Кишилер Нью-Йорктогу мобилдик тамак-аш банктан гуманитардык жардамды алып жатышат. Архив

Батыш Россиянын айынан ачка калабы? Айыптоолорго жооп

510
(жаңыланган 13:33 30.04.2020)
Чет элдик маалымат каражаттарынын качан болбосун, эмнеге болбосун Россияны айыптап калуу амалы кылым ашырган жаман адатка айланган. Бул маселенин тегерегинде серепчи Иван Данилов ой жүгүртүп көргөн.

Коронавирустун жайылышына Батыштын Россияны эмес Кытайды күнөөлөшү да таң калтырбай койбойт, анткени бул сейрек кездешчү жагдайлардан. Бирок батыштык өнөктөштөр ошол адатынан кайткысы жок. Ал жактагы маалымат булактарында Россия өз кадамдары менен глобалдык азык-түлүк коопсуздугуна доо келтирүүдө деп айыптаган макалалар жарык көрө баштады.

Мисалы, белдүү америкалык басылмалардын бири Bloomberg жаңыдан жарык көргөн макаласында Россия өкмөтү тарабынан, аны менен катар Казакстан жана Вьетнам бийлиги көрүп жаткан чаралар "коңшуңду ачарчылык менен алсырат" деген тейдеги стратегия катары сүрөттөлүп, жаман ниетте чечмеленүүдө. Көрсө, бул ирет да Россия дүйнөлүк медиалык-каржылык коомчулугунун өкүлдөрүнүн алдында жазганы бар экен. РФ өкмөтү коронавирус каатчылыгында данды экспорттоону чектеген. Азыркы шартта азык-түлүк рыногунда бааны туруктуу кармоо үчүн бул кыйла эле түшүнүктүү себеп эмеспи. Бул уникалдуу жол болбосо да, ошол эле америкалык журналисттер белгилегендей, азык-түлүк улутчулдугу (чет элдик сатып алуучулардын алдында өз керектөөчүлөрүнө артыкчылык берүү) — адатта тамак-аш экспорттоочу өлкөлөр арасында кеңири таралган практика. Эпидемия маалында биринчилерден болуп бул багытта экспортту чектеген биринчи өлкө Вьетнам болду окшойт.

Айыптоолор эпидемия убагында дүйнөлүк рынокко азык-түлүк экспортун чектөө ачарчылыкка кептейт деген таризде. Айрыкча мындай чектөөлөрдөн улам баасы асмандаган азык-түлүктү сатып алууга дарманы жок жакыр өлкөлөрдүн тургундары мунун азабын тартпай койбойт. Кептин баары баягы эле АКШ менен Евробиримдиктин айыптап жатканында. Карантиндик чектөөлөрдөн улам убактылуу бош калган рынокко өз продукцияларын кымбат баада сунуштай турган дал ошолордун дан экспортчулары.

Мындайда америкалык экспортчулар (алар АКШ өкмөтүнөн мындай экспорттук чектөөлөргө кайдан кабылсын) ушундай кыйын күндө да өз керектөөчүлөрүнөн (акчанын тартыштыгынан ачка калбай турган) кошумча акча табышат. Мында да америкалык медиа Россияны, Вьетнам жана Казакстанды айыптоого даап турат (бирок эң оболу Россияга кине тагууда). Алардын баамында, бул өлкөлөр жоопкерчиликсиздик менен планетада азык-түлүк каатчылыгын жаралышына түрткү болду.

Алардын акча да табуу, баарына насаат да окуу далалаты кызыктай сезимдерге тушуктурат, башкача айтканда, уятсыздыгы бир эсе таң калтырса, бир эсе иренжитет.

Өткөнгө сереп сала ой жүгүртсөк, кырдаалдын кызыгы дагы артууда. Бир убакта РФтин европалык жана америкалык өнөктөштөрү азык-түлүк коопсуздугун камсыз кылуу жана Россияны "азык-түлүк боюнча күчтүү державага" айландыруу бир балакет, ошондой эле каражат менен күчтү ыгы жок сарптоо экенине ынандыруу аракеттерин да эстеп койгон оң.

Россиялык экспортту убактылуу кыскартуу же чектөө импортчуларды түйшөлткөнү РФ дүйнөлүк рыноктон барктуу орун ээлешине мүмкүнчүлүк берчү экспорттук дарамети бар экени күтүлбөгөн жерден айкындала түштү. Бул боюнча санаага батканы катарлык "Аль-Жазира" телеканалынын сайтында жарыяланган макалада каңкууланган темадан сезилет. Дал россиялык аракеттер кыйыр түрдө араб дүйнөсүндөгү бир нече саясий режимдин кулашына жана кандуу "түстүү революциялардын" доорунун башталышына алып келгени айтылат.

"Он жылдан бери алгач ирет, айрым негизги сатып алуучулар буудайды импорттоого ашыгып турган убакта, дүйнө россиялык эгинден куру жалак калуу коркунучуна кабылып отурат".

"...Чектөөлөр жылдын бул убагында кадимки соода агымын камсыздоо үчүн жетишерлик орун калтырууда деп белгилегени менен Россия квоталарынын баарын пайдаланып бүттү".

Чектөөлөр же салыктардын айынан буудай рыногун солгундатуу маанисинде Россиянын тарыхы бай, акыркы жолу 2010-жылы бүт эгинди кыйратып кеткен кургакчылыктан кийин экспортко толук түрдө киргизилген. Ошол кадам буудай жаатындагы фьючерстердин наркынын кескин өсүшүнө алып келип, айрым изилдөөчүлөр тыюу салынышын "араб жазынын" кыйыр фактору деп эсептешкен. Келишимдер боюнча глобалдык тапшыруу мурдагыдай эле жетиштүү болгону менен он жыл мурунку таңсыктыкты эстегендер азык-түлүк улутчулдугу талкуусун жандандырышты.

Бириккен Улуттар Уюму жана Европалык биримдик сымал уюмдар социалдык чыңалууну жараткан пандемиядан улам социалдык жана саясий башаламандык тобокелдиктери кайрадан күчөй турганын, азык-түлүк коопсуздугуна доо кетирип, баанын өсүшүнө (азык-түлүк баасына) алып келчү негизсиз чараларга каршылыгын билдирди".

Кайрадан эле француз буудай экспортчулары бааны көтөрүүдө, ошол эле Bloomberg басылмасынын агенттигинин маалыматына таянсак, дал ошолор өз запасын сатып түгөтүүдө, ал эми баарына "азык-түлүк улутчулдары" айыптуу. Кырдаал калыптанып калгандай нукта уланышы үчүн европалык жана америкалык саясатчылар планетанын азык-түлүк коопсуздугун камсыздоо алкагында эгин, күрүчтүн баасын жогорулатканына байланыштуу Россия жана Вьетнамга каршы санкция киргизүүнү талап кылышты.

Ошентсе да, салттуу русофобиядан (эбак аң-сезимге сиңип калган) тышкары, акырындап саясий жана дипломатиялык ыксыздыкка ооп бараткан мындай медиа-кампаниясында дагы бир маанилүү аспекти бар.

Коронавирустун айынан азык-түлүк каатчылыгы жакынкы айларда реалдуулукка айланышы ыктымал. Серепчилер эбегейсиз масштабдагы ачарчылыкты жоромолдоп турганда, алар апыртып жаткан жери жок, чындап эле ошондой болушу да мүмкүн, өз керектөөчүлөрүн коргоо аракетиндеги Россия же бөлөк өлкөлөрдүн буга эч кандай тиешеси жок.

Маселен, соңку жылдары Евробиримдик "латифундист" (ири жер ээси) сыяктуу болуп калган, жер иштеткенди унутуп, батрактарга муктаж: Улуу Британия, Италия жана Европалык биримдиктин бөлөк өлкөлөрүнүн айыл чарбасында жумушчуларга таңсыктык күч. Анын айынан түшүмдүн басымдуу бөлүгүнөн ажырап калышы ыктымал, ал эми жыйналган бөлүгү мурдагыдан алда канча кымбат болушу мүмкүн.

Мисалы, Forbes журналы түшүм жыйноо үчүн румыниялык гастарбайтерлерди Улуу Британияга чартердик рейс менен алып келишерин жазат.

АКШдагы дүкөн текчелеринде эт тартыштыгы күтүлөт, анткени этти кайра иштетүүчү ири ишканалар коронавирус илдетин жапырт жуктуруп алуунун айынан жабылып калууда.

Америкалык NBC "дүкөндөр этти кайра иштетүүчү заводдордун жабылышынан улам аптанын аягында эттин тартыштыгын байкашы ыктымал" деп жазат.

Мындай шартта буудайдын баарын катып алып, ал түгүл болгон этти жеп алган (чыгарып кеткен) коронавирус тууралуу жалган маалыматты тараткан душманды табуу демилгеси кимдир бирөөлөргө майдай жагар. Кытай, Россия же Вьетнамдын дарегине багытталган медиалык долулукка карабастан, көйгөйлөр өзүнөн өзү жок болбойт, анан да коронавируска каршы санкция киргизүүгө адамзаттын кудурети жетпестир.

510
Белгилер:
чектөө, дан, эгин, ачкачылык, Россия, Батыш
Тема боюнча
Берген азык-түлүктү аракка алмаштырган. Бишкектеги кейиткен, кубанткан окуялар
АКШ өзөктүк технологиялар рыногунан Россияны сүрүп чыгара алабы? Пикир
Муштум. Архив

Москва: элчилик сабалган кыргызстандык боюнча ИИББге кайрылды

121
Окуя 25-майда Москвадагы метронун "Площадь Революции" станциясында болгон. Кыргызстандык окуяны тизмектеп, милицияга арыз жазды.

БИШКЕК, 29-май — Sputnik. Кыргызстандын Россиядагы элчилиги ИИМдин Жеке коопсуздук боюнча башкы башкармалыгына полиция кызматкерлеринин КР жаранын сабаганы боюнча кат жөнөттү. Бул туурасында дипломатиялык өкүлчүлүктүн маалымат кызматынан кабарлашты.

Алдын ала таратылган кабарда окуянын 25-майда Москва шаарындагы метронун "Площадь Революции" станциясында болгону айтылды.

"Элчиликтин кызматкерлери ИИБдин Борбордук административдик округунун "Китай-город" деп аталган полициянын бөлүмүнө барышты. Ал жерден Кыргызстандын жараны окуянын кандайча болгонун тизмектеп жазып берди. Кайрылууну нөөмөт бөлүмүнө катташты", — деп айтылат маалыматта.

Элчиликтин кызматкерлери баргандан кийин ИИМдин Жеке коопсуздук боюнча башкы башкармалыгынан тыкыр иликтөө болорун айтышкан.

121
Белгилер:
элчилик, сабоо, полиция, Москва, Россия, кыргызстандыктар
Тема боюнча
Москва: оорукананын курулушунда өрт чыгып, кыргызстандык көз жумганы айтылууда
Москвадагы мигранттар борборундагы чел өлкөлүк жарандар. Архивдик сүрөт

Россия мигранттар үчүн атайын тиркеме киргизиши мүмкүн. Максаты

130
Тиркемеде мигранттын социалдык-укуктук макамы, биометрикалык маалыматтары, ден соолугу жөнүндө кабар жана кылмыш кылган-кылбаганы камтылмакчы.

БИШКЕК, 29-май — Sputnik. Адистер Россиянын Ички иштер министрлигине чет элдиктердин смартфондоруна мигранттын санариптик профили орнотула турган атайын тиркемени түзүп берүүнү сунуштады. Бул тууралуу РИА Новости жазды.

Агенттикке маалымат берген ишенимдүү адамдын айтымында, министрлик "коронавирустук пандемиядан келип чыккан күтүүсүз жагдайларды" эске алуу менен миграция чөйрөсүндөгү кырдаалга болжолдуу анализ даярдады. Мекеменин эксперттери "оптимисттик" жана "пессимисттик" өнүгүү варианттары менен кыска мөөнөттүү (ушул жылдын аягына чейин) жана орто мөөнөттүү (алдыңкы эки-үч жыл) мезгил деп бөлүүнү сунушташкан. Адистер миграциялык кырдаалдын курчушу мүмкүндүгүнө байланыштуу аны чечүүнүн бир нече жолун айтышкан.

"Азыр мигранттын "социалдык ишеним рейтингин" чагылдырган санарип профилин иштеп чыгуу жана аны түзүү планы бар. Анда мигранттын социалдык-укуктук макамы, биометрикалык маалыматтары, ден соолугу жөнүндө жана кылмыш кылган-кылбаганы камтылат", — деп билдирди маектеш.

Ал кошумчалагандай, мигранттар мобилдик аппаратына орното турган атайын тиркемени иштеп чыгууну сунушташкан. Тиркеме "Мигрант" деп аталары болжолдонуп жатат. Ага чет элдик жумушчунун санарип профили коюлат.

"Россиянын чек арасы ачылгандан кийин бардык мигранттар үчүн тиркемени орнотууну талап кылган эрежени киргизүү сунушталууда. Андан баш тартуу мигранттын социалдык ишеним рейтингин төмөндөтөт", — деди маалымат берген адам.

Ошондой эле эксперттер кылмышка барбаган, бирок мыйзамсыз же жарым-жартылай мыйзамсыз жүргөн мигранттарга расмий укуктук мунапыс жарыялоону сунуш кылышкан. Бул массалык түрдө мамлекеттик каттоону жүргүзүү үчүн керектиги белгиленет.

130
Белгилер:
тиркеме, Чет элдик, Мигрант, Россия
Тема:
Кытайдагы жаңы типтеги коронавирус
Тема боюнча
Россия мигранттарга патент мөөнөтүн автоматтык түрдө узартып берет
Москвада чектөөлөр коронавирустун вакцинасы чыкканга чейин улантылат
Май куйуучу жай. Архив

Бир айдан кийин өлкөдөгү бардык май куюучу жайлар тыкыр көзөмөлдөнө баштайт

0
Салык кызматы автомай куйган бекеттердин ээлерине 1-июлга чейин бири калбай талап кылынган системаны орнотуп бүтүшү керектигин эскертти.

БИШКЕК, 29-май — Sputnik. Ушул жылдын 1-июлунан тарта өлкөдөгү бардык май куюучу бекеттер толугу менен башкаруунун автоматташтырылган системасын колдонуп башташы керек. Бул тууралуу мамлекеттик салык кызматынан кабарлашты.

Салык кызматы күйүүчү май куюучу жайлардын (анын ичинде автогаз куюучу жана газ толтуруучу компрессордук станциялардын) ээлерине 1-июлга чейин бири калбай аталган системаны орнотуп бүтүшү керектигин эскертти.

Автоматташтырылган электрондук системанын өзгөчөлүгү — кардар көзөмөлдүк-кассалык машинадан төлөнгөн суммага кассалык чек албай туруп май куя албайт. Чек албаса, станциянын май куюу колонкасы иштебейт. Система бул жайлардын бензинди берүү учурун Салык кызматынын серверине да көрсөтүп турат.

Май куйган автобекеттерге коюлган талаптар өкмөттүн токтомуна ылайык ишке ашууда.

Ага ылайык, күйүүчү майды мунай заттарынын базасына же резервуарына ээлик кылган жактарга гана дүңүнөн сатууга мүмкүн болот.

0
Белгилер:
текшерүү, система, май куюучу бекет, Мамлекеттик салык кызматы
Тема боюнча
Дизель майы менен бензин 3 сомго арзандады