* КАЗАКСТАН *
Кыргызстан менен Казакстандын чек арасы. Архивдик сүрөт

Казакстан чек араны тактоодо Кыргызстан менен өз тажрыйбасынан бөлүшүүгө даяр

216
(жаңыланган 20:26 29.05.2021)
Тлеуберди Кыргызстанда жүргүзүлүп жаткан коомдук-саясий реформаларды, анын ичинде өлкөнүн жаңы Конституциясын кабыл алуусун Казакстан толугу менен колдой тургандыгын билдирди.

БИШКЕК, 29-май — Sputnik. Казакстандын тышкы иштер министри Мухтар Тлеуберди өлкө мамлекеттик чек араны делимитациялоо жана демаркациялоо маселелери боюнча Кыргызстан менен өз тажрыйбасынан бөлүшүүгө, консультативдик колдоо көрсөтүүгө даяр. Бул тууралуу ал президент Садыр Жапаров кабыл алып жатканда айтканын өлкө башчынын маалымат кызматы кабарлады.

Жолугушуу бүгүн, 29-майда, болгон. Мухтар Тлеуберди Кыргызстанга 28-май күнү келген.

Тараптардын ортосунда саясий, соода-экономикалык, маданий-гуманитардык жана башка чөйрөлөрдөгү кызматташуунун актуалдуу багыттары жөнүндө пикир алмашуу болду. Маалыматта мамлекет башчысы кыргыз-казак кызматташтыгынын достук, союздаштык жана стратегиялык өнөктөштүк маанайда өнүгүп жатканын канааттануу менен белгиледи.

"Жапаров учурда эки өлкөнүн алдында мурда жетишилген макулдашууларды өз убагында жана сапаттуу ишке ашыруу, анын ичинде соода-экономикалык жана маданий-гуманитардык жаатта кызматташуу милдеттери турганын баса белгиледи. Баарлашуунун жүрүшүндө, ошондой эле мамлекеттик чек аранын кыргыз-тажик тилкесинде болгон окуяларга жана Баткен облусун калыбына келтирүү боюнча маселелерге да токтолушту. Садыр Жапаров кыргыз тараптын жаңжалды бир гана тынчтык жана саясий-дипломатиялык жол менен жөнгө салуу боюнча жасаган аракетинин натыйжасында абалдын андан ары курчуп кетишине жол берилбегендигин кошумчалады", — деп айтылат билдирүүдө.

Мамлекет башчы талкаланган инфраструктураны жана социалдык объектилерди, турак жайларды калыбына келтирүүнү, ошондой эле жабыр тарткан жарандарга жардам көрсөтүүнү биринчи кезектеги милдет катары атаган.

Премьер-министрдин орун басары — Казакстандын тышкы иштер министри Мухтар Тлеуберди мамлекет башчысына Казакстандын президенти Касым-Жомарт Токаевдин саламын жеткирди. Ал расмий иш сапарынын башкы максаты эки өлкө ортосундагы боордоштук мамилелерди тереңдетүү экендигин баса белгиледи.

"Тышкы иштер министри Казакстан Баткен облусундагы кыргыз-тажик чек арасында болгон окуяларды олуттуу кабыл алганын кошумчалады. Мухтар Тлеуберди Казакстан мамлекеттик чек араны делимитациялоо жана демаркациялоо маселелери боюнча өз тажрыйбасы менен бөлүшүүгө, консультативдик колдоо көрсөтүүгө даяр экендигин билдирди. Ал эки өлкөнүн мамлекет башчыларынын макулдашуусун ишке ашыруунун алкагында учурда Казакстан менен Кыргызстандын тийиштүү мамлекеттик органдары соода жүгүртүүнүн көлөмүн жылына 1 млрд. АКШ долларына чыгаруу боюнча иш алып барып жаткандыгын баса белгиледи", — деп айтылат билдирүүдө.

Тлеуберди Кыргызстанда жүргүзүлүп жаткан коомдук-саясий реформаларды, анын ичинде өлкөнүн жаңы Конституциясын кабыл алуусун Казакстан толугу менен колдой тургандыгын билдирди.

Жолугушуунун жыйынтыгында эки тарап тең өлкөлөр ортосундагы стратегиялык мамилелерди тереңдетүүгө жана кеңейтүүгө даяр экендиктерин белгилешти.

216
Белгилер:
Баткен, экономика, саясат, кызматташуу, жолугушуу, Казакстан, Кыргызстан, Мухтар Тлеуберди, Садыр Жапаров
Тема боюнча
Эскертишкен эмес. Тажикстан жарандарынан Кыргызстанга барбай турууну өтүндү
Бишкекке учуп келген тажик жарандары артка кайтарылды. "Манас" себебин айтты
Кыргызстан Тажикстан менен чек арасын убактылуу жапты
Медициналык кызматкер COVID-19дан вакцина сайыш үчүн шприцти тандап жатат

Кыргызстан Япониядан 1,1 млн. доза вакцина жана аны сактаган муздаткыч сурады

27
(жаңыланган 15:38 25.06.2021)
Министрлер кабинетинин жетекчисинин орун басары япон тараптын колдоосу кыргызстандыктардын тезирээк эмделишине кадыресе салымын кошорун белгиледи.

БИШКЕК, 25-июн. — Sputnik. Кыргызстандын министрлер кабинети Япония өкмөтүнөн 1 миллион 100 миң вакцина бөлүүнү жана аны сактаганга муздаткыч берүү маселесин карап көрүүнү өтүндү. Бул туурасында өкмөттүн маалымат кызматынан кабарлашты.

  • Заместитель председателя кабинета министров Жылдыз Бакашова и Посол Японии в КР Сигэки Маэда обсудили вопросы развития двустороннего сотрудничества. 25 июня 2021 года
    Кыргызстандын министрлер кабинети Япония өкмөтүнөн 1 миллион 100 миң вакцина бөлүүнү жана аны сактаганга муздаткыч берүү маселесин карап көрүүнү өтүндү
    © Пресс-служба правительства / Алишер Алиев
  • Заместитель председателя кабинета министров и Посол Японии в КР Сигэки Маэда обсудили вопросы развития двустороннего сотрудничества. 25 июня 2021 года
    Министрлер кабинетинин жетекчисинин орун басары Жылдыз Бакашова Япониянын КРдеги элчиси Сигэки Маэда менен жолукканда жогорудагы маселе көтөрүлгөн
    © Пресс-служба правительства / Алишер Алиев
  • Заместитель председателя кабинета министров Жылдыз Бакашова и Посол Японии в КР обсудили вопросы развития двустороннего сотрудничества. 25 июня 2021 года
    Бакашова учурда Кыргызстандын элин коронавируска каршы вакцина менен эмдөөнү тездетүү маанилүү милдеттердин бири болуп тургандыгын айткан. Ал эмделген жарандардын саны өтө аз болуп жаткандыгын кошумчалаган
    © Пресс-служба правительства / Алишер Алиев
1 / 3
© Пресс-служба правительства / Алишер Алиев
Кыргызстандын министрлер кабинети Япония өкмөтүнөн 1 миллион 100 миң вакцина бөлүүнү жана аны сактаганга муздаткыч берүү маселесин карап көрүүнү өтүндү

Министрлер кабинетинин жетекчисинин орун басары Жылдыз Бакашова Япониянын КРдеги элчиси Сигэки Маэда менен жолукканда жогорудагы маселе көтөрүлгөн. Бакашова учурда Кыргызстандын элин коронавируска каршы вакцина менен эмдөөнү тездетүү маанилүү милдеттердин бири болуп тургандыгын айткан. Ал эмделген жарандардын саны өтө аз болуп жаткандыгын кошумчалаган.

"Ушундан улам Япония өкмөтүнүн 1 миллион 100 миң вакцина бөлүү жана аны сактаганга муздаткыч берүү маселесин карап көрүүгө жардам берүүңүздөрдү өтүнөм. Мындай кыйын кырдаалда япон элинин Кыргызстан калкынын тездик менен эмделишин камсыздоодо, пандемиянын мындан аркы кесепеттеринин алдын алууда өзүнүн салымын кошот деп ишенем", — деген ал.

Күн чыгыш өлкөсүнүн элчиси калкты эмдөө жана вирустун таралуусунун алдын алган коопсуздук чаралардын сакталышы өтө маанилүү экендигин баса белгилеген.

27
Белгилер:
жардам, вакцина, Япония, Кыргызстан
Тема:
Коронавируска каршы эмдөө
Тема боюнча
Элчи менен сүйлөшкөнбүз. Министр Бейшеналиев QazVac вакцинасы тууралуу
Бишкекте дагы эки эмдөө пункту ачылды, 60тан өткөндөр "Спутник V" алса болот
Талибан кыймылынын жоокерлери. Архив

Талибдер тажик чек арасын көзөмөлдөөдө. Окуя кандай нук алат?

1016
(жаңыланган 19:09 24.06.2021)
Афганистандан чет өлкөлүк күчтөрдүн толук чыгарылышына эки апта калганда талибдер тажик чек арасынын негизги тилкесин – "Шерхан-Бандар" бажы жана соода өтмөгүн басып алды.

Чек ара райондорундагы өкмөттүк күчтөр талкаланды, террорчулуктун Борбор Азия өлкөлөрүнө жайылуу коркунучу алда канча күч алды. "Талибан"* кыймылынын согушкерлери 22-июнда Афганистандын Тажикстан менен башкы чек ара өтмөгүн – "Шерхан-Бандар" көзөмөл-өткөрмө бекетин, анын жанындагы калктуу пункт жана бардык чек ара постторун тартып алды. Абалга аскерий баяндамачы Александр Хроленко баам салган.

Бул райондо афган коопсуздук күчтөрү өз ордун таштап, айрым аскер кызматкерлери чек ара аркылуу Тажикстанга карай качышкан. Көзөмөл-өткөрмө бекети аркылуу кыймыл токтотулду.

Талибдердин курчоосундагы Кундуз калаасынын айланасында негизги согуштук аракеттер уланууда. Ошол эле убакта Баглан, Герат, Кундуз, Фарьяб провинцияларындагы бир нече районду басып алышты. Соңку эки айда аталган кыймыл 30дан ашуун районду ээлеп, бүгүнкү күндө Ислам республикасынын аймагынын төрттөн үч бөлүгүн көзөмөлдөөдө.

Талибдер толук жеңиштин жакындыгын туюп, Кабулдун кулоо мүмкүндүгү жогорулап барат. Өкмөттүк күчтөр жана полиция кызматкерлери өз милдеттерин аткара албай калышты. Президент Ашраф Гани өткөн жумада коргоо, ошондой эле ички иштер министрлерин, куралдуу күчтөрдүн башкы штабынын жетекчисин алмаштырууга мажбур болду. Бул аргасы кеткендеги аракеттей туюлду.

Афган парламентарийлери өкмөт өлкөдөгү кырдаалдын көзөмөлүн колдон чыгарганын билдирип, "Талибан"* менен күрөш үчүн коомдук фронт түзүүгө үндөдү. Кооптуу кырдаалдан улам элдик кыймыл отряддары Тахар, Баглан, Жаузжан, Сари-Пул, Фарьяб, Кундуз, Балх, Парван, Кандагар жана Бадгис провинцияларында уюшулуп жатат. НАТО стандарттарына ылайык жабдылып жана машыктырылган өкмөттүк армия душмандын мизин кайтара албаган жагдайда начар куралданган элдик отряд эмне кыла алат?!

Ал ортодо талибдердин тажик чек арасына жетиши – алардын жөнөкөй эле жергиликтүү ийгилиги эмес. "Шерхан-Бандар" көзөмөл-өткөрмө жайы Тажикстан менен Афганистандын ортосундагы эң маанилүү соода-ашуу пункту. Борбор Азия, Түштүк жана Түштүк-Чыгыш Азия өлкөлөрүнүн ортосундагы товар айландыруунун бир топ көлөмү ошол өтмөк аркылуу өтөт.

Атайынбы же эрксизденби, талибдер Афган ислам республикасынын эл аралык алакаларына эбак кийлигише баштаган. Тажикстан чек араларын коргоону күчөтүп, он миңдей афган качкынын кабыл алууга даяр.

Борбор Азия күчүн бириктирүүдө

АКШ Куралдуу күчтөрүнүн борбордук командачылыгы (жоопкерчилик аймагына Жакынкы Чыгыш жана Борбор Азия кирет) Афганистандан америкалык контингенттин 50 пайыздан ашууну чыгарылганын, бул процесс 10-июлга чейин аяктарын маалымдаган.

Бириккен Улуттар Уюмунун Афганистанга жардам берүү боюнча миссиясынын жетекчиси Дебора Лайонс афган аралык жаңжалды тынч жол менен чечүүгө болоруна дале үмүт артат. Анткен менен талибдердин чет өлкөлүк күчтөрдүн чыгарылышы менен дароо провинцияларды курчоо жана басып алуу тактикасы кырдаал курчуп баратканын даана тастыктап турат. Коңшулар коркунучтарды жоюуга күч жана каражаттарын бириктирүүгө аргасыз.

22-июнда Душанбеде Кыргызстан, Россия Федерациясы, Казакстан жана Тажикстандын Коопсуздук кеңешинин катчылары Марат Иманкулов, Николай Патрушев, Асет Исекешев жана Насрулло Махмудзода Афганистандагы кырдаалга тиешелүү коопсуздук маселелерин, Жамааттык коопсуздук келишим уюму жана Шанхай кызматташтыгы уюмунун (курамына Кыргызстан, Кытай, Россия, Казакстан, Тажикстан, Өзбекстан, Индия, Пакистан кирет) алкагындагы өз ара аракет пландарын талкуулашты.

Андан мурдараак борбор азиялык кесиптештери менен биргеликте РФ коргоо министри Сергей Шойгу кезиккен. Россия менен Өзбекстандын коргоо мекемелери 2021-2025-жылдары аскердик багыттагы стратегиялык өнөктөштүк программасын даярдашкан. Сүйлөшүү жүргүзүүчүлөрдүн иш билгилик жана жоопкерчилик деңгээли афган көйгөйүнүн олуттуулугун, бул жаатта Борбор Азия өлкөлөрү менен Россиянын терроризмдин (кандай гана аталышта болбосун) КМШ мейкиндигине чагылышын бөгөттөө үчүн күчтөрүн бириктирүүгө чечкиндүүлүгүн тастыктайт.

Россия Афганистанда абал кандай нук албасын, анын ичинде жарандык согуштун жаңы эпкини жана түндүккө террордук интервенциялоо аракеттерине да каршы чара көрүүгө даяр. ЖККУ уюмдун мүчөлөрүнүн коргоо жөндөмүн арттыруу үчүн колунан келгендин баарын аткармакчы.

Мындан тышкары, Шанхай кызматташтык уюмунун потенциалын да тартуу зарыл. Уюмга Афганистан менен чектешкен бардык мамлекеттер (анын ичинде Пакистан жана байкоочу макамындагы Иран) кирет эмеспи.

РФ коргоо министри Сергей Шойгу 23-июнда Москвада өткөн Эл аралык коопсуздук боюнча конференцияда Исламабад жана Тегеран менен өз ара аракеттешүүсүз афган түйүнүн" чечүү мүмкүн эместигин билдирди.

Дежа-вю

Афганистандын тышкы иштер министри Мохаммад Ханиф Атмар 22-июнда БУУнун Коопсуздук кеңешинин жыйынында: "Бир нече аптадан соң чет өлкөлүк күчтөрдү чыгаруу аяктайт. Ошондо эл аралык коомчулук "Талибан"* Доха келишиминин бир дагы жобосун аткарбаганын көрөт", — деп боолгологон. Бул жашыруун сыр деле эмес го...

Пентагон жана НАТО Афганистандагы демилгени эбак тарттырып ийген, анан шашылыш түрдө качып баратканын өздөрүнө ыңгайлуу таризде сүрөттөп жатышат. Афганистандан Кошмо Штаттар жана НАТО күчтөрүнүн чыгарылышы Батыштын геосаясий жактан каршылаштары – Россия, Түштүк жана Борбордук Азиянын бир катар өлкөлөрү үчүн стратегиялык тузак. Эске салсак, Афганистан Тажикстан, Түркмөнстан, Өзбекстан, Пакистан, Кытай, Иран, Индия менен чектешет. Аталган өлкөлөрдүн баары туруксуз радикалдуу ислам мамлекети менен коңшулуктун айынан коопсуздуктун төмөндөшүнө дуушар болушат. Кыязы, Вашингтонго ушул эле зарыл болгондой. Бирок Пентагон Борбор Азия өлкөлөрүнөн "кошумча аэродром" издегени Афганистандан чыгуу аргасыз чара экенин айгинелейт.

Афган ислам республикасынын Америкага ыктаган экс-президенти Хамид Карзай 21-июнда Associated Press маалымат агенттигине берген маегинде АКШ жана НАТО Афганистанда жеңилгенин ачык эле айтты. "Эл аралык коомчулук бул жакка 20 жыл оболу экстремизм менен күрөшүү жана туруктуулукту камсыз кылуу үчүн так бир максат менен келген. Бирок бүгүнкү күндө экстремизм жетер чегине жетти, ал эми коалиция күчтөрү өлкөнү "уятка калтырып жана кырсыкка батырып" таштап кетүүдө", — деди мурдагы афган лидери.

20 жылдык согуштук аракеттери менен "Талибан"* иш жүзүндө АКШны элдешүүгө мажбурлады. Болду-болбоду талибдер бир өлкөдөгү бийликти багынтуу менен тынч отуруп калышпайт. "Ислам эмирлиги" долбоорунан баш тартыша электигин белгилей кетели. Өлкөдө бүлгүн салуучу бөлөк күчтөр да жок эмес, атап айтканда, "Аль Каида"*, ИМ*, андан сырткары да 30 чакты террордук топ бар.

Эске салсак, талибдер Афганистандагы бийликти 1996-жылы согуш ачуу менен басып алып, шарияттын эң катаал вариантын орнотушкан: эл алдында жазалоо (дарга асуу), мыйзамды кымындай бузгандардын колу-бутун кесүү эрежелери кирип, аялдар коомдук турмуштан толугу менен обочолонуп, кино, теле көрсөтүү, музыкага тыюу салынган.

Эркектер сакал коюп, аялдар чүмкөнүүгө мажбур, антпесе өлүмгө дуушар болушкан. Булардан тышкары, "Талибан"* "Аль-Каиданын"* чуулгандуу лидерлеринин бирин өздөрүнө алышкан. Беш жылдан кийин талибдерди АКШ жана НАТО күчтөрү сүрүп чыгарган.

Пентагондун жетекчиси Ллойд Остин Афганистандан чет өлкөлүк күчтөр чыгарылгандан эки жыл өтпөй өлкөдө "Аль-Каида"* таасирин калыптандырып, кайрадан АКШ жана анын союздаштары үчүн коркунуч жарата баштарын болжойт. Ошондо афган тарыхынын чейрек кылымдык цикли кайра кайталанышы ыктымал. Анан да "халифаттын" саясий, экономикалык жана аскердик туруктуулугу үчүн коңшу өлкөлөрдөн жаңы күчтөр жана каражаттар талап кылынары шексиз.

* – бир катар өлкөлөрдө ишмердигине тыюу салынган террордук уюмдар.

1016
Белгилер:
шарият, пункт, чек ара, Аскер, согуш, Талибан, Тажикстан, Афганистан
Тема боюнча
Эмнеге Пентагонго Борбор Азияда орун жок? Сереп
ЖМК: талибдер Тажикстан менен чектешкен аймакты басып алды

Коомдук транспортто, соода түйүндөрүндө бет кап тагынып жатасызбы?

0
(жаңыланган 16:05 25.06.2021)
0