Кыргызстандын желеги көтөргөн жоокерлер. Архив

Тоталитаризмден парламентаризмге... Эгемендиктин 27 жылдык сабагы

591
(жаңыланган 16:37 14.10.2018)
Чейрек кылымдан ашуун убакыттан бери белгиленип келе жаткан майрамдын тарых-таржымалы, турмуштан алган сабактар тууралуу колумнист Нуржигит Кадырбеков учкай кеп салды. Макаланын башы 31-августта жарыяланган.

Экинчи макала

Алмашкан бийлик

Оош-кыйыштуу экономикалык трансформация менен кошо Борбордук Азиянын башка өлкөлөрүнө салыштырмалуу чоң саясий өзгөрүүлөр, жараяндар да жүргөн. "Легендарлуу парламент" аталган ошондогу Жогорку Кеңеш болуп көрбөгөндөй ачык-айкын иштеген. Депутаттардын тарыхый чечимдерди кабыл алуудагы талаш-тартыштары мамлекеттик телеканал аркылуу түз көрсөтүлүп турган. Төлөгөн Касымбеков, Мар Байжиев, Казат Акматов, Төлөмүш Океев, Камбаралы Бобулов сыяктуу илимий жана чыгармачыл интеллигенциянын бүтүндөй бир плеядасы топтолгон мындай парламент андан бери курала элек.

Мурдагы партбосстор орундарын сактап калган Өзбекстан, Түркмөнстан, Казакстан жана Тажикстандан айырмаланып, Кыргызстанда бийлик алмашкан. 1990-жылдын 27-октябрында 46 жаштагы академик Аскар Акаев Жогорку Кеңеш тарабынан өлкөнүн тунгуч президенти болуп шайланган. 1991-жылы 12-октябрында Акаев жападан жалгыз талапкер болуп, тарыхтагы биринчи жолку бүткүл элдик президенттик шайлоодон да өткөн.

Демократия аралчасы

Активдүү мыйзам чыгаруу бийлиги, жаңы заманга зор үмүт байлаган элдин деми, ишеними, демократияны экспорттогон тышкы күчтөрдүн таасири, ошондой эле өзүнүн саясаттагы жаңычылдыгы себеп болуп академик ажобуз адегенде өз милдеттерине мыкты жоопкерчилик менен мамиле кылчу. Аксап-өксүп болсо да бир топ саясий-экономикалык реформаларды жүзөгө ашырган. Калкка жакын болчу. Жарандык коом өнүгүп, сөз эркиндиги күчүндө эле. Айрым куудулдар мамлекеттик сыналгы аркылуу, ал тургай өзүнүн көзүнчө да тунгуч президентти пародиялаган номерлерди жаратып турган.

Мындай абалды Борбордук Азиядагы башка бир да өлкөдө элестетүү мүмкүн эмес болчу. Кошуна мамлекеттер акырындап кайрадан авторитаризм жолоюна түшө баштаган. Ал эми Тажикастанда кандуу жарандык согуш апогейине жетип бараткан. Бул факторлор Кыргызстанды Борбордук Азиядагы "демократиянын аралчасы" катары тааныткан.

1993-жылы 5-майда Кыргыз Республикасынын Конституциясы кабыл алынган. Айрымдар бийликтин бардык бутактарынын чыныгы тең салмактуулугун камсыз кылган адилеттүү баш мыйзам ошол болгон деп эсептешет. Аскар Акаевич баш мыйзам кылымдар бою өзгөрбөгөндөй болуш керек деген маанидеги оюн айтканы менен, жаңы Конституциянын өмүрү огеле кыска болду. Бир жарым жыл өтпөй, 1994-жылдын 22-октябрында тарыхтагы биринчи референдум менен олуттуу өзгөрүүгө учурады. Бул тунгуч президенттин жеке бийлигин чыңдоого карай жасаган эң алгачкы кадамы эле…

Демократиядан диктатурага

Акаевдин либералдык саясаты, балким, узак мөөнөт үчүн туура жана керектүү болгондур. Бирок ошол учурдагы калктын экономикалык абалына терс таасирин тийгизбей койгон жок. Мурдагы жамааттык жана мамлекеттик чарба, мүлк сабаттуулук менен менчиктештирилип, бир абалдан экинчи абалга акырындап өтүп, көбөйүп, өнүкмөк турсун, талоонго учурагандай жок болгон. Бирок аларды сактап, иштеткен күндө деле СССРдин жалпы рыногунун ыдырашынан улам келген экономикалык каатчылыктан эч кайда качып кутулмак эмеспиз. Жаңы доорго, системага ыңгайлашуу жараяны сөзсүз кыйынчылыктар менен коштолору турган кеп. Муну түшүнө бербеген көпчүлүк турмуштун кыйындашына "башкарууну билбеген" президентти жана ал башында туруп түптөп, бара-бара массанын аң-сезиминде баш аламандыктын синоними катары кабылданып бараткан демократияны күнөөлөдү.

Ал аралыкта алтын иштетүү үчүн инвесторлорду тартуудагы коррупция тууралуу чыр чыгып, коомчулукта резонанс жаратып жаткан. Эгемендүү Кыргызстандын алгачкы премьер-министри Насирдин Исановдун сырдуу өлүмү ошол алтын чырына байланышып эсте калды. Булардын баары Аскар Акаевдин рейтингинин тез ылдыйлашына себеп болду. 1995-жылдын 24-декабрындагы президенттик шайлоодо Апсамат Масалиев жана Медеткан Шеримкулов менен ат салышууда орой бурмалоолорго барып, жасалма түрдө добуштардын 70 пайыздан ашыгын алуусун шарттаган деген пикирлер бар.

Балакеттин баары ушундан башталды. Калктын көзүн боёого болоруна көзү жеткен президенттин тегерегиндегилери кайра-кайра саясий трюктарды кайталоого маш болуп чыга келди. Конституцияга өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү боюнча 8 жыл ичинде 4 референдум өткөрүлдү. Ал конституциялык реформалардын бардыгы бир гана максатты — жеке адамдын — президенттин бийлигин чыңдоого багытталды. Натыйжада парламент кайсыл бир деңгээлде тизгинин тартып тура ала турган президент эч кимге ээ-жаа бербей турган хан болду да калды.

"Бийлик адамды бузат, чексиз бийлик чексиз бузат" дегендей бир мезгилдеги сабаттуу, академик, сылык-сыпаа ажобуз көз көрүнөө диктаторго айланды. Бул анын үй-бүлө мүчөлөрүнүн мамлекеттик чечимдерди кабыл алууга ээн-эркин аралашуусуна шарт жаратты. Саясий лексикондо "үй-бүлөлүк башкаруу" деген термин пайда болду. Мындай көрүнүштүн аягы 2005-жылдын башындагы шайлоодо Акаевдин эки баласы Айдар жана Берметтин бир учурда улуттук парламентке шайланышына чейин алып келди.

Баягы "демократиялык аралча" деген мүнөздөмө Кыргызстанга карата кер какшык иретинде айтыла баштады. Анткени кол бала соттордун, текшерүүчү органдардын колу менен гезиттер жана сыналгылар жабылган фактылар катталды. Замира Сыдыкова сыяктуу журналисттер, Топчубек Тургуналиев, Феликс Кулов, Азимбек Бекназаров сыяктуу саясатчылар темир тор аркасына ыргытылды. Ал сыяктуулардын таламын талашам деп окко учуп, ачкачылыктан каза тапкандар болду. Эл аралык уюмдардын баасында мамлекетибиз "жарым-жартылай эркин" өлкөлөрдүн катарынан "эркин эместердин" катарына шыпырылып түштү.

Аты бар заты жок демократия

Ооба, формалдуу түрдө Кыргызстанда демократиялык институттар сакталды. Шайлоолор өткөрүлүп, чоң маселелер элдик добуш берүүлөр-референдумдар аркылуу чечилип жатты. Бийлик болсо мыйзам чыгаруу, аткаруу жана сот бийликтерине бөлүнгөн.

Кыргыз Республикасынын Конституциясы. Архив
© Пресс-служба президента КР / Султан Досалиев
Анткен менен "кеп добуш бериште эмес, аларды кандай санашта" деген принцип менен өткөрүлгөндүктөн элдин шайлоо жана референдумдарга болгон ишеними жоголгон. "Эл" ар дайым "ашууда ат алмаштырбайт" деп президенттин талапкерлигин жана демилгелерин 70-90 пайыз менен "колдоп" таштачу. Ал эми Жогорку Кеңеш, ал кездеги белгилүү саясатчы Абыт Ибраимов айткандай "чөнтөк парламентке" айланса, өкмөт милдети бар, бирок укугу буталган, президент үчүн да, парламент үчүн да "муштамай кап" же орусча айтканда "мальчик для битья" болуп калган. Ири ката үчүн эл алдында жооп берерде президент өкмөт башчысын айыптап, садага чаап суудан кургак чыгып кетчү өнөкөт тапкан. Ал эми соттор баягы эле "телефон укугу" менен иштөөгө аргасыз эле. Бир гана президент укукка бай болгону менен жоопкерчилиги дээрлик жок болду. Бул факторлордун баары элдин бийликке, демократиялык институттарга карата болгон ишенимин сындырды.

Акаевдин 2000-жылы үчүнчү мөөнөткө шайлоого барышы, андан кийин 2003-жылы февралда референдум аркылуу бийлик мөөнөтүн узартып алышы президент тарабынан кетирилген эң чоң каталардан болду. Анткени мамлекет башчысы муну менен өзү сакталышына гарант болгон Конституцияны одоно бузду. Кыргыз атуулдарына мыйзамды сыйлабоонун өрнөгүн көрсөтүп берди. Кол бала мамлекеттик органдар жогортон келген буйрутмага ылайык баш мыйзамды каалагандай калчап, бир мамлекеттин Конституциясы эмес эле бир мекеменин регламентинин деңгээлине түшүрүп жиберди. Гезиттердин бирине чыккан Конституциялык соттун төрайымы Ч.Баекованын: "Конституция деле жомок экен, аягы баары бир жакшы бүтөт" деп баш мыйзамды окуп отурган шакаба сүрөтү (каррикатурасы) ошол кездеги жагдайды эң сонун сүрөттөгөн.

Үчүнчү мөөнөткө баруу менен тунгуч президент өзүнөн кийинки ажолорго да боло берет деген "прецедент" көрсөтүп берди. Эгер АКШнын биринчи президенти Жорж Вашингтон да "мен кетсем Америка кыйрап калат" деп "элдин суроосу боюнча" баш мыйзамды бузуп үчүнчү мөөнөткө барганда АКШнын азыркы тагдыры кандай болот эле деп ойлонбоду, аттиң. Эң өкүнүчтүүсү ушул болду.

Булардын бардыгы калк ичинде нааразылыктарды туудуруп, 2005-жылы 24-марттагы "Жоогазын ыңкылабына" алып келди. Акаевдин бийлиги, ошентип кулады.

Бийликке Курманбек Бакиев келди…

(Уландысы бар)

591
Белгилер:
президент, парламентаризм, Курманбек Бакиев, Аскар Акаев, Кыргызстан
Тема боюнча
Тоталитаризмден парламентаризмге… Эгемендиктин 27 жылдык сабагы
Сооронбай Жээнбеков: эркиндик эч качан белекке берилбейт
Медициналык маскачан кыздар Бишкектеги Чүй проспектинде бара жатат. Архив

Ушундай абалда калам деп ойлогон эмесмин. Карантинсиз күндөрдүн кадыры...

1170
(жаңыланган 12:41 24.05.2020)
Биздин колумнист Абдыкерим Муратов учурда баарыбыздын көкүрөктөгү нерсебизди дал өзүндөй баяндап бериптир. Чын эле буга чейин эшикке чыккан эки кадам, кучакташып көрүшүү, бет капсыз заман бакыт экенин билбептирбиз да.

...Ушундай күндө калабыз деп үч уктасам түшүмө кирген эмес: же согуш эмес, же абадан чабуул эмес, же табияттын кырсыгы эмес. Болгондо да бүт Жер шары, биздин ажайып планета бир оорунун жайылышынан улам кыйсыпыр түшүп жатып калды...

Неберелерим кезектешип бир жумада сөзсүз бир келип, балдар аянтчаларына, балдар кинолоруна, балдар оюн-зоок жайларына, парктарга, коомдук тамактануу жайларына барып турчубуз, жаратылышка чыгып сейилдеп келер элек... Неберелеримдин ар бирин "тай-тайлап", "бас-бастап" адегенде бир кадам, анан эки кадам, анан үч кадам... жылып отуруп аяк шилтегенге көндүрөр элем. Анан мага жеткенге корстон болуп кучактап калышчу. Өзүнчө турган кызымдын кызы – эң кичине неберемдин кантип басып калганын көрбөй калдым, бир күнү эле видео келиптир, неберем басып жүрөт... Дагы бир кызымдын кызы түштө коляска менен сыртка чыгарып ары-бери сүйрөбөсө уктачу эмес. Эми ал эшикти көрсөтпөй балконду көрсөтүп калыптыр, көрсө ата-энеси балконго "эшик" жасап бериптир... Дагы бир неберем аны-муну айтып чулдурап калыптыр...

Ушул наристелер ушул күндө калышы керек беле?! Ушундай ширин учурларына мен — чоң атасы, таятасы катары күбө өтпөй калышым керек беле?! Ошол неберелерим менен тынч күндөрдү, карантинсиз күндөрдү сагынып жатабыз, кайсы бир кезде ушул учурларды жомок кылып айтып каларбыз дейм... Ошентели, ылайым...

Үйдөн чыга албай, атамдай болгон агайым, улуу устатым Исак агай Бекбоевичтин мүрзөсүнө жарым ууч топурак сала албай калдым. Алтындай көргөн ардактуу инилерим Элмирбек Иманалиевдин, Зайырбек Ажыматовдун тажияларына тура алган жокмун. Инимдин кайненеси, көптөн бери ажал тооруп жаткан Апипа кудагыйымды төрт баласы менен бир гана машинага салып узатып кала бердик. Анын карасуулук бир туугандары да эжесин узатканы Ноокатка өтө албай кайтып кетишиптир. Карантинсиз күндөр болгондо "өлгөндүн өз зыйнаты бар" деп каада-салты менен, кылкылдаган көпчүлүктүн катышуусу менен коштошуп калбайт белек...

Карантинсиз күндөрдө адамды бул дүйнөдөн аркы дүйнөгө узатуунун баркын да билбей, ага-буга шылтап, өлүм зыйнатына да, өз алаканыбызга уучтап туруп топо салганга да барбай койчу экенбиз. Эми болсо үйдөн чыга албай, өлгөн жерге да бара албай, ошол күндөргө зар болуп отурабыз.

Карантин күндөрү тамак-аштын баркын билдик; китептерди кайра колго алып окуп кирдик; абдан көп чыгым болчу тойлорсуз эле, аштарсыз эле жашоого болорун түшүндүк; кыздар үйдөн тамак жасаганды, сайма сайганды үйрөндү; үй-бүлөлөр эртеден кечке, түндөн таңга чейин бир болуп, бир ойноого, бир уктоого, чогуу баарлашууга көндүк...

Бүт дүйнө чакан, өтө чакан бир кыштак экенин аңдадык, ошол кыштактын бир жерине доо кетсе, бүт айыл азапка малынарын түшүндүк...

Дал ушул пандемия дүйнө боюнча кыргызстандыктарды бириктирди, алардын Ала-Тоодо жоктоп алар Ата Журту бар экендигин көрсөттү. Дүйнөнүн ири учак жайларында, чек араларында, элчиликтердин алдында, дагы башка жерлерде Кыргызстан көзүнөн учуп, Кыргызстанга кетүүнү эңсегендерди көрүп, мамлекет деген канчалык баалуу экенин, канчалык керек экенин түшүндүк. Канча каражат коросо да Кыргызстан кыргызстандыктарды колдон келишинче алып келип жатат, ошол келгендер тууган жердин топурагын тепсеп түшкөндө бүт кайгыларын унутуп, тууган жердин демин сезишкендир.

Карантин карантинсиз күндөрдү сагынтты: жумушка барчу элек; базарга барчу элек; бул күндөрдө тоолорго чыкчу элек; көлгө жөнөп калчубуз; тойлорго барчу элек; бири-бирибиз менен баарлашып отурчу элек; балдарды ойнотчу элек; туулган айылга барып, тууган-урук менен учурашып, сурашып, жыргап кайтчу элек; театрга, киного, парктарга барчу элек; мечиттерге намазга барар элек, дагы башка-башка... Эркиндик... Карантинсиз күндөр кандай керемет эле... Эми ошонун баасы, баркы билинип атат... Ошол күндөрдү сагындык... Тезирээк келишин тилейли...

1170
Белгилер:
балкон, небере, мүрзө, өлүм, адам, карантин, пандемия, коронавирус, Кыргызстан
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Кызыбызды сагындык... COVID-19 менен күрөшкөн кызматкерлердин үй-бүлөсүнүн баяны
Гапар Айтиев атындагы көркөм сүрөт искусство музейи

Кайдан келгениңди унутпасаң кайда баратканыңды унутпайсың. Моюндагы аманат

552
Бүгүн Эл аралык музей күнү. Музейлер — бизге бай тарыхыбызды чагылтып берген күмүш күзгү, бабалар чыйыр салып, аталар улантып, азыркы күнгө жеткире курган улуу жолду таанытчу алтын ордо дейт колумнист Нуржигит Кадырбеков.

Музей аркылуу тээ илгери өткөн замандарга зыярат кылып, анын ичине сүңгүп, өзгөчөлүгүнө үңүлөсүң. Андагы экспонаттар, табылгалар, атайын жасалган композициялар өткөн доорлордун элестерин, оош-кыйыштуу окуяларын жаңыртып, бир жагынан кайдан келгенибиз тууралуу терең ойго чөмүлтсө, бир жагынан сыймыкка бөлөйт.

Кыргызстанда мамлекеттик, жеке, муниципалдык болуп бардыгы 117 музей бар. Анын 57си Маданият, маалымат жана туризм министрлигинин көзөмөлүндө. Негизинен мемориалдык, краеведдик, тарыхый, этнографиялык, археолого-архитектуралык, ачык асман астындагы жана көркөм-сүрөт тармактарына бөлүнүп иш алып барышат. Алардын элибиздин маданий-тарыхый мурасын сактап, кийинки муундагыларга табыштоодо жасап жаткан эмгеги эбегейсиз.

Өзгөчө ушул карантин шартында музей тармагынын каармандары кол куушуруп отуруп албай, эл-журт өз үйүнөн музейлердеги дөөлөттөр менен таанышкыдай чоң мээнет кылышты. Бөлүп-бөлүп видеого айлантып, социалдык тармактар аркылуу өз экспонаттарын калайманга сунуп жатышты. Албетте, мындай демилгелер үчүн кубанып да, сыймыктанып да турам. Бирок ушуларды кызыгып көргөндөр канча? Билим булагы катары бала тарбиялоодо колдонгондор көппү же азбы? Кеп мына ушунда! Кызыгып, талдап көрсөм, аттиң, бул жааттагы жагдай чеке жылытарлык эмес экен.

Болгону...

Атагы алыска кеткен "Сулайман-Тоо" музейинин бирин-бири улай чыккан көрсөтүүлөрүн эң көп дегенде 46 гана адам көрүптүр. "Манас" деп ураан чакырууга келгенде үнүбүздү аябаганыбыз менен "Манас эпосу" музейи ар бириңиздердин үйүңүздөрдө" деген тема коюп, Таластагы айтылуу Кыргыз улуттук "Манас Ордо" комплексинин баяндамачылары жасаган таанытым видеолоруна 134 гана адам назар салыптыр. КМШдагы эң абройлуу он музейдин катарына кирген Гапар Айтиев атындагы көркөм сүрөт искусство музейинин Facebook тармагындагы баракчасына болгону 3,5 миңдей гана адам катталыптыр. Андан тышкары, Курманжан Датка, Токтогул, Бурана, Токмок, Нарын, Ысык-Көл музейлери да онлайн форматта мыкты долбоорлорду жүзөгө ашырышты. Аларды көргөндөр, аттиң, мындан да аз.

Ошол эле мезгилде бүгүн дүң, эртең ким болору белгисиз корей жаштарынын BTS аттуу поп-группасынын клибин бир күн ичинде 4 миллиондой адам көрүптүр. Анын жок эле дегенде он миңдейи кыргыз жаштары болсо таңданбайм. Ал эми биздин маданиятыбызга, ийгилигибизге, келечек-бактыбызга кымындай пайдасы жок Месси менен Роналдонун соккон голдорун, Фергюсон менен Конордун мушташтарын да жүз миңдеген мекендештерибиз тирмейе тиктеп отурушканы да кашкайган чындык.

Алты миллиондон ашкан калктуу өлкөдө атактуу музейлеринин аземдеп көрсөткөн экспонаттарын аябай көп дегенде 134 адам көрүп жатса, анан кантип маданиятыбызды сактап, байытабыз? Өз тарыхыбыз, тамырыбыз өзүбүзгө кызык болбой жатса, анан кайсы арыбызга Элмирбектей тарыхый залкарларыбызды социалдык тармакта "чувак" дейсиң деп кийинки муундун өкүлдөрүн өкүртө сөгөбүз.

Айыптабай кечирим сурадым

Социалдык тармактарда ошол "чувак" деп жазган жигитти көпчүлүк иттен алып көргө салып, аябай талады. Деген менен анын пайда-батасы канча? Элмирбектин алтын сөзү акылына жетпеген немеге биздин соцтармак аркылуу чачкан заар сөзүбүз өтөр бекен? Кыскасы, мен ал жаш адамды эч айыптаган жокмун. Тескерисинче, улуттук аң-сезимибиздин азыркы мышык ыйларлык акыбалынын акыйкатын көзүбүзгө сайып көрсөтүп койгону үчүн ырахмат айттым. Анан башымды ийип кечирим сурагым келди. Эмне үчүн дегенде, кеп ал жана ал сыяктуу кабыгы калып, маңызы алмашкан кандаштарыбызда эмес, ошондой кайдан келгени, башат алган булагы жана көчөт байлаган тамыры менен кымындай иши жок, бир эмес бир нече муундун чыгышына жол берген, керек болсо атайылап шарт түзгөн өзүбүздө. Чоң ата билген кааданын, нарктын жарымын ата билбей, ата билгендин жок дегенде чейрегин биз үйрөнбөй, анан "атаңгөрү, заман ушундай болду" деп өзүбүздүн өлөсө жактарыбызды заманга шылтап, дүнүйө, байлык деген жеңил баа сулуу кыздай азгырыкка баш-отубуз менен киришип кетип, аталардан алган баягы каймак куйган идиштин түбүндөгү билгенибизди да кийинкилерге тапшырууга чолоо таппай, балдарыбыздын тарбиясын интернет, чөнтөк телефон жана телеге калтыргандын аянычтуу акыбети ушул. Бул окуя, болгону, "Элим, эсиңе кел! Артыңа бир кылчайып, акыл токтотуп, ой багып, анан барар багытыңды такта! Болбосо түбү жок жардан чегине жетип калдың!" деген ак ниеттүү эскертүүдөй эле туюлду мага.

Вирус апааты жана тарыхтын сабагы

Элди эл катары жок кылуу үчүн үстүнө атом бомбасын таштоо шарт эмес, болгону маданиятын унуткар, тилин чандыр, улуттун алтынын жез, алмазын таш көрсөтүп кой, бүттү. Октон кырылган элдердин көбү өмүр-жолун, сапарын улап кетишкен, бирок маданий геноцидге тушуккан шордуу калк эгерим кайра тикеленбесин тарых кайра-кайра тастыктап келет. Эсибизге келип, этегибизди жапсак, буюрса, жагдайды дале жакшыртып, али какшып, момолой чычкандар туш келди көзөй элек арыгыбыздан суу жүгүртүп кетсек болот. Бирок бул үчүн ар бирибиз жок дегенде өз балдарыбызга Элмирбек болуп, уккан, билген, окуган, үйрөнгөн улутубуздун улуу дөөлөттөрүн аманат кылып табышташыбыз шарт.

Таажывирусунун апааты, буюрса, аз күндөрдө өтүп кетер. Аны жугузгандын бир азы гана, Жараткандын ыракматына бөлөнсүн ылайым, акыретке аттанбаса, көбү дабаа таап, куландан соо болуп чыгып келишүүдө. Эми эбак эле кара түтүндөй каптап, чулгап, тамырдан аккан каныбызга чейин кирип келген маданиятты сактоого жана байытууга кошкөңүлдүк, шалаакылык жана кайдыгерлик вирусун кантебиз? Бул вирустун кесепети эки ай карантин менен эле бүтүп калбайт... Биздин маданият — биздин моюндагы аманат. Аны сактоого Батыш да, Чыгыш да милдеттүү эмес. Ойлонолу! Тыянак чыгаралы!

Ошон үчүн музейлерге зыярат кылып, тарыхыбыз жана тамырыбыз менен таанышып, уул-кыз, небере-чөбөрөлөрдү да тааныштыралы. "Кайдан келгениңди унутпа, ошондо кайда баратканыңды унутпайсың!" деген накыл бекер айтылбаган да.

552
Белгилер:
келечек, карантин, коронавирус, маданият, каада-салт, тарых, музей
Тема боюнча
Таш ыргыткандар аш алып кетсин. Алмадан алган сабагым
Ош-Тазалык муниципалдык ишканасы таштанды чыгарган 12 атайын техникалуу болгондугун Ош мэриясынан кабарлашты

"Ош-Тазалык" ишканасы таштанды чыгарган жаңы техникалуу болду. Сүрөт

27
(жаңыланган 14:35 03.06.2020)
Ош калаасындагы таштандыларды чыгаруу боюнча Европа өнүктүрүү жана реконструкциялоо банкы менен 10 миллион евролук долбоор иштелип чыккан.

БИШКЕК, 3-июн. — Sputnik. "Ош-Тазалык" муниципалдык ишканасы таштанды чыгарган 12 атайын техникалуу болгондугун Ош мэриясынан кабарлашты.

  • Муниципальное предприятие Ош — Тазалык получило 12 мусоровозов на центральной площади.
    "Ош-Тазалык" муниципалдык ишканасы таштанды чыгарган 12 атайын техникалуу болгондугун Ош мэриясынан кабарлашты
    © Sputnik / Зульфия Тургунова
  • Муниципальное предприятие Ош — Тазалык получило 12 мусоровозов на центральной площади.
    Жаңы техникалар Европа өнүктүрүү жана реконструкциялоо банкынын каржылоосу менен алынган
    © Sputnik / Зульфия Тургунова
  • Мэр Оша Таалайбек Сарыбашов во время церемонии вручения ключей от мусоровозов на центральной площади
    Алардын ачкычын тапшырып жатып Ош шаарынын мэри Таалайбек Сарыбашов "Ош-Тазалык" ишканасынын техникалары толук жаңылана турганын айткан
    © Sputnik / Зульфия Тургунова
  • Мэр Оша Таалайбек Сарыбашов проехал по площади за рулем одного из мусоровозов во время церемонии вручения ключей от мусоровозов на центральной площади
    Ал Ош шаарында таштандыларды тазалоо боюнча Европа өнүктүрүү жана реконструкциялоо банкы менен 10 миллион евролук долбоор иштелип чыкканын кошумчалады.
    © Sputnik / Зульфия Тургунова
1 / 4
© Sputnik / Зульфия Тургунова
"Ош-Тазалык" муниципалдык ишканасы таштанды чыгарган 12 атайын техникалуу болгондугун Ош мэриясынан кабарлашты

Жаңы техникалар Европа өнүктүрүү жана реконструкциялоо банкынын каржылоосу менен алынган. Алардын ачкычын тапшырып жатып Ош шаарынын мэри Таалайбек Сарыбашов "Ош-Тазалык" ишканасынын техникалары толук жаңылана турганын айткан.

"Тазалык" ишканасында атайын техникалардын саны жетишсиз. Ошондуктан өткөн жылы жергиликтүү бюджеттен 30 миллион сом бөлүнүп, жалпы 14 атайын техника сатып алынган. Жаз-жайда жолго суу сээп тазалаган, кышкысын карды тазалаган төрт даана техника июль айында алып келинет", — деди Сарыбашев.

Ал Ош шаарында таштандыларды тазалоо боюнча Европа өнүктүрүү жана реконструкциялоо банкы менен 10 миллион евролук долбоор иштелип чыкканын кошумчалады.

"Бул акчанын 50 пайызы насыя катары берилет. Долбоордун алкагында 41,2 миң еврого 32 таштанды салган контейнер алып келинип, учурда пайдаланып жатабыз. Июнда дагы бир топ партиясы келет. Мындан сырткары, таштанды жүктөгөн дагы 12 даана автоунаа алынышы күтүлүүдө", — деди Ош шаарынын мэри.

Ушул эле долбоордун алкагында шаарга жаңы санитардык полигон куруу пландалганы да маалым болду.

27
Белгилер:
долбоорлор, таштанды, техника, Таалайбек Сарыбашев, Ош
Тема боюнча
Ош мэриясы: вирус жайылып кетсе, чектөөлөрдү кайрадан күчөтөбүз
Ош шаарында аялдамалар оңдолуп, жаңыланып жатат. Сүрөт