Офистеги адамдар. Архив

Тармактык маркетингге ишенсе болобу? Оңой акча табуунун пайда-зыяны

5598
(жаңыланган 14:34 07.03.2019)
Кыйналып эртеден-кечке иштебей үйдө отуруп эле андан көп акча тапсаң болот. Менин командама кошул, жумасына 10-15 миң сом аласың. Аз күндүн ичинде бутуңа туруп машина утасың, жыл сайын чет өлкөгө барып акысыз эс аласың. Ушинтип акча табуунун оңой жолун сунуштагандар четтен чыгат. Алардын арасынан таанымал ырчы-чоорчуларды да кезиктирүүгө болот.

Мындай бизнес тармактык маркетинг же каржы пирамидасы деп аталат. Анда иштегендердин бири "капчыкты кампайттык" десе, экинчиси акчасын алдатып сызга отуруп калганына ызаланат. Ал эми бизнесмендер буга окшогон иштерге жологусу келбейт.

Мындай бизнеске ишенсе болобу? Sputnik Кыргызстан агенттиги оңой акча табуунун пайда-зыянын иликтөөгө аракет кылды.

Максаты эмне?

Түйүндүк соода маркетинги — өзүнүн продукциясы тууралуу маалымат жайылтуу, товарды колдон-колго сатуу жана адамдарды командасына тартуу. Мында иштегендер артынан адам жаздырганына жана товар сатканына жараша айлык алат.

Каржы пирамидасынын негизги максаты — акчалуу кардарларды өзүнүн компаниясына тартуу. Бул иш менен алектенгендер көп адам чакырып, алардан тиешелүү суммадагы акча өндүрүп ошонун эсебинен эмгек акы алат.

Бирөөнү жыргатып, экинчисин күйгүзгөн бизнес

Кара-Балтада дарыгер болуп иштеген Гуля аттуу аял 2017-жылы каржы пирамидасын уюштурган компанияга алданганын айтты. Аны сызга отургузгандардын үстүнөн милицияга кайрылып акчасынын жарым-жартылайын араң өндүргөн.

"Курбум кайра-кайра чакыра берип акыры акча айландырууга ынандырды. Алгач өзүм 90 евро, артымдан балама 270, дагы эки аял 90, 200 евродон салып жаздыргам. Бир жылдын ичинде акчаны көбөйтүп бермек. Бирок ал компания жабылып акчадан куру калдык. Биздики аз эле экен, 10 миң еврого чейин бергендер болуптур. Бул иш боюнча башында турган бир аял 7 жылга кесилди. Россиянын эки жараны, Казакстандын бир жараны качып кетти", — деди шылуундардын тузагына түшкөн аял.

Бул бизнестен ити чөп жеп кеткендер да бар. 52 жаштагы Гүлсара Курманалиеванын тармактык бизнесте иштегенине төрт жылдан ашкан. Ал диплому менен орношкон жумушун таштап, ушул тармакка ооп кеткенин жашырган жок.

"Коммерциялык банкта бухгалтер болуп 28 жыл иштедим. Акчадан көп кыйналган эмесмин, бирок убактым өтө эле аз болчу. Азыр үй-бүлөмө убакыт бөлүп, каалаган учурда иштеп, өзүм жактырган адамдарды чакыра алам. Мага ушунусу жакты. Ал эми маянаны банктагыдан алда канча көбүрөөк алам. Мунун келечеги бар деп ойлойм. Жакшы алып кетүү ар бир адамдан көз каранды, иши жүрбөгөндөр да болот", — деди Курманалиева.

Соңку учурда тармактык бизнеске эл көзүндө жүргөн ырчы-чоорчулар да аралаша баштады. Алардын катарын толуктаган ырчы Самара Каримова 1,2 миллион адам катталган Instagram баракчасы аркылуу элди үндөп жүрөт. Ырчы күйөрмандарына кепил болуп бере алам дейт. 

Известная эстрадная первица Самара Каримова. Архивное фото
© Фото / Арсен Мендебаев
Ырчы Самара Каримова

"Бул тармакта өткөн жылдын сентябрь айынан бери иштейм. Бүт тарабын анализдеп көрдүм. Башында 1000 сом менен катталып, 15 миң сомго товар сатып аласың. Андан кийин артыңдан жаздырган адамдарга жараша киреше түшөт. Мен жакындарымды жаздырдым, күйөрмандарыма да коркпой кепил болуп бере алам", — деди Каримова.

Ал эми акын Бердибек Жамгырчиев иштеп көрүп, мындай жумуш карапайым адамдарды куурата турганына көзү жеткенин айтты. 

Писатель и акын Бердибек Жамгырчиев во время интервью на радио Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Максат Элебесов
Акын Бердибек Жамгырчиев

"Тааныш байкем тынбай чакыра бергенинен бардым. Крем, маска, атыр сыяктуу продукцияларын 15 миң сомго алгам, анысы колдонулбай эле калды. Баасы да кымбат экен, бир атыры беш-алты миң сом. Артымдан досум менен эжемди киргизип 16 миңден төгүштү. Үчөөбүз тең иштей албадык. Мага бирөөнү алдап жаткандай туюла берди. Дагы көп кишиге жаман көрүнгүчө кетейин дедим. Бул системага көнгөндөр эбиреп-жебиреп сүйлөп, башыңды айландырып салат. Ырчылар да "жыргап атабыз" деп жарнама кылууда, анткени алардын таанышы көп. Бизге окшогондор акчасына күйөт да. Бейтааныш адамды тармактык бизнеске тартуу өтө кыйын", — деди Жамгырчиев.

Мындан сырткары, ал Жети-Өгүз районунун Ак-Терек айылындагы жердештери былтыр кайсы бир компанияга ишенип бери жагы 35 миң, алды 150 миң сомго чейин салганын билдирди. Эл катуу дүрбөп унаасын сатып ийгендер да болуптур. Аягында ал компания баарын алдап кетип, эл дагы деле акчасын ала албай жүрөт.

"Тармактык бизнеске ишенесизби?" деген суроону узатып, борбор калаанын тургундарынын да оюн угуп көрдүк.

Мындай бизнес ишкерлерди кооптондурат

Kyrgyz Concept компаниясынын негиздөөчүсү Эмил Үмөталиев тармактык бизнестин келечеги жок жана ишеничтүү эмес деген пикирди карманат. Ал бизнесмендер кесепетин билгендиктен мындай ишке аралашпай турганын айтты.

"Тармактык маркетинг, каржы пирамидаларын элге пайдалуу деп эсептебейм. Бул бизнестин башында тургандар акча таап, артындагылар кур жалак калат. Убактылуу иш, негизги максаты — акча чогултуу. Бизнестен түшүнүгү жок адамдар ушуларга чалынып калууда. Сабатсыздыктын айынан жеңил жол менен баюуга үмүт артып барып алышат. Тилекке каршы, мындай бизнес коррупция гүлдөгөн, билим деңгээли төмөн өлкөлөрдө көбүрөөк тарайт. Анткени алардын иши көмүскө, анча көзөмөл кылынбайт. Өнүккөн өлкөлөрдө буга ишенгендер аз", — деди ишкер.

Ошондой эле Үмөталиев эгер өзүңдүн билимиңе, мүнөзүнө ишенбесең, бул тармакка такыр эле жолобоого кеңеш берди. Анткени ал жакта иштегендер эмоцияңа карап, багындырып алышы мүмкүндүгүн айтат.

Ал эми дагы бир бизнесмен, Ишкердикти өнүктүрүү фондусунун төрагасы Чыңгыз Макешов бул бизнести бычак менен салыштырып, аны ар ким алына жараша колдонорун айтты. 

Председатель правления Фонда развития предпринимательства Чингиз Макешов в архивном зале
Бактыбек Мейманбеков
Бизнесмен, Ишкердикти өнүктүрүү фондусунун төрагасы Чыңгыз Макешов

"Мындай бизнес биринчи жолу АКШда ачылган. Баары жаман же баары жакшы деп бир тараптуу кароодон алысмын. Ар компаниянын өзүнчө ыкмасы болот, товарын сатат, пирамида курат, айлампа түзөт. Ооба, шылуундар да бар, пайда алып келгендер да бар. Бычак сыяктуу, колдонгонуңа жараша пайда-зыяны болот. Бизде жумушсуздуктун айынан тармактык маркетингде иштеп бутума туруп алайын дешет. Аз маяна алган мугалим, дарыгерлер бар", — деди Макешов.

Иштөө үчүн өзгөчө талант керек

Бул тармакта айланаңдагылардын таасиринен улам иштеп калышың мүмкүн. Кээсинин айтымында, адам бул жумушка кантип кирип кеткенин байкабай калат. Анткени ал жакта иштегендер психолог, оратор жана манипулятор болот. "Кеңсе жумушуна чакырабыз, маянасы жогору. Менеджердин жардамчысы, сатуучу-консультант вакансиялары бар" деп номерин жазып аялдамаларга жыбыштырып же соцтармакка жарыялайт. Кызыккан адамдарды чакырып мамлекеттик кызматка орношуп жаткандай резюмесин алып, аңгемелешүү өткөрөт. Ошол күнү кечинде чалып "көп адамдын ичинен сизди гана тандадык" деп сүйүнчүлөйт. Эртеси барсаң дагы башка нерселерди убадалап үч-төрт күнгө чейин эмне жумуш кыларыңды так айтпайт. Бул аралыкта ойду өзгөртүп, убадаларга ишенип, тармактык маркетинг экенине карабай иштөөгө макул болушу ыктымал.

Милиция коңгуроо кагат

Тармактык маркетинг жана каржы пирамидалары юридикалык компания катары Юстиция министрлигинде катталып, ишмердүүлүгүнө Экономикалык кылмыштуулукка каршы күрөшүү кызматы (Финпол) көзөмөл кылат. Аталган компаниялардын үстүнөн арыз түшсө, Финпол менен прокуратура чара көрөт. Ички иштер министрлиги жарандарды алдамчылардын тузагына түшүп калбашы үчүн сак болууга чакырды.

"Акча салып тез арада көп сумма менен аласың дегендерден этият болуу шарт. Мисалы 10 миң сом берсең, бир айдан кийин 50 миңге көбөйөт деши мүмкүн. Ал эми тармактык маркетингге барганда юридикалык каттоодон өткөнүнө, мурда кимдер иштегенине кызыгып маалымат чогултуу керек. Келишим кагазына өзгөчө көңүл буруу зарыл. Эгер келишимсиз иштөөгө чакырса, кооптуулук көбүрөөк болот. Азыр оңой акча табуу мүмкүн эмес. Андыктан эң биринчи компания тууралуу анализдеп көрүш керек. Интернеттен да тийиштүү маалыматтарды табууга болот", — деп эскертет ИИМ.

Товарлары дартка даба боло алабы?

Тармактык бизнесте иштегендер дартка даба болчу каражаттарды да сатышат. Аны колдонуу кооптуулук жаратпайбы деген суроо жаралат. Буга Саламаттык сактоо министрлигинин Коомдук кеңешинин төрагасы Айбар Султангазиев жооп берди. 

Глава общественного совета Минздрава Айбар Султангазиев
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Саламаттык сактоо министрлигинин Коомдук кеңешинин төрагасы Айбар Султангазиев

"Тармактык маркетинг саткан каражаттар биологиялык активдүү кошулмалар деп аталат. Медицинада бул дары-дармек катары каралбайт. Демек аны Саламаттык сактоо министрлиги көзөмөл кыла албайт. Биздеги компаниялар бейтаптарды ишендирип сата беришет. Бирок ал каражаттар ооруга жардам бербейт, витамин сыяктуу убактылуу иммунитетти көтөрөт. Ушинтип жүрө берип оорусу өтүшүп кетиши мүмкүн. Мындан айыгып кеткендерди уга элекмин", — деп түшүндүрдү Султангазиев.

Ошондой эле ал дүйнөдө биологиялык активдүү кошулмалардын организмге пайда же зыян келтирери так аныктала электигин кошумчалады.

5598
Белгилер:
бизнес, алдамчылык, киреше, акча, каржылык
Тема боюнча
Соодагердин 120 миң долларын алып кеткен киши үч жылдан кийин кармалды
Өлгөн тууганынын мүлкүнө ээ болом деген киши 8 миң евросун алдатып ийди
Талибан тобунун мүчөлөрү. Архив

Афганистан: талибдештирүүдөн кийин Америка баскынчылыгы бейиштей көрүнө баштайт

124
(жаңыланган 20:17 08.08.2020)
Кандуу кагылыштар жана террордук актылар коштогон катаал жолдо Афганистан америкалыктарсыз жаңы жашоосуна баратат. Бул жаңы жашоо жаңы куралдуу кагылыштарды жаратып, кошуна өлкөлөрдөгү абалды курчутушу мүмкүн.

Александр Хроленко, аскердик серепчи

Афганистандагы абал жарашуу тууралуу билдирүүлөрдөн бир топ эле айырмаланып турат. АКШ менен келишимге кол коюлганына беш айдын жүзү болсо да "Талибан" Кабул менен ок атышууну токтотуу боюнча макулдашууга жете албады. Жоочулар жаңы калктуу конуштарды өз көзөмөлүнө алганга аракеттенип, аскердик жана полицейлик блокпостторго, аскердик базаларга, бир катар аймактардагы полицейлердин имараттарына кол салып жатышат. Августтун башында 37 аскер жана полиция кызматкери, 61 жоочу жана 43 жергиликтүү тургун каза болду.

Жолго коюлган минадан 5-августта түндүктөгү Баглан аймагында 12 адам курман болду. Бир күндөн соң Баглан – Саманган жолунда талибдер эки бензин ташуучу автоунааны өрттөп, бензин ташуучу жети автокөлүктү карактап, андагы майды Пули-Хумриде литрин 20 афганиден сатышкан. Бул "бизнеске" афгандык коопсуздук күчтөр менен болуп жаткан атышуулар да жолтоо боло алган эмес. Өз кезегинде акыркылар Кандагар жана Газни аймактарында гана бир аз ийгиликке жетише алышкан.

Талибдер бийликке умтулууда. Кабул курчоодобу?

"Ислам мамлекетинин" жоочулары "жандана" башташты – Желал-Абаддагы (чыгыштагы Нангархар аймагы) түрмөгө 2-августтагы чабуул учурунда 29 адам (алардын 10у террорчулар) каза болуп, 800 камакта отургандар – "Ислам мамлекетинин" мүчөлөрү, талибдер жана кылмышкерлер – качып кетишкен.

Жарашуу боюнча кадамдар кыйынчылык менен жүрүүдө. Камактагы талибдер жана туткундагы аскерлер менен алмашуу боюнча татаал жана көп суроону жараткан иш-аракеттер Афганистанда дээрлик аяктап калды. Жалпысынан күч органдарынын 1005 кызматкери бошотулуп, 4750 талиб түрмөдөн чыгарылды. Эркиндикке чыгарылган жоочулар биз эми мындан ары согушпайбыз деп убада беришип, тийиштүү кагазга кол коюшканы менен, алардын көбү убадасына турбай, кайра колдоруна курал алышкан.

Афганистандын президенти Ашраф Гани талибдер берген тизмедеги 400 ашынган террорчуну түрмөдөн бошотууга каршы чыгып, бул маселе боюнча эл менен кеңешүү керектигин билдирген. Бирок "Талибан"* кыймылы 5-августта расмий бийликтин Лойя Жирганы (эл өкүлдөрүнүн жыйыны) өткөрүү тууралуу чечимине каршы чыкты. Кыймылдын пикиринде, бул жыйындын укуктук статусу жок жана "баскынчылык бүткөндөн кийин" ал элдин мүдөөсүн чагылдыра албайт. Ошентип, талибдер өздөрүн өлкөнүн конституциясынан жана кылмыш-жаза кодексинен жогору коюп, чындык алар тарапта гана дегендей белги берип, Кабулдагы "коллаборациялык" өкмөттү мыйзамсыз деп баалашууда. АКШ болсо өзүңөр чечишип алгыла дегендей мамиле кылууда.

Түндүктөгү көйгөйлүү аймак

Ооганстандын түндүгүндө тынчтык жок. Тажикстан менен Өзбекстанга чектеш Балх аймагы июлдун аягында өкмөттүн аскерлери менен талибдердин ортосундагы катуу кагылыштарга байланыштуу эң кооптуу аймакка айланды.

АКШнын "Талибан* менен "туугандашуусунун" аягы эмне болот?

Афганистандагы абал оор, чаташ болуп турган кезде ооган-тажик чек арасындагы кырдаал дагы курчуй түшкөнүн Душанбе билдирүүдө. Бул аймакка ондогон жоочулар топтоло баштаган, алардын арасында Тажикстандын да тургундары бар. Президент Эмомали Рахмон Тоолуу-Бадахшан автономдуу областтагы чек ара тилкесин бекемдөөгө буйрук берди. Тажикстан шериктеш өлкөлөр жана эл аралык уюмдар менен сүйлөшүүлөрдө тажик-ооган чек арасындагы коопсуздук маселесин такай көтөрүп келет.

Окуялардын өнүгүү логикасы мындай, эгер талибдер жеңе турган болсо Америка Кошмо Штаттары менен келишимге ылайык кошуна Борбордук Азия өлкөлөрдөн келген жоочуларга Ооганстандын аймагынан чыгып кеткиле деген талап коюлушу мүмкүн. Катуу даярдыктары бар жүздөгөн жоочулардын Тажикстанга жана Өзбекстанга кайтып келиши бул өлкөлөрдөгү абалды радикалдаштырып да, татаалдаштырып да жибериши ыктымал. ЖККУ жана Москва менен биргеликте чогуу иш алып барган учурда гана окуянын бул нукта өнүгүүсүнүн алдын алса болот. Андан кийинчи?

Бул жерде "Талибан", башына кайрылсак – элдин муктаждыгынан жаралган кыймыл эмес эле Пакистандын ачык мүнөздөгү долбоору экенин, ал "борбор азиялык жаз" идеясын Тажикстан менен Өзбекстандын жана башка коңшу мамлекеттердин аймагына таратышы мүмкүн экендигин түшүнүшүбүз керек. "Талибандын" жоочулары – сырткы оюнчулар үчүн согуштун жана талкалап бузуунун ыңгайлуу куралы болуп эсептелет. Курамы жана көз караштары боюнча бир кылка болбогон бул террористтик уюмду эл аралык коомчулук тараптан мыйзамдаштыруу өтө опурталдуу кадам болот.

"Талибан" экинчи жолу бийликке Кошмо Штаттардын макулдугу менен келген учурда да ал афган эли жана коңшу өлкөлөр үчүн көп коркунучтардын булагы бойдон кала берет – бул диний экстремизм, баңгизат трафиги, куралдуу террорчулук (булар кыймылдын негизин түзөт). 32 миллион калкы бар Афганистандын "талибандаштырылышы" бул: диний эмес билим алууга, маданиятка, телеберүү менен кинотеатрларга тыюу салынышы, мектептер менен университеттердин көбүнүн жабылышы, конституциянын ордуна шариат сотторунун чечимдеринин колдонулушу, аялдардын коомдук жашоодон обочолонушу, кылган кылмышы үчүн орто кылымдарга мүнөздүү жанын кыюу, колу-бутун кесүү сыяктуу жазалардын кеңири колдонулушу (1996-жылы талибдер бийликке келгенде ушул нерселер байкалган эле).

Афганистанда бир нече теракт болуп, анын жоопкерчилигин "Талибан" алды. Видео

Жамандыктын чордону

"Талибан" жеңишке жетеринен күмөн санабайт, мыйзамдуу ооган өкмөтүн "тазалаганга" даяр. Талибдердин жетекчиси Мавлави Хибатулла Ахундзада өткөн аптада мындай билдирүү кылды: "Жихадыбыздын максаты өзгөргөн жок – баскынчылыкты токтотуу жана Афганистанда нукура исламдык өкмөттү түзүү". Ошондуктан АКШ жана эл аралык коомчулук "мындан ары да маселелерди жаратуусун токтотушу керек".

Катуу билдирүү. Ал эми маселелерге кайрыла турган болсок, учурда талибдердин бийлигинин алдында 15 миллионго жакын адам, Афганистандын калкынын дээрлик жарымы, жашап келет. Алар эртең менен үйдөн чыгып жатканда, аман-эсен кайтып келишеби же жокпу так айта алышпайт. БУУнун Баңгизаттар жана кылмыштуулук боюнча башкармалыгынын (UNODC) маалыматы боюнча, Афганистанда апийимди өстүрүү 2017-жылы 87 пайызга өсүп, 9000 тоннаны түзгөн, ал эми америкалыктардын аскерлери өлкөгө киргизилгенден бери баңгизат чийки затын өндүрүү 40 эсе өскөн, афган апийиминин бир жылдык аткезчилигинин көлөмү 3 млрд долларга бааланат.

Ошондой болсо да "Талибандын" идеологиясын, эгер бар болсо планын жана программасын кабыл албай талибдер менен кантип жарашса болот? Мурдараак Афганистан сенатынын төрагасы Мохаммад Алам Изидьяр Sputnik агенттигине берген интервьюсунда мындай деген эле: "Афган эли үчүн Афганистандагы талибдер – террордук топ экенин түшүнүү өтө маанилүү. Кайсы гана өлкө болбосун талибдерди колдоого алуусун биз кабыл албайбыз... Биз үчүн "Талибан" менен "Исламдык мамлекет" топторунун террорчуларынын ортосундагы айырмачылык анчалык деле чоң эмес". Таасирдүү афшан саясатчысы жана "можахеддер" кыймылынын ардагери Изидьяр кошумчалагандай, "Талибанга" түзмө-түз же кыйыр түрүндө колдоо көрсөтүү туруксуздукту Борбордук Азиядагы кошуна өлкөлөргө жылдырууга негиз түзөт.

Туура жана таамай сөздөр. Ооганстанда эч нерсе өзгөргөн жок. Бир гана америкалыктар Афганистандагы саясатын өзгөртүп, террорчулар менен көп жылдык кандуу тирешүүнү уланткандын ордуна Пентагондун аскерлерин тез жана коопсуз жол менен өлкөдөн чыгарып кетүү планын (бизден кийин эмне болсо, ошол болсун дегендей) кабыл алышты. Жакында АКШ Афганистандын Гильменд, Урузган, Пактика жана Лагман аймактарындагы дагы беш аскердик базасын жапты. Америкалыктардын куралдуу күчтөрүнүн саны 4 миң аскерге чейин кыскарат, ал эми 2021-жылдын май айына чейин аскери толугу менен чыгарылып кетет. Эми Дональд Трамптын президенттик администрациясына, мамкатчы Майкл Помпеонун сөзү боюнча, Афганистандагы абалды турукташтыруу үчүн Кремлдин колдоосу керек. Бирок келечекте абалды турукташтырса болобу, бул талаштуу маселе.

"Курулай күнөөлөө". Россия ТИМи NYT жазган макалага жооп берди

Россия Афганистандын тынч, туруктуу, көз карандысыз, экономикалык жактан өнүккөн, террорчулардан жана баңгизаттардан арылган өлкө катары өнүгүүсүнө көмөк көрсөтүү саясатын ырааттуу түрдө жүргүзүп келет. Россиянын жана ЖККУнун курамындагы башка өлкөлөрдүн афган багытында иш алып баруусуна талибдерге карата жумшак мамиле тоскоолдук кылууда. Ал эмес Афганистандын тышкы иштер министри Ханиф Атмар кечээ эле "моюнга алгандай" билдирүү кылды: "Жарашуу тууралуу башында эле ойлонуп, талибдерге татыктуу тандоо кылганга шарт түзүшүбүз керек болчу... Биз аларга жарашуунун татыктуу жолун сунуштай албай, алардын Афганистандан чыгып кетүүсүн талап кылып туруп алдык. Бул туура эмес саясат эле" (балким, Ханиф Атмар жаңы "таза" өкмөттүн курамына кирем деп жаткандыр). Ошол эле кезде ЖККУнун "Талибанга" карата нааразычылыктарынын көбү өзгөрүүсүз калды. Кыймыл мыйзамдуу өкмөткө карата куралдуу кысым көрсөтүүнү дагы эле жетекчиликке алат, "Аль-Каида" менен байланыштарын үзө элек, баңгизат трафигин колдоп келет, бул тизмектин башы гана.

124
Белгилер:
"Ислам мамлекети" террордук тобу, Талибан, Геосаясат, Афганистан, АКШ
АКШнын Вашингтондогу Ак үй имараты. Архив

"Кара схема": ички душманы АКШны соо койбой, Россияны сактап калышы мүмкүн

237
(жаңыланган 11:45 31.07.2020)
Бүгүн АКШнын Демократиялык партиясынын конвентинде (онлайн форматта өтө турган) мурдагы вице-президент Жо Байден Кошмо Штаттардын болочок президентин, тагыраак, президент айымын жеке өзү шайлашы ыктымал.

Бир нече ирет өткөн сурамжылоолор боюнча Байден ушул тапта өз атаандашынан — азыркы америкалык президент Дональд Трамптан эки, төрт, сегиз же ал түгүл он пайызга озуп чыкты. Сурамжылоого катышкан америкалыктардын басымдуу бөлүгү Трамптын ишине канааттанбаганын улам билдирип келет деп жазат РИА Новости.

Ал эми негедир эл алдына интернет жана теле аркылуу да чанда чыккан, көп учурда сөзүнөн адашкан, андан улам көпчүлүк тарабынан анын акыл саламаттыгынан шек саналган 77 жаштагы Байдендин кийинки президент болушу кепилденген сыяктуу.

"Сыяктанат" дегенибиз – Хиллари Клинтондун да президент болушу кепилденген, бирок реалдуулук өз түзөтүүлөрүн бул божомолго киргизбей койбоду. Жо Байден президенттик ант бере турган болсо да, ал убакка чейин 78 жашка чыгып калат. Кабинетти (АКШ президентинин иш бөлмөсү — ред.) ээлей турган эң карыя президент гана болбостон, рекорд койгон 70 жаштагы Дональд Трампты да караандатпай калат. Мурдагы президенттердин өмүр жолун эске алуу менен демократиячыл талапкердин эмгек милдеттенмелерин аткаруу маалында дүйнө алмаштырып кетиши да мүмкүн экенин баары түшүнүп турат. Кокус андай болуп кетсе, "милдетин аткаруучу" гана эмес, АКШнын чыныгы, жүз пайыз президенти болуп Байдендин төрт жылдык мөөнөтүнүн эң аягына чейин вице-президент калат. Байден президенттик тактыга отургандын эртеси эле өтүп кетсе, эл тарабынан шайланбаса да толук мыйзамдуу президент 2025-жылга дейре батыштагы ири өзөктүк державаны башкарат. Байден саналуу күндөр ичинде дал ошол кишинин ысымын атамакчы. Алдын ала белгилүү бир нерсе бар: бул кызматка аял киши келет, Байден бул туурасында тээ көктөмдө эле убада кылган. Кайсы айым келери эң башкы америкалык саясий конвентти утурлай күндемине айланды.

Трамп ноябрга белгиленген президенттик шайлоону жылдырууну сунуштады

Эң кеңири белгилүү талапкерлердин арасында жыл башында Демократиялык партиянын ички ат салышуусунда Байденге өз добуштарын алдырган сенатор Элизабет Уоррен; Мичиган штатынын губернатору Гретхен Уитмер (48 жашка келип калса да "жаш жана таза кан" деп саналат); Ирактагы согуштун ардагери, сенатор Тэмми Дакворт (Иракта эки бутунан ажыраган, тай кытайлар тегинен); конгрессвумен Вэл Демингс (кызыл терилүү жана мурдагы полиция кызматкери); Карен Басс (кара тору жана баңгизатка каршы күрөшчү); Сьюзан Райс (кызыл терилүү жана улуттук коопсуздук боюнча Обаманын мурдагы кеңешчиси); Камала Харристин (жарым-жартылай кызыл терилүү, индиялык жана Калифорниянын мурдагы башкы прокурору) ысымдары аталууда. Баса, демократиячылардын ички жарышында вице-президенттикке булардын соңку экөөнө басым жасалууда.

Boston Globe өңдүү басылмалар Байден вице-президенттикке дал кызыл терилүү айымдардан тандоого тийиш деген тейде ачык эле жазып чыкты. Кара тору вице-президент тандоо менен республикачылардын жана Трамптын расисттик жүзүн көрсөткүсү – азчылыкты куугунтуктоо саясатынын бетин ачуу аракети жасалып, ал эми Байден Обаманын тушунда коомдо мындай болбогонун, анын вазыйпасы өлкөнү бириктирүү болгонун баса белгилегиси келет. Бирок мындай тандем деле элди бириктире албай турганын, ал түгүл Трамптын убагынан да жаман болорун белгилегендер бар.

Коннектикут университетинин профессору Петр Турчин мындан он жыл оболу эле быйыл АКШда саясий туруксуздук башталарын жоромолдогон. Ага негизги факторлордун бири катары коом каймактарынын кайра жаралышын атаган. Бул – бай адамдардын пайызынын жогорулашы. Биз ойлоп келгендей, байлар менен жакырлардын ажырымынын чоңдугу мында анчалык кооптуу болбой калат окшобойбу. 1970-жылы калктын 62 пайызын түзгөн орто класстын болжолдуу үчтөн эки бөлүгү жакырланбастан, дал коом каймактарына айланган. Ал тургай, ашкере байлардын да саны экиден ашык пайызга артты. Он миллиондон ашуун доллар (1995-жылкы наркында) байлыгы бар үй-бүлөлөр 1983 жана 2010-жылдар ортосунда беш эсеге жогорулаган. Азыр андан да көп болушу ыктымал. АКШда ушул тапта "камкаймактар" чындап толтура, миллионерлерден эле дээрлик 19 миллион (бул бүтүндөй Румыния же Казакстандай бар), децимиллионерлер — жарым миллиондой, ал түгүл миллиардерлерден эле 650 чакты киши чыгат.

НАТОну соода менен алмаштырып алды. Россия эмнеге "Чоң жетиликти" каалабай турат

Бул жагымдуу көрүнүш катары сезилгени менен терс жагы да жок эмес. Адамдар байыганда алар табигый түрдө бийликке умтула башташат. Экономикалык күчүн сезет, аны саясий күчкө айландыргысы келет. Шаар жетекчилиги, штат, конгресс, Ак үйдөн орун алууга ашыгышат. Бирок бийликтеги орундардын саны көбөйүп кеткен жок. 450 орундуу конгресс бардык миллионерлерди да батыра албайт. Мындан улам элитанын арасындагы шериктештик жоюлат да, кыл чайнашкан күрөш башталат. Айтмакчы, ага байлар гана катышат деп ойлоого болбойт. Башкалар да жөн калбайт.

Газ жана Израиль: Европа дагы бир жол таптыбы?

Натыйжада соңку жылдары АКШда калктын санынан да кыйла ашкан юрист, саясат таануучу жана "коомдук илимдер боюнча адистер" ушунчалык тездик менен көбөйдү. Башкача айтканда, теориялык жактан кийин саясий карьераны баштап кете турган бардык адистиктердин ээлери арбыды. Алардын көпчүлүгү саясатта чыйыр гана салып тим болбостон, бул багытта ийгиликке жетери да турулуу иш. Алар кыжырданган, ызалангандар, анан азыркы Американын жалбыртташына да каршы эмес. Анткени бирөөнө каатчылык – башкасына мүмкүнчүлүк. Планетанын эң олуттуу державаларынын бири болгон Американын азыркы жана кийинки тагдыры дүйнөдөгү бир топ өлкөлөрдүн, анын ичинде Россиянын каймактарына да ачык сабак болор. Анткени дүйнөнүн кай мамлекети болбосун, элиталар бири-биринен эч айырмаланбайт эмеспи.

237
Белгилер:
президент, Дональд Трамп, шайлоо, АКШ
Тема боюнча
Трамп ноябрга белгиленген президенттик шайлоону жылдырууну сунуштады
Турак жайдагы лифттин баскычтары. Архив

Тамак ташыган лифт официант келиндин башын үзүп кете жаздады. Москвадагы окуя

0
(жаңыланган 22:57 09.08.2020)
Официант тамак ташыган анча чоң эмес лифтинин жанында турган. Ошол мезгилде, сыягы, ал биринчи кабаттагы ашпозчуларды чакырып жаткан.

БИШКЕК, 9-авг. — Sputnik. Москванын түштүк-батыш тарабындагы тамактануучу жайлардын биринде тамак ташыган лифт аз жерден барда иштеген официанттын башын үзүп сала жаздады. Бул тууралуу РИА Новости "Московский комсомолец" басылмасына таянып кабарлады.

Окуя 8-августка караган түнү болгон. Официант келин тамак ташыган анча чоң эмес лифтинин жанында, экинчи кабатта турган. Ошол мезгилде, сыягы, ал биринчи кабаттагы ашпозчуларга бир нерсени кыйкырып айтып жаткан.

"Аял кокустан кнопканы басып алып, лифт биринчи кабатка кетип калган. Токтотуучу системасы иштеп баштаганда ал бир нече метрге өтүп кеткен. Жыйынтыгында официант келиндин мойну эки механизмдин ортосунда калган. Лифтти экинчи кабатка чакырып, эптеп башын тартып алганга үлгүргөн. Учурда моюн омурткасы сынып, реанимацияда жатат", — деп айтылат маалыматта.

Шуулдаган парашют, айланган жер... Россиялык десантчылардын видеосу

Күбөлөрдүн айтымында, ал чарчагандыктан ушундай окуяга кептелген. Жабыркаган аялдын баласы бар, өзү Воронеж шаарынан, аталган барда бир айдан ашык убакыттан бери иштеп келе жатканы маалым болду.

0
Белгилер:
лифт, окуя, официант, Москва
Тема боюнча
Ажалы жок экен. Кытайда 30-кабаттан кулаган кишинин аман калган видеосу