Хорватия курама команданын футболчулары. Архивдик сүрөт

20 жыл мурдагы өч, Хорватиянын өкүтү, Франциянын доору. Чемпионаттан кийинки ой

(жаңыланган 17:22 23.07.2018)
Ошентип, бир айлык уйкусуз түндөр артта калып, Россиядагы футбол боюнча дүйнө чемпионаты аяктады. Бул ирет дагы футбол керемети жер шарында далайды кайгыртып, көбүн кубанычка бөлөдү. Россиянын 11 шаарына дүйнө жүзүнөн күйөрмандар агылып келип, орустардын меймандостугуна, кең пейилине ыраазы болуп кетишти.

Баш байге үчүн 15-июлда финалда Москвада Хорватия Франция менен чыныгы атаандаштыкты көрсөткөнү менен дүйнө Кубогун алдырып, арманда калды. Француздар 1998-жылдагы ийгилигин кайталап 20 жылдан кийин экинчи ирет дүйнө чемпиону аталды. 19 жаштагы Килиан Мбаппе Франциянын футбол жылдыздарынын бири катары таанылды. Бул дүйнө чемпионатынын таасири, жыйынтыктары тууралуу спорттук баяндамачы, колумнист Кабыл Макешов баяндап бермекчи.

Баш байге үчүн Хорватия менен Франциянын ортосунда кыл чайнашкан кармаш болду. Эки команда эски атаандаштардан эле. Мындан 20 жыл илгери 1998-жылы Францияда өткөн дүйнө чемпионатында плей-оффто Румынияны 1:0 эсебинде, чейрек финалда Германияны 3:0 эсебинде утуп, жарым финалда талаа ээлери француздарга 2:1 эсебинде утулуп, баш байгеге талапкер болбой, анда да арманда калган. Ошондой болсо дагы ындыны өчпөй, эгемен Хорватиянын тарыхында алгач ирет коло байгелүү болуп, III орун үчүн беттешүүдө Голландияны 2:1 эсебинде жеңип, үйүнө коло медаль тагынып кайткан.

20 жыл мурдагы өч алынбай калды…

Сборная Франции стала чемпионом мира по футболу, обыграв Хорватию со счетом 4:2. Французы становится чемпионом мира второй раз. В 1998-м году она впервые стала лучшей на мундиале
© REUTERS / KAI PFAFFENBACH
Россияда өткөн футбол боюнча дүйнө биринчилигинде Франция чемпион болду
Эми ошол 20 жыл мурдагы өчүн француздардан алууга абдан аракет кылды. Бул ирет да француздар дүйнөдөгү мыкты команда экенин далилдей алышты. Бирок, 4 миллиондон ашуун калкы бар, спортко дилгир Хорватиянын аракетине жогору баа бериш керек. Себеби, эгемендүүлүк алганына 20 жылдан ашуун убакыттын ичинде эле, алар Европадагы мыкты командалардын сабына кошулду. Россиядагы дүйнө чемпионатына жолдомо алуу да кыйынга турду.

2018-жылкы дүйнө чемпионатына мыктыларды тандоо турниринде хорваттар Европадагы футболу өнүккөн Украина, Түркия, Финляндия, Исландия жана Косово өлкөлөрүнөн арбын упай топтоо менен, Грецияны утуп алуу менен дүйнө чемпионатына жолун ачты. Ал эми Россиядагы финалдык бөлүктө хорваттар "Д" тайпасында дүйнөнүн эки жолку чемпиону Аргентина, Исландия жана Нигерия командаларын ишенимдүү утуп, 9 упай менен лидер болду. Плей-оффтогу Дания менен болгон окуя чейрек финалда дагы кайталанды. Чейрек финалда жалпы Россия сүрөөнгө алып турган оюн ээлери менен негизги жана кошумча убакыттарда 2:2 эсебинде тең чыгып, пенальти тебүүдөн гана россиялыктар жыдып, жарым финалга чыкпай арманда калганы тарыхый окуя болду. Бул ирет да хорватиялыктардын жылдызы жанып, даниялыктарды пенальтиде уткандай, россиялыктарга жеңилүү ызасын тарттырды. Бул оюнга жалпы футбол күйөрмандары да ыраазы болуп, россиялыктарга да жогору баа беришти. Натыйжада алакандай Хорватия жарым финалда футболдун мекени болгон дүйнө чемпону Англия менен мөрөй талашып, аларды да үйүнө кайтууга аргасыз кылды.

Жылдызы жанган Модрич

Футбол. ЧМ-2018. Хорватия - Нигерия
© Sputnik / Елена Руско
"Реал Мадрид" клубунун жарым коргоочусу Лука Модрич
Хорватиянын күйөрмандары команда капитаны 32 жаштагы арык чырай, Испаниянын "Реал Мадрид" клубунун жарым коргоочусу Лука Модрич баштаган футболчуларынын финалдык беттешүүдөгү аракеттерине жогору баа берди. Башты жерге салбай, 2022-жылы Катарда өтчү дүйнө чемпионатына азыртан даярдык көрүүсүн тилеп турушат. Франциялык футбол эксперти Жерар Улье да жылдызы жанган Лука Модричти борбордук бөлүктө оюнду мыкты уюштура билген чыгаан футболчу, коргонуу жана чабуул коюу тактикасын жакшы билген адис катары баалады.

Франция командасынын тумары — Килиан Мбаппе

Футбол. ЧМ-2018. Матч Франция - Перу
© Sputnik / Владимир Астапкович
Франция тандалма командасынын эң жаш чабуулчусу Килиан Мбаппе
Мындан 20 жыл илгери 1998-жылы 12-июль күнү футбол боюнча 16-дүйнө чемпионатында Франциянын курама командасы өз жеринде дүйнөнүн 5 жолку чемпиону болгон Бразилиянын командасы менен финалга чыгып 3:0 эсебинде утуп, жылдызы жанган эле. Эми минтип франциялыктар Россияда өткөн 21-дүйнө чемпионатынын чейрек финалында дүйнөнүн төрт жолку чемпиону Уругвай командасын, жарым финалда Бельгияны 1:0 эсебинде утуп, финалда Хорватияны 4:2 эсебинде жеңип, экинчи ирет баш байгенин ээси болду.

Бардык эл, улуттар кандайдыр жооптуу сапарга аттанаарда бир нерсени тумар тутуп, төлгө кылышат эмеспи. Мындай салттан француздар дагы четте калбай, бул сапар гезиттери да финалда Франция тандалма командасынын эң жаш чабуулчусу Килиан Мбаппени команданын "тумары" катары, төлгө кылышкан эле. Француздардын 19 жаштагы жигитти команданын тумары катары атап жаткандыгынын бир себеби, Франция өз жеринде футбол боюнча дүйнөнүн чемпиону болгон 1998-жылы 20-декабрда Бонди шаарында Мбаппе туулган. Футбол үчүн жаралгандай Килиан Мбаппе чеберчилиги менен таанылып, Россиядагы өтүп жаткан чемпионатта жакшы оюн көрсөтүп, финалдагы акыркы топту киргизгенине дүйнө калкы күбө болду. Маңдайы жарык, кара тору бул жигит финалда Францияга күч-кубат берип, экинчи алтын кубоктун ээси болуусуна өбөлгө болду дешип, француздар аны тумар катары кабыл алды.

15-июлда финалдык беттеште Килиан Мбаппе жана анын өнөктөштөрү дүйнө чемпионатынын алтын медалын татыктуу жеңип алды. Адистер жылдызы жанган бул баланын келечеги алдыда экенин айтышууда.

Ошентип, бир айлык спорт майрамы аяктады. Көптөрдүн эсинде Москвадагы ири стадиондогу чакалап төккөн нөшөр, жамгырда өтмө катар суу болуп, бирок футболчуларга, калыстарга, машыктыруучуларга сыйлык тапшырган президенттер, спортчулардын жаш баладай кубанган ирмемдери калды.

Бул мундиаль дүйнөгө жаңы ысымдарды тартуулады, бир нече футболчунун жылдызы жанды, бир топ мамлекеттердин лидерлерин дүйнөгө башка жагынан таанытты. Баса алардын арасында, Хорватиянын президенти, жакшынакай айым Колинда Грабар-Китарович болду.

Ал эми Россия оюнду татыктуу, жогорку деңгээлде өткөргөндүгү үчүн көптөрдүн жылуу пикирине арзыды. Ал эми жеңгендер да, жеңилүүнүн ызасын тарткан үлкөн командалар футбол боюнча дүйнөнүн келерки чемпионатына, Катардагы оюнга (2022-жыл) даярдыкты эмитен көрүү үчүн үйлөрүнө кайтты.

Автордун пикири редакциянын көз карашына дал келбей калышы мүмкүн.

Белгилер:
футбол, футбол боюнча дүйнө чемпионаты, Бельгия, Хорватия, Франция, Россия
Тема:
Россиядагы футбол боюнча дүйнө чемпионаты (112)
Тема боюнча
Футбол чемпионаты жогорку деңгээлде өттү! Дональд Трамп Путинди куттуктады
Россиядагы футбол чемпионатына 3 миллиондон ашуун адам барган
Эркиндик айкелинин дубалга тартылган сүрөтү. Архивдик сүрөт

АКШ санкциялары менен дүйнөгө болгон үстөмдүгүн кыйратууда

(жаңыланган 19:03 11.04.2021)
Батышта Россияга каршы санкциялар иши өз нугунда жүрүүдө: бири аларды иштеп чыгып киргизип жатса, башкалары жаңы санкциялардын кесепетин болушунча азыраак тартуунун жолун издөөдө.

Айрым учурда ролдору бири-бирине дал келбейт, башкача айтканда, адегенде чектөөлөр киргизилет. Кийин демилгечилер өздөрү ошол "саздан" чыга албай чабалактайт. Ал эми Россия элитасын улутташтыруудан технологиялык автономдуулукка дейре өзү пландагандай жаңы, бирок өз пайдасы үчүн бир өңчөй чараларды пайдаланат. Дал ушул жагдайга баам салган Ирина Алкснистин макаласы РИА Новости агенттигине жарыяланды.

Ушул тапта Вашингтон "Түндүк агым – 2" долбоорунун тагдыры боюнча сүйлөшүүлөрдү жетектей турган атайын өкүлдүн талапкерлиги аныкталат. Politico басылмасы америкалык Юстиция министрлиги курулуп жаткан газ түтүгүнө каршы кезектеги дагы эки санкцияны жактырганын жазып чыкты. Анын алкагындагы кара тизмеде газ түтүгүнүн курулушу жана кийинки пайдаланылышына жооп бере турган швейцариялык Nord Stream 2 AG компаниясы, анын жетекчиси Матиас Варниг да бар.

Чектөөлөрдүн долбоору келерки айда конгресстин кароосуна коюлуп, бекитилиши күтүлөт. Ачыгы бул так эмес, анткени газ түтүгүнө каршы жаңы чаралар боюнча акыркы чечим азырынча кабыл алына элек. Ал түздөн-түз сүйлөшүүлөргө жараша экени ачык. Бирок ал Россия менен эмес, Европа менен жүргүзүлмөкчү. Байдендин администрациясы үчүн башкы көйгөй дал ушунда. Конгрессте эки партиянын өкүлдөрү тең "Түндүк агым – 2" долбоорун эмне болсо да токтотууну талап кылып, ал эми Берлин айтканынан кайтпай газ түтүгүн коргоп көшөрүүдө. Сүйлөшүүлөрдүн натыйжасында Вашингтон стратегиялык объектисин коргогон Батыш Европанын бул маселеде жумшарышына үмүттөнөт. Анткен менен журналисттер улам эскертип тургандай, газ түтүгүнүн курулушу 96 пайызга аяктап калды.

Дээрлик бул менен катар эле Politico Bloomberg шайлоого кийлигишүү жана хакердик чабуулдар үчүн Россияны жазалоонун жаңы чараларынан баян салды. Кезектеги кара тизменин "Россиянын президенти Владимир Путинге жакын адамдар" менен толтуруудан тышкары, администрация "АКШда дипломатиялык вазийпаны жамынып иштеп жүргөн россиялык чалгынчыларды" өлкөдөн чыгаруу мүмкүнчүлүгүн кароодо. Ошентсе да Вашингтон үчүн анын "кыйыр таасирлери" да жок эмес. Жакында эле Россиянын АКШдагы элчиси Анатолий Антонов айткандай, Кошмо Штаттар РФ дипломаттарына каршы визалык согушту баштап, анын айынан эки миссия тең кызматкерлердин, анын ичинде техникалык адистердин тартыштыгына кабылууда. Анткен менен россиялык элчиликтин кызматкерлери бардык кыйынчылыктарга туруштук берүүдө.

Пандемия маалында видеоконференция кызматын көрсөтүп, иши өргө чыккан Zoom компаниясы Россия жана КМШ өлкөлөрүнүн мамлекеттик мекемелери жана компанияларын тейлөөгө тыюу салган. Бирок бир нече саат өткөн соң Zoom компаниясынын өкүлү "мамлекеттик, ошону менен бирге эле жаңы жана азыркы пайдалануучулар таратуучулар аркылуу эмес, сайт аркылуу түз кайрылып аккаунт сурай алышарын" тактаган. Компаниянын мындай кетенчиктегенин да түшүнүүгө болот, себеби былтыр россиялык мамлекеттик мекемелер, атап айтканда, жогорку окуу жайларына байланышкан кардарлары кыйла көп киреше алып келип турган. Эми алар жапырт жана шашылыш түрдө альтернативдик аянтчаларга кетүүдө.

Акыркы жылдары санкция темасы Россиянын ичиндеги процесстер да, эл аралык алакалар үчүн да кадыресе көрүнүшкө айланган. Глобалдык бир полярдуу дүйнөдө санкциялар – чындап эле азыркы тутумду бекемдөө инструменти.

Эң катаал чектөөлөр менен да жашоого болот, муну Иран да, Корея элдик-демократиялык республикасы тастыктап келет. Тек гана мунун куну чоң, калктын турмуш сапаты начарлайт, улуттук экономиканын жоготуулары көбөйөт, технологиялык жактан артта калат.

Санкциялар ал убакта өлкөнү заманбап өнүккөн цивилизациядан чийип салууну түшүндүргөн. Мейли бул жогорку технологиялык долбоорду ишке ашыруудагы кыйынчылык болсун, ал түгүл жөнөкөй эле жагдай, мисалы, SWIFT тутуму өчүрүлгөндүктөн жарандар дүкөндө да карта менен төлөй алышпайт. Жети жыл мурунку РФке каршы санкциялар да өлкөнү ушундай эле залалга батырган. Бирок бара-бара санкциялар батыш биримдигин да, АКШ үстөмдүк кылган жалпы дүйнөлүк тутумга да таасир этпей койбоду. Ал убакта өгөйлөнгөн өлкөлөрдү технологиялык жактан солгундатуу механизми болсо, азыр санкциялар, тескерисинче, алардын өнүгүшүнө өбөлгө болчу инструментке айланып отурат. Муну түшүнүп турса да, дүйнөдө Кошмо Штаттардын үстөмдүгүн кыйратып бүтүрсө да Вашингтондогулар бул кадамдан артка кайта албай турушат.

Белгилер:
экономика, КМШ, чектөө, санкциялар, Европа, АКШ, Россия
Тема боюнча
Батыш жаңы санкциялар менен темир көшөгөнү тартууда. Сереп
Климатты бетке кармап... АКШ кантип жашаш керектигин үйрөтүүгө өтчүдөй
Россиялык Белгород эксперименталдык субмаринасы. Архив

Россиялык "Посейдон" Тынч океанга карай камынууда

(жаңыланган 13:13 11.04.2021)
Тынч океандагы базалардын бири "Посейдондорду" ташуучунун дайымкы жайгашкан жайына айланмакчы. Ошону менен бирге эле суу түбүндөгү эксперименталдык кайык Дүйнөлүк океандын каалаган жеринде белгиленген милдеттерин аткара алат.

НАТОго мүчө-өлкөлөрдүн күчкө таянып Россия менен диалог куруу аракеттери мыйзам ченемдүү түрдө катуу каршылыктарга кабылат. Россиянын батыш чек араларына жакын жердеги АКШ армиясынын чагымчылдыктарынын күч алышы батыш, Кошмо Штаттардын тынч океандык чек араларына да чагылбай койбосу анык. Бул тууралуу РФтин "өнөктөштөрүнө" россиялык "Белгород" эксперименталдык субмаринасы жана "Посейдон" термоөзөктүк тутуму эскертип турарын белгилейт аскерий серепчи Александр Хроленко.

Жума ортосунда аскердик-өнөр жай комплексиндеги булактар деңиз учкучсуздарын ташуучу "Посейдон" – 09852 долбоорунун эксперименталдык "Белгород" суу түбүндөгү атомдук кайык сүзүүгө бет алганы турат (реактору кое берилген). Субмарина сентябрга чейин сыналып, океанда күзөт өтөйт. Шварттык сыноолору жүрүп, башкача айтканда кеменин курулуш сапаты, тетиктеринин топтоштурулушу жана жөнгө салынышы, жүк алдында энергетикалык орнотмосун, бышыктыгы жана коопсуздугу текшерилүүдө.

Тынч океандагы базалардын бири "Посейдондорду" ташуучунун дайымкы жайгашкан жайына айланмакчы. Ошону менен бирге эле суу түбүндөгү эксперименталдык кайык Дүйнөлүк океандын каалаган жеринде белгиленген милдеттерин аткара алат. 2027-жылга чейинки куралдануу боюнча мамлекеттик программасынын алкагында Россия ушундай үч субмарина курмакчы.

"Посейдон" тутумун иштеп чыгуу тууралуу РФ президенти Владимир Путин алгач ирет 2018-жылы айткан ("Белгород" сууга 2019-жылдын 23-апрелинде кое берилген). Буталарынын кеңири спектрин – болжолдуу душмандын абада ташуучу топтору, жээкти бекемдөө жана инфраструктурасы экенин белгилеген.

Мындай инструменттер менен Путин "тек полярдуу оюндун" эрежелерин өзгөртүүгө убада берген. АКШнын ошол туштагы расмий өкүлдөрү "техникалык жактан жасалма жана укмуш" деп россиялык жаңы куралды ачык эле жактырышкан эмес. Бүгүн Кошмо Штаттардын Мамлекеттик департаменти континенттер аралык 2М39 "Посейдон" өзөктүк торпедасынын пайда болгонуна өзгөчө тынчсызданып туру.

Жалпысынан РФтин "өнөктөштөрүн" аталган мамлекеттин улам өнүгүп жана бекемдеп бараткан Аскердик-деңиз флоту чочулатат. Business Insider басылмасынын маалыматына таянсак, анын курамында 360 чакты кеме, анын ичинде 59 субмарина (баллистикалык ракеталуу суу түбүндөгү 12 крейсер) иштейт.

Өзгөчө мүнөздөмөлөрү

09852 долбоорундагы суу түбүндөгү "Белгород" көп буталуу атомдук кайыгы – үчүнчү муундагы 949А долбоорунун "Антейдин" эксперименталдык кайра жаралышы. Эске салсак, бул "Посейдон" тутуму үчүн атайын ыңгайлаштырылган. Ал эми эң башта "Антейлер" ракетага каршы коргонуучу "Гранит" ракеталарын ташуучусу эле.

"Посейдон" – ооздуктоонун абдан олуттуу инструменти. Өзөктүк энергетикалык орнотмосу бар стратегиялык континенттер аралык терең суудагы аппарат 10 миң чакырымга чейинки аралыкка 1000 метрлик тереңдикте сүзө алат. Сыноолор аталган системанын "укмуштай" мүнөздөмөлөрүн жана ыраак аралыкты багындыра аларын чындап эле тастыктады. Автономдуу "Посейдон" болжолдуу душмандын колундагы азыркы жана келечектеги субмарина, торпеда жана ракеталары жете алгыс тереңдик жана ылдамдыкта жүрөт. Океанда ушундай "торпеданын" изин табыш оңой эмес, жай ылдамдыкта дээрлик дабышсыз сүзөт. Автономдук башкаруу системасы кайыктарга каршы чектерди, коргонуунун бөлөк тутумдарын таап, басып өтүп, таамайлыгын кепилдөөгө мүмкүндүк берет.

Узундугу 24 метр, диаметри 1,6 метрлик өзөктүк кыймылдаткычтуу аппарат кадимки жана мегатонналык ок бөлүгү менен жабдылган. Мындай куралга Россия гана ээлик кылат, дүйнөдө эч бир өлкөнүн "Посейдондон" коргонуу каражаты жок.

Мурдараак АКШ башында турган жамааттык Батыш Чыгыш Европада ракетага каршы коргонуунун глобалдык тутумун түзүп НАТОну чыгышка карай кеңейтүү менен РФтин стратегиялык өзөктүк күчтөрүнүн дараметин жок кылууга тырышкан. Россиянын чек араларына жакын аймактарга сокку уруучу "Томагавк" жана орточо ыраактыктагы башка ракеталарды жайгаштыруу ниетин көздөгөн. "Посейдон" континенттер аралык тутуму РФтин "өнөктөштөрүнө" агрессор сөзсүз жазасын ала турган көп полярдуу дүйнөнүн катаал чындыгына кайтууга түртөт.

"Кыямат күндүн торпедасы" Америкалык стратегиялык командачылыкты (STRATCOM) 2019-жылдын февралындагы сыноолордун башында эле тынчсыздандыра баштаганы тегин жерден эместир. Конгресстеги угууларда STRATCOM жетекчиси Жон Хайтен "Посейдон" жаңы курал тутуму катары СНВ-3 келишиминдеги чектөөлөргө кирбестигин, ошондой эле Кошмо Штаттарда аналогу иштелип чыга электигин билдирген. Континенттер аралык учкучсуздардын штаттык ташуучусунун топтомун 098531 долбоорундагы "Хабаровск" суу түбүндөгү атомдук кайыгы ачат.

Субмаринанын негизги мүнөздөмөлөрү купуя сыр. Ачык булактардагы маалыматтарга караганда, кеме жапжаңы өзөктүк энергетикалык түзүлүш менен жабдылып, "Кыямат күндүн учкучсуз торпедаларынан" алты бирдикти бортунда ташый алат.

Сыйымдуулугу – 10 миң тоннанын тегерегинде, суу түбүндөгү ылдамдыгы – 32 узелге дейре, чөмүлүү тереңдиги – 500 метр, автономдуулугу – 120 сутка, экипажы 100 кишиден кем эмес. Субмаринанын корпусу жаңы "Борей" стратегиялык ракета ташуучуну эске салат.

Мында учкучсуз Түндүк жарым шардын каалаган бурчунан АКШнын жээктеги чийиндерине жете аларын эске алуу зарыл, бирок ал РФке каршы агрессия жанданган күндө гана колдонулат. Эске салсак, Кошмо Штаттар орто жана кыска аралыкка багытталган ракеталарды жок кылуу боюнча келишимден жок шылтоо менен чыгып, былтыр аскердик бюджетин 750 миллиард долларга чейин (бул сумма дүйнөнүн калган бүт өлкөлөрүнүн жалпы коргонуу чыгымдарына барабар) өстүргөн.

Россиянын көп буталуу океандык тутуму – көзү түз эмес "өнөктөштөрүнө" кулак кагыш, Чыгыш Европада Пентагондун жана НАТОнун сокку уруучу дараметинин кооптуу топтоштурулушуна ассиметриялык жообу болмокчу.

Белгилер:
экипаж, суу, Дүйнө, АКШ, Россия, ракета, курал-жарак
Тема боюнча
"Циркон" Россиянын жээктеринен батыш кемелерин "кубалады"
F-35 өзүн-өзү кыйратып... Келтирген зыяны — 2,5 млн. доллар
Бишкек шаарындагы эмен багы. Архив

Шаршембиге карата аба ырайы

Абанын температурасы жогорулаганына жана күтүлүп жаткан жаан-чачынга байланыштуу республиканын тоолуу райондорунда кар көчкү түшүү коркунучу бар.

БИШКЕК, 13-апр. — Sputnik. Шаршембиде күндүз өлкө аймагында жаан-чачын күтүлбөйт. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрге жетиши мүмкүн. Бул тууралуу Кыргызгидромет билдирди.

Абанын температурасы Чүй облусунда +19…+24, Талас жергесинде +18…+23, Ош, Жалал-Абад, Баткен аймактарында +20…+25, Ысык-Көл, Нарын өрөөндөрүндө +14…+19 градус жылуу болот.

Бишкек жана Ош шаарларында жаан-чачын болбойт. Күндүн табы борбордо +19…+24, Ош шаарында +23…+25 градус болору болжолдонду.

Белгилер:
Кыргызстан, аба ырайы
Тема боюнча
Кайра суук болбойбу? Бир жумага карата аба ырайы