Кыргызстан радиосу онкологиялык илдетке кабылган балдарга жардам берүү максатында башталган алгачкы ири радиомарафонго катышууда. Чогулган каражат долбоордун алкагында оорулууларга жана аларды дарылап жаткан дарыгерлерге жумшалмакчы.

29
Белгилер:
марафон, акция, онкологиялык оорулар, кайрымдуулук
Тема боюнча
Окумуштуулар түндө байкалчу рактын симптомдорун аныктады
Профайлер-верификатор, күч түзүмдөрүнүн мурдагы кызматкери Арсланбек Камчыбеков

Камчыбеков: полиграф, профайлер боюнча адис жетиштүү, жабдуу тартыш

23
Профайлер-верификатор, күч түзүмдөрүнүн мурдагы кызматкери Арсланбек Камчыбеков коррупцияны ооздуктоодо полиграфтан өтүү аны менен болгон күрөштүн бир бөлүгү гана болушу керектигин айтты.

Калк арасында полиграфты калпты аныктоочу аппарат деп түшүнүшөт. Бул туура эмес, ал болгону адам алдап жатканда коштоочу сезимдердин бар-жогун ачыктап берет. Бул тууралуу Арсланбек Камчыбеков Sputnik Кыргызстан радиосунда маек куруп жатып билдирди.

Камчыбеков: полиграф, профайлер боюнча адис жетиштүү, жабдуу тартыш

Анын айтымында, полиграфты мамлекеттик кызматкерлерди текшерүү учурунда колдонуу боюнча мыйзам 2010-жылы эле кабыл алынган.

"Полиграф деген грек тилинен түз которгондо "көп нерсени сүрөттөп, чечмелеп берүү" дегенди түшүндүрөт. Ал адам калп айтып жатканын жалганды ээрчиген эмоцияларды аныктоо менен ачыктап берет. Аны колдонууда полиграфологдон көп нерсе көз каранды. Текшерилип жаткан адамга белгиленген суроолор берилет, жооп берип жаткан адамдын ошол убактагы физиологиялык, башкача айтканда, кан басымы, жүрөгүнүн согушу, дем алуунун өзгөчөлүгү, көзгө көрүнбөгөн кыймыл-аракеттеринин баарын компьютер жазып турат. Мына ошолорду өз кесибинин алкагында полиграфолог чечмелеп берет. Профайлинг болсо жабдыксыз, адам тарабынан жасалуучу методика. 1960-жылдары Израилдин атайын кызматы тарабынан иштелип чыккан. Профайлерлер мимикадан, колдун кыймылынан адамдын калп же чын айтып жатканын аныктайт. Профайлинг методу 2016-жылдан тарта "Манас" жана "Ош" эл аралык аэропортторунда коопсуздукту камсыздоо максатында колдонулуп жатат. 190 адис окутуудан өткөн. Андыктан учурда адис эмес, полиграфтык жабдуулар тартыштыгы бар. Өлкөдө бул ыкмаларды кадр маселесинде, коррупцияны жоюуда колдонсо жакшы болмок. Бирок бул негизги аракет эмес, комплекстүү иш-чаралардын бир бутагы болуп калышы шарт", — деди Камчыбеков.

Ал профайлинг жана полиграф кызматы учурда 70тен ашуун мамлекетте кадр маселесинде, банк кызматтарында жана коопсуздукту сактоо үчүн колдонулуп келерин кошумчалады.

23
Белгилер:
Арсланбек Камчыбеков, коопсуздук
Тема боюнча
Камчыбеков: детектор аппараты калпты аныктай албайт
Дарыгер COVID-19га каршы вакцина даярдап жатат. Архив

ДССУнун Кыргызстандагы өкүлү "омикрон" штаммы тууралуу эмне белгилүү экенин айтты

0
(жаңыланган 18:05 30.11.2021)
Коронавирустун "омикрон" жаңы штаммынын 32ден ашык мутациясы бар. ДССУ өкүлү алардын айрымдары кооптонуу жаратарын айтты.

БИШКЕК, 30-ноя. — Sputnik. Коронавирустун "омикрон" жаңы штаммы учурда толук изилденип бүтө элек. Бирок ал иммунитети бар адамдарга дагы жуга турганы белгилүү. Бул тууралуу Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун Кыргызстандагы кеңсесинин өкүлү Акбар Эсенгулов билдирди.

Ал Sputnik Кыргызстандын пресс-борборунда өткөн "Дүйнөгө коркунуч жараткан штамм-супермутанттан Кыргызстан кантип коргонот" аталышындагы брифингге катышты.

Эсенгуловдун айтымында, ДССУ жаңы штамм тууралуу 24-ноябрда Түштүк Африка өкмөтү инфекция табылганын кабарлагандан кийин билген.

Сотрудник офиса Всемирной организации здравоохранения по чрезвычайным ситуациям в Кыргызстане Акбар Эсенгулов на брифинге в пресс-центре Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Жоомарт Ураимов
Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун Кыргызстандагы кеңсесинин өкүлү Акбар Эсенгулов
"Бул штаммдын мутациялары көп, 26дан 32ге чейин жетет. Алардын айрымдары тынчсызданууну жаратат. Штамм канчалык оор ооруну пайда кылары жана мурунку инфекцияларга салыштырмалуу канчалык жугуштуу экени азырынча белгисиз. Алдын ала маалыматтар боюнча, ал мурда иммунизацияланган адамдарда да кайра инфекцияны козгоо мүмкүнчүлүгүнө ээ. Ошондуктан биз өлкөлөрдү бул коркунучка карата даярданууга жана көзөмөлдү күчөтүүгө чакырабыз", — деген Эсенгулов.

Анын айтымында, коргонуу боюнча калкка мурдагыдай эле сунуштар айтылат:

  • Колду самындап жуу;
  • Социалдык аралыкты сактоо;
  • Эл көп чогулган жерлерге баруудан кармануу.

Эске салсак, министрлер кабинети Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму менен COVID инфекциясынын "омикрон" жаңы штаммынын пайда болушу боюнча чукул кеңеш өткөргөн. ДССУ аны кооптуу штаммдардын катарына киргизген. Саламаттык сактоо жана Тышкы иштер министрликтерине вирустун жаңы мутациясынын Кыргызстанда жайылышын алдын алуу боюнча чараларды көрүү тапшырылды.

0
Белгилер:
Кыргызстан, 'омикрон' штаммы, жаңы штамм, коронавирус
Тема:
Кыргызстандагы коронавирус
Тема боюнча
"Омикрон" штаммынан коргонуунун жападан жалгыз жолу айтылды
Жугуштуу илдеттер ооруканасы COVID жуктургандарды кайра кабыл алмай болду
Кыргызстанга кирүүдө 1-декабрдан тарта ПЧР-тест талап кылынат