Москвадагы Манеж имаратындагы дүйнө чемпионатынын логотиби. Архивдик сүрөт

Уйкусуз түндөр алдыда... Футбол чемпионатынын тарыхынан майда-чүйдөсүнө чейин

10173
(жаңыланган 17:24 13.06.2018)
Кабыл Макешов
Россияда футбол боюнча дүйнө чемпионаты башталарына саналуу сааттар калды. Бул күндү өзгөчө футбол ышкыбоздору чыдамсыздана күткөнү талашсыз. Эми бир айга чукул уйкусуз түндөр алдыда турат. Дүйнө чемпионатындагы кызыктуу фактылар, алдыдагы мелдештер тууралуу спорттук баяндамачы, колумнист Кабыл Макешов учкай баяндайт.

14-июндан 15-июлга чейин өтчү мелдештер үчүн Россиянын Москва баштаган 11 шаарында 12 стадион камдалып, камылга шайма-шай көрүлдү. Москва шаарында ("Лужник жана "Спартак), Санкт-Петербург ("Санкт-Петербург" стадионунда), Калининград ("Калининград"), Казань ("Казань Арена"), Сочи ("Фишт"), Екатеринбург ("Екатеринбург Арена"), Ростов-на-Дону ("Ростов Арена"), Волгоград ("Волгоград Арена"), Нижний Новгород ("Нижний Новгород" стадиону), Саранск ("Мордовия Арена"), Самара ("Самара Арена"). 

  • Стадион Лужники в Москве
    Москва шаарындагы "Лужники" стадиону
    © Sputnik / Максим Блинов
  • Стадион Спартак
    Москва шаарындагы "Спартак" стадиону
    © Город-организатор Москва
  • Стадион Санкт-Петербург
    "Санкт-Петербург" стадиону
    © Город-организатор Санкт-Петербург
  • Стадион Калининград Арена
    "Калининград Арена" стадиону
    © Sputnik / Евгений Одиноков
  • Стадион Ростов Арена
    "Ростов Арена" стадиону
    © Sputnik / Илья Питалев
  • Вид на мост Миллениум и стадион Казань-Арена
    "Казань-Арена" стадиону
    © Sputnik /
  • Стадион Фишт в Сочи
    Сочидеги "Фишт" стадиону
    © Sputnik /
  • Екатеринбург Арена
    "Екатеринбург Арена" стадиону
    © Город-организатор Екатеринбург
  • Стадион Волгоград Арена
    "Волгоград Арена" стадиону
    © Sputnik / Рамиль Ситдиков
  • Стадион Нижний Новгород
    "Нижний Новгород" стадиону
    © Город-организатор Нижний Новгород
  • Вид на стадион Мордовия Арена со обзорной площадки на центральной площади Саранска
    "Мордовия Арена" стадиону
    © Sputnik /
  • Футбольный стадион «Самара Арена»
    "Самара Арена" стадиону
    © Sputnik / Юрий Стрелец
1 / 12
© Sputnik / Максим Блинов
Москва шаарындагы "Лужники" стадиону

Дымагы күчтүү атаандаштар

"А" тобунда: Россия, Сауд Аравия, Египет, Уругвай

"В" тобунда: Испания, Португалия, Иран, Марокко

"C" тобунда: Франция, Перу, Дания, Австралия

"D" тобунда: Аргентина, Хорватия, Исландия, Нигерия

"F" тобунда: Германия, Мексика, Швеция, Түштүк Корея

"G" тобунда: Англия, Бельгия, Тунис, Панама

"Е" тобунда: Бразилия, Швейцария, Коста-Рика, Сербия

"H" тобунда: Польша, Колумбия, Сенегал, Япония 

Официальная жеребьевка чемпионата мира по футболу 2018
© Sputnik / Александр Вильф
Футбол боюнча дүйнөлүк чемпионаттагы командалардын каршылаштары

"А" тайпасында талаа ээлери орустар менен дүйнөнүн эки жолку экс-чемпиону Уругвай жана Сауд Аравия командалары ойнойт. Ошондой эле мыктыларды тандоо элегинен өтүп, тайпалык оюндарга 1934-жылы, анан 1990-жылдары гана чыккан Египет да бар. Ошон үчүн көпчүлүк Россияга ийгилик жылмайышы мүмкүн деп турат. Акыркы жылдары дурустап оюн көрсөтө албай, күйөрмандарынан тил угуп келген орус футболчулары үчүн чемпионатты өткөрүп жатканына байланыштуу иргеп алуу мелдештерине катышпай токтоосуз эле тайпага кошулганы да чоң олжо болду. Ушуларды эске алганда Россия чейрек финалга жетип калышы ыктымал. Бирок финалга чыгышы күмөн.

Кызыгы, 1964, 2008, 2012-жылдары Европа чемпионатын, дүйнөлүктү бир ирет уткан Испания "B" тайпасына туш болду. Атаандашы ким болорун уккан португалиялыктардын шаабайы сууй түшкөндөй болду. Чынында Европанын учурдагы чемпиону португалдар деле оңой жоо эмес. Португалияга каршы ойной турган испандардын деле жүрөгү болкулдап турган учур. Ошол эле маалда көп учурда тандоо турунан өтпөгөн, өтсө да тайпадан суурула албаган Иран менен Мароккону футбол күйөрмандары европалык фавориттерге тең ата көрбөй турушат.

Дүйнө чемпионатына жөндөн жөн эле кошулуп калган команда жок. Баары тандоо мелдештерден иргелген күчтүү топтор. Футболдо күтүүсүз нерселер да болушу ыктымал. Ошентсе да башкы фаворит Франция менен дүйнөнүн төрт жолку чемпиону Германия болот деп божомолдогондор арбын. Себеби, француздар өз тайпасынан оңой чыкчудай көрүнөт.

Ал эми тайпалардан "F" тобунда өтө күчтүү командалар топтолуп калгандай. Ага дүйнөнүн төрт жолку, ушу таптагы да чемпиону Германия, 1990-жылдардан бери 1/8 финалга жетип жүргөн Мексика, акыркы эки чемпионатта тең тайпага илинбей калган Швеция, Азиядагы бирден бир белгилүү жана күчтүү команда Түштүк Корея кирди.

Бул ирет "G" тобундагы Англиядан үмүттөнүп турган күйөрмандар да арбын. Эң кызыктуу оюн көрсөтүүчү тайпа англиялыктардыкы болот окшойт. Анткени акыркы сегиз жылда англичандар жакшы жыйынтык көрсөтүшкөн жок. Ошондуктан бул ирет алар бар күчүн салып, өзүн көрсөтүшөт. Бельгиялыктар да оңой жоо эмес. Бул тайпадаг Тунис менен Панама бар. Африкалыктар 1978, 1998-жылдары гана дүйнө чемпионатына катыша алса, Борбордук Америкадагы Панама үчүн Россиядагы оюн дебют болмокчу.

Арманда калгандар

Бул жолу чемпионатка бара албай утулуп калган командалар арасында дүйнөнүн төрт жолку чемпиону Италия бар. Алардын күйөрмандары да ичтери күйүп, арманда калышты. Алардан сырткары Греция, Ираландия, Гондурас, Нидерландия,Чехия жана Украина дагы чемпионатка катышпай, арманда калышты. Ошондой эле Чили, АКШ, Австрия, Түркия сыяктуу футболу өнүккөн өлкөлөр тайпалык оюндарга да илинбей калышкан. 

Главный тренер сборной Италии по футболу Джампьеро Вентура и футболисты сборной Италии после матча с Швецией за путевку на чемпионат мира-2018
© REUTERS / MAX ROSSI
Бул жолу чемпионатка бара албай утулуп калган командалар арасында дүйнөнүн төрт жолку чемпиону Италия бар

Кызыктуу фактылар:

Турнирдин расмий талисманы катары Забивака аттуу карышкыр тандалган

Турнирди өткөрүү үчүн $11 миллиард акча сарпталат экен

Божомол боюнча оюн көрүү үчүн 1 миллион адам келээри күтүлүүдө

Коопсуздук үчүн 510 миллион доллар каражат жумшалып жатат

Сыналгы аркылуу биринчиликтин матчтарын 3 миллиард адам көрөт

Ростов-на-Дону шаарында турнир үчүн атайын аэропорт курулду. 

Волк стал официальным талисманом Чемпионата мира по футболу 2018 года, который будет проходить в России. Кроме Волка, на звание талисмана ЧМ-2018 претендовали Кот и Амурский Тигр. На фото: официальный талисман чемпионата мира по футболу 2018 года Волк Забивака, заместитель председателя правительства РФ Виталий Мутко, телеведущий Иван Ургант и футболист Роналдо (слева направо) на презентации официального талисмана чемпионата мира по футболу 2018 года в программе Вечерний Ургант.
© Фото / Оргкомитет "Россия-2018"
Турнирдин расмий талисманы катары Забивака аттуу карышкыр тандалган

Дүйнө чемпионатынын кыскача тарыхы

1904-жылдын 21-майында Франциянын борбору Парижде Голландия, Бельгия, Швеция, Швейцария жана Испаниянын футбол адистери чогулуп, Эл аралык футбол федерациясын (FIFA) негиздеген. Ал кездерде футбол оюну олимпиада оюндарынын алкагында гана ойнотулуп келген.

Учактан түшүп жаткан Кыргызстандын президенти Сооронбай Жээнбеков. Архив
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Биринчи дүйнөлүк мелдеш 1930-жылы Уругвайда өтүп, финалдык таймашка талаанын кожоюндары Аргентина менен чыккан. Жыйынтыгында Уругвай Аргентинаны 4:2 эсебинде утуп, дүйнөнүн футбол боюнча эң алгачкы чемпиону аталат.

1938-жылкы чемпионат Францияда өтүп, Италиянын утушу менен аяктаган. Ушул жылдары Европада саясий кырдаал курчуп, фашисттик Германиянын континентте жүргүзгөн согуш саясаты футбол дүйнөсүнө терс таасирин тийгизип, спорт күйөрмандары 12 жыл бою футбол боюнча дүйнө чемпионатына күбө боло алышкан эмес.

Экинчи дүйнөлүк согуш аяктагандан кийин FIFA чемпионатты кайра жандантып, 1950-жылы дүйнө мелдеши Бразилияда өткөн. Чечүүчү беттеште Бразилия Уругвай менен ойноп? ага 1:2 эсебинде утулуп, Уругвай дүйнөнүн мыктысынын мыктысы экенин дагы бир жолу далилдеген.

1966-жылы Англиядагы чемпионатта талаа ээси финалда Германия менен беттешип, 4:2 эсебинде атаандашын жер караткан.

2002-жылдагы Түштүк Корея менен Японияда өткөн биринчилик футбол тарыхындагы эң кызыктуу чемпионаттын бирине айланды. Анткени мындай даражадагы турнир Азия континентинде биринчи жолу өтүп, сенсацияга мол болгон.

Бразилия дүйнө чемпиондугун беш ирет багындырып, учурда көч башында. Германия менен Италия төрт жолу, Аргентина менен Уругвай эки жолу чемпион болсо, Франция, Испания жана Англия бир жолу дүйнө чемпиону аталышкан.

Футбол чемпионатынын тарыхында оюнчулар дагы баш тартып, келбей койгон учурлар болгон

1934-жылдагы чемпионат Италияда өтүп, уругвайлыктар чемпионатка баруудан баш тарткан. 1938-жылы кайра эле Уругвай курама командасы мелдешке келүүдөн баш тартат. Бул жолу дагы чемпионат Европа аймагында, тагыраагы Францияда өтүп жаткан.Уругвайды колдоп чыккан Аргентина болуп, алар дагы мелдешке барбай турганын, Европада эки жолу катарынан чемпионат өтүп жатканына нааразы экенин айтты.

1958-жылдагы дүйнөлүк чемпионаттын алдындагы тандоо оюндары олуттуу маселеге айланган. Тандоо оюндарына Израилдин курама командасын дагы катышууга уруксат беришкен. Ал учурда Израиль Азия аймагындагы команда катары каралып, тандоо оюндарында Азия жана Африканын улуттук курама командалары менен беттештерди өткөрүүсү керек эле. Бирок Түркия, Индонезия, Египет жана Судан саясий маселеден улам Израиль менен беттеш өткөрүүдөн баш тарткан.

1966-жылы Англияда өткөн футбол боюнча дүйнөлүк чемпионатка катышуудан бүтүндөй бир континент Африка өлкөлөрү баш тартып, бойкот жарыялашкан.

Кансыз согуштун күчөп турган жылдарда Германияда өткөн чемпионатка СССР катышкан эмес. Тандоо оюндарында СССР Чили курама командасы менен беттешүүдөн баш тарткан. Андан бир жыл мурун 1973-жылы төңкөрүш жолу менен Чилинин жетекчилигине Аугусто Пиночет келген. Беттеш өтө турган "Сантьяго" стадионунда солчул кыймылдын активисттери өлтүрүлгөндүктөн СССР саясатка байланыштуу ойноодон баш тарткан.

10173
Белгилер:
тарых, команда, факты, Спорт, футбол боюнча дүйнө чемпионаты, Россия
Тема:
Россиядагы футбол боюнча дүйнө чемпионаты (112)
Тема боюнча
Футбол боюнча дүйнө чемпионаты: элчилик күчөтүлгөн чаралар боюнча маалымат таратты
Футбол чемпионаты учурунда Россия шаарларында КР жарандары үчүн штаб иштейт
Пикирлер