Суу астында сүзүүчү кемени сууга түшүрүү аземи. Архивдик сүрөт

Россияда байкатпай күзөтүүчү субмарина иштелип чыкты

230
(жаңыланган 10:34 15.04.2021)
Россиялык кеме куруу тармагынын илимий жана технологиялык деңгээли конструктордук чечимдерди адаттан тыш ишке ашырууга мүмкүндүк берет.

Суу үстүндөгү кеме жана субмаринанын функциялары топтоштурулган "Страж" көп өлкөнүн адистерин айран-таң калтырат. Бул саамалык BOSS (Border and Offshore Submersible Sentry) деген аталышта экспорттолмокчу. РФтин Деңиз техникасынын "Рубин" борбордук конструктордук бюросу суу үстүндөгү кеме жана субмаринанын артыкчылыктары айкалыштырылган сууга чумкуучу "Страж" күзөтүү кемесинин долбоорун тааныштырды.

Баасы арзан, көлөмү чакан, алдыңкы техникалык мүнөздөмөлөрү, ынанымдуулугу жогору, бортуна ракеталык-торпедалык куралдын кеңири түрүн жайгаштыра билүү мүмкүнчүлүгү BOSS субмаринасы коргонуу бюджети чакан көп өлкөлөрдүн кызыгуусун жаратпай койбойт. Аталган кеменин артыкчылыктарына аскерий баяндамчы Александр Хроленко кененирээк токтолду.

"Рубин" конструктордук бюросу — субмариналарды долбоорлоодо дүйнөлүк лидерлердин бири, Россияда суу түбүндөгү кеме жана ар кыл класстагы аппараттарды (анын ичинде жарандык техника) чыгарууда 120 жылдык тарыхы бар алдыңкы конструктордук бюро.

BOSS сыртынан конструктивдик жактан ийгиликтүү, дүйнөдөгү массалык жана эң көп сатылган 613 долбоорунун дизелдик-электрдик субмариналардын бирин элестетет. Бул да "Рубин" конструктордук бюросунун өндүрүмү. Сууга чумкуучу кеменин да техникалык мүнөздөмөлөрү бирдей: комплектациясына жараша узундугу – 60-70 метр, сыйымдуулугу 1000 тоннанын тегерегинде, экипаж 42 кишиден турат.

Тескелүүчү ракеталар, торпедалар, учкучсуз аппараттар, артиллериялык түзүлүштөр жана кароочу топтор үчүн ыкчам сүзүүчү каражаттар менен жабдууга болот. Курал тутумун, жабдык жана шаймандарды тандоодо "Рубин" КБ адистери текшерүүдөн өткөн заманбап субмариналар, суудагы кеме жана учкучтардын сериялык үлгүлөрүнө таянган.

Жаңы күзөтүүчүнүн суу түбүндө жана суудагы буталары жогорку технологиялык душмандын аскердик кеме жана жээктеги объектилери, ошондой эле азыраак жабдылган пираттар, контрабандисттер, браконьерлер болушу мүмкүн. Кеме чалгындоочу жана илим-изилдөөчү катары да пайдаланылышы ыктымал.

НАТОнун баш оорусу

Жаңы кеменин мүмкүнчүлүктөрүн жана функцияларын түшүнүү үчүн 613 долбооруна (НАТОнун бөлүштүрүүсү боюнча – Whiskey) кайталы. Үч сызыктуу винтовкасы жөнөкөй жана ынанымдуу субмаринанын сыйымдуулугу – 1347 тонна, узундугу – 76 метр, туурасы – 6,6 метр. 200 метрге чейинки тереңдикте 18,5 узелге дейре ылдамдыкта сүзө алат. Суу үстүндө 8500 миль (15 миң чакырымдан ашуун) аралыкты багындыра алат.

Негизги куралы – 533 мм калибрдеги алты торпедалык аппарат (төртөө алдыңкы, экөө арткы бөлүгүндө), ошону менен бирге эле алар өзөктүк ок бөлүктөрү (ок-дары комплекти 12 торпеда же 22 мина) жабдылышы мүмкүн. Автономдуулугу – 30 сутка. Экипаж 52 кишиден турат.

613 долбоору торпедалык аппарат катары иштелип чыккан, ошентсе да ракеталык куралдуу алты модификациялык субмарина куралган. Кеменин рубкасынын (өзүнчө бөлмө) тосмосунун тышындагы эки бышык контейнерде 300 чакырымдын тегерегиндеги аралыкты багынтуучу П-5 канаттуу ракетасы (суу түбүндөгү абалда жээктеги буталарга ок ачуу үчүн) жайгашкан. 613 долбоорунун сериялык курулушунда үзгүлтүксүз-секциялык ыкма, автоматтык ширетүү, ширетилип бекитилген жерлерине рентгенографиялык көзөмөл кеңири пайдаланылган. Советтик флот беш күндө бирден жаңы субмарина алып турган. Жети жыл ичинде (1950 – 1957) орточо сыйымдуулуктагы суу түбүндөгү 215 дизель-электрдик кайык чыгарылган. Алар торпедалык соккуну бирдей таамай уруп, душман жайгашкан райондорду чалгындап, мина коюп, оперативдик жана позициялык кызмат өтөй алат.

Долбоордун бышыктыгын мындан билиңиз, 613 долбоорунун түзүлүштөрү Советтер Союзу ыдыраганча, башкача айтканда дээрлик 40 жыл бою кызмат өтөгөн. Кара деңиз флотунун катарында 1990-жылы 18 субмарина болгон.

613 долбоорунун суу түбүндөгү көп буталуу кайыктары чет жакка да чыгарылган. Атап айтканда Болгария, Куба, Индонезия, Египет, Сирия, КЭДР, Польшанын аскердик-деңиз күчтөрү 40 бирдик алган. Кытайга техникалык документация берилген, Шанхай жана Ханькоу шаарларындагы заводдордо 20дан ашуун субмарина курулган. Албетте, күзөтүүчү кеме 613 долбоорунун негизги сапаттарын мураска алган. Бышык, ынанымдуу жана майнаптуу. Калган жагынан BOSS – 21-кылымдын сапаттуу жаңы, күчтүү байланыш каражаттары, навигация жана гидроакустикалуу жогорку технологиялык табылгасы.

Дарамети

Деңиздеги классикалык аскердик күзөт — белгиленген райондо бул суу үстүндөгү кеме жана суу түбүндөгү кайыктардын узак машыгуусу, душмандын кемелери, жердеги объектилерге сокку уруу жана аскердик позицияга чыгууга дайым даярдыкта болуу. "Желекти көрсөтүү" деген дипломатиялык түшүнүк бар, учурдагы көрүнүштөр аны өзгөртпөйт, өз жээгинен ыраак күзөтүүчү кеме ар убак ракеталык, артиллериялык же торпедалык соккуга даярдыкта аскердик милдетин аткарат. Дал ошондуктан РФ Кара деңиз, Беринг же Япон деңиздеринин өз тарабындагы жээктеринде америкалык эсминецтердин жакындашына катуу чара көрөт. Буга чейин россиялык Аскердик-деңиз флотунда кароолдук кемелер, НАТОнун аскердик-деңиз күчтөрүндө – эскорттук эсминецтер, фрегаттар, корвет жана жээктеги аймактын кемелери акваторийди күзөтүшөт. Суудагы кадимки кемелер менен чумкуучу BOSS субмаринасын салыштыруу кыйын. Жаңы кемени пайдалануу өзгөчөлүктөрү "Рубин" конструктордук бюросу гибриддик субмаринаны чыгарганын белгилөөгө жол берет.

Суу түбүндө күзөтүү бул субмаринага душманга, чек арадан мыйзамсыз өткөндөр же аткезчилерге байкатпай көз салууга жол ачып, капыстан сокку уруп жана коркунучтун мизин кайтарууну камсыз кылат. Тереңдикте душмандын күчтөрүнө карматпай алыстоо жеңил, бороон да коопсуз. Шельфти изилдөөдө суу үстүндөгү кемеге караганда сууга чумкуучу патрулдук кеменин мүмкүнчүлүгү жогору. Мындан тышкары, BOSS субмаринасын айрым өлкөлөрдүн суу түбүндөгү улуттук күчтөрүн өнүктүрүү, тажрыйба топтоо максатында экипажды жана жээк инфраструктурасын даярдоо үчүн арзан окуу "класс" катары да пайдаланууга болот.

230
Белгилер:
Аскер, күзөтчү, деңиз, кеме, субмарина, Россия
Тема боюнча
"Циркон" Россиянын жээктеринен батыш кемелерин "кубалады"
Казань шаарындагы мектепке куралдуу кол салды деп шектелип жаткан Ильназ Галявиев

Казань: мектепте окуучуларды аткылады деп шектелген бала 2 айга камалды

190
(жаңыланган 23:29 12.05.2021)
Шектүүгө айыбын угузуп жатканда ал эч эмоциясыз, унчукпай турду. Тергөөчүлөрдүн маалыматына караганда, күнөөсүн мойнуна алды.

БИШКЕК, 12-май — Sputnik. Казань шаарындагы мектепке куралдуу кол салды деп шектелип жаткан Ильназ Галявиев эки айга камакка алынды. Бул тууралуу РИА Новости жазды.

Мындай баш коргоо чарасын тергөөчүлөр Казань шаарынын Совет райондук сотунан өтүнүшкөн.

“Сот Галявиев эркиндикте жүргөндө башка мыйзамсыз иштерди кылышы мүмкүн деген бүтүмгө келди. Айыбын угузуп жатканда ал эч эмоциясыз, унчукпай турду. Тергөөчүлөрдүн маалыматына караганда, күнөөсүн мойнуна алды”, — деп жазылат кабарда.

Белгилей кетсек, кечээ, 11-майда, Казанда 19 жаштагы бала мектеп окуучуларын көздөй ок чыгарган. Мунун кесепетинен жети бала көз жумган.

190
Белгилер:
соттук чечим, шектүү, өлүм, окуучу, мектеп, Казань
Тема боюнча
Мектепке куралдуу кол салуу: Садыр Жапаров Татарстан элине көңүл айтты
Казань шаарындагы мектепте өспүрүм ок чыгарып, 8 киши каза болду. Видео
Colonial Pipeline мунай компаниясынын резервуарлары. Архив

Америкалыктардын майга акчасы түгөндү: күнөө орустарда

306
Күлүшүңүз мүмкүн, бирок Америкада кайрадан орус хакерлери табылыптыр. Бу жолу алар Техастан Нью-Йоркко чейин созулган, бир күндө 2,5 миллион баррель нефть өткөргөн Colonial Pipeline түтүгүн бууп салышкан имиш.

ФБРдеги аты аталбаган тараптардын Аssociated Press басылмасына берген маалыматына ылайык, кайсы бир зыяндуу компьютердик программа Colonial Pipeline компаниясын мунай өндүрүүнү токтотууга мажбурлаган. Ушу тапта хакерлер компания жетекчилиги менен "келишүүгө макулдашып" жаткан имиш. Акыркы үч күн нефть түтүгү иштеген жок, мындан улам бензин кымбаттап, мындан ары да нарк жогорулай бермекчи.

Демократиялык партиянын CNN телеканалы киберчабуулду Darkside тобунун хакерлери жасаганын жар салышты. Бул топ, ооба, таптыңыз, орустар менен байланышта экен.

Далилби? Албетте, бар. Darkside —  которо келгенде "караңгы тарап" дегенди түшүндүрөт. Демократиялык дүйнөнүн караңгы тарабында ким турат? Албетте, орустар. Darkside тобунун өзүнүн расмий сайты, байланыш телефондору бар экен, америкалык журналисттер алар менен байланышууга да аракет жасап жатышыптыр. Сайты, контактылары жарыяланган эмне богон хакерлер деп сураарсыз. Эми бул орустун табышмактуу, көпчүлүк түшүнө бербеген жан дүйнөсү окшойт да.

Эң эле бетке чапкан "далили" — "ыплас хакерлердин" постсоветтик мейкиндиктен тыш иштегени. Бул логика менен, мисалы, хакердин чабуулу Люксембургда жасалбаса, демек, ал так ошол Люксембургда жашайт. Тилекке каршы, америкалыктар көп ойлонбой сүйлөөгө көнүп калышкан.

Чынында хакерлер тууралуу жомок Байден доорунун экономикалык кейиштүү абалын актоо үчүн ойлоп табылган. Анткени Трамптын убагында бензин өлкөдө орточо эсеп менен галлонуна эки доллардан (литрине 0,5 доллар) болуп келген. Бүгүн галлон 3,5-4 долларга чейин кымбаттап кетти. Бул болжол менен катардагы калифорниялык киши бензиндин бир литрин 100 рублден ашыгыраак акчага сатып алып жатканын түшүндүрөт.

Colonial Pipeline менен түшүнбөстүктөр (болсо да, болбосо да) мунайдын кымбатташына жакшы себеп болуп бермекчи. Эмне менен бүтөрү деле дайын. Жол кире наркынын өсүшү, дегеле бардык нерсенин — авиабилеттен баштап азык-түлүккө чейин кымбатташын шарттайт. Кыскасы, акция жана кыймылсыз мүлккө катып койчу инфляция бучкактап турган учур.

Кызыгы — бул каатчылыкты атайылап бирөөнүн жасаганында. Ак үйдүн босогосун аттаары менен Байден сланец нефтисин өндүрүүнү чектеп, Keystone XL нефть түтүгү боюнча долбоорду токтотуп, акча жашыл энергетикага салынарын убадалап салды. Мунун баары коронавируска чейинки көлөмдү калыбына келтирүүгө тоскоол болду.

Кара алтындын баасын түшүрүп, орус нефть иштетүүчүлөрүн жок кылабыз деген ой ишке ашпай калды. Тескерисинче, 2020-жылы америкалык сланецчилер өздөрүн өздөрү жок кылышты. Азыр пандемиянын күчү кайтып калган кезде саякатчылар көбөйүп мунайга болгон суроо-талап өсүүдө. Бирок муктаждык жабылбай турат. Демек, бензиндин баасы асман чапчып жатканына таң калбай деле койсо болот.

Цивилизациялуу өлкөлөрдө күйүүчү майдын баасын ооздуктоо үчүн ар кыл финансылык инструменттер бар. Мисалы, Россия көп жылдан бери демпфердик механизмди колдонуп келет. Бүгүнкү күндө өлкөдө майдын баасы дүйнөдөгү арзан нарктын бири болуп саналат.

Бирок прогрессивдүү делген АКШда Грета Тунбергдин кыялын ишке ашырууга ыктап келет: америкалыктар ушу тапта үйдө отурушат, анткени учак билети оголе кымбат, жашылчасын терезеде өстүрүп жатат, анткени тамак-аштын баасы өсүп кетти.

Демократиялык партиянын жетекчилиги дал ушундай жашоо образын сунуштап жатат. Бир жыл мурун, нефтинин баасы тарыхый минимумга жетип калган учурда, солчул демократтардын жылдызы Александрия Окасио-Кортес Twitter аккаунтуна "Сиздер муну жакшы көрөсүздөр. Биздин нефть тармагыбыз алдан тайды" деп жазган.

Ошол учурда өндүрүштө иштегендер жапырт ишинен айрылып, компаниялардын чоңу да, кичинеси да жакырланып жаткан эле. Бир аздан кийин конгрессвумен жазганын өчүрүүгө мажбур болгон. Бирок интернет эч нерсени унутпайт эмеспи: Демпартияны каржылаган олигархтардын бирден-бир максаты — Американын нефть тармагын тыптыйпыл жок кылуу.

Colonial Pipeline компаниясына жасалган чабуулдан кийин эле биржа аналитиктери кардарларына киберкоопсуздук боюнча иш алып барган интернет-гиганттардын акцияларын сатып алууну сунуштап жатат.

Санарип корпорацияларга ээлик кылган америкалык олигархтар америкалык нефтичилерди сызга отургузууга кызыкдар. Ал эми мындан миллиондогон жөнөкөй адамдар запкы тартып жатканы — корпоративдик экономикалык согуштун "коштоочу зыян" гана. "Санарипчилер" өндүрүш өнөр жайына каршы, электрокарлар бензин кыймылдаткычтарына каршы, соя этин өндүргөндөр мал чарбачылыгына каршы. Согуштук аракеттердин театры АКШнын өзүнүн аймагында, бирок элдин кыйналып жатышына Вашингтон орустарды күнөөлөп келет.

Албетте, калпты чындай урдуруу Россия менен АКШ президенттеринин сүйлөшүүсүнө көпүрө болуп бере албайт. Бирок аны кысым жасоого пайдаланууга болот. "Сүйлөшөбүз, мен президент Путин менен жолугууну пландап жатам, — деди Байден. — Биздин атайын кызматтар Россиянын тийиштүүлүгүн (Colonial Pipeline компаниясына жасалган киберчабуул) аныктай элек, бирок опузалоочу программа Россияда экенин көрсөткөн далилдер бар. Бул үчүн жооп бериши керек..."

Америка бийлиги кыйналып-кысталса эле "орус хакерлерин" алып чыга калып жатып мемге айлантып жиберишти. Орус программисттерин эмнеге гана айыпташкан жок! Бирок бир да жолу ынанарлык далил келтире алышкан эмес.

Ал арада дал ушул жылдары АКШ компьютердик кылмыш боюнча дүйнөлүк лидер болду. Акыркы он жылдыкта киберчабуулдарды жасаган дал ушул америкалыктар. Айрымдары кадимкидей эле аскердик диверсия болчу.

Россия АКШга эл аралык киберкоопсуздукту камсыздоо боюнча ишти жөнгө салууну сунуштап келет. Бирок америкалыктар дайым баш тартат, болбосо эреже менен ойноого туура келип калат да. Андан көрө өлкөнүн алсызданып, элинин жакырланышын орус хакерлерине оодара салуу кыйла оңой эмеспи.

306
Белгилер:
коопсуздук, кибер чабуул, Жо Байден, хакерлер, Россия, АКШ
Тема боюнча
Элчилик россиялык хакерлер чабуул койду деген АКШнын айыптоосуна жооп берди
 Чүйдүн Сокулук районундагы чарба жана курулушка керектүү материалдарды саткан дүкөндөн өрт чыкты

Сокулуктагы дүкөндүн өрттөнгөн видеосу

92
(жаңыланган 22:51 13.05.2021)
Тилсиз жоо менен күрөшүүгө ӨКМден эки бөлүм жана өрт өчүрүүчү-куткаруучулардын бир штабы тартылды. Ал саат 20:43тө чектөөгө алынды.

БИШКЕК, 13-май — Sputnik. Чүйдүн Сокулук районундагы чарба жана курулушка керектүү материалдарды саткан дүкөндөн өрт чыкты. Бул тууралуу ӨКМдин маалымат кызматы кабарлады.

Дүкөн Новопавловка айылынын Киров көчөсүндө жайгашкан. Тилсиз жоо менен күрөшүүгө саат 19:54тө эки бөлүм, ал эми саат 20:14тө өрт өчүрүүчү-куткаруучулардын штабы тартылган.

Өрт саат 20:43тө чектөөгө алынган. Учурда толук өчүрүү иш-чаралары жүргүзүлүгөн.

Ал эми саат 21:56да толугу менен өчүрүлдү.

92
Белгилер:
видео, дүкөн, өрт, Новопавловка
Тема боюнча
Алайда үй өрттөнүп, 56 жаштагы киши каза болду. Сүрөттөр