Москванын Казань вокзалындагы жүргүнчүлөр. Архив

Дүйнөлүк банк Россия калыбына тез арада келерин божомолдоодо

Россиянын экономикасы кризистен кийин тез убакытта калыбына келет. Мындай бүтүмгө Дүйнөлүк банктын эксперттери келип жатат.

Дүйнөлүк банктын жаңы божомолу январь айына караганда бир топ эле түзүк. Россиянын өсүп-өнүшүнө эмне таасир этип, кандай тоскоолдуктар болорун РИА Новости жарыялаган материалдан таанышууга болот.

Чектөөлөрдү алуу жана вакцинация

Дүйнөлүк банк өлкөнүн ИДПсы 2021 жана 2022-жылдары 2,9 жана 3,2 пайызга өсөт деп боолголоп жатат. Январда 2,6 жана 3 пайыз тууралуу айтылган. "Калыбына келүү процесси пандемия таасиринин алсырашы менен ылдамдайт", — дешкен Европа жана Борбордук Азия мамлекеттеринин экономикасы тууралуу докладдын авторлору.

2020-жылы ИДПнын жоготуусу 3,1 пайызды түзүп, башка мамлекеттерге салыштырмалуу аз болду. Дал ушул жагдай божомолду өзгөртүүгө негиз болуп берген.

Өсүүгө чектөөлөрдүн алынышы да себеп болууда. Россия коронавирустун экинчи толкуну башталганда локдаун жарыялаган эмес, бул кризистен тезирээк чыгууга шарт түздү. Дүйнөлүк банк коронавирустун үчүнчү толкуну өлкөнү кыйгап өтөт деген ниетте.

Эксперттер өсүп-өнүүнү россиялык вакцина менен эмдөөнүн башталышы өбөлгөлөйт деп санашууда. Ошол эле учурда тобокелчиликтерди да көрсөтүп, эмдөө жай жүрсө эпидемия уланарын белгилешти.

Буга Батыштын санкциялары да терс таасирин тийгизери бышык. Банк сектору күмөнсүнүүнү жаратууда. Экономисттердин баалоосу боюнча ипотекалык рынок толуп, бул өз кезегинде активдердин сапатын начарлатып, финансы уюмдарынын кирешесин азайтат.

Жакырчылыктын деңгээли жана бюджет

Дүйнөлүк банктын эсебинде өлкөдө жакырчылыктын деңгээли былтыркыга караганда кыскарып, бирок 2022-жылга чейин паднемияга чейинки көрсөткүчтөн жогору болот. Докладдын авторлору бийликтин көрүп жаткан социалдык чаралары элдин таптакыр итке минип калуусун алдын ала алган.

Бул тууралуу декабрь айында ДБнын Россиядагы өкүлү Рено Селигманн да айтып, өкмөттүн антикризистик аракеттерине баа берген.

Мамлекет бизнес жана калкты колдоого багытталган каражатты көбөйттү. Буга Борбордук банктын финансы резервин кошсок болот. Антикризистик чараларды эксперттер ИДПнын төрт пайызына теңеди (болжол менен төрт триллион рубль). Дал ушул нерсе өлкөнү жакырчылыктан сактап калды.

Эмгек министрлиги буга чейин жакырчылыктын 13-деңгээли тууралуу айтып келишкен. Бул дээрлик 20 миллион адам дегенди түшүндүрөт.

ДБ бюджетке да божомол берди. Былтыркы жыл 4,1 триллион рубль чегиндеги же ИДПнын 3,8 пайыз дефицити менен жыйынтыкталган. 2021-жылы 1,8 пайыз болот деп боолголонуп жатат. Ал эми 2022-жылы профицит болору айтылууда.

Рецессия соңуна чыкты

Марттын орто ченинде "Экономиканын жогорку мектеби" улуттук изилдөө университетинин эксперттери рецессия аяктады деп эсептөөгө болорун жар салышты. "2020-жылдын соңунда эки кварталда негизги макрокөрсөткүчтөр 2021-жылдын башына карата Россияда рецессия жыйынтыкталды деп айтууга негиз берет" дешкен изилдөөчүлөр атайын даярдалган материалда.

Экономисттер ИДП үчүнчү жана төртүнчү кварталда 4,2 жана 1,7 пайыз кошуп, негизги капиталга инвестициянын көлөмү 1,2 жана 0,4 пайызды түзгөн.

Эксперттер инвестициялык активдүүлүк жай ыргакта төмөндөгөнүн белгилешти. Бул дагы Россиянын башка өлкөлөргө салыштырмалуу кризистен көп кыйналбаганын көрсөтүп турат. Постсоветтик тарыхта мындай көрүнүш биринчи жолу кездешүүдө.

Келечеги кең рынок

Аналитиктер 2020-жылы Россиянын ИДПсы каатчылык катуу болгон 2015-жылга (2%) караганда көбүрөөк, ал эми 2009-жылга (7,8%) салыштырмалуу азыраак кыскарганын айтышты.

Февралдын башында РФ бийлигинин пандемияга каршы көргөн чараларын Эл аралык валюта фонду да жогору баалады. 2021-жылы өлкөнүн ИДПсы үч пайызга, ал эми кийинки жылы 3,9 пайызга жогорулап, АКШ менен еврозонадагыга караганда көп болору боолголонду. Муну массалык вакцинация, калк менен бизнестин мамлекет тарабынан колдоого алынышы, ири резерв жана карыздын аздыгы өбөлгөлөй турганы айтылууда.

Россияны келечеги кең рынок экенин Bloomberg агенттигинин аналитиктери да белгилешти. Алар экономикалык жана финансылык туруктуулуктун 11 көрсөткүчүнүн негизинде 17 мамлекетти изилдеп чыгышкан. Россия рейтингде экинчи орунду ээлеген.

Эксперттер өлкөнүн ишенимдүү бюджеттик профилин, 30 пайыздык чектеги инвенциялык позициясын жана 587,1 миллиард болгон эл аралык валюта резервин көрсөтүп жатышат. Дефолт тобокелчилиги жокко эсе. Bloomberg Россиянын экономикасы 2021-жылы бир топ алдыга жыларын боолголоп, үч пайыздык ченди көрсөтүүдө.

Белгилер:
дефицит, вакцинация, ИДП, дефолт, карыз, экономика, Россия
Тема:
Дүйнөгө жайылган коронавирус (1379)
Тема боюнча
Россияга өтө кымбат мунай пайдалуу эмес. Абалга сереп
Россия Суэц каналын алмаштырчу жол тапты. Түндүк деңиздин кандай келечеги бар?
Россиянын Петр Великий атомдук крейсери. Архив

"Бул кемесиз иш жүрбөйт": Россиянын Түндүк флоту НАТОго кандай жооп кайтарат?

(жаңыланган 20:15 22.04.2021)
Эксперттердин баамында, РФтин Түндүк флотуна ушул тапта суу түбүндө жүрүүчү дизелдик кайыктар өтө зарыл.

Куралышы адаттан тыш, купуялуулук, автономдуулугу жогору, бөтөнчө милдеттер... 2027-жылы Россиянын Аскердик-деңиз күчтөрүнүн Түндүк флоту кеминде эле суу түбүндөгү жаңы дизель-электрдик төрт кайык менен бекемделет. Алар "Лада" 677 долбооруна таандык.

Бүгүнкү күндө мындай кемелер айрыкча Арктикага зарыл. РФтин эң күчтүү аскердик-деңиз бирикмесинин курамы кандай өзгөрөрү тууралуу РИА Новости агенттигинин колумнисти Николай Протопопов толгогон.

Дизелдик серия

Төртүнчү муундагы 677 долбоорунун дизелдик-электрдик кайыктары 1990-жылдардын аягынан бери курулуп келет. Башкы кемеси — ушул тапта сынамык пайдалануудагы "Санкт-Петербург". Суу түбүндө жүрүүчү дагы эки, атап айтканда, "Кронштадт" жана "Великие Луки" кайыктарынын курулушу ар кыл баскычта. Булардан тышкары дагы эки кеменин курулушу келерки жылы башталат.

"Лада" — көбүнесе инновациялык долбоор. "Рубин" борбордук конструктордук бюросунун иштеп чыгуучу адистери россиялык кеме курууга анча мүнөздүү болбогон бир корпустуу схеманы колдонушкан.

Атайын каражат менен капталгандыктан, ошондой эле заманбап радиоэлектрондук системалар менен жабдылып, жогорку даражада автоматташтырылгандыктан "Ладалар" бул типтеги субмариналардын арасынан байкатпастыгы боюнча кескин түрдө айырмаланат. Булардан тышкары, келечекте "677чилерди" абадан көз каранды болбогон күч орнотмолору менен жабдышмакчы.

"Ладалар" — россиялык флоттун "курулушу узакка созулган" кайыктарынан. Кемелерди ишке берүүнүн мөөнөтү улам жылдырылып, каржылоо кыскарып, иш токтотулуп келген. Биргелешкен кеме куруу корпорациясынын жетекчиси Алексей Рахмановдун айтымында, мындайга себеп болгон көйгөйлөр тийиштүү каражаттар менен жабдуучуларга байланыштуу. Ал тургай ушундан улам Тынч океандык флот үчүн "Ладалардын" ордуна башка бир — 636.3 долбоорунун суу түбүндөгү алты кайыгын курууну чечишкен.

Башкы "Санкт-Петербург" кемесин моряктарга араң 2010-жылы беришкен. Негизи бул кеме сынамык стенд катары болуп, пайдаланууда улам толукталып, куроодогу мүчүлүштүктөрүн жоюуга бир далай убакыт кеткен.

"Ладалар" салыштырмалуу чакан субмариналар, сыйымдуулугу — 1800 тонна. Суу түбүндө 21 узелге дейре күүлөнөт, 250 метрге чейин сүңгүй алат. Экипажы — 35 киши, автономдуулугу — 45 сутка. Негизги кеме торпеда жана миналар менен гана жабдылган, сериядагы кийинкилеринде бортторуна "Калибр" канаттуу ракеталары жайгаштырылат.

Алмашкыс кайыктар

Эксперттердин баамында, РФтин Түндүк флотуна ушул тапта суу түбүндө жүрүүчү дизелдик кайыктар өтө зарыл. Азырынча аталган өлкөнүн 877 долбоорунун суу түбүндө жүрүүчү эски дизелдик-электрдик кайыгынан бир нечеси гана бар.

"Палтус", негизи эле суу түбүндөгү күчтөр көп буталуу жана стратегиялык атомдук субмариналар катары таанылган. Натыйжада аларды башкы функциясынан башка багытка буруп, тактикалык операцияларга катыштырууга туура келет. Россияда флоттун мурдагы командачысы адмирал Вячеслав Поповдун айтымында, мындай көрүнүш — 1990-жылдардагы каатчылыктын изи.

"Түндүк флотко суу түбүндө жүрүүчү дизелдик кайыктар ар убак зарыл, — дейт ал. — Ар бир долбоордун өз аскердик багыты бар, башкалар анын ордун баары бир жүз пайызга толтура албайт. Азыркы дизелдик-электрдик суу түбүндөгү кайыктардын атомдук түрлөрүнөн негизги айырмачылыгы — дээрлик дабышсыз, аларды табыш абдан татаал. Негизги милдети — душмандын кайыгы менен кармашуу". Адмирал ушундай субмариналардын жоктугун башка каражаттар, атап айтканда авиация, кемелер, атомдук ракета ташуучулар менен толукталарын түшүндүрөт.

"Түндүк флотко суу үстүндөгү жана суу түбүндөгү кемелердин бардык – дизелдик-электрдик кайыктардан атомдук түрлөрүнө дейре керек, — дейт Попов. — Флотко командачылык кылып турганымда суу түбүндө жүрүүчү дизелдик-электрдик үч кайыгыбыз бар эле. Акырындап алар мөөнөтү боюнча эсептен чыгарылган, бирок кайра жарытарлык эч нерсе жөнөтүлгөн эмес. Кара деңиз флотун суу түбүндөгү дизелдик кайыктар менен толуктоону чечишкен. Саясий себептерден улам ушундай болгону айкын".

Чектешкен чекит

Түндүк флоту кансыз согуш жылдары өзөктүк ооздуктоонун маанилүү элементи болгон. Түндүк деңизчилер эң заманбап стратегиялык атомоход жана суудагы сокку уруучу ракеталык кемелерге ээ болгон.

Бүгүн тарых кайталанып турат: Түндүк флотко өзүнчө аскердик округ макамын ыйгарышкан, ал эми 2014-жылы анын базасында Бириккен страгиялык командачылыкты түзүшкөн. Бул жакка эң акыркы курал жана техника келип турат. Ошентип, түндүк деңизчилер "Борей" долбоорунун суу түбүндөгү жаңы атомдук жана "Ясень" көп буталуу кайыктарын алгачкылардан болуп өздөштүрүштү.

"Адмирал Нахимов" атомдук ракеталык крейсери да толук заманбапташтырылууда. Ага удаа эле "Петр Великий" оор атомдук ракеталык крейсери да толук жакшыртылат. Мындан тышкары, түндүк деңизчилерге 22350 долбоорунун көп буталуу фрегаттарынан бир нече бирдик бөлүшкөн. Алар "Калибр" канаттуу ракеталары жана кемеге каршы коргонуучу "Оникс" ракеталары менен куралданган. Анан да сериянын башкы вымпели "Адмирал Горшковдо" "Циркон" гипер үндүү комплексин башкарууга машыгып жатышат.

Азыркы реалдуулукта Россияга Түндүктө кубаттуу форпост (алдыңкы пункт) өтө зарыл. Арктикага планетадагы алдыңкы державалар тыкыр көз салат. Мында пайдалуу кендин эбегейсиз кору жатат. Далай мамлекеттер аталган чөлкөмдө аскердик күчүн бекемдөөгө умтулат. Анын ичинде Арктикадагы башкы атаандаштары катары Россия менен Кытайды атаган Кошмо Штаттар да аталган аймакта активдешти.

Соңку жылдары америкалыктар Түндүккө курал толтуруп, Аляскада радиолокациялык станцияларды куруп, ал жакка ондогон сокку уруучу истребителдерди жеткирүүдө. Пентагон чөлкөмдө жаңы типтеги күч бөлүктөрүн – көп домендүү топторду уюштурууга ниеттенди. Норвегияда азыр АКШнын стратегиялык авиациясынын учактары бар, ал эми россиялык жээктерге жакын тоңдурулган аскердик-деңиз базаларды кайрадан пайдаланууну пландоодо.

Белгилер:
Авиация, сокку, кайык, ракета, курал, НАТО, Россия, кеме
Тема боюнча
Бура бастырбаган табылга. Россиянын жаңы стратегиялык ракета ташуучусу
Екатеринбург шаарындагы мигранттар. Архив

Россияда мигрант куруучулардын реестрин түзүү сунушталууда. Максаты кандай

(жаңыланган 16:02 22.04.2021)
Жаңы эреже мигранттарга жумушка оңой орношууга, айлык акысын убагында алып, жакшы шарттарды талап кылууга жардам берери айтылууда.

БИШКЕК, 22-апр. — Sputnik. Россияда Куруучулардын улуттук бирикмеси курулуш тармагында иштеген мигранттардын реестрин түзүүнү сунуштап жатат. Бул тууралуу бирикменин жетекчиси Антон Глушков РИА Новости агенттигине билдирди.

Анын айтымында, учурда Россияга келген куруучулар ден соолугу тууралуу маалым кат даярдап, орус тилинен экзамен тапшырып, ошондой эле жумушка орношуу үчүн документтерди тууралашы керек.

"Мындан ары аларды Россияга келе жатканда эле бирдиктүү реестрге катталууга милдеттендирүүнү сунуштап жатабыз. Бул нерсе мигранттарга жумушка оңой орношууга, айлык акысын убагында алып, жакшы шарттарды талап кылууга жардам берет. Мындан тышкары, салык жагынан ачык-айкындуулук пайда болмок", — деди Глушков.

Ошондой эле жетекчи бул тизме учурда кайсы куруучу иштеп, кайсынысынын колу бош экенин аныктап, тез аранын ичинде аны жаңы объектиге жайгаштырууга мүмкүнчүлүк түзөрүн кошумчалады.

Буга чейин Россия президентинин маалымат катчысы Дмитрий Песков "ири пландарды ишке ашыруу үчүн мигранттар жетишсиз болуп жатканын, жумушчу күчтүн тартыштыгы өзгөчө курулуш тармагында байкалганын" билдирген.

Белгилер:
реестр, курулуш, мигранттар, Россия
Тема боюнча
Песков: ири пландарды ишке ашыруу үчүн Россияга мигранттар жетишпей жатат
Дүкөндөгү кумшкекер. Архив

ЕЭК Кыргызстанга шекерди бажы алымысыз алып келип турууга уруксат берди

(жаңыланган 23:58 22.04.2021)
Тарифтик жеңилдик 15-майдан 30-сентябрга чейин болот. Натыйжада Кыргызстанга 40 миң тоннадан ашык кумшекер бажы алымы жок келет.

БИШКЕК, 22-апр. — Sputnik. Евразия экономикалык комиссиясынын кеңеши ЕАЭБ аймагына шекерди импорттоодо бажы алымды убактылуу алып турууну чечти. Бул тууралуу ЕЭКтин маалымат кызматы кабарлады.

Мындай чечим комиссиянын кеңешинин жыйынында кабыл алынган.

Тарифтик жеңилдик 2021-жылдын 15-майынан 30-сентябрына чейин болот. Арменияга 22,4 миң тонна, Казакстанга 134,4 миң тонна, Кыргызстанга 40 миң тонна, Россияга 350 тоннадан ашык эмес өлчөмдө ташылып келген кумшекер бажы алымынан бошотулат.

ЕЭК белгилегендей, комиссиянын кеңешинин чечими расмий жарыялангандан тартып 10 календардык күндө күчүнө кирет.

Эске сала кетсек, азыр ЕАЭБге кирбеген өлкөлөргө шекер ташуунун  бажы алымы тоннасына 340 долларды түзөт.

Белгилер:
импорт, Кумшекер, бажы, чечим, комиссия, ЕЭК, Евразиялык экономикалык биримдик
Тема:
ЕАЭБдеги Кыргызстан
Тема боюнча
Бишкекте азык-түлүк жарманкеси өтөт. Даректери
Кумшекер бир айда 7,2 пайызга кымбаттады. Жер-жерлердеги баалар