Упчу жана акча. Архивдик сүрөт

Эки айдан бери балама "сүйүнчү" ала албай жүрөм. Айтылбай турган сөз эле...

886
(жаңыланган 15:54 17.10.2018)
Колумнист Каныбек Бейшенбеков жаңы төрөлгөн перзентке "сүйүнчү" социалдык жөлөк пулун алуу ушунчалык татаал жана азаптуу экенин элестеткен да эместир.

Быйыл 1-январдан тарта бала төрөлгөндө бир ирет берилчү "сүйүнчү пулдун" төлөнүшү тууралуу мыйзам күчүнө кирген. Мындан ары мамлекет жарыкка келген ар бир ымыркайга 4 миң сомдон төлөп берүүгө тийиш.

Мураскеримди күтүп жүрүп, мындай жаңылыктарды берилип окуур элем. Жубайым экөөбүз ал акчага эмне аларыбызды да сүйлөшкөнбүз, мен термелген отургуч, ал эми аялым чүрпөбүзгө жылуу комбинезон сатып аларын айтчу.

Бирок жаш ата-энелерди колдоо демилгеси иш жүзүндө абдан шай оодарган аракет экен.

Текке кеткен убакыт

"Сүйүнчү" жөлөк пулун уулум төрт айга толгон кезинде да ала албадым. Иш документтерден улам узарып кетти, ал эми тизмедеги айрым документтер жыйынтыгында таптакыр керексиз болуп чыкты. Эмесе, кеңири баяндайын.

Уулумдун төрөлүшүн майрамдагандан бир нече күндөн кийин Интернетти каза баштадым. Эмгек жана социалдык өнүктүрүү министрлигинин аткаминерлери маалымат каражаттарында бул жөлөк пулду алуу үчүн кандай документтер топтому талап кылынарын кайра-кайра жарыялап келишкен.

— баланын ата-энесинин паспорту;

— баланын туулгандыгы тууралуу күбөлүгү;

— нике тууралуу күбөлүк;

— жашаган жеринен жана үй-бүлө курамы жөнүндө тастыктама;

— эсептин ачылышы тууралуу банктан тастыктоочу кат.

Бул документтердин баарын чогултуп, ошол эле министрликтин кызматкерлеринин кеңеши менен калкты тейлөө борборуна (КТБ) бардым. Мен Медеров көчөсү 44/1 дареги боюнча жайгашкан "Бишкек" дүң дүкөнүнүн имаратында жайгашкан КТБ-1ге ("ЦОН-1") кайрылдым.

Эки ай убара тартып жүрүп жашаган жеримден алган (паспорт боюнча мен Нарын облусунда катталгам, ал эми Бишкекте утурумдук каттоодон өтүүмө туура келди) тастыктаманын зарылдыгы жок болуп чыкты. Кызматкерлер ага карап да коюшпады. Нике тууралуу күбөлүктүн да кереги жок экен.

Ошентип тизмедеги беш документтин саны үчкө кыскарды. Негизи алар менде даяр эле болчу, аны билсем арызымды төрөт үйүнөн чыккан күнү эле тапшырып коймок экенмин. 

Документы, которые требуются, чтобы подать заявление на получение суйунчу — свидетельство о рождении
© Sputnik / Каныбек Бейшенбеков
“Сүйүнчү” алууга туулгандыгы тууралуу күбөлүк, паспорттун көчүрмөсү жана ата-эненин банк реквизиттери талап кылынат.

Кыжырым кайнады, бирок жубайым мени жооткотуп койду. Жылмайганды жаңыдан үйрөнүп, мени тааный баштаган уулумду карап, урушкум деле келбей калат. Бирок менин бюрократиялык тозоктогу жүрүшүм муну менен токтоп калган жок.

20 сом кем берилет

Баланын ата-энесинин банктагы жеке эсеби болбосо, жөлөк пулдан үмүт үзө бериш керек окшойт. Эгер арыз менен кайрылгандардын картасы болбосо, анда кыргызстандык банктардын биринен "сүйүнчү" талап кылуу же жеке жактар үчүн "Элкарт" карталык эсебин ачуу зарыл. Жубайымдын KICBдеги эсебин пайдаландым. Менин Demir Bank жана Оптима Банк карталарым туура келбеди, себеби, бул каржылык мекемелердин Социалдык өнүктүрүү министрлиги менен келишими жок экен. Картаңыз социалдык жөлөк пул алууга жараар-жарабасын банктардын расмий сайттарынан же КТБнын сурап-билүү кабылдамасынан тактоого болот. 
Подходит ли ваша банковская карта для получения социального пособия, вы можете узнать, ознакомившись со следующим списком. Такой список имеется в крупных ЦОНах.
© Sputnik / Каныбек Бейшенбеков
Сиздин банк картаңыз социалдык жөлөк пул алууга жарар-жарабасын төмөнкү тизме менен таанышып билсеңиз болот. Мындай тизме ири КТБларда бар

Банк реквизиттерин алуу үчүн жубайым экөөбүз KICB кеңсесине кайрылганыбызда кызматкерлер тастыктама алып келүүбүздү өтүнүштү. Бул ирет Социалдык өнүктүрүү башкармалыгынан алышыбыз шарт эле. Документ банк реквизиттери социалдык жөлөк пул алууга керек экендигин тастыктоосу керек. Бирок андай бюрократиялык азаптан жана шай оодарган чуркамайдан сизди сактаган 20 сомдук амал бар. Ал тастыктамасыз деле сүйүнчү алууга болот, бирок анүчүн 20 сом комиссия кармап калышат. "Макул, 3980 сом баары бир уулумдун костюмуна жетет" деп ойлодум.

КТБ кызматкеринен пайдалуу кеңеш

КТБдагы документ тапшырган жарандардын калың кезегин көрүп таңгалбаңыз. Менин иш графигим (9.00дөн 19.00гө чейинки) менен документ топтоо бир топ татаалыраак болду, анткени, жетекчимден улам суранып кетүүгө туура келди. Соңунда кереги деле тийбеген тастыктаманы алуу үчүн жумуштан бир нече ирет уруксат алууга мажбур болдум.

  • Работа ЦОН в Бишкеке
    Ири КТБларда эл көп
    © Sputnik / Каныбек Бейшенбеков
  • Работа ЦОН в Бишкеке
    Узун кезек жок
    © Sputnik / Каныбек Бейшенбеков
1 / 2
© Sputnik / Каныбек Бейшенбеков
Ири КТБларда эл көп

Ири КТБларда дээрлик бардык убакта жарандардын кезеги узун

Узун кезекти көргөндө кайрадан азаптын бар баскычы ойго келди. Электрондук монитор 76чы кишини чакырып жатты, ал эми менин алдымдагы адам 134-номурду алды. Кызуу кандуулук менен "мен жөн эле сурайт элем" деп алдыга өтүп кетейин дедим, бирок кезек күтүп тургандардын кебетесин көрүп, тытып жегенден кайра тартпай турганына ынандым. Соңунда күн текке кетпегенин билдим, сурап-билүү кабылдамасындагы улгайган аял мага чакан КТБга кайрылууга кеңеш берди. Ал жактарда мындай кезек күтмөй жок экендигине ишендирди.

Кеңеш чындап эле ишке жарады. "Азия Моллдогу" чакан КТБда болгону беш мүнөт убактым кетти. Жаш кызматкер анкетаны дароо толтуруп, калган документтерди текшерип болгон соң менден кийинки кишини тейлөөгө даяр болуп калды.

Чакан КТБнын артыкчылыктары катары дем алыш күндөрү иштегендиги жана кезек күткөндөрдүн санынын аздыгын белгилеп койдум өзүмчө. 

Преимущества мини-ЦОН заключаются в том, что работают они по выходным дням и менее загружены
© Sputnik / Каныбек Бейшенбеков
Ири КТБда кеминде 2-3 саат кезек күтсөм, “Азия Моллдогу” чакан борбордо арыз тапшырууга болгону беш мүнөт жумшадым

Алар шейшембиден жекшембиге чейин саат 10.00дөн 19.00гө дейре иштешет. Дүйшөмбү аларга дем алыш күн. Мындай тартип белгилүү иш графиги бар кишилерге, алардын саны арбын эмеспи, дем алыш күндөрү да документ тапшыруусуна мүмкүнчүлүк түзөт. Эгер муну мурдараак билгенимде кайра-кайра суранып, жетекчиликке жаман-жакшы көрүнмөк эмесмин.

Калаадагы соода борборлорунда жайгашкан чакан КТБ даректери:

— "Таш-Рабат" (Горький көчөсү, 1 г);

— "Глобус" (Чүй проспекти, ТЭЦтин тушунда);

— "Азия Молл" (Айтматов проспекти, 3);

— "Глобус" (Ак-Босого конушу, Профессор Зима көчөсү, 204/3). 

В мини-ЦОН у Азия Молл на подачу заявления у меня ушло всего пять минут, тогда как в крупных я простоял бы в очереди 2-3 часа как минимум
© Sputnik / Каныбек Бейшенбеков
Работа ЦОН в Бишкеке

КТБ кызматкеринин сөзүнө ынансак, Социалдык өнүктүрүү башкармалыгы документтерди арыз түшкөн күндөн тарта эки-үч жума аралыгында карайт. Эмгек жана социалдык өнүктүрүү министри Таалайгүл Исакунова өз билдирүүлөрүндө жөлөк пул эки апта ичинде төлөнөрүн айткан. Документтерди тапшырганыма 1,5 айдан ашты, каражат бериле элек. Жубайым алар бизге ишенбей жатканын, акчаны уулубузга 18ге толгондо тапшырышарын айтып тамашалайт.

Документтердин баарын, анын ичинде пайдасы тийбегендерин да борбор калаадан алдым. Ал эми алыскы айылдарда жашаган ата-энелер кантет, билбейм. Алар райборборлорго барууга тийиш да. Транспорттун жетишсиздигинен улам райондук борборго жетүү оор. Андайда 4000 сомдун бир тобу жол киреге сарпталат, баарынан да жумшалган убакытка ич күйөт…

886
Белгилер:
колумнистика, сүйүнчү, тейлөө, калк
Тема:
Жөлөк пул (30)
Тема боюнча
Турганбаева: майып балдарга берилүүчү жөлөк пул көбөйөт
Рейтинг: Кыргызстандын кайсы аймактарында жаш балдар чала тоёт
Кыз бетип жабып отурат. Иллюстративдик сүрөт

Карындашыңа кайдыгер болсоң күйөөсү кордойт. Агалар кызга таянар тоо бололу

5193
Журналист Эламан Карымшаков эркек таянар тоосу, сурап алар адамы жок аялдарды сабашы мүмкүн деп эсептейт. Мындан улам ал кыздарды күйөөсүнүн муштумуна салып бербеш үчүн агаларга жана ата-энелерге өз оюн сунуштоону эп көргөн.

"Жыгачтын жумшагын курт жейт, адамдын жумшагын адам жейт" деп кашкайган чындыкты айтышкан. Адам баласы ушундайбыз, алсыздарга кыйын болууга машпыз. Достордун арасында, окууда же жумушта болобу, эгер бирөө бир аз эле бош болсо, аны артка түртө салабыз. Менимче, үй-бүлөдө деле ушундай, аял таяк жесе да унчукпаса, күйөөсү урганын токтотпойт. Эгер бир кишини урууга алың жетпегенин аңдасаң, аны менен урушпай жай сүйлөшүүнүн амалын издейсиң да.

Менин оюмча, аялын алсыз эрекектер урушу мүмкүн. Жубайынын көңүлүн алгысы келбейт, бардык маселени муштум менен чечүүгө өтөт. Дагы бир мисал, көчөдө бараткан жигитти сабап койсоң, кайра ал достору менен келип бетиңди талкалап кетерин же түрмө азабына салып, акчаңды очойто аларын билесиң, мындан улам ал канча жиниңе тийсе дагы унчукпайсың.

Кечээ тараган видеодон аялдын артында таянар тоосу болуп бере турган адамдары жок экенин түшүндүм. Сурап алары болбогондон кийин эркек мыкаачылык кылуудан да кайра тартпай калган өңдүү. Адам канчалык өзүн жоготуп же жини келип турса дагы кесепетин ойлойт. Жөнөкөй эле мисал, мен курактуу жигиттер мас болгондо досторунун арасында тополоң салып, калжактап айланы кетирет. Бирок үйүнө келгенде түптүз басып эле ата-энесине көрүнбөй кирип кеткенге шашат.

Эгер тиги аялга ушунчалык жини келип бир-эки чаап жиберсе, ачуу менен жасалган иш катары түшүнсө болот. Муну салыштыруу үчүн гана айтып жатам, негизи аялга кол көтөрүүнү жактабайм. Анан колун артка байлап, мойнуна дүңгөлөктөрдү илип, башынан ылдый суу куюп, бетке чаап, анысын видеого тарттырып "башкаларга сабак болсун" дегенин аялды адам катары көрбөй калган деп сыпаттадым. Ал буга чейин деле сабап, тескерисинче анысына маашырканып, жазаланбаганын түшүндүм. Же аялынын туугандары алдында, же укук коргоо органдарына жооп берген эмес. Демек ал жөн эле сабаганга алымсынбай калган, ушунтип мазактап эрдемсингиси келген. Каны суюк жаш жигит болсо бир жөн, 52 жашка чыгып калган кишинин буга кантип дити барды? Аны көргөн балдары эмне болот? Эгер билсе, ал өзүнүн тегерегиндегилерге гана зыян келтирбестен, жаш муундун бир бутагын сындырды, бүт кыргыз эркектерине көө жапты. Жаш кыздар "күйөө деген ушул болсо, андан көрө жөн эле жүргөнүм жакшы" деп калды, эркектер зөөкүр, мыкаачы деген түшүнүктү таңуулап койду. Ооба, "бирөөнүн үй-бүлөсү башкага караңгы токой" дейт. Канткен күндө да бул окуя — коомдун трагедиясы.

Бул бир эле көрүнүш, ошол киши өлүм жазасына тартылса дагы маселе чечилип кетпейт. "Аялдардын укугу" деп көчөгө кыйкырып чыгуудан да натыйжа болбойт.

Мен үй-бүлөлүү эмесмин, турмуштун ачуу-таттуусун жон терим менен сезе элекмин. Ошентсе да көргөн-билгендериме таянып ой-туюмдарымды айтууну эп көрдүм.

Эркек досторума кайрыларым, карындашыңарга көңүл бургула, ачык сүйлөшкүлө. "Тиги менен жүрбө, бул жакка баспа" деп үйдө камап, ар бир кадамына тыюу сала бербегиле. Адамды эч качан күч менен кармап тура албайсың. Андан көрө аң-сезимин ойготуп, дүйнө таанымын кеңейтип, жашоодогу ак-караны айрый билишине жардам бергиле.

Менин эки карындашым бар, бири былтыр турмушка чыкты, кичүүсү 2-класста окуйт. Улуу карындашым менен баарын ачык сүйлөшөм. Ким менен мамиле куруп жатканы тууралуу да ачык эле айтып берчү. Ага кеп-кеңешимди айтам. Себеби өткөөл курактагы кыздарга кооз сүйлөгөндөр эле идеалдуу көрүнүп, чыныгы жүзүн биле албай калышат. "Жигиттер менен сүйлөшпө" деп чек койгон эмесмин. Артынан чуркагандарды көрсөтсө, ал кандай адам, максаты эмне, баарын териштирип көрүп өзүмдүн оюмду айтар элем. Баары эле сүйүүнүн отуна малынгысы келет, аны чектеп коё албайсың. Ошондуктан мен карындашымдын өзүнө татыктуу адамды тандашына жардам бергем.

Дагы бир жери, агасы же атасы таяныч тоо болуп бере албаган кыз ал сезимди башка эркектерден издейт. Коркунучтуусу — ал башын жөлөгөн эркектин максаты кандай экени караңгы. Ошондуктан, достор, калп эле олуттуу боло бербей карындашыңар менен достошкула. Анын бактылуу болушун кааласаң өз оюн ачык айткан, эркин болушуна шарт түзүп бергиле. Кагып-силкип уруша бергенден көрө аң-сезимин ойготуу керек. Мен карындашыма "сага ишенейин, биздин үй-бүлөнү уят кылба, сени жанындай көргөн чоң ата, чоң энебиз бар, алардын жүзүн жер каратпа" деп айтчумун. Ошондо кыз мен минтсем агам же атам урушат дебей, аларды уят кылбайын деп ойлонуп калат.

"Токчулук эркекти, жокчулук аялды бузат" деген сөз бар. Ошондуктан студент карындашыңарга жактырган көйнөгүн алып берип же жөн эле керегиңе жарат деп 1000-2000 сом берип койгон жакшы. Эгер сен кош көңүл болуп, кайдыгер мамиле жасап, баскан-турганын гана тескеп, ичинде эмне болуп жатканын билүүгө кызыкпасаң, сырын башка эркекке айтат. Анан башында айткандай "адамдын жумшагын адам жейт" болуп, кызды канчалык сүйүп турса дагы "артында таянар тоосу жок, эмне кылып алмак эле" деп орой мамиле менен башкарууга өтүшү мүмкүн.

Кээ бир үй-бүлөлөр кызы мектепти бүтөрү менен күйөөгө бергенге шашат. "Жүрө берсе жаман жолго түшүп кетпесин, кой, аманатын тапшырайын" дейт. Эмне үчүн алар жоопкерчиликтен качат? Эмнеге кызына үйдөн татыктуу тарбия берип, окутуп, бир кесипке үйрөтүп, коопсуздугун камсыздап бергиси келбейт? Айылда жүргөн баёо кыздар шаарга келгенден кийин эки жылда өзгөрөт. Жашоого башкача карап, адамдын ким экенин аз да болсо аңдап калат. Менимче, өз үйүнөн жакшы тарбия алган кыз шаарга келсе деле жаман жолго түшпөйт. Ар бир кадамы чектелип, коркуу менен чоңойгон кыз эркиндикке чыкканда өзүн жоготуп коюшу мүмкүн.

Эгер кызыңыздын кор болуп жашашын каалабасаңыз, билим алышына, дүйнө таанымынын кеңейишине шарт түзүп бериңиз. Кызыңызды өз алдынча болгонго, оюн ачык айтканга үйрөтүңүз. Ошондо гана кечээгидей окуялар азаят деген ойдомун.

"Бирөөнүн үй-бүлөсүнө киришпе" деген стереотип бар. Карындашың күйөөсү менен жаңжалдашса, ачуу үстүндө бир окуя болсо өз ара чечип алсын деген жакшы. Эгер катуу сабап жатса, анда киришиш керек деп эле айтам. Унчукпасаң дагы кайталанышы мүмкүн.

Негизи чымчыктын да уясынын бузулушун каалабайм. Бирок аялзатынын бир келген өмүрдүн жыргалчылыгына бата албай, күйөөсүнөн кордук көрүп баш көтөрө албай басынып жашашын да каалабайм. Биздин коомдо аялды алсыз бир адам катары эмес, балдарынын келечегине кам көргөн, улутту тарбиялаган асылзат айым катары көрүп сыйлаган эркектер толтура.

Ошол эле учурда эркектерге да жакшы тарбия берип, ыймандуу, нысаптуу, билимдүү кылып чоңойтуш керек. Караңгы болуп калса мурдунан алысты көрө албай, ар кандай иштерди жасай берет. Жеке эле өзүмдү айтайын, окуп, иштеп ар кандай адамдар менен пикир алышып, улуулардын кеп-кеңешин уккан сайын күндөн-күнгө жашоого болгон көз карашым өзгөрүүдө.

Соңунда эки сөз менен оюмду жыйынтыктайын.

Ата-энелер, бизге окшогон уул-кызыңарга татыктуу тарбия берип, билим алуусуна шарт түзүп бериңиздерчи. Өлкөдө билим берүүнүн деңгээли төмөн, мамлекеттен ушуга көңүл бурууну сурайм.

Акылы тунук асылзаадалар, кечээки окуяга муңайып, үмүт шамын өчүрбөңүздөр. Силерге тоодой бакыт тартуулай алчу жигиттер түгөнгөн жок, БИЗ БАРБЫЗ!

5193
Белгилер:
тарбия, билим, сабоо, ур-токмокко алуу, кордук, ата-эне, үй-бүлө, күйөө, аял
Тема боюнча
КРге донорлор үй-бүлөлүк зомбулук менен күрөшүү үчүн 200 миң доллар бөлдү
Кишилер китептерди окуп жатат. Архив

Жети элдин тилин бил. Тил үйрөнгөн адамдын артыкчылыгы жана ийгилиги

995
(жаңыланган 13:06 07.06.2020)
“Канча тил билсең – ошончо адамсың” деген кеп бар. Тил аркылуу биз бир элдин сүйлөгөнүн эле эмес, дүйнө таанымын, руханий дөөлөттөрүн, көөнөрбөс баалуулугун кошо үйрөнөбүз дейт колумнист Нуржигит Кадырбеков.

Тил билген адам эл жеткен ийгиликке ортоктош болуп, акыл жана рух казынасынын алтын ачкычын колго алат. Ошондон шыбага жана үлүш алууга мүмкүнчүлүк жаралат. Тилин өздөштүрүү менен ар бир калктын дилине сүңгүп кирип, алар тууралуу сырттан байкоо салганда көзгө урунбаган акыйкатты көрөбүз. Айтор элди, улутту таанып, түшүнүп, аңдоо үчүн анын тилин билүү аба менен суудай керек.

Ошон үчүн улуулардан “жети элдин тилин бил” деген накыл калыптыр. Бабаларыбыз бул насаатты тек гана айтып койбостон, жашап көрсөтүшүптүр. Кайсыл заман, кайсыл доор болбосун, элибиздин сөз баккан, илим-билимге кызыккан, кат тааныган, кыл калем кармаган акылдуулары бир эмес бир нече тилди өздөштүргөнүн тарых тастыктайт. Жусуп Баласагын, Махмуд Кашгари, Сарахси, Оши сыяктуу аалым бабаларыбыз эне тилибизден бөлөк жок эле дегенде фарсы жана араб тилдерин ийне-жибине чейин өздөштүрүшкөн. Кечээги эле Токтогул, Тоголок Молдо, Молдо Нияз, Жеңижок, Молдо Кылыч, Абдираим сыяктуу залкар акындар жана калемгерлер өзбек, казак, тажик тилдерин мыкты билишкени айтылат. Андан берки Касым Тыныстанов, Жусуп Абдырахманов, Баялы Исакеев, Төрөкул Айтматов, Исхак Раззаков сыяктуу мамлекеттик жана коомдук ишмерлердин бүтүндөй плеядасы болсо орус тилин терең үйрөнүшүп, ошол аркылуу дүйнөлүк илим-билимдин агымына аралашыптыр. Азыркы жаштардын арасында орус, англис, кытай, француз, алман, түрк, араб, фарсы, корей, жапон тилдерин жер жаңгактай жеңил чаккан көп тилдүүлөр көбөйүп барат. Бул өтө жакшы көрүнүш. Эне тилибиз, албетте, уюткулуу улутубуздун улуу уңгусу, акыл, маданият, билим көрөңгөбүздүн тарам-тарам тамыры, байманалуу пайдубалы, берекелүү башаты. Бирок биз үчүн дүйнөгө ар тараптан эшик-терезе ачкан дүйнөлүк тилдер, ар кандай элдер, мамлекеттер жана маданияттар менен байланыштырган алтын көпүрөнүн милдетин аткарууда жана аткара бермекчи.

Жеке өзүм да бир нече тилди үйрөндүм. Тил үйрөнгөнгө чейинки балалыгымда эне тилимди гана жетик билүү бир өмүрдүн ысык-суугу, оош-кыйышы, оомат-ийгилиги үчүн жетиштүү деп боолгочумун. Жогорку окуу жайда орус тайпасында окуп калып, кыргыз тайпасына которулууга айла-амал таппай кыйналгам. Көрсө, орусча окуп калганым тагдырыма буюрган Жараткандын өтө чоң белеги болгон экен. Тилди өздөштүргөн сайын анын даамы дагы да даана жана таттуу сезиле берди. Бара-бара кесибими терең үйрөнүүгө жана адам катары өсүшүмө себеп болгон китептерди биринин артынан бирин окуй баштадым. Пушкиндин, Толстойдун, Достоевскийдин, Есениндин, Тургеневдин түп нускасын окугандагы туйган жан дүйнө ырахатын сүрөттөө кыйын.

Англис тилин да кыргызча билбеген орус мугалимден үйрөндүм. Ал мезгилде түз эле кыргыз тилинен окуп өздөштүрүү үчүн даярдалган окуу-методикалык эмгектер жокко эсе болчу. Япон тилин болсо англис тили аркылуу акылыма сиңирдим.

Араб тили менен орус тилинин структурасы, грамматикасы оголе окшош. Араб тили менен жеңил-желпи таанышып кетишимдин башкы себептеринин бири ушул.

Ошентип ар бир тил өмүрүмдөгү орчундуу максаттарга алып барган чыйыр жол сыяктуу ак кызматын өтөп берди жана өтөп жатат. Теребелге, дүйнөгө бир тараптагы бир эле терезеден эмес, чоң-кичине, түркүн-түрдүү терезеден саресеп салган керемет болорун жон терим менен сездим. Ошон үчүн ушул күндөрү да жаңы тилдерди өздөштүрүү менен алпурушуп жүрөм.

Тил, бирок ишенимсиз дос. Бир аз көңүл бөлбөй койсоң таштай качат. Ошон үчүн аны унутта калтырбай, ар дайым пайдаланып, колдон келсе өнүктүрүп-өстүрүп, байытып отуруу керек. Бир тилдин зыяны башка тилге тийбегендей болсун. Чет өлкөлөрдүн биринде мурдагы СССРден көчүп кеткен Табакиндердин үй-бүлөсү менен таанышып калгам. Алардын кичүү кызы жергиликтүү тилди өздөштүрүүгө баш-оту менен киришип кетип, орус тилин унута баштаган экен. Ошондо ага апасы “кызым, жок болсо мейли эле. Колуңда турган бар улуу байлыгыңды жоготуп жатканың кандай? Канча адам жетпей жүргөн, жетем, үйрөнөм, билем деп умтулган эң сонун тилди унута баштаганың өтө чоң чекилик" дегендей кейип кеңеш айтып жатканын уккам. Эң туура ой. Ошондуктан жаңы тил менен алек болуп жатып, жаттаган тилиңди кароосуз калтыра көрбө. Барды сактай жана таптай билүүнүн өзү акылдуулук. Жылдап тер төгүп мээнет кылып үйрөнгөн тилиңди эс тутумдан өчүрүп алуу — узак убакытта кыйналып курган мунараны ураткандай эле кесирлик.

Эне тилибизди аздектейли, асырайлы, даңазалайлы. Башка тилди, балким, бир-эки жылда мыкты үйрөнсөң болот, бирок эне тилди өмүр бою өздөштүрөсүң. Чет өлкөгө кетип, ошол жакта отурукташып калгандардын бала-бакырасын айыптоо кыйын, бирок өз мекениңде жүрүп өз эне тилиңде чала-чарпыт сүйлөсөң, бул өз тамырыңа жана маданиятыңа кылган улуу кыянаттык.

995
Белгилер:
эне тил, маданият, тил
Тема боюнча
Кел, келе бер, Китеп майрамы! Быйыл сени жарык жүз менен тосуп алабыз
Кызматкерлер таштандыны алып кетип жатышат. Архив

Күндүзгү стационар жана "Гансиден" чыккан таштанды кайда ыргытылат? ӨКМдин жообу

0
(жаңыланган 00:43 15.07.2020)
Социалдык тармак колдонуучулары стационарлардан, анын ичинде "Ганси" авиабазасынан чыккан медициналык таштандылар кайда ыргытыларына кызыгышкан.

БИШКЕК, 15-июл. — Sputnik. Бишкектеги күндүзгү стационар жана "Семетей" обсервациясынан (мурдагы "Ганси" авиабазасы) чыккан медициналык таштандыны жеке менчик компаниялардын бири чогултуп, ташып кетип жок кылат. Бул тууралуу ӨКМ маалымат кызматы кабарлады.

Буга чейин социалдык тармактын колдонуучулары стационарлардан, анын ичинде "Ганси" авиабазасынан чыккан медициналык таштанды кайда ыргытыларына кызыгышкан.

"Мындай иш-чаралар Республикалык штабдын тапшырмасы, Жугуштуу ооруларды алдын алуу департаменти, Санитардык жана эпидемиологиялык көзөмөл борборунун сунушу менен жүргүзүлүп жатат. "Семетей" обсервациясындагы медициналык таштандыларды чогултуу, алып кетүү жана кайра иштетүүдө санитардык-эпидемиологиялык талаптар аткарылууда", — деп айтылат маалыматта.

ӨКМ элди такталбаган маалыматты тараптоого чакырды.

0
Белгилер:
тазалоо, таштанды, ӨКМ, Кыргызстан
Тема боюнча
Бишкекте түнкү стационарлар бейтаптарды кабыл ала баштады. Сүрөт