Афганистандан качкындар. Архив

Тажикстан Афганистандан 100 миң качкын кабыл алууга даяр экенин айтууда

240
Учурда өлкө бийлиги эл аралык уюмдар менен биргеликте республиканын качкындар менен иштөө потенциалын иликтеп жатканы маалымдалды.

БИШКЕК, 24-июл. — Sputnik. Тажикстан Афганистандан 100 миң качкынды кабыл алууга даяр. Бул тууралуу Өзгөчө кырдаалдар комитетинин жетекчисинин орун басары Эмомали Иброхимзодага шилтеме берип Sputnik Тажикстан агенттиги жазды.

"Тажикстандын Афганистан менен чектешкен аймактарындагы аскер полигондоруна 100 миңдей качкынды кабыл алып, жайгаштырса болот. Зарылдык болсо андан дагы көп кишини киргизүүгө мүмкүндүк бар. Учурда өлкө бийлиги эл аралык уюмдар менен биргеликте республиканын качкындар менен иштөө потенциалын иликтеп жатат", — деди Иброхимзода.

Эске салсак, Афганистандан НАТО күчтөрү акырындык менен чыгып кетип жатат. Мындан улам бир катар өлкөлөрдө тыюу салынган террордук уюм деп эсептелген "Талибан" өкмөттүк күчтөр менен тирешүүдө.

Буга чейин Афганистанда жашаган 347 этникалык кыргыз талибдерден качып Тажикстандын аймагына киргени маалым болгон. Чек араны кесип өтүүдө эки наристе чарчап калган. Бир нече күндөн кийин тажик тараптын Улуттук коопсуздук кызматы Афганистандын өкмөтү этникалык кыргыздардын жеке коопсуздугуна кепилдик бергенден кийин алар артка кайтарылганын билдирген. Качкындар Вахон уездинин Андемин аймагына төрт миң малы жана автоунаалары менен кайтышкан.

240
Белгилер:
Тажикстан, Афганистан, качкын, жардам
Тема:
Афган бийлиги менен талибдердин тиреши (229)
Тема боюнча
Афганистандагы согуш Борбордук Азияны көздөй "жылууда". Опкоолжуткан фактылар
Афганистан көйгөйү: борбор азиялыктарды азгыруу күчөп, баңгизат өндүрүшү рекорд койду
Казакстандык муз бийчиси Элизабет Турсынбаева. Архив

Кыргызга жээн Турсынбаеванын апасы кызы Казакстандын атынан чыкканына өкүнөрүн айтты

1313
(жаңыланган 15:34 26.09.2021)
Элизабет Турсынбаева белин оорутуп алган бойдон толугу менен калыбына келе албай чоң спорттон кетүүгө аргасыз болгонун жакында эле кабарлаган.

БИШКЕК, 26-сен. — Sputnik. Жаракатынан толугу менен сакая албай, жакында эле карьерасын жыйынтыктаган казакстандык муз бийчиси Элизабет Турсынбаеванын апасы Падишахан Султаналиева кызы Казакстандын атынан чыкканына өкүнүп жатканын айтты. Бул тууралуу анын "Матч ТВ" телеканалына берген маегине шилтеме кылып Sputnik Казакстан агенттиги жазды.

Эске салсак, Турсынбаева белин оорутуп алган бойдон толугу менен калыбына келе албай чоң спорттон кетүүгө аргасыз болгонун жакында эле кабарлаган.

Анын апасы муз тебүү спортунда бул өлкөдө жакшы көңүл бурулбасын айтып, үй-бүлөсү өкүнгөн катачылыктар тууралуу кеп кылды.

"Жолдошум экөөбүз кызыбыз өз мекенинин атынан чыксын дегенбиз. Экинчиден, бул нерсе негизги мелдештерге жетүүгө бир аз да болсо жеңилирээк болот деп ойлогонбуз. Бирок азыр чечмибиз үчүн өкүнүп турам. Биз муз тебүү спорту жок мамлекеттин атынан чыгуу канчалык оор экенин билген эмеспиз, тозок экен. Өзүбүздүн судьялар, колдоо деген жок", — деди Султаналиева.

Ал ири державалар өз спортчуларына аска-зоо болуп, судьялар менен иштеше турганын кошумчалады.

"Эгер неберелерим бул спортту тандаса, Россиянын гана атынан чыккыла деп айтам. Албетте, Казакстанда кырдаал өзгөрбөсө. Бул менин жеке пикирим", — деди ал.

Элизабет Турсынбаева Москвада туулган, 2015-жылы АКШнын Солт-Лейк-Сити шаарындагы мелдеште экинчи орунду, 2016-жылы Жаштар арасындагы II олимпиадалык оюнда жана 2017-жылы Кышкы Азия оюндарында үчүнчү орунду ээлеген. 2019-жылы дүйнөнүн вице-чемпиону болгон. Анда муз бийчиси аялдар арасында тарыхта биринчи жолу сальхов секиригин жасап төрт жолу айланган.

Белгилей кетсек, Турсынбаеванын апасы Падишахан Султаналиева — Кыргызстандын Аксы районунда туулуп-өскөн кыргыз кызы. Анын буга чейин Sputnik агенттигине айтып бергенине караганда, мектепти аяктаары менен Москвага барып, МГУнун экономика факультетинде билим алган. Жолдошу казакстандык.

1313
Белгилер:
Элизабет Турсынбаева, көркөмдөп муз тебүү, Казакстан, спорт
Тема боюнча
Башка мамлекеттин таламын талашкан кыргыз балдары
Курал. Архив

Бүйүр кызыткан "Корд-М". Россиялык снайперлер Тажикстандын тоолорунда машыгууда

159
Афган чек арасынан анча ыраак эмес Ляур тоо полигонунда Тажикстандагы россиялык аскердик базанын көзгө атарлары ири калибрдеги АСВК-М "Корд-М" винтовкасынан ыраак аралыктан ок атып көрүштү.

Адистердин даярдык деңгээли жана жаңы куралдын мүнөздөмөлөрү түштүк багыттагы татаал жагдай жана потенциалдуу коркунуч шарттарына толугу менен жооп берет. Аскерий баяндамачы Александр Хроленко аталган куралдын өзгөчөлүктөрүн санап, чет элдик аналогдору менен салыштырып, ошондой эле Тажикстандагы россиялык аскердик базанын бекемделишине да токтолгон.

Тажикстандагы 201-россиялык аскердик базанын көзгө атарлары полигондо жакында эле берилген ири калибрдеги АСВК-М "Корд-М" винтовкаларынан 2 000 метрге чейинки аралыктан атып көрүштү.

Өз-өзүнчө жана топтошкон буталарды жок кылуу, шайын оодарып жана басуу тапшырмалары ар кыл аралыктан снайпердик шериктер менен аткарылды. Аларды утурлай көзгө атарлар негизги жана жалган позициялардан даярдык жана жашыруун аракет этүүнү үйрөнүп, чалгын жабдууларынын жардамы менен ок атуу үчүн маалыматтарды аныкташты.

Полигондордогу окууларда адистер кыйла кыйын шарттарда тактиканы жана жеке чеберчилигин өрчүтүшөт. "Душмандын" колоннасы тийиштүү деңгээлде жакындаганда көзгө атарлар ыкчам түрдө согушкерлердин автосооттолгон техникасынын негизги агрегаттарын (кыймылдаткычтарын) иштен чыгарып, андан соң командалык курамын жок кылууга тийиш.

Байкоо салуунун, мээлөөнүн күндүзгү жана түнкү жабдууларын пайдаланууга, жердин рельефин эсепке алуу менен жайгашкан жерин жашыруу жана тымызын жылууга айрыкча көңүл бурулат. 12,7 мм калибрдеги "Корд-М" ири көлөмдүү винтовка менен жылуу оңой-олтоң иш эмес экенин белгилей кетели.

Полигондогу интенсивдүү көнүгүүлөр Борбор Азия үчүн өзгөчө маанилүү. Анткени АКШ жана НАТОнун күчтөрү Афганистандан чыгарылгандан бери чөлкөмдө эл аралык террордук уюмдардын активдешүүсү байкалат.

Россиялык Борбордук аскердик округдун (Тажикстандагы россиялык аскердик база да анын курамында) күчтөрүнүн командачысы Александр Лапин "талибдер Афганистандагы бийликти басып алган убакта ИМ* позициясын жана башка эл аралык террордук уюмдардын күчтөнүшү катуу кооптондурат" деди.

Борбор Азия өлкөлөрүнүн аталган республика менен чектешкен райондоруна жайылуу коркунучу күндөн-күнгө күчөп барат. Россиялык көзгө атарлар жана 201-россиялык аскердик базасынын башка адистери Пянж дайрасынын оң жээгинде, Тоолуу Бадахшан жана башка кооптуу аймактарда согушкерлердин мизин кайтарууга камынууда.

Бутасын ыраактан "жайлайт"

Россиянын Ковров шаарындагы конструкторлор тарабынан жасалган АСВК-М "Корд-М" – РФтин Куралдуу күчтөрүнө кабыл алынган эң узак аралыкка багытталган снайпердик жана дүйнөдөгү эң мыкты винтовкалардын бири.

12,7 калибрдеги күчтүү патрону 2 чакырымга чейинки аралыктан бутасын жок кыла алат, ошону менен бирге эле кадимки куралдан атылган ок көзгө атарга жете албайт. "Корд-М" винтовкасы душмандын сооттолгон техникасын, ар кандай техникалык (байланыш) каражаттарын жана октон коргоочу күрмө кийген күчтөрүн жок кылууга ылайыкталган. Мындан тышкары, бул куралдан атылган ок бетон жана кыштан тургузулган дубалдарды да тешип өтөт. Касташкан тараптын көзгө атарлары менен майнаптуу күрөш жүргүзүп, маанилүү аймактарды жана ошондой эле жээкти майда аскердик кемелерден коргой алат.

Патронсуз жана оптикалык (түнкү) мээлегичи жок "Корд-М" 10 килограммдын тегерегиндеги салмакта (абдан маанилүү мүнөздөмө), ок атар маалдагы узундугу – 1420 мм (стволдун узундугу – 1000 мм) түзөт.

Сыртынан караганда армиялык снайпердик винтовка Экинчи дүйнөлүк согуш убагындагы танкага каршы куралга окшоп кетет. Технологиялык жактан 21-кылымдын бул табылгасы – революциялык беш заряддуу курал. Россиянын Куралдуу күчтөрү аталган винтовка менен 2013-жылы куралданган, "Ратник" жабдуусуна интеграцияланган. Ок атуу үчүн 12,7×108 мм калибрдеги снайпердик патрондор пайдаланылат.

Мээлөө ыраактыгы – 2000 метрге (дүйнөлүк рекорд) чейин. Ок атуу ыкчамдыгы – мүнөтүнө 10 ирет, 1000 мм узун стволдун ресурсу – 5000ге чейин ок атат. Кундагы майда тешиктүү материалдан жасалган амортизатор менен жабылган, бул көзгө атарга эч кыйналбастан ондогон ирет ок атууга мүмкүндүк берет.

Алыстан ок атуучу жана салмагы жагынан россиялык винтовка чет өлкөлүк аналогдорунан бир топ айырмаланат. Америкалык Barrett фирмасынын 12,7 мм калибрдеги айтылуу M82 винтовкасынын салмагы – 13 килограммга чукул (акыркыларынан Barrett ХМ500 – 11,8 к). Британиялык Accuracy International фирмасынын AS50 снайпердик винтовкасы 14,1 килограммдык салмакта. М82 жана ХМ500 1100 метрден бир аз алысыраак аралыктан мээлей алса, AS500 жана AW50 мындай көрсөткүчү – 1500 метрди түзөт. Салмагы жана мээлөө ыраактыгы көзгө атар же атайын багыттагы күчтөр үчүн абдан маанилүү.

Чеп дагы бекемделет

Тажикстандагы россиялык аскердик база акыркы үлгүдөгү бул снайпердик винтовкалар менен гана жабдылган жок. Афганистандагы курч кырдаалдан улам 201-россиялык аскердик база бир топ сандагы заманбап курал жана аскердик техникага ээ болду. Анын ичинде – огнеметтор, лазер менен мээлей турган танкага каршы "Корнет" ракеталык комплекстери, ташып жүрүүчү "Верба" зениттик ракеталык комплекстери, Калашников автоматтары, ошондой эле БМП-2 пехоталык 17 аскердик машина менен жабдылды.

Пехотанын БМП-2М аскердик машинасы замбирек (30 мм) жана 7,62 миллиметрлик пулемету бар ПКТМ менен жабдылган. Штаттык 2А42 замбиреги жана кошоктолгон пулемету менен катар эле 300 ирет ок атуучу топтому бар 30 миллиметрлик автоматтык гранатомет жана танкага каршы "Корнет" ракеталык комплексин орнотуу да каралган. Күч жагынан далайды караандатпас БМП-2М каалаган маалда майнаптуу пайдаланылат.

Жакында Тажикстандагы россиялык аскердик бөлүктөр дагы 30 даана Т-72Б3М заманбап танкалары менен бекемделет. Алар бекем сотттолгон, жакшыртылган баллистикалык курал, тепловизорлуу "Сосна – У" панорамалык мээлегич, "Акведук" байланыш тутуму жана жаңы кыймылдаткыч менен жабдылган.

Быйыл аталган россиялык аскердик база мыктыланган аскердик мүнөздөмөлөрү бар дагы жүз сооттолгон техника бирдиги менен толукталат.

Тажикстандагы бул россиялык базанын медициналык мүмкүнчүлүктөрү да артып, жакын арада жаңы талаа госпиталдары, медициналык жана адистештирилген автомобилдик техника келет. Зарыл учурда аскердик медиктер жергиликтүү калкка да, афган качкындарына да көмөк көрсөтө алат.

РФтин тышкы иштер министринин орун басары Андрей Руденко 20-сентябрда Москва афган аймагынан "соккон" коркунучтун күч алышынан улам ЖККУнун алкагында жана эки тараптуу негизде Тажикстандын коргоо дараметин чыңдоого жардамын улантарын тастыктаган.

Аскерий баяндамачы Александр Хроленконун Telegram каналына жазылыңыздар.

159
Белгилер:
Афганистан, Тажикстан, Россия, кооптуулук, машыгуу, Аскер, танк, ракета, курал
Тема боюнча
Украиналык армия – 2021: куралданышы жана даярдыгы
Х-95 гиперүндүү ракетасы: россиялык жаңы табылганын мүнөздөмөлөрү
Президент Садыр Жапаров. Архив

Жапаров экономикадагы өзгөчө кырдаал тууралуу мыйзам долбоорду ЖКга кайтарды

15
(жаңыланган 19:30 27.09.2021)
Мыйзам долбоору экономика жана финансы министри Акылбек Жапаров тарабынан демилгеленген. Бизнес коомчулугу документ эч кандай коомдук талкуусуз эле кабыл алынып жатканына нааразычылык билдирген.

БИШКЕК, 27-сен. — Sputnik. Өлкө башчы Садыр Жапаров "Экономиканын өзгөчө кырдаал чөйрөсүндө айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө" мыйзамды каршы пикири менен Жогорку Кеңешке кайра кайтарды. Бул тууралуу президенттин маалымат кызматы билдирди.

Мындай чечимдин кабыл алынышына эмне себеп болгону азырынча айтыла элек.

Экономикага чукул кырдаал киргизүү боюнча мыйзам долбоорун экономика жана финансы министри Акылбек Жапаров демилгелеген. Анын айтымында, бул сунуш пандемиянын Кыргызстандын экономикасына тийгизген терс таасиринен улам берилген. Министр өзгөчө кырдаал режими министрлер кабинетине салык ставкаларын жана салыктык администрациялоону өзгөртүүгө, ошондой эле зарыл болгон учурда бюджетти парламенттин уруксатысыз бөлүштүрүүгө мүмкүндүк берерин түшүндүргөн. Каникулга кетер алдында депутаттар долбоорду үч окууда жактырган.

Ишкерлер мыйзам долбоорунун демилгечилери бизнес коомчулугунун макулдугусуз эле президентке кол койдурууга аракет кылып жатканын белгилешти. Кээ бир эксперттердин пикиринде, эгер экономикага чукул кырдаал киргизилсе, мамлекеттик органдар бизнес объектилерин жабууга, ошондой эле бир миллион сом айып салууга мүмкүнчүлүк алышат. Бизнес коомчулугу президентти бул мыйзам долбооруна кол койбоого чакырат.

15
Белгилер:
экономика, мыйзам долбоору, президент, каршылык, пикир
Тема боюнча
Быйыл көмүрдүн баасы кандай болот? Кара алтындын наркына сереп
Арипов: жарым жылда инвестициянын көлөмү 95,4%га өстү
Баасы дагы өсүүдө. Өтүмдүү автоунаалар тууралуу инфографика