Бир долларлык купюра медициналык маска менен. Иллюстративдик сүрөт

Кыргыз өкмөтү COVID кесепетинен канча карыз алып, кайда жумшап жатат. Саресеп

(жаңыланган 18:11 18.09.2020)
Кыргызстан пандемия маалында коронавируска каршы күрөшүү жана кесепетин жоюу үчүн чет элдик донорлордон 773,09 миллион доллар сурады. Аталган каражаттын 597,38 миллион доллары кредит, 172,2 миллиону грант түрүндө берилмекчи. Бул сумма өлкө бюджетинин дээрлик жарымы.

Чет өлкөлөрдөн алынып жаткан карыз тууралуу өкмөттүн 16-сентябрга карата берген маалыматына таянсак, учурда Кыргызстанга сураган акчанын 338,43 миллион доллары келип түштү. Этап-этабы менен дагы 434,65 миллион доллар алынары күтүлүүдө.

Sputnik Кыргызстан агенттиги коронавирустун таасири менен алынган карыздын суммасы жана анын кайда жумшалганы туурасында материал даярдады.

Кыргыз өкмөтү чет мамлекеттин жана эл аралык 10 банк менен сүйлөшүп, насыя жана кайтарымсыз каражат тартууга макулдашкан. Ал акча пенсия, жөлөк пул жана маяна төлөөгө, экономикалык кризистен чыгуу үчүн жеңилдетилген насыяларды берүүгө, медициналык жабдууларды жана дары-дармек сатып алууга жумшалат.

© Sputnik / Наталья Селиверстова
Эл аралык валюта фондунун имараты

1. Эл аралык валюта фонду

Кыргызстанда карантиндик режим жарыяланары менен биринчи болуп тез арада Эл аралык валюта фонду бюджетти колдоо багытында насыя берген.

31-мартта биринчи транш менен 120,84 миллион доллар алынып, пенсия, жөлөк пул, бюджеттик кызматкерлерге маяна төлөөгө жана саламаттык сактоо секторунун чыгымдарын каржылоого сарпталган.

Корумду — Балбай жолун оңдоого Араб өлкөлөрүнөн 116 млн доллар насыя алынат

Ал эми 13-майда ЭВФ экинчи транш менен 121,09 миллион доллар Финансы министрлигинин борбордук казыналыгына которду. Ал каражат дагы биринчи транш сыяктуу эле колдонулган.

Логотип Азиатского банка развития (АБР), размещенный перед его штаб-квартирой в Маниле 2 сентября 2010 года.
© AFP 2021 / TED ALJIBE
Азия өнүктүрүү банктын имараты

2. Азия өнүктүрүү банкы

Бул банк менен кыргыз өкмөтү 151,06 миллион доллар алууга макулдашкан. Анын ичинен 46,2 миллион доллары грант, 104,86 миллиону насыя.

Натыйжада 10-июнь күнү 50 миллион доллар (жарымы грант) келип түштү. Бул каражат республикалык бюджеттин дефицитин жабууга жумшалганы айтылат.

Алдыда бюджетти колдоо багыты боюнча 80,56 миллион доллар (10,7 миллиону грант) келери күтүлүүдө. Мындан сырткары, дагы 20 миллион доллар (жарымы грант) берет. Ага COVID-19га каршы күрөшүүгө зарыл болгон медициналык каражат жана дары-дармектерди сатып алуу каралган.

Азык-түлүк коопсуздугу менен камсыздоо максатында фермерлерди, чакан жана орто бизнести колдоо максатында 500 миң доллар кредит алынат.

Логотип Всемирного банка на здании вашингтонского кредитного учреждения глобального развития в Вашингтоне 17 января 2019 года.
© AFP 2021 / ERIC BARADAT
Дүйнөлүк банктын имараты

3. Дүйнөлүк банк

Бул донор жалпысынан 112,35 миллион доллар берүүгө камынууда. Анын ичинен 61,77 миллион доллары грант, 60,57 миллиону кредит.

Макулдашылган сумманын 5,5 миллион доллары өлкө казынасына келип түшүп, медициналык мекемелерди жабдуу менен камсыздоого жана дары-дармек сатып алууга жумшалган. Ушундай эле максатта дагы 15,65 миллион доллар алынары күтүлүүдө.

Ал эми 101,2 миллион доллары жакын арада Финансы министрлигинин борбордук казыналыгына которулат.

Кыргызстанда пандемия маалында кредит алгандар менен депозиттердин саны өстү

Пландалган каражаттын 100 миллиону коронавирустун кесепетинен жаралган экономикалык кризистен чыгуу үчүн чакан жана орто бизнеске колдоо көрсөтүү максатында алынат. Башкача айтканда, жеңилдетилген насыя берүү үчүн каралган. Калган 1,2 миллион доллар калкты азык-түлүк коопсуздугу менен камсыздоо максатында фермерлерди, чакан жана орто бизнести колдоо үчүн насыя берүүгө керектелет.

4. Азия инфраструктуралык инвестициялар банкы

Жеке секторду колдоо жана бизнести кризистен чыгаруу максатында 50 миллион доллар кредит алуу макулдашылды. Каражат келип түшө элек.

5. Ислам өнүктүрүү банкы

Бул банк өлкөгө 15 миллион доллар кредит берүүнү пландап жатат. Ал акчага медициналык жабдуу жана дары-дармек сатып алынат.

Подготовка к саммиту ЕС в Брюсселе
© Sputnik / Алексей Витвицкий
Европа биримдигинин желеги

6. Европа биримдиги

Европа биримдиги Кыргызстанга 33,88 миллион доллар грант берүүгө макул болду.

Келишилген сумманын 16,83 миллион доллары 9-июль күнү алынып, билим берүү тармагындагы программаларды ишке ашырууга багытталган.

Ушул эле күнү дагы 10,45 миллион доллары Финансы министрлигинин Борбордук казыналыгына келип түшкөн. Ал өлкөдөгү Европа биримдигинин социалдык коргоо тармагындагы долбоорун ишке ашырууга жумшалат. Калган 6,6 миллион доллары декабрь айында которулуп, өлкөнү санариптештирүү иш-чараларына колдонулмакчы.

Логотип Кредитного института реконструкции (KfW) на здании в Берлине, Германия. 24 марта 2020 года
© AP Photo / Michael Sohn
Германия өнүктүрүү банктын имараты

7. Германия өнүктүрүү банкы (KfW)

Германиянын банкы грант түрүндө 30,35 миллион доллар берип жатат.

9-апрелде 13,71 доллар алынып азык-түлүк коопсуздугу менен камсыздоо максатында кыргызстандык фермерлерди, чакан жана орто бизнести колдоо үчүн насыя берилген.

Быйыл мамлекеттик карызды тейлөөгө 18 млрд сомдон ашык акча жумшалды

Ушундай эле багыт менен дагы 16,64 миллион доллар кайтарымсыз негизде берилмекчи.

8. Евразия туруктуулук жана өнүктүрүү фонду

Бул фонд 100 миллион доллар кредит берүүгө белсенип турат. Ал каражат социалдык маанидеги чыгымдарды каржылоого багытталган. Бул кайра эле пенсия, жөлөк пул жана мамлекеттик кызматкерлерге маяна төлөө үчүн алынууда.

9. Европа инвестициялык банкы

Бул донордон 25 миллион доллар кредит алуу пландалып жатат.

Каражат "Агрардык өндүрүш-тиричилик чынжырчасын каржылоо" долбоорун ишке ашырууга багытталган. Анын максаты — агро өндүрүш сектору менен алектенген чакан жана орто ишканаларга узак мөөнөткө насыя берүү.

Флаг Японии
© Sputnik / Наталья Селиверстова
Япониянын желеги

10. Япония

Кыргыз өкмөтү Япония менен 3,5 миллион доллар грант алуу боюнча сүйлөшүп жатат. Ал акчаны азык-түлүк коопсуздугу менен камсыздоо максатында фермерлерди, чакан жана орто бизнести колдоо үчүн насыя берүүгө жумшайт.

Сто долларовые купюры США. Архивное фото
© AFP 2021 / BRENDAN SMIALOWSKI
Жүз долларлык банкноталар

Пандемияда сураган карыз өлкө бюджетинин жарымына жакындады

Кыргызстан чет жактан алып жаткан 773,09 миллион долларды азыркы курс менен улуттук валютага которгондо 61 миллиард 383,4 миллион сом болот. Бул сумма өлкө бюджетинин жарымына жакындай түшөт. Учурда республикалык бюджеттин киреше бөлүгү 135 миллиард 346,8 миллион сом.

Ал ортодо Кыргызстандын эгемен тарыхындагы карызынын көлөмү рекорддук чекке жетти. Финансы министрлигинин маалыматы боюнча июль айынын аягында мамлекеттик карыздын жалпы суммасы 4 миллиард 824 миллион долларды чапчыды.

Кытайга болгон карыз кантип өстү? Кыргызстан аны жеңилдетүүнү суранууда

Буга чейин 2018-жылы январда сырткы карыздын көлөмү эң жогорку чекке жетип 4 миллиард 139,3 миллион долларды түзгөн. Бирок Россия 240 миллион доллар насыясын кечип жибергенине байланыштуу кайра бир аз азайган болчу.

Медицинские специалисты, носящие средства индивидуальной защиты (СИЗ), лечат пациентов в дневном стационаре, который расположен в школьном спортзале в Бишкеке. 16 июля 2020 года
© REUTERS / VLADIMIR PIROGOV
Бишкектеги күндүзгү стационар

Коронавирустун кесепети тууралуу кыскача

Өлкөдө коронавирус жуктуруп алган алгачкы адам 18-мартта аныкталган. 21-марттан тарта Кыргызстан боюнча өзгөчө кырдаал жарыяланган. Ал эми 25-мартта негизги шаарларга өзгөчө абал режими киргизилди. Буга байланыштуу чек аралар жабылып, мекеме, ишканалар 36 күнгө ишин токтотуу. Айрым тармактар эки ай бою иштеген жок. Июль айында эпидемиологиялык кырдаал кайрадан курчуп, дагы бир нече чектөөлөр киргизилди.

Финансы министрлиги мунун кесепетинен жыл соңуна чейин бюджетке 30 миллиард сомдон көп каражат түшпөй каларын эсептеп чыкты. Себеби чек ара жабылганда бажы төлөмдөрү жана салыктардан казынага акча түшпөй калды.

Бүгүнкү күндө Кыргызстанда COVID-19 жуктуруп алган адамдардын саны 45 244кө жетти. Анын ичинен 41 415 бейтап айыгып чыкты. Тилекке каршы, өпкөнү сезгенткен оору 1 063 кыргызстандыктын өмүрүн алды.

Белгилер:
чет өлкө, донор, грант, кредит, кесепет, коронавирус, карыз, өкмөт, Кыргызстан
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал (2642)
Тема боюнча
Өкмөт: Кытай баштаган бир катар өлкө Кыргызстандын карызын сурабай турат
Күндүзгү стационардагы медицина кызматкери. Архив

11 миңдей орун даяр турат. Өкмөт COVID-19дун үчүнчү толкунунан кантип өтөт

(жаңыланган 11:47 12.04.2021)
Кыргызстанда коронавирустун божомолдонуп жаткан үчүнчү толкуну күндөн-күнгө жакындап келе жаткандай сезилүүдө. Март айынан бери Бишкек менен Чүйдө ооругандардын саны кескин көбөйдү.

Акыркы суткаларда COVID-19 боюнча Республикалык штабдын расмий статистикасы чеке жылытарлык эмес. Буга чейин бир күндө вирус аныкталгандардын саны 100дүн тегерегинде болуп келсе, 8-апрелде 222ге жетти.

Мындан улам Sputnik Кыргызстан агенттиги кыргыз өкмөтү жаңы толкунга канчалык даяр экенине кызыкты.

Саламаттык сактоо министри Алымкадыр Бейшеналиев коронавирустун үчүнчү толкуну Кыргызстанда май-июнь айларында башталышы мүмкүн экенин айтууда.

Буга чейин кыргызстандыктар коронавирустун эки толкунун баштан кечирди. Биринчиси июль айына туура келип, жуктургандардын саны боюнча эң жогоку көрсөткүч (1 264 киши) 18-июлда катталды. Экинчи толкун октябрь, ноябрь айларында болду. Жуктуруп алгандар 25-октябрь күнү (606 киши) эң көп болду.

Эмдөө

Учурда адам баласын COVID-19дан сактап калчу бирден-бир айла вакцина экени айтылууда. Препараттар иштелип чыгып көптөгөн өлкөлөр жарандарын эмдөөдөн өткөрүп жатат. Кыргызстанда вакцинация 29-мартта башталып, Кытайдын SinoPharm препараты колдонулууда. Ал 75 миң кишиге жетет.

Күтүлүп жактан вакциналар:

  • гуманитардык жардам иретинде убадаланган Россиянын 500 миң доза "Спутник V" вакцинасы май, июнь айларында келери айтылууда;
  • Саламаттык сактоо министрлиги "Спутник V" вакцинасын Россияда иштеп жүргөн мигранттар менен ишкерлердин эсебинен да сатып алууну пландоодо. Мындай демилгени сыртта иштеп жүргөн кыргызстандыктар  көтөргөнү айтылган;
  • COVAX программасынын алкагында өлкөгө 2 миллион 600 миң доза вакцина алынары дагы маалымдалган. Ал 1 миллион 300 миң адамга жетет;
  • Кытай бийлиги менен вакцина боюнча сүйлөшүүлөр жүргүзүлүп жатат;

Дүйнөлүк банк, Ислам банкы жана өз ыктыяры менен вакцина алып берүүгө даяр тараптар бар.

Медициналык кызматкерлер. Архив
© Фото / пресс-служба мэрии города Ош
Мунун бардыгын эске алуу менен министр Алымкадыр Бейшеналиев Кыргызстан күзгө чейин вакцина менен толук камсыз болорун айтууда.

Баса, Саламаттык сактоо жана социалдык өнүктүрүү министрлиги Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму менен биргеликте жүргүзгөн сурамжылоонун жыйынтыгына караганда, Кыргызстан калкынын 55 пайызы вакцина алууга толук даяр же бир аз да болсо каалоосу бар. Ал эми жалпысынан өлкөдө 18 жашка чейинки балдарды эске албаганда 2,5-3 миллион адам эмделиши керек.

Антитело канча убакытка чейин коргойт?

Министр Алымкадыр Бейшеналиевдин окумуштуулардын изилдөөсүнө таянып билдиргенине караганда, антитело сегиз айдан бир жылга чейин жетет. 

Министр здравоохранения Кыргызстана Алымкадыр Бейшеналиев во время беседы на радио Sputnik Кыргызстан
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Саламаттык сактоо жана социалдык өнүктүрүү министри Алымкадыр Бейшеналиев
"2020-жылдын июнь-июль айларында ооруп айыккандарда антитело көбүрөөк. Кимдики жеңил формада өткөн болсо, алардын антителосу азайып кайра ооруп калуу коркунучу бар", — деди министр.

Ошол себептүү министрлик COVID-19ду жугузуп айыккандарга деле вакцина алып коюуну сунуштап жатат.

Кыргызстанда COVID-19дун кандай штаммдары бар?

Көпчүлүк кыргызстандыктар буга чейин COVID илдетине чалдыгып айыккан соң аларда антитело бар деген ойлор айтылууда. Бирок дүйнөдө коронавирустун жаңы штаммдары пайда болуп жатат.

Март айынын соңунда Казакстандын Алматы шаарында өтө тез тарап кетчү "британиялык" жана "түштүк африкалык" штаммдар табылган эле.

Учурда коңшуларда коронавируска кабылгандардын саны күн санап өсүп барат. Ал эми Алматы шаарынын Санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл департаментинин жетекчисинин орун басары Асел Калыкова балдар арасында вирустун тарашына мутация болгон штаммдардын түздөн-түз тиешеси бар экенин айтып келет.

Бактыга жараша, Кыргызстанда азырынча коронавирустун "британиялык" штаммы жок. Саламаттык сактоо министрлигинин билдиргенине караганда, ушул тапта өлкө аймагында COVID-19дун мурда Россия, АКШ, Нидерланд, Германия, Исландия, БАЭ, Латвия, Щвейцария, Щвеция, Япония жана Израилде аныкталган түрлөрү кездешүүдө.

Чектөөлөр

Буга чейин Бишкекте тойлорду өткөрүүгө чектөө киргизүү пландалып жатканы айтылган. Өткөн аптада борбор калаанын жетекчилиги 55 жаштап өтүп тобокелдик тобуна кирип калган жарандарды өзгөчө зарылдык жаралмайынча сыртка чыкпай туруусун өтүндү.

Ал эми өкмөттөн мурдагыдай катаал чектөөлөр азырынча киргизилбесин, бирок коомдук жайларда, эл көп топтолгон жерлерде санитардык-эпидемиологиялык коопсуздук нормалары күчөтүлөрүн айтышты.

Балдарды дарылоого дарыгерлер даярбы?

Өкмөттөн билдиришкендей, акыркы 4-6 жума ичинде коронавируска кабылган балдар арасында көп тутумдуу сезгенүү синдрому (Кавасаки сыяктуу синдром) катталды.

"Бул дарт менен 26 бала Эне жана баланы коргоо борборундагы кардиоревматология бөлүмүндө дарыланышты. Анда баланын денесине кызамык сыяктуу бүртүктөр чыгып, дене табы көтөрүлүп, ашказан, ичегиси жабыркашы мүмкүн. Конъюнктивит болушу дагы ыктымал. Бактыга жараша, көпчүлүк балдарда синдром жеңил өтүп жатат. Учурда балдардын көп тутумдуу сезгенүү синдромун аныктоо жана дарылоо боюнча клиникалык протокол бар, дары-дармек жетиштүү", — деп айтылат билдирүүдө.

Тез жардам унаалары 70 пайыз гана муктаждыкты жабат

Кыргызстанда 2014-жылдан бери Тез жардам кызматынын автопаркы жаңыланган эмес. Андыктан пандемия учурунда анын абдан тартыштыгы билинип, кийин бийлик бир канча автоунаа алганын айтат.

"Пандемия убагында саламаттык сактоо тармагына Дүйнөлүк банк жана Ислам банкынын долбоорунун алкагында — 143, "Коопсуз шаар" тарабынан 39 автоунаа сатып алынды. Гуманитардык жардам иретинде Өзбекстандан — 20, жергиликтүү кайрымдуулук фондунан — 7, ишкерлер тарабынан 20 автоунаа берилди. Учурда Азия өнүктүрүү банкы тарабынан дагы 17 тез жардам автоунаасын сатып алуу каралууда. Бирок бул муктаждыктын 70 пайызын гана жабат", — дешти өкмөттөн.

Кошумча орундар

Ушул тапта Кыргызстан боюнча коронавируска чалдыккандар үчүн 1500дөй орун бар. Анын ичинде 200гө чукулу интенсивдик терапия палатасында. Бирок бул сандар күн сайын эпидемиологиялык кырдаалга жараша өзгөрүп турат.

Саламаттык сактоо министрлигинин планы боюнча, эгер ооругандардын саны көбөйүп кетсе, өлкө боюнча дагы 11 237 орун ачылат. Республикалык деңгээлдеги ооруканаларда — 1 752, Бишкек шаарындагы ооруканаларда – 1 164, Чүй облусунда 1 352 орун болсо, калганы аймактарда иштей баштайт.

Вирус жуктургандар кокус андан дагы көбөйсө, республика боюнча кошумча 4 907 орун ишке берилет.

Белгилер:
оорукана, даярдык, өкмөт, коронавирус, Кыргызстан
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал (2642)
Тема боюнча
Изилдөө: кыргызстандыктардын 55%ы COVID-19га каршы эмделгиси келет
Бишкекте COVID-19 жуктурган бейтаптарды 5 оорукана кабыл алууда. Тизме
Украинанын аскер кызматкерлери. Архив

Украина НАТОго кирет деп ишенип... Россияга ким чагымчылык жасоодо

Украинанын геосаясий абалы Россия менен Батыштын ортосундагы мамилеге байланыштуу. Москва үчүн бул талкууланбай турган маселе болсо, Батыш үчүн анчалык принципиалдуу эмес.

Донбасста болчу согушту, башкача айтканда "Россиянын кол салуусун" күткөнү Киевдин жалгыз эле чагымчылыгы эмес. Владимир Зеленскийдин шейшемби күнү айткан сөзү алда канча кооптуураак болуп чыкты.

НАТО менен Украина "алакасына" Петр Акопов баам салып, макала РИА Новости агенттигине жарыяланды.

"Биз армия менен коргонуу секторун реформалоого умтулуп жатабыз, бирок Россияны жалгыз эле реформа менен токтотуу мүмкүн эмес. НАТО — Донбасстагы согушту токтотууга жападан жалгыз жол. Мүчөлүк боюнча иш-аракеттердин планы Россия үчүн чындап сигнал боло алат", — деди президент.

Мындай пикирин Украина ажосу НАТОнун башкы катчысы Столтенберг менен сүйлөшүп жатып билдирди. Ушул эле сөзүн ал Британия жана Канаданын премьерлери менен жолукканда да кайталады. Зеленский мүчөлүк боюнча иш-аракеттердин планына интеграция боюнча конкреттүү кадамдар жана НАТОго кирүү мөөнөтү так жазылышын талап кылууда. Премьер-министри кечээ жакында эле Украина альянска беш-алты жылдын ичинде кошулуп каларын айткан. Зеленскийдин сөзүнө НАТО өлкөлөрү "эл көзүнө" эле реакция жасады. Мисалы, АКШ макул экенин, бирок маселени НАТОнун бардык мамлекеттери чечиши керектигин (башкача айтканда, каршы) кыйытты. Ал эми Берлин "Украина саясий муктаждыктарын эркин тандоо укугуна ээ өлкө экенин айтып, бирок мүчөлүк боюнча кийинки кадамдар тууралуу сөз кылуу мүмкүн эместигин" белгиледи.

Зеленский чындап эле Украина Түндүк Атлантика альянсына кирет деп ишенип жатабы? Ооба, ишенип жатат, Украинанын талуу жери да ушунда.

Анткени Украина НАТО мүчөсү боло албайт. СССР кыйрагандан кийин Россиянын бир бөлүгүндө пайда болгон Украина мамлекети Советтер Союзуна каршы туруу үчүн англосакстар тарабынан Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин түзүлгөн түндүк атлантикалык альянска кире албайт. Украинанын элитасы аябай каалашы мүмкүн, калктын басымдуу бөлүгү да бул кадамды колдошу ыктымал, бирок мүчөлүк эгерим ишке ашпай турган кыял. Эмне үчүн? Анткени НАТО Россияны ооздуктоого багытталган, ал эми Украина — тарыхый Россиянын бир бөлүгү.

Антейин десең Украинаны антиРоссияга айландыруу аракети күч болуп жатпайбы, анда эмне үчүн Россиянын каршылаштарынын тобуна киргизбей жатышат.

Анткени Украина — насилинде субъект эмес, ал Россия менен Батыштын ортосунда талашка түшкөн объект. Батыш Россияны маанилүү бөлүгүнөн ажыратып, геосаясий чек араны бөлүп-жарып, өлкөнү чыгышты көздөй сүрүп чыгарууга ниеттенип жатат. Ал эми Россия үчүн Украина талкууланбай турган маселенин катарында: орустар мамлекеттүүлүгүнүн негизин түзүп турган пайдубалдан ажырай албайт, ага жол бербейт. Эки башка мамлекетке бөлүнүүнү түшүнсө болот. Бирок атлантизация, башкача айтканда, Украинанын европалык да эмес, таптакыр бөлөк-бөтөн, башынан эле орустарга каршы турган атлантикалык геосаясий мейкиндикке кирип кетиши Россия үчүн да, жалпы орус цивилизациясы үчүн да таптакыр акылга сыйгыс көрүнүш. Орус цивилизациясынын бир бөлүгүн украин эли да түзөт.

Ошондуктан Украинанын геосаясий абалы Россия менен Батыштын ортосундагы мамилеге байланыштуу. Москва үчүн бул талкууланбай турган маселе болсо, Батыш үчүн анчалык принципиалдуу эмес. Муну ал сөз менен эле эмес, иш жүзүндө да тастыктап келет.

Батыш Украина үчүн Россия менен болчу чыныгы кармашка даярбы? Жок, анткени Батыш үчүн Украинанын Россиядагыдай баасы жок. Европалыктар да, англосакстар да ушундай пикирде. Албетте, булар Украина менен Россиянын убактылуу бөлүнүп-жарылуусун турукташтырып жиберип, өзүнө кошуп алсак дейт. Бул үчүн Россиянын каршылыгын сындырып (ишке ашкыс ой), тарыхый тандоо жасашы керек.

Анда Батыш Россия менен касташкан мамилеге даяр болушу кажет, башкача айтканда, Украинаны кошуп алып Россияны душманга айлантып аларына даяр болушу зарыл. Азыр маалыматтык согушта айтылып жаткан эмес, кадимки душман менен бет келет. Анткени орустар байыркы шаарларынын биринен ажырап тынч отуруп калбайт, мындан улам Батыштын да, Европанын да геосаясий стратегиясы ушул жөпжөнөкөй фактыга баш ийиши керек.

Украинанын атлантизацияланышына ким ишенет? Тарыхты билбегендер, мурдунан алысты көрө албагандар, же Европаны уруп ойнобогондор менен орустарды европалыктар менен каршылаштырууга кызыкдар тараптар. Антлантика элитасында ушундайлар барбы? Албетте, бар, бирок азыркы элитанын басымдуу бөлүгү Украинаны атлантизациялоо демилгесинин өзү канчалык кооптуу экенин жакшы түшүнөт. Европа үчүн кооптуу.

Бирдиктүү Европанын курулушу элитаны реалдуулуктан алыстатып жиберди. Анын бир бөлүгү болгон чыныгы атлантисттер бардык нерсе бирдиктүү Батыштын эркинен көз каранды деген жомокко ишенип алган, көрсө, тарыхты, коңшу цивилизацияларды унутуп койсо болот экен. Глобализациянын атлантикалык долбоорунун кризиске кептелгенин көргөн экинчи бөлүгү деле евроинтеграцияны көзөмөлдөө жөндөмүн сактап калам деп ишенип турат. Бул үчүн англосакстардан бөлүп, европалык чеп куруу менен ишке ашырат имиш.

Бирок канчалык өз алдынчалуу болуп кетсе да Европа Россия менен алака түзбөй кое албайт, ал эми душмандашуу тууралуу ойлонуп да кереги жок. Бирдиктүү Европадан кол жууш үчүн Украинанын артынан түшүү ушунчалык зарылбы? Европалыктар мынчалыкка баргыдай боло элек.

Эмне кылыш керек? Россия качандыр бир кезде өзүнөн өзү алсызданып, Украина эмес өзүнүн айласын таппай калчу учурун күтүш керек. Дал ушул маалда Украинаны өзүнө алып алса болот. Бирок мындай ойдун ишке ашары күндөн-күнгө күмөн болуп бара жатат. Ал эми Европа менен Россиянын өнүгүү тенденциялары күмөнсүнүүнү бекемдеп жатканы айкын.

Белгилер:
Владимир Зеленский, мүчө, НАТО, тарых, Батыш, Украина, Россия
Тема боюнча
Климат көйгөйүнө жамынып ааламды аңтаргандар. Сереп
Эки тизгин, бир чылбырды бере тургула. Дүйнөнү башкарууга умтулган ЕБ лидерлери
Бишкек шаарындагы эмен багы. Архив

Шаршембиге карата аба ырайы

Абанын температурасы жогорулаганына жана күтүлүп жаткан жаан-чачынга байланыштуу республиканын тоолуу райондорунда кар көчкү түшүү коркунучу бар.

БИШКЕК, 13-апр. — Sputnik. Шаршембиде күндүз өлкө аймагында жаан-чачын күтүлбөйт. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрге жетиши мүмкүн. Бул тууралуу Кыргызгидромет билдирди.

Абанын температурасы Чүй облусунда +19…+24, Талас жергесинде +18…+23, Ош, Жалал-Абад, Баткен аймактарында +20…+25, Ысык-Көл, Нарын өрөөндөрүндө +14…+19 градус жылуу болот.

Бишкек жана Ош шаарларында жаан-чачын болбойт. Күндүн табы борбордо +19…+24, Ош шаарында +23…+25 градус болору болжолдонду.

Белгилер:
Кыргызстан, аба ырайы
Тема боюнча
Кайра суук болбойбу? Бир жумага карата аба ырайы