SWIFT банктар аралык байланыштын глобалдык тутумунун логотиби. Архив

"Москваны жазалоо": Россияда SWIFT системасы өчүрүлсө эмне болот?

153
(жаңыланган 10:10 14.04.2021)
SWIFT банктар аралык байланыштын глобалдык тутумунан өчүрүлөрүн айтып, Россияны АКШ гана тургай эми Европа да коркутууда.

Макулдашылган катаал чарага чакырык бул ирет Европарламентте да жаңырды. Мындай көрүнүш РФтин каржылык тутумуна кандай чагыларына Наталья Дембинская сереп салган.

Маалымат алмашуу жана төлөм жүргүзүүнүн эл аралык банктык тутумуна эки жүздөн ашуун өлкөдө 11 миңден көбүрөөк уюм туташтырылган. Россия — SWIFT системасын пайдалануучулардын ири үчтүгүнө кирет. Бирок 2014-жылдан тарта бул инструменттен РФтин өчүрүлөрү айтылып келет. Буга Крым да, Донбасс да, Скрипалдердин иши, блогер Алексей Навальныйдын кырдаалы да доомат катары келтирилет.

Президенттик кызматка киришери менен эле Россияны SWIFT системасынан өчүрүүнү Жо Байден убада кылган. Былтыр декабрда Reuters басылмасы президенттин командасынын пландары менен жакындан тааныш булактарга таянып, Кошмо Штаттардын мамлекеттик мекемелерине болгон хакердик чабуулга катыштыгы болушу мүмкүн деген айыптоо менен Байден Москваны жазалоого ниеттенгенин маалымдаган. Бул "Россиянын олуттуу экономикалык, каржылык же технологиялык жоготууларына" алып келиши мүмкүн. Жазалоонун варианттарынын бири — SWIFT тутумунан өчүрүү экенин Вашингтондогу стратегиялык жана эл аралык изилдөөлөр борборунун киберкоопсуздук боюнча эксперти Жеймс Эндрю Льюис боолголойт.

Апрелде Украинанын чыгышында кырдаал курчуп кетти, бул дагы  жаңы шылтоо. Мындай демилгени эми Европа колго алды. Европарламенттин башкаруучу фракциясы – Европалык элдик партиясынын башчысы Манфред Вебер Москва "кооптуу чагымчылыктардын нугун улантууда" дейт. Анын пикиринде, Украина менен чек арасында "аскердик күчтөрүн бекемдөө" менен Москва Батыштын сабырын сыноодо. Ошондуктан АКШ жана ЕБ макулдашылган жооп берүүгө тийиш. Парламентарий белгилегендей, абал курчуп турганда "өлчөнгөн санкциялардын маалы өтүүдө". Вебер "олигархтардын эсептерин масштабдуу тоңдурууну" жана SWIFT системасынан өчүрүүнү сунуштады.

Көйгөйлөр жаралат

Бир жагынан Россиянын 2014-жылы ишке киргизилген Каржылык билдирүүлөрдү алмашуу тутуму (СПФС) бар. Ага россиялык банктардын баары жана Евразиялык экономикалык биримдикке мүчө болгон он чакты өлкө кошулган. SWIFT системасынан өчүрүлгөн соң банктар анын россиялык аналогуна өтөт. Бирок эл аралык төлөмдөр үчүн СПФС азырынча эл аралык системанын ордун толук баса албайт, ошондуктан олуттуу сокку урулушу мүмкүн.

Эксперттер Россиядагы доллар жана евро түрүндөгү экспорттук жана импорттук операциялардын көлөмү бир кыйла, ал эми өндүрүмдөрдүн көпчүлүк тобуна альтернатива табуу мүмкүн эмес.

"SWIFT системасынан өчүрүү россиялык банктардын транзакцияларын токтотот, — деп эскертет "Бета финансылык технологиялар" индекстик компаниясынын башкы стратеги Арарат Мкртчян. — Ири экспортчулар баарынан көп жабыркайт. Алар өз операциялык ишмердигин тейлөө үчүн чет элдик банктар менен гана иштөөгө аргасыз болот. Чектөөлөргө тушукпаган ортомчулар да мындайда көп чыгат. Айрыкча мында ЕАЭБ өлкөлөрүнүн каржылык институттары утушка ээ болот.

Баарын чечүүгө болот

Бирок кандай болгон күндө да чоң кырсык болбойт. "Россиялык банктарды SWIFT тутумунан өчүрүүнүн өзү контрагенттер ортосундагы каржылык транзакциялар кымбаттайт жана ыргагы жайлайт дегенди гана туюндурат. Калыпка түшүп калган чынжырча үзүлөрү турулуу иш, аларды калыптандыруу үчүн убакыт талап кылынат. Бирок бир же эки аптада жагдайды жөнгө салууга болот", — дейт QBF улук аналитиги Олег Богданов.

Эгер россиялык резиденттердин доллар түрүндөгү каражаттары тоңдурулса, башка кеп экенин кошумчалайт эксперт. Анда рыноктордо башаламан реакция жаралышы ыктымал. Бир-эки кварталда каржылык байланыштарды баары бир калыптандырышат. Валюта курсу да кескин өзгөрүшү мүмкүн. Бирок өйдө-ылдый убак тез эле өтүп, рубль өз деңгээлине келет.

Кимге кымбат түшөт?

Ошентсе да Россия аталган тутумдан өчүрүлбөйт, коркутуп гана тим болушат деген ойлор да туулат. Анткени SWIFT — россиялык банктардан акча тапкан жеке компания. Анан да система эл аралык транзакциялар үчүн гана тургай, ички эл аралык которууларга да колдонушат. SWIFT тутумунан кимдир бирөөнү өчүрүү үчүн ЕБ же АКШнын компаниянын өзүнө каршы чечим кабыл алышы керек. Бирок анткен учурда Россиянын соода өнөктөштөрү — европалык жана америкалык бизнес четте калат.

"Бул россиялык компанияларга жана мамлекетке милдеттенмелерин төлөөгө мүмкүндүк бербей турган күтүүсүз жагдай болуп эсептелиши мүмкүн. Өлкөнүн тышкы карызы —450 миллиард доллардын тегерегинде. Мындан улам кредиторлордун да каржылык көйгөйлөрү жаралышы ыктымал. Андан тышкары, негизги соода өнөктөштөрү менен операциялар кыйындайт. Ал эми алардын эң чоңу — Евробиримдик. Европарламенттеги чакырыктар курулай гана популизм", — деп болжойт "Открытие Брокер" компаниясынын улук талдоочусу Андрей Кочетков.

АКШ да кыйналбай койбойт. Биринчиден, Вашингтондун SWIFT компаниясына болжолдуу гана таасири бар, анткени анын штаб-квартирасы Бельгияда жайгашкан. Экинчиден, андай чара көрүлө турган болсо Россия америкалык банк жана саясатчыларга каршы катаал санкциялар менен жооп кайтарышы да мүмкүн.

153
Белгилер:
система, Россия, Акча которуулар, Евробиримдик, АКШ, соода, кредит, банк
Тема боюнча
Эки тизгин, бир чылбырды бере тургула. Дүйнөнү башкарууга умтулган ЕБ лидерлери
Аэропрттогу жүргүнчү. Архив

Ансыз РФке кире албайсың! "COVID-19суз саякаттайм" тиркемеси кандай иштеп жатат

56
"COVID-19суз саякаттайм" тиркемесине ЕАЭБ өлкөлөрүнөн тышкары Тажикстан Республикасы дагы туташтырылган.

БИШКЕК, 4-авг. — Sputnik. Кыргызстандын бардык аймактарында коронавирусту аныктоо боюнча ПЦР-тест тапшыруучу жайлар бар. Тесттин жыйынтыгын "COVID-19суз саякаттайм" тиркемеси аркылуу билсе болот. Бул тууралуу саламаттык сактоо жана социалдык өнүктүрүү министринин орун басары Бакыт Жангазиев билдирди.

Эске салсак, ЕАЭБдин жарандары 25-июлдан баштап Россияга кириш үчүн дал ушул тиркемеден ПЦР-тесттин жыйынтыгын көрсөтүшү керек.

Министрдин орун басары "COVID-19суз саякаттайм" тиркемесинин ЕАЭБ өлкөлөрүндө колдонулушу боюнча Москва — Бишкек — Ереван — Минск —Нур-Султан шаарларынын ортосундагы видео көпүрөгө катышты.

"Кыргызстанда бул долбоорго тогуз лаборатория катышууда. Өлкө боюнча анализ алуу үчүн 160 пункт уюштурулган. Бул кызматты колдонууну каалагандар көбөйүүдө. Мисалы, апрель айында күнүнө орто эсеп менен 800 киши тесттин жообун тиркеме аркылуу билгиси келсе, учурда алардын саны 2-2,5 миңге жетти", — деди Жангазиев.

Ошондой эле ал жарандар арасында маалымат башка өлкөгө берилип жаткандыктан коопсуздук маселесине кызыккандар бар экенин кошумчалады.

"Жарандар тууралуу маалымат башка өлкөлөргө берилбейт. Жеке маалыматтар тест кайсы өлкөдө алынса, ошол мамалекетте сакталып кала берет", — деди ал.

"COVID-19суз саякаттайм" тиркемесине ЕАЭБ өлкөлөрүнөн тышкары Тажикстан Республикасы дагы туташтырлган.

56
Белгилер:
Кыргызстан, Россия, Евразиялык экономикалык биримдик, тиркеме
Тема боюнча
Россияга "COVID жок саякаттайм" тиркемеси жок бир эле учурда кирүүгө болот. Түшүндүрмө
Кенжематова: ички туризмди өнүктүрүү үчүн кызуу аракеттер көрүлүүдө
COVID жок саякаттайм тиркемеси. Архив

Россияга "COVID жок саякаттайм" тиркемеси жок бир эле учурда кирүүгө болот. Түшүндүрмө

43
(жаңыланган 16:53 04.08.2021)
Тигранян тиркемени оңой эле көчүрүп алууга мүмкүнчүлүк барын жана андан жакынкы лабораториянын дарегин билип ПЦР-тест тапшырса болорун белгиледи.

БИШКЕК, 4-авг. — Sputnik. Россияга келген дээрлик бардык чет өлкөлүктөр "COVID жок саякаттайм" тиркемеси аркылуу ПЦР-тесттин жыйынтыгын көрсөтүшү керек. Бул тууралуу Евразия өнүктүрүү банкынын санариптик демилгелер дирекциясынын директору, аталган тиркеменин долбоорунун куратору Тигран Тигранян билдирди.

Ал ЕАЭБ өлкөлөрүндө колдонулуп жаткан "COVID жок саякаттайм" тиркемесин талкуулаган Москва — Бишкек — Ереван — Минск — Нур-Султан видео көпүрөсүнө катышты. Иш-чара Sputnik аянтында өттү.

Тигранян тиркемени оңой эле көчүрүп алууга мүмкүнчүлүк барын жана андан жакынкы лабораториянын дарегин билип ПЦР-тест тапшырса болорун белгиледи. 

Эске салсак, 25-июлдан тарта ЕАЭБ өлкөлөрүнөн барган жарандар ПЦР-тесттин жыйынтыгын тиркеме аркылуу көрсөтүшү керек. Бул — милдеттүү норма.

"Мындай тартип биримдикке кирген өлкөлөр үчүн эле эмес, башка мамлекеттердин жарандары үчүн дагы иштейт", — деди Тигранян.

Ошондой эле ал Россиянын аймагына ЕАЭБ мамлекеттери аркылуу кирген үчүнчү өлкөлөрдүн жарандары үчүн тиркеме кереги жоктугун, бирок бир шарт бар экенин белгиледи.

"Алар өзүнүн өлкөсүнөн берилген маалым катты колдоно алышат. Бирок анын мөөнөтү 72 сааттан ашпашы керек. Эгер өтүп кетсе, анда ЕАЭБ мамлекеттеринен тест тапшырып, жыйынтыгын биздин тиркеме аркылуу алышы керек", —  деди Тигранян.

Долбоордун куратору өзү дагы бул тиркемени колдонорун жана ал абдан ыңгайлуу экенин кошумчалаган.

43
Белгилер:
Евразиялык экономикалык биримдик, тиркеме, Россия
Тема боюнча
Россияда кыргызстандыктар массалык түрдө текшерилип жатабы? Расмий жооп
Россияда мигранттардын экзамен берүү шарттары өзгөрдү
Аткаминерлер. Архив

Бишкектин мэринин милдетин аткаруучу өзүнө кеңешчи жана аппарат башчысын дайындады

0
(жаңыланган 21:15 04.08.2021)
Жаңы дайындалган аппарат жетекчи буга чейин өкмөттүн Талас облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынын жетекчиси, Экологиялык жана техникалык коопсуздук боюнча мамлекеттик инспекциясынын директору болуп иштеген.

БИШКЕК, 4-авг. — Sputnik. Бишкек мэриясында кадрдык өзгөрүүлөр болуп, эки кызматка жаңы адамдар келди.

Муниципалитеттин маалымат кызматы билдиргендей, Мырзабек Жыпаркулов борбордук аппараттын жетекчиси болуп дайындалды. Буга чейин ал өкмөттүн Талас облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынын жетекчиси, Экологиялык жана техникалык коопсуздук боюнча мамлекеттик инспекциясынын директору болуп иштеген. Аппараттын жаңы башчысы Талас облусунун тургуну.

Директор Государственной инспекции по экологической и технической безопасности при Правительстве Кыргызской Республики (ГИЭТБ) Мырзабек Жыпаркулов во время визита к президенту. 12 июня 2020 года
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Муниципалитеттин маалымат кызматы билдиргендей, Мырзабек Жыпаркулов борбордук аппараттын жетекчиси болуп дайындалды

Ал эми Бишкек шаарынын мэринин кеңешчиси болуп Азамат Абсаттаров дайындалды. Буга чейин ал Ош шаарынын мэринин маалымат катчысы эле.

Тиешелүү буйруктарга борбор калаанын мэринин милдетин аткаруучу Таалайбек Сарыбашов кол койгон.

0
Белгилер:
Бишкек, мэр, кеңешчи, аппарат, жетекчи, дайындоо
Тема боюнча
Сарыбашов ишке киришери менен Бишкек мэриясында иштеген уулун жумуштан алды
Бактыбек Кудайбергенов президенттин иш башкаруучусу болду