С-400 Триумф зениттик ракеталык системасы. Архив

Суверенитетти коргоо: россиялык С-500 абадан коргонуу тутумун кимдер сатып алат?

184
600 чакырымга чейинки аралыктан буталарын таамай талкалоочу С-500 "Прометей" зениттик ракеталык системасы Россияда аскердик нөөмөткө 2021-жылы киришет. Бирок комплекстин экспорттук потенциалы азыртан эле каралууда.

С-500 "Прометей" системасын РФ Коргоо министрлигинин полигондорунда сыноолор аяктап, ракеталардын тесттик кое берилиши бардык айтылган мүнөздөмөлөрүн тастыктап, өнөр жай сериялык өндүрүшкө даяр болуп калган чагы.

Сыноо эксплуатациясынан соң күчтөрдү массалык түрдө жабдуу башталат. Чет элдик буюртмачылардын С-300 жана С-400 учактарына суроо талабынан улам С-500дүн да эл аралык рынокто ийгиликтүү орун алышын болжоого болот. "Прометейдин" экспорттук дараметине аскерий баяндамачы Александр Хроленко сереп салган.

Америкалык Military Watch аналитикалык басылмасы "Прометейдин" алгачкы беш потенциалдуу буюртмачысын аныктаган. Алардын арасында Алжир, Беларусь, Китай, Индия, Иран бар. Эмнеге дал ушул өлкөлөр? АКШнын жана бир катар батыш өлкөлөрүнүн милитаризациясы – НАТОнун мурдагы согуштук операцияларынан топтогон тажрыйбасы. Мындай келечек планета боюнча көпчүлүк коңшуларын (Россия жана Кытай эле эмес) кооптондуруп, абадан коргонуу улуттук тутумдарын чыңдоого түртөт. Ошондон улам россиялык өндүрүштөгү С-300, С-400 жана С-500 системаларына чет элдик буюртмачылардын саны мыйзам ченемдүү түрдө өсүүдө. Анткени бул тутумдар коркунучтардын кеңири түрлөрүнө автономдуу жана бирге аракеттешүү менен эффективдүү туруштук бере алат.

Россия жаңы Су-57син биринчилерден болуп кимге сатат?

Көз карандысыздыктын өрнөктөрү (үлгүлөрү)

Алжир россиялык курал тутумдарын кансыз согуш маалынан бери сатып алып келет. Бүгүнкү күндө да абадан коргонуунун жаңы тутумдарына, атап айтсак, "Панцирь" зениттик ракеталык-замбиректик комплексине, айрым маалыматтар боюнча, С-400гө да ээлик кылат. Military Watch басылмасы белгилегендей, алжирдик адистер россиялык абадан коргонуу тутумдарын айрыкча жогору баалашкан. Буга 2011-жылдын жай жана күз айларындагы коңшулаш өлкөсү Ливияга НАТОнун абадан соккулары себеп болгон.

Ал ортодо Батыш бешинчи муундагы истребитель, гипер үндүү учактарды кызуу пайдаланууга өткөнү турат (2020-жылдардын аягында). Согуштук коркунучтардын күч алышынан улам Алжир россиялык өндүрүштөгү С-500 системасын жана Су-57 учагын алууга кызыкдар.

Беларустун салыштырмалуу коргоо жаатына бөлүнгөн бюджети жупуну, 2020-жылга 623 миллион доллардын тегерегинде каралган. Антсе да Чыгыш Европадагы аскердик-саясий олку-солкулукту жана НАТОнун күчтөрүнүн беларустук чек араларына жакын жерлерде активдешүүсүн эске алуу менен Минск биринчилерден болуп "достукка таянган" баа менен С-500 системасын сатып алууга белсениши ыктымал.

Америкалык F-35тин кезектеги көйгөйү: абада май куюучу учак менен кагышты

"НАТОнун аймактарынын" тереңиндеги учак жана кыйратуучу авиациялык каражаттарга Беларустун сокку уруучу мүмкүнчүлүктөрү стратегиялык жактан Россияга да пайдалуу.

Россиялык абадан коргонуунун заманбап тутумдарын: С-300ПМУ-2 ЗРК, С-400 ЗРС, ошондой эле Су-27 жана Су-35 истребителдери үчүн "аба – аба" тибиндеги Р-77 ракеталарын алгачкылардан болуп Кытай сатып алган.

Кытайлык адистер өздөрү да бир катар натыйжалуу абадан коргонуу тутумдарын иштеп чыгышкан, бирок, баары бир космостук-абадан коргонуу тутуму жаатында Россия дүйнөлүк лидер бойдон кармалып турат эмеспи.

Жакынкы космос чегинен да, 100 чакырымдан ашуун бийиктиктен да бутасын "алып түшчү" "Прометей" Кытайдын элдик-куткаруучу армиясынын баалуу табылгасы болору шексиз. Америкалык жаңы муундагы куралдануу тутуму тарабынан кооптуулукту Пекин олуттуу баалайт.

Индия ондогон жылдардан бери россиялык курал тутумунун ири буюртмачыларынын катарында. 2018-жылы 5 млрд доллардан ашуун суммага келишим түзүлүп, С-400 "Триумф" ЗРСтин бир нече дивизионуна буюртма берген. Нью-Делинин стратегиялык ракеталарды жаратуудагы аракеттери С-500 системасын жайылтуу менен да натыйжалуу толукталышы ыктымал. Кооптуу аймактарда (WZ-8 учкучсузу бар кытайлык гипер үндүү аскердик учактары пайда болгон жерде) ал алмашкыс тутум болуп саналат.

АКШны тынч уктатпаган Су-57 неге мынча бүйүр кызытат?

Россиялык жогорку класстагы куралдарды сатып алууга батынса, Индияга америкалык экономикалык санкциялар менен бир топ опузалоолор болгон. Андай көрүнүштөр да Нью-Делини токтоткон эмес, андыктан, С-500 "Прометей" жаңы тутумун сатып алууга деле алардын коркутуулары таасир этери күмөн.

Иран 1988-жылдагы иран-ирак кагылышы аяктагандан бери эле советтик жана россиялык абадан коргонуу тутумдарына кызыгуусу күч. Иран армиясында ыраак аралыктан аракет этүүчү С-200, ЗРС С- 300ПМУ-2 өңдүү заманбапташтырылган россиялык тутумдар бар.

Тегеран С-400 "Триумф" системасынын буюртмачыларынын алдыңкы сабында. Бул аларга Жакынкы Чыгышта улам арбып бараткан АКШ жана НАТОнун "көзгө көрүнбөс" учактарына каршы туруу үчүн зарыл.

Келечекте Иран С-500 "Прометей" жаңы тутумуна да кызыгышы мүмкүн. Эске салсак, октябрда БУУнун Коопсуздук кеңешинин Тегеранга курал сатууга эмбарго мөөнөтү аяктады. Америкалык экономикалык санкциялар коркунучуна карабастан Россия Иран Ислам Республикасына курал сатуудан баш тартууга ниеттенбейт.

Космостук мүмкүнчүлүктөр

С-500 системасынын дүйнөдө теңдеши жок, муну РФтин да, чет элдик аскердик эксперттер да моюнга алат. "Прометей" "Триумфтун" (беш метрден 60 чакырымга чейин иштей турган) ордун алмаштырбастыгын, өтө узун аралыкта стратегиялык буталарды (жапыз орбиталык спутниктерди, гипер үндүү канаттуу ракеталарды, континенттер аралык баллистикалык ракеталарды, космостук учактарды, ДРЛО системасынын учактарын, оор бомбалоочуларды) талкалоого багытталганын эскерте кетели.

С-400 системасы ушул эле буталарды мындан азыраак бийиктикте жана аралыктан кыйрата алат, бирок, интеграцияланган системадагы абадан коргонуу жана ракетага каршы коргонуу "Триумф" тутуму майда жана баалуулугу азыраак объектилерди, маселен, "көзгө көрүнбөс" истребителдерди, тактикалык баллистикалык жана канаттуу ракеталарды жок кылуу үчүн кызмат өтөйт.

С-500дүн жогорку тактикалык-техникалык мүнөздөмөлөрүн космоско каршы коргонуу тутумунун биринчи муунуна киргизсек болот. "Прометей" 600 метрлик радиустан жана ушундай эле аралыктан бир убакта он чакты үндөн ыкчам (канаттуу жана баллистикалык ракеталарды), 200 чакырымга чейинки бийиктикте, саатына 25 миң чакырымга чейин ылдамдыкта учкан буталарды кыйратууга жөндөмдүү.

Бул F-22, F-35 жана B-2 учактарынын С-500дүн радарына байкалбастыгынан шек санаган америкалык адистерди абдан тынчсыздандырат. Кошмо штаттар чабуул коюучу космостук каражаттарды иштеп чыгууда, келечекте аларды Европада жайгашкан аскердик базаларды пайдалануу менен Россияга алдын алуучу сокку урууга колдонушу мүмкүн.

Бирок С-500 "Прометей" тутуму америкалык жаңы түзүлүштөрдү технологиялык жактан алда канча озуп кеткен. 600 чакырым – бул буталарды кыйратуунун чеги, ал эми С-500 андан алда канча узакты "көрө" алат. Мындай технологиялар аскердик иштеги чектерди узартышат. Мисалга, Крым жарым аралынан "Прометейлер" Кара деңизинин бүтүндөй акваториясындагы, Мрамор деңизинин, ошондой эле Болгария жана Румыниянын (Бухарестти кошо) аба мейкиндигин көзөмөлдөй алышат.

С – 500 Калининград облусунан согуштук кырдаалда Түндүк жана Балтий деңиздерин кошуп турган Скагеррак булуңундагы канаттуу ракеталарды жана "көзгө чалдыкпас" F-35 учактарын бура бастырбайт. Зарылдыгы жаралса Литва, Латвия жана Эстониянын чакан мейкиндигин айтпасак да, Берлин жана Дрездендин, бүтүндөй Польшанын үстүндө айланган аба буталары соо калчудай эмес. Бирок, эң оболу, С-500 жаңы тутуму – бул Батыш аскердик округунун күчтөрүн, ар кандай ыраактыктагы ракеталык комплекстерин жана Россиянын жайгашуу системаларын эффективдүү жайылтууну калкалай ала турган тосмо.

Командорго түшкөн россиялык десант жана Анадырдагы Ту-160. "Өнөктөштөргө" жооп

РФ Куралдуу күчтөрү "Прометейлердин" алгачкы үлгүлөрүн 2021-жылы алат. С-500, С-400 жана С-300 зениттик ракеталар системалары космостук аба коргоонун бирдиктүү (интеграцияланган) тутумуна кирет. Россияны ар кандай коркунучтардан натыйжалуу коргоп, чектешкен өлкөлөр жана аймактардагы туруктуулукту бекемдейт.

Андан соң Москва союздаштары жана санаалаш өнөктөштөрү менен коргонуунун жаңы мүмкүнчүлүктөрүнөн бөлүшмөкчү. С – 500дүн буюртмачыларынын жогоруда аталган тизмеси узун болушу мүмкүн.

Ыраактан "алгырлыгы" менен айырмаланган "Прометейдин" артыкчылыгында шек жок. Өлкө аймагында абадан коргонуу жана ракетага каршы коргонуунун мындай тутуму кандай гана агрессор болбосун сестентпей койбойт.

184
Белгилер:
Алжир, Румыния, Болгария, ракета, Россия, курал
Тема боюнча
Россиянын топ жарышы. Аскердик роботтор адам менен "тил табышат"
Тышкы иштер министри Руслан Казакбаев. Архив

Тышкы иштер министри Руслан Казакбаев Россияга барды

174
(жаңыланган 14:26 22.10.2020)
Иш сапардын жүрүшүндө Казакбаевдин россиялык кесиптеши Сергей Лавров жана башка мамлекеттик органдардын жетекчилери менен жолугушуусу күтүлүүдө.

БИШКЕК, 22-окт. — Sputnik. Кыргызстандын тышкы иштер министри Руслан Казакбаев бүгүн, 22-октябрда, Россия Федерациясына барды. Бул тууралуу өлкөнүн РФтеги элчилигинен билдиришти.

Иш сапардын жүрүшүндө Казакбаевдин россиялык кесиптеши Сергей Лавров жана башка мамлекеттик органдардын жетекчилери менен жолугушуусу күтүлүүдө.

Алдыдагы сүйлөшүүлөрдө саясий, соода-экономикалык жана маданий-гуманитардык чөйрөлөрдөгү, ошондой эле эки тараптуу кызыкчылыкты көздөгөн маселелер талкууланат.

Мындан тышкары, кыргыз-орус кызматташтыгынын күн тартибиндеги маселелерди кароо пландаштырылууда.

Буга чейин Казакбаев Россияга эки күндүк иш сапары менен барары айтылган болчу

174
Белгилер:
Сергей Лавров, жолугушуу, Руслан Казакбаев, Кыргызстан, Россия
Тема боюнча
Россия биздин ишенимдүү өнөктөш. Садыр Жапаров элчи менен жолукту
Мужчина демонстрирует модель разбившегося самолета, найденную на месте крушения лайнера Boeing 777 Малайзийских авиалиний в районе села Рассыпное Донецкой области.

Өз ара сый диалогго чакырып... Европалыктар Россияны сыйлоого аргасыз

151
(жаңыланган 19:10 21.10.2020)
MH17 каттамы кабылган кырсыктын чоо-жайы боюнча Нидерланды жана Австралия менен үч тараптуу консультациядан Россия Федерациясынын чыгуу чечимине байланыштуу Европа бир топ ызы-чуу салды.

Анын өңүтү жана жогорку кызматтагы өкүлдөр айткан калп маалыматтар деле ал апааттын чыныгы себептерин аныктоо боюнча Батыштын ниетинин жалгандыгын тастыктап турат. Мындай ойдун учугун чубаган Владимир Корниловдун макаласы РИА Новости агенттигинин сайтына жарыяланган.

Нидерландынын тышкы иштер министри Стеф Блоктун расмий билдирүүсүн эле карайлычы. Ал: "Бүгүн Россия Федерациясы MH17 каттамынын кыйрашына өз жоопкерчилиги боюнча сүйлөшүүлөрдү бир тараптуу токтотуу жөнүндө жарыялады", – деди. Көрсө, кайдадыр "Россиянын жоопкерчилиги тууралуу" сүйлөшүүлөр жүрүп, Россиянын андан кабары жок тура. 2014-жылы июлда кыйроого учураган малайзиялык "Боинг" кырсыктын жагдайы боюнча биринчи консультациялар былтыркы жылдын башында башталган.

РФ: "Алардын көңүл чордонунда кырсыкка Россиянын юридикалык жоопкерчилигин таануу" эмес, кырсыкка байланышкан жана чыныгы себептерин аныктоо үчүн маанилүү суроолордун тобу болот", – деп дароо айткан. Ошону менен бирге эле Москва дагы бир негизги маселени – согуштук аракеттер жүргөн аймактын үстүндөгү өз аба мейкиндигин жаап койбогону үчүн Украинанын жоопкерчилигин кароону баса белгилеген. Албетте, Блоктун мындан кабары бар. Бирок чындыкты атайын бурмалоого барып жатышат.

Бул чечим үчүн Москваны жабыла айыптоого киришкен батыш ишмерлери кырсыктан жабыр тарткандар темасы менен да кызыл кулактык кылууга аракет кылышууда. АКШнын Нидерландыдагы элчиси Пит Хукстра Россиянын үч тараптуу консультациядан чыгышын "кырсыктын курмандыктарынын жакындарына жана адилеттүүлүккө умтулууга кезектеги сокку" деп атады.

Айрым голландиялыктардын реакциясына таңгалып болбойт, алар расмий бийлик тарабынан кандай айтылса, ошол калыбында кабыл алышат эмеспи.

Мисалы, Блоктун окурмандарынын бири Россияга ызырына: "Нидерландыдан тезинен бардык орустарды чыгаргыла, элчиликти жапкыла, Россия менен тышкы сооданы токтотуп, россиялык газды сатып албагыла. Биздин флотту Крымга жөнөткүлө", – деп жазган. Пикирин жазгандардын дээрлик эч кимиси көңүлү сууган голландиялыктарга Москванын бул кадамынын себептерин так түшүндүргөн жок.

Кулаган MH17 учагынын иши боюнча интернетте жаңы документтер пайда болду

РФ Тышкы иштер министрлиги белгилегендей, эгер голландиялыктар Адам укуктары боюнча европалык сотуна Россияга каршы доо арыз менен кайрылуудан башка жолду тандаган болсо, анда консультацияларды чын дилден улантмак.

"Нидерландынын мындай касташкан аракеттеринен кийин үч тараптуу консультацияны улантуунун, ага биздин катышуубуздун кажети жок. Үч тараптуу консультацияларды үзгүлтүккө учуратууга жоопкерчилик толугу менен расмий Гаагада", – деп айтылат РФ ТИМинин билдирүүсүндө.

Мындай ыңгайсыз учурду батыш басма сөзү көп узартып баяндагысы жок же дегеле андан кеп козгошпойт. Дал Гааганын Адам укуктары боюнча европалык сотуна доо арыз берүү менен кырсыкта набыт болгондордун жакындарына зыян келтиришкен. Алардан жеке доо менен да аталган сотко кайрылгандар болгон. Мындай биринчи арыз 2016-жылдан тарта каралып келип, кийин жаңы доо менен толукталган. Башкача айтканда, MH17 боюнча иш кызуусунда.

Быйыл 10-июлда Нидерланды өкмөтү мамлекеттер аралык доо арыз менен ошол эле сотко кайрылуудан бөлөк түзүгүрөөк эч нерсе таба алган эмес. Анан да эки жүздүүлүк менен доо ал жакта кароодогу иштерди колдоо иретинде берилди дешет. Бул – голландиялык тараптын айдан-ачык калпы.

Гаагада, глобалдык юридикалык калаада Адам укуктары европалык сотуна мамлекеттер аралык доо арыз тапшырылганда ошол эле иш боюнча териштирилип жаткан жеке иштердин баары өлкөлөр арасындагы талаш аяктаганча дароо токтотуларын билишпестигин элестетүү кыйын. Бул Адам укуктары боюнча европалык конвенциясынын (2018-жылы Европа кеңешинин мүчө-мамлекеттери тарабынан кабыл алынган) тутумунун реформасы жөнүндөгү Копенгаген декларациясынын 45-пункту менен даана бекитилген. Башкача айтканда, Гаага MH17 курмандыктарынын туугандарына жамынып, бирок, өзү алардын доо арыздары боюнча соттун чечимдерин бир нече жылга создуктуруп келет (мамлекеттер аралык иштердин каралышы өтө узак жүрүшү мүмкүн). Голландиялык басма сөз, албетте, мындан кеп салбайт.

Аталган сотко Нидерландынын доо арызы башка юридикалык органдар – БУУнун Эл аралык соту менен кызыкчылыктар кагылышын потенциалдуу түрдө түзөт. Анда Россияга каршы Украинанын иши эбак каралып жатат.

Европалык сот (Евробиримдиктеги жогорку соттук инстанция) 2014-жылы эле Адам укуктары боюнча европалык сотунда каралган эл аралык иштер башка эл аралык соттук органдардын юрисдикциясына жолтоо болбоого тийиштиги туурасында пикирин билдирген. Башкача айтканда, Нидерланды өкмөтү жеке арыздарды кароону гана создуктурбастан, ар кандай инстанциялар ортосунда кызыкчылыктардын кагылышын жаратууда.

Европа Россияга каршы жаңы санкциялардын азабын тартабы?

Быйыл март айында көп күттүргөн сот процесси Схипхолл аэропортунун аймагында ызы-чуу, шаан-шөкөт менен башталган. Бул процесстин уюштуруучулары күткөндөй болбогону дароо түшүнүктүү болгон. Биринчиден, белгиленген төрт "айыпталуучу" MH17нин кыйрашына эч кандай тиешеси жок (бул процесс улам өрчүгөн сайын баарына бул даана түшүнүктүү болуп баратат). Экинчиден, россиялык атайын кызматтардын офицерлерин процесске байланыштыруу боюнча ушундай эле ызы-чуу менен коштолгон аракеттери текке кеткен.

"Боинг" кыйраган күн жакындаганы анын курмандыктарынын жакындары иш оңунан чыкпай турганын түшүнүп калышты. Алар америкалык элчи Хукстрага жолдогон катта да алар муну ачык көрсөтүшкөн.

Алар АКШны ошол убактагы мамлекеттик катчы Жон Керри айтып чыккан спутниктен алынган сүрөттөрдү сотко көрсөтүүгө үндөшкөн. Бирок баары көрүп тургандай эч кандай сүрөт болгон эмес. Хукстра эми ошол кырсыкта набыт болгондордун жакындары үчүн санаа тартып, Россияны айыптап жатат. Иш сотто утуларын, ал эми Гаага алты жылдан бери коомчулукка эч нерсе көрсөтө албаганын түшүнүп, Адам укуктары боюнча европалык сотко доо арыз менен кайрылууга барган.

Иш боюнча ыңгайсыз суроолордон качуу, коомчулуктун көңүлүн жаңы ишке буруу үчүн атайын дал ушул убак тандалган. Сотто бул иш оңунан чыкпай турганын, ал эми Гаага MH17нин кыйрашынын алты жылдыгына деле Нидерланды менен формалдуу топтун алкагында болсо да кандайдыр бир диалог баштоого үмүт арткан Россия анан кандай кылууга тийиш? Экинчи тарап эбак өзү үчүн чечип алган болсо, кайсы диалог туурасында сөз болсун?

Мында Сергей Лавровдун жакындагы эле: "Батышта тышкы саясатка жооп берген адамдар өз ара сый сакталган сүйлөшүүнүн зарылдыгын аңдай албай турушат. Балким, кайсы бир мезгилге дейре алар менен сүйлөшүүнү токтотууга тийишпиз", – деген сөздөрүн кантип эстебей коебуз?

Россиянын MH17 боюнча консультациядан чыгуу тууралуу чечими – министрдин сөздөрүнүн жүзөгө ашырылышына алгачкы кадам. Биринчи, бирок акыркы эмес. Өз ара сый диалогго европалыктарды мажбурлоого Россиянын жолу башталды дей бериңиздер. Анан да кыйла узак болот.

151
Белгилер:
АКШ, диалог, Россия, Европа
Тема боюнча
Лавров европалык лидерлер менен сүйлөшүүнү токтотууга сөз берди. Себеби
Лавров ЕБдин Россияга киргизген санкцияларына АКШнын катыштыгын айтты
Президенттин милдетин аткаруучу Садыр Жапаров

Садыр Жапаров ЖК кабыл алган шайлоо тууралуу конституциялык мыйзамга кол койду

0
(жаңыланган 23:19 22.10.2020)
Бул конституциялык мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып күчүнө кирет жана конституциялык реформа аяктаганга чейин колдонулат.

БИШКЕК, 22-окт. — Sputnik. Президенттин милдетин аткаруучу Садыр Жапаров “Кыргыз Республикасынын президентин жана Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө”конституциялык мыйзамынын айрым ченемдерин колдонууну токтото туруу жөнүндө”конституциялык мыйзамга кол койду. Бул тууралуу өлкө башчынын маалымат кызматынан билдиришти.

Мыйзам бүгүн, 22-октябрында Жогорку Кеңеш тарабынан кабыл алынган.

Өзгөртүүлөргө ылайык, “Кыргыз Республикасынын президентин жана Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө”мыйзамдын 38 жана 63-беренелеринин колдонулушун токтото туруу каралган. Тагыраагы, конституциялык реформаны өткөрүү аяктаганга чейин Жогорку Кеңешинин депутаттарын кайра шайлоону өткөрүүнү токтото туруу тартиби регламенттелген.

Президенттик шайлоонун мөөнөтү жылдыбы? Түшүндүрмө

Бирок шайлоо 2021-жылдын 1-июнунан кеч эмес дайындалат деп айтылган.

Бул конституциялык мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып күчүнө кирет жана конституциялык реформа аяктаганга чейин колдонулат.

0
Белгилер:
Жогорку Кеңеш, шайлоо, мыйзам, Кыргызстан
Тема:
Жогорку Кеңешке боло турган кайра шайлоо
Тема боюнча
Жогорку Кеңеш шайлоо босогосун азайтуу мыйзам долбоорун кабыл алды