Татарстандагы мунай өндүрүүчү жай. Архивдик сүрөт

Россияга өтө кымбат мунай пайдалуу эмес. Абалга сереп

172
(жаңыланган 11:14 24.03.2021)
70 долларга дейре кымбаттаган кара майдын баасы жаздын келиши менен кайра артка кетти. Сырье Европадагы эмдөөгө байланыштуу көйгөйлөрдөн улам арзандады.

Рыноктун оюнчулары дүйнөлүк экономиканын калыптанышы басаңдап, мунай өндүрүмдөрүнө, эң оболу бензинге болгон суроо-талаптын түшүп кетишинен чочулашат. Мунайдын айланасындагы кырдаалга сереп салган макала РИА Новостиге жарыяланды.

Бир ылдыйлап, бир көтөрүлүп...

Мунай баасы термелүүдө. Кычкылтек рыногунда кырдаал кызып турат: жогорулап бараткан баа кайра төмөндөдү. Ай башында Brent үлгүсүнүн наркы коронавирус жайылганга чейинки 2020-жылдын январындагыдай деңгээлде – 70 доллардан өйдө эле. Бирок марттын ортосунда кайрадан 62 долларга чейин, ал эми 2018-жылдагы максимумга жетип калган WTI 59га түштү. Европада эмдөө ойдогудай кетпегени буга себеп болду.

Көптөгөн өлкөлөр, анын ичинде Германия, Франция, Италия кыйыр таасирлеринен улам AstraZeneca препаратын пайдаланууну токтотту. Бул дүйнөлүк экономиканын калыптанышын басаңдатып, күйүүчү майга болгон суроо-талапты төмөндөтүшү мүмкүн. Ошондуктан баа кайрадан ылдыйлоодо. Анткен менен рыноктогу кырдаал кыйла дурус экенин айтат Г.В.Плеханов атындагы өнөр жай экономикасы кафедрасынын доценти Олег Каленов.

"Коронавирус боюнча күрөштөгү тажрыйба үмүт жандырат. Ошону менен бирге эле өндүрүш көлөмү өсүп, транспорт кадимки иш тартибине түшөт", — деп белгилейт ал. – Эл аралык энергетикалык агенттик жарым жыл аралыгында мунай боюнча божомолун алгач ирет жогорулатты. Талдоочулар суткасына 96,5 миллион баррель деңгээлиндеги дүйнөлүк суроо-талапты (2020-жылдын жыйынтыгы — 91 миллион) күтүүдө.

Европадагы, Азиянын түндүгү жана АКШдагы адаттан тыш суук биринчи кварталда керектөөнүн өсүшүн өбөлгөлөдү. Натыйжада америкалык мунай жеткирүү көлөмү күнүнө убактылуу дээрлик үч жарым миллион баррелге түштү. Бирок ОПЕК+ келишиминдегилер апрелде көлөмдү көбөйтүүгө ашыкпай турууну туура көрүштү. Тек гана уруксат берилген Россия жана Казакстанда суткасына 130 миң жана 20 миң баррель кошмокчу. РФ вице-премьери Александр Новактын айтымында, Россия үчүн бул маанилүү, "анткени сезон талабы". Кеп биринчи кезекте аталган мамлекеттин ички рыногу жөнүндө. Күйүүчү-майлоочу майдын кошумча көлөмү экспортко чыгат. Ал бензиндин баасынын кымбатташын ооздуктоо үчүн ата мекендик керектөөгө гана жумшалат.

Жалпы аракеттер менен бааны көтөрүү

Сауд Аравиясы күнүнө миллион баррелдик ыктыярдуу чектөө укугун сактап калган. Жоготуулардын орду рыноктогу жагдайга жараша "өз убагында" толукталарын түшүндүрөт королдуктун энергетика министри, ханзаада Абдулазиз бен Салман. Айтмакчы, ОПЕК+ келишиминдегилер болуп көрбөгөндөй тартиптүү.

"Январда суткасына кен казуу 7,4 миллион баррелге кыскартылган. Эл аралык энергетика агенттигинин маалыматы боюнча, бул 103%га, ал эми февралда 112%га аткарылган. Баанын жогорулашына таң калып болбойт", — дейт Россиядагы Эл достугу университетинин доценти Максим Черняев.

Кытай, Индия, ошондой эле Европадагы күйүүчү-майлоочу майга болгон суроо-талап калыбына келүүдө. Аталган мамлекеттерде өнөр жай активдүүлүгүнүн көрсөткүчтөрү марттын башында 2018-жылдагы деңгээлге чыккан.

Экономикага салына турган – дээрлик эки триллион доллар өлчөмүндөгү америкалык каражат да өз салымын кошот. Көбүрөөк сарпталып, товар ташуу үчүн керектелген бензинге болгон суроо-талап өйдөлөйт. Ошентсе да, Эл аралык энергетика агенттигиндегилер ири масштабдагы ийгиликтүү эмдөө кампаниясына, анын натыйжасында илдетке кабылгандардын азайышы жана карантиндик чектөөлөрдүн жумшарышына үмүт артат. Муну менен 2020-жылы "кыйраган" мунайга болгон суроо-талаптын 60 пайызга калыптанышын күтүп жатышат. Бирок каатчылыкка чейинки деңгээлге кайтууга кеминде эле эки жыл талап кылынарын боолголойт агенттик. Ошондуктан анын талдоочулары баанын кезектеги укмуштай циклине анчейин ишене беришпейт. Рынок кескин жана туруктуу өсүштү эптеп көрсөтүүдө.

Тескери жыйынтыкка кептелиши мүмкүн

Дүйнө жүзү боюнча сактагычтарында мунайдын көлөмү ашкере бойдон калууда. Ал тургай айрым экспортчулар башкаларга жеткирүүнү көбөйтүүгө ниеткер. Маселен, рынокко Ливия кайтты. Өлкөдө жарандык согуш маалында иштен чыккан тармактык объектилерди кайра ишке киргизишти. Болгондо да Ливияны ОПЕК+ келишиминдеги милдеттенмелерден бошотушкан. Ноябрдан тарта ал жакта суткасына миллиондон ашуун баррель казылууда.

Акыркы айларда аталган мамлекеттин борбордук бөлүгү жана батышындагы мунай кендерин иштетүүгө киришишмекчи. 2015-жылы жабылган бир нече аянтты калыбына келтиришет.

Бул дагы рыноктун оюнчуларын кооптондурбай койбойт. ОПЕКтегилер артыкбаш өндүрүш каатчылыгынан чочулашат. Ливиялык мунайдын "капташынан" сырткары, америкалык сланецтик индустриянын кайра жанданышы да баага таасир этиши ыктымал.

Анткен менен көтөрүлгөн баа кайра төмөндөй баштаганда нарк бир топко дейре жогорку деңгээлде кармалып турууга мүмкүнчүлүгү бар. Абдан ылдыйлап кеткенден кийин 75 долларга чыкканын эске алганда балким бир аз убакытка гана 60ка түшүп, негизинен 63-68 диапазонунда турар. Мунай казган өлкөлөр ушул баага жетүүнү кыялданып турган кездин өткөнүнө көп деле боло элек эмеспи. Ошентсе да 60 доллардан ылдыйкы баа россиялык экономикага кооптуу эмес экенин белгилешет.

"Абдан жогорку баа казынаны толтурууга жана мунай тармагындагы кызматкерлердин чыгымдарынын өсүшүнө жакшы таасир этет. Бул чынжырча аркылуу башка ата мекендик өндүрүшчүлөрдүн пайда көрүшүн колдойт.

Экинчи жагынан, мунай казуу жана кайра иштетүүнүн ашкере кирешелүүлүгү ири өнөр жайчылардын сырье алууга байланышпаган долбоорлорду, анын ичинде IT жана жогорку технологияларды инвестициялоо каалоосун азайтышы ыктымал", — дейт TeleTrade маалыматтык-аналитикалык борборунун улук экономисти Петр Пушкарев.

Эгер мунай компанияларын салык менен ооздуктап турбаса, кымбат сырье тескери жыйынтыкка кептеп, экономиканын диверсификациясын жайлатат.

Россиянын быйылкы бюджетине Urals мунайы 43,3 долларга деп болжонгон.

"Эгер андан аз болсо, казына чыгымга учурайт. Оптималдуу диапазон — 43,3 – 80дин аралыгы. Ушундай көрүнүштө гана бюджет толукталат, ОПЕК+ келишимине кол койбогон өлкөлөр да кен казууну көбөйтүүгө ашыкпайт", — дейт Максим Черняев.

Ал ортодо россиялык экспорттук мунай эки жума катары менен Европада 65 доллардан сатылууда. Акыркы жолу мындай баа былтыр январда катталган.

172
Белгилер:
нефть, кымбаттоо, баа, Россия, мунай
Тема боюнча
Айдоочулар бензинди кантип үнөмдөсө болот. Эксперттен 7 кеңеш
Мунайдын баасы дагы канча убакыт кымбаттайт? Саресеп
АКШ президенти Жо Байден

Кыйынды кыртышы сүйбөгөн саясат

50
Мындай нерселерге мамлекет согуш алдында барат", – деп үстүртөн белгилей кетти РФ Тышкы чалгындоо кызматынын полковниги, Москва мамлекеттик эл аралык мамилелер институтунун профессору Андрей Безруков теледеги талкуулардын биринде.

Кеп америкалык администрациянын чындап эле орчундуу акциясы жөнүндө. Быйыл февраль айында Кошмо Штаттардын жаңы администрациясы өтө маанилүү товарлар менен жабдуу чынжырчасынан өлкөлөрдүн көз карандылыгын иликтөөнү буюрган. Ушул изилдөөнүн жыйынтыгы тууралуу Дмитрий Косыревдун макаласы РИА Новости сайтында жарык көргөн.

Иликтөө Жо Байдендин Европага болгон сапарынын алдында аяктап туру. Иш сапардын алкагында ал РФ президенти Владимир Путин менен да кезигет. Женевада өтө турган бул жолугушуу АКШ багытынын дүйнөлүк аренада эбак бышып жетилген жана абдан олуттуу бурулушунун бир бөлүгү гана болмокчу. Бул тууралуу кеп алдыда болсун.

Ал эми бул изилдөөлөрдүн натыйжасында Американын өзүнүн кеминде эле үч тармакта көз карандылыгы аныкталды. Атап айтсак, дары-дармек, жарым өткөргүчтөр жана сейрек кездешүүчү металлдар (элементтер) менен жабдуу АКШнын талуу маселелеринен. Ар биринде Кытай, башкача айтканда, Кошмо Штаттардын дүйнөлүк аренада тең салмакташ бул державадан кооптуу көз карандылыгы жөнүндө сөз жүрөт.

Ал эми жакында экинчи акция старт алды. Инновациялар жана атаандаштык тууралуу мыйзам иштелип чыгып, АКШ сенатында каралды. Жакын арада күчүнө кирет. Мында баарынан оболу кеп ошол эле держава менен атаандаштык туурасында. Аталган мыйзам боюнча Американын экономикасынын Кытайдын алдында атаандаштык жөндөмүн арттырууга 250 миллиард доллар, тагыраагы, инновациялык иштелмелерди жана америкалык алдыңкы тармактарды колдоону тездетүүгө субсидия бөлүнүүдө. Анткен менен АКШ узак жылдар бою алдыңкы жана башка көптөгөн багыттарга кытайлык мамлекеттик колдоо көрсөтүлүшүнө жол берилбестигин түшүндүрүп келишкен. Алар Пекиндин "Кытайда жасалган – 2025" программасын натуура атаандаштыктын үлгүсү жана кастыктын дал өзү катары жарыялашкан. Кезегинде Пекин эрежелерден четтеп, оюнду чынчылдык менен жүргүзгөн жок деп айыпташкан эле. Эми болсо Кытайдын оюнунан майнап чыгып, глобалдык масштабда утушка ээ болуп турганда АКШ кылы кыйшайбастан аны туураганга белсенди.

Эксперттер демократтар администрациясы реиндустриализация демилгесин республикачылардан мураска алганын, мында кеп ондогон жылдарга эсептелген программалар жөнүндө экенин белгилешет. Лондондогу The Guardian басылмасынын баяндамачысы бул он жылдыктын аягында Кытай экономиканын көлөмү боюнча АКШны кууп жетерин жоромолдойт. Бул менен дүйнөлүк технологиялык лидерликке ээ болот (дал ушул нерсе Пентагондун түн уйкусун бузууда – ред.). АКШ үчүн лидерликти башкага алдыруу абдан кооптуу. Бири-бирине тыгыз байланышкан бул көрүнүштөрдөгү негизги түшүнүк — "технологиялар". Жылына өндүрүлгөн өндүрүмдөрдүн жалпы көлөмү, албетте, маанилүү, бирок пропагандалык планда гана... Ал эми технологиялык артыкчылык жаатында бул эки ири державанын бирдей макамы бирин азапка салат, ал эми Кытайдын дүйнөлүк технологиялык лидерликке көтөрүлүшү экинчиси үчүн азаптын азабы эмеспи. Жо Байдендин Европага сапары дал ушундай маанайда даярдалган. Жогоруда аталган лондондук гезиттеги макала да ушул дипломатиялык каршы чыгуунун бүт концепциясын так сүрөттөгөн. Байден Батыш лидерлери менен Улуу Британиядагы Корнуоллдо G7 саммитинин алкагында кезикти. Андан соң НАТО жана европалык түзүмдөр менен сүйлөшөт. Эң оболу дээрлик Кытай тууралуу гана кеп козголору болжонгон. Шектене караган европалыктарды Байден бул ирет экинчи кансыз согушка чакырууга ниеткер. Бул ирет Кытай менен... Союздаштары толук түрдө Кошмо Штаттар келтирген жүйөлөргө ынанабы? Татаал собол. Эгер кайра The Guardian басылмасына таянсак, анда атын атабаган дипломат "европалыктарга Кытайдын (тигил же бул кырдаалда) кадамдары жакпашы ыктымал, бирок америкалыктар дүйнөдө күч жагынан тең келген Кытайдын өзү, анын ар кай багыттагы кадамдарынын эч бирин кыртышы сүйбөстүгүн" айтып берген.

Женевадагы саммит бул жагынан алып караганда Байдендин Европага болгон сапарынан тыш. Москва менен эки тараптуу алакалар ал үчүн экинчи планда. Болду-болбоду америкалык президент алдыдагы он жылдыкта АКШ менен Кытайдын кансыз согушу боюнча Россиянын көз карашын билип, тамырын тартып көрөт. Албетте, Москванын Пекин менен тирешке макул болорун эч ким күтпөйт. Анткен менен Россия андай болжолдуу жагдайларда өзүн кандай алып жүрөрүн билип алуу Америкага пайдалуу.

Болбосо бири жеңилип, бири озуп бараткан эки күчтүү держава, бири экинчисине туруштук берүү далалатында. Экөө тең — экономикалык гиганттар жана технологиялык лидерлер, ошондуктан потенциалдуу пайдалуу өнөктөштөр. Бири Россияга эмнелерди гана жасабады, экинчиси андай жамандыктарга барган жок, ыңгайы келген жерден кызматташууну өрчүтүп келет. Мындайда Москванын кандай позициясын элестетүүгө болот?

50
Белгилер:
чалгындоо, Москва, Россия
Тема боюнча
Байден "Путиндин курьерине" айланып бара жатат. Кырдаалга сереп
Өз үйлөрүндөгүдөй. Түркиянын “жумшак күч” саясаты

Бишкекте белгиленген Россия күнү. Оюн-зоок менен өткөн майрамдан 12 сүрөт

89
  • Бишкекте Русская душа маданий фестивалы өттү
  • Бул иш-чара Россия күнүнө арналып уюштурулду
  • Майрам Орус драма театрынын алдында өттү
  • Кыргызстанда быйыл биринчи ирет Россия күнү масштабдуу түрдө белгиленди
  • Шаардыктар үчүн артисттер орус элдик ырларын жана бийлерин аткарышты
  • Ошондой эле жарманке дагы уюштурулду
  • Кол өнөрчүлөр жасаган эмгектерин алып чыгышкан
  • Айрым соодагерлер өзгөчө шөкөттөлгөн кийимдерди кийип келишкен
  • Аны менен катар оюндар, балдар жана чоңдор үчүн викториналар болуп, жеңүүчүлөргө эстеликке сыйлыктар берилди
  • Балдар үчүн да чоң шоу-программадагы концерт тартууланды
  • Майрамдык иш-чарага келген шаардыктардын саны арбын болду
  • Эпидемиологиялык абалга байланыштуу бардык салтанат таза абада, Бишкекте жана Каракол, Кант, Кара-Балта шаарларында өттү
Бишкекте Россия күнү белгиленип, майрам элдик оюн-зоок программасы менен шаңдуу өткөрүлдү. Чыңгыз Айтматов атындагы Орус драма театрынын алдында "Русская душа" аталышындагы фестиваль уюштурулду.

Майрамдык иш-чаранын алкагында орус элдик ырларын жана бийлерин аткарган чыгармачыл топтордун концерти, оюндар, балдар жана чоңдор үчүн викториналар болду.

Ошондой эле Россия элинин кол өнөрчүлүк искусствосунун көргөзмөлөрү жана жарманкелер ачылган.

Кыргызстанда быйыл биринчи ирет Россия күнү масштабдуу түрдө белгиленип жатканы айтылат.

89
  • Бишкекте Русская душа маданий фестивалы өттү
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Бишкекте "Русская душа" маданий фестивалы өттү

  • Бул иш-чара Россия күнүнө арналып уюштурулду
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Бул иш-чара Россия күнүнө арналып уюштурулду

  • Майрам Орус драма театрынын алдында өттү
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Майрам Орус драма театрынын алдында өттү

  • Кыргызстанда быйыл биринчи ирет Россия күнү масштабдуу түрдө белгиленди
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Кыргызстанда быйыл биринчи ирет Россия күнү масштабдуу түрдө белгиленди

  • Шаардыктар үчүн артисттер орус элдик ырларын жана бийлерин аткарышты
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Шаардыктар үчүн артисттер орус элдик ырларын жана бийлерин аткарышты

  • Ошондой эле жарманке дагы уюштурулду
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Ошондой эле жарманке дагы уюштурулду

  • Кол өнөрчүлөр жасаган эмгектерин алып чыгышкан
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Кол өнөрчүлөр жасаган эмгектерин алып чыгышкан

  • Айрым соодагерлер өзгөчө шөкөттөлгөн кийимдерди кийип келишкен
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Айрым соодагерлер өзгөчө шөкөттөлгөн кийимдерди кийип келишкен

  • Аны менен катар оюндар, балдар жана чоңдор үчүн викториналар болуп, жеңүүчүлөргө эстеликке сыйлыктар берилди
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Аны менен катар оюндар, балдар жана чоңдор үчүн викториналар болуп, жеңүүчүлөргө эстеликке сыйлыктар берилди

  • Балдар үчүн да чоң шоу-программадагы концерт тартууланды
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Балдар үчүн да чоң шоу-программадагы концерт тартууланды

  • Майрамдык иш-чарага келген шаардыктардын саны арбын болду
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Майрамдык иш-чарага келген шаардыктардын саны арбын болду

  • Эпидемиологиялык абалга байланыштуу бардык салтанат таза абада, Бишкекте жана Каракол, Кант, Кара-Балта шаарларында өттү
    © Sputnik / Табылды Кадырбеков

    Эпидемиологиялык абалга байланыштуу бардык салтанат таза абада, Бишкекте жана Каракол, Кант, Кара-Балта шаарларында өттү

Белгилер:
фестиваль, концерт, майрам, Россия күнү
Тема боюнча
Бишкекте Россия күнү белгиленип жатат. Сүрөттөр
"Русский мир" фестивалында көк бөрү мелдеши өтөт