Кыргызстандын желегин көтөргөн жоокер. Архив

Мекениң кайда, бир боорум?.. Улутчул менен мекенчил тууралуу

1069
(жаңыланган 04:57 02.02.2019)
Мекен жана мекенчилдик дегенди ар ким алган таалим-тарбиясына, аң-сезиминин жана билим-көрөңгөсүнүн деңгээлине, акыл-жүрөгүнө сиңген дөөлөттөрүнө жараша ар кандай түшүнөт. Алардын бирөөсүнүкүн туура, экинчисиникин туура эмес деп баалоо кыйын, анткени ар кимдин өз чындыгы бар дейт колумнист Нуржигит Кадырбеков.

Деген менен Наполеон, Гитлер, Муссолини сыяктуу өздөрүн "мекенчил" эсептеген адамдардын өз чындыгы адамзат башына түшкөн зор балакеттин башаты болгону тарыхта белгилүү. Ошондуктан мекенге болгон сүйүүң бирөөнүн аброюн жана ызатын кемсинтип, намысын тебелебегендей болсо…

Мекен кайда?

Мен үчүн мекен — бул жети атам жашап өткөн, өзүмдүн да киндик каным тамган жерим. Бирок азыркы дүйнөлөштүрүү заманында менчилеп жети атасы жердеген жайда төрөлүү баарына эле буюра бербей калды. Акыркы 20 жылда Россия менен Казакстанга жүз миңдеген мекендештерибиз жер которуп кетишти. Ошол мигранттардын ал жакта төрөлгөн балдарынын, неберелеринин мекени кайсы? Менимче, төрөлүп-торолгон жайлары. Бекеринен "киндик кан тамган жер" деп кыргыздар баса белгилешпейт. Анткени ошол жерде аларга алгачкы ырыскысы, чөйрөсү, достору насип болду. Мамлекет тарабынан саламаттыгы камкордукка алынды, тамга үйрөтүлдү, атуулдук берилди. "Бир күн даам таткан жериңе миң күн салам бер" деген акылман элибизде андай жакшылыктарды билбей калчу кесирдик жок.

Ал эми кыргыз жери алар үчүн тарыхый мекен. Тарыхый мекенге карата канчалык күйүмдүү экендиги үй-бүлөдө алган тарбиясынан көз каранды. Деген менен, чөйрө деген чөйрө, акыл менен максаттуу аракет кылбаса, акырындап тарыхый үрп-адаттарды, каада-салттарды, дөөлөттөрдү, ал тургай эне тилди да унуткарып өзүнө сиңирип кетет. Маданиятын унуткан эл — жок болгонго тете. Миграция жараянынын эң чоң көйгөйү мына ушунда.

Улут — бул тагдыр

Улут дегенди да бир жактуу түшүнүүгө болбойт. Батыш өлкөлөрүндө улут — бул бүтүндөй мамлекетти жана анын элин туюндурат. Саясий илимде же дипломатиялык риторикада деле "мамлекеттик кызыкчылыктар" деп айтылбайт, "улуттук кызыкчылыктар" делинет. Бириккен өлкөлөр уюму эмес, Улуттар Уюму деп аталат. Бул өңүттөн алганда улут жана мекен түшүнүктөрүнүн маанилери бирдей эле.

Бирок биз алардан айырмаланып улут деп тигил же бул этникалык топту, этносту атап көнүп калганбыз. Ошон үчүн кыргыз улуту, орус улуту, татар, өзбек, түрк, уйгур, дунган ж.б. улуттары деп бөлөбүз. Бул мааниде өз этносун башкалардан артык, мыкты көргөн, анын саясий, экономикалык, гуманитардык үстөмдүгүн камсыздоо ниетиндеги, башка айрым этносторго, алардын маданиятына, тилине, дөөлөтүнө карата өзгөчө толерантсыз мамиледеги адамдарды улутчул дешет. Башкача айтканда, өз эли-жерин, улутун сүйүү — улутчулдук эмес, улутунун адилетсиз жана зулум иштерине колдоп-коштоп жардам берүү — улутчулдук. Мындай улутчулдукка ыйманда, адепте жана маданиятта орун жок. Башканын азабынан бакыт кура албайсың. Бирөөнү тебелеп бийиктикке жете албайсың.

Молдокелер айткандай, Жараткан адамдарды душман болуп, бири-биринен кынтык издесин деп эмес, дос болсун, катташсын, сүйлөшсүн, бири-биринен үйрөнсүн деп ар улуттарга, этносторго, түстөргө бөлүптүр. Чындап эле шахматты индустар ойлоп чыгарса, каратэ менен кендону япондор ойлоп тааптыр. Көк бөрү кыргыздарга, хоккей канадалыктарга, футбол англиялыктарга тиешелүү оюн болгону менен бүт дүйнөгө таркап, эл менен элдин достугуна себепкер келүүдө. Орус эли болбосо, Толстой менен Достоевский кайдан чыкмак? Аргентина болбосо, Месси менен Марадонанын футболун кайдан көрмөкпүз? "Манас" эпосундай эпосту кыргыздан башка кайсы эл чыгара алмак?..

Мекен да ата-эне сыяктуу

Бул дүйнөгө кайсы бир жерде келип, киндик каныбыз ошол жерге тамат экен. Мен маселен, эмне үчүн Африкада же Америкада эмес, кыргыз жергесинде кыргыз болуп төрөлдүм? Жооп бирөө гана. Тагдырыма ошондой жазылган. Бул өңүттөн алганда мекен деле ата-эне сыяктуу, экөөнү тең өзүң тандабайсың. Демек, бул жарыкка келишиңе себеп болгон ата-энеңдин алдында кандай милдет-парзың болсо, ааламга келериң менен абасы, тузу жана суусу насип болгон жергеңдин алдында да ошол сыяктуу эле милдетиң бар. "Мекенди сүйүү — ыймандан" делет. Киндик кан тамган жердин ыйыктыгы, кадыр-касиети улуу инсандардын өмүр-таржымалдарында, ал тургай макулуктар тууралуу жомоктордо даңазаланат. Жаш курагында туткунга түшүп кеткен бойдон көрбөгөн Борбордук Азиядагы туулган жерине болгон кусалыгына чыдабай, мекенине жетип көз жумуу ниети менен Мисирдеги падышалык тактысын таштап сапарга чыккан Султан Бейбарс тууралуу уламыш кандай таасирдүү. Кечээки эле заманда Москвада жашап, иштеп жүрүп сөөгүм кыргыз жергесине коюлбай кала турган болду деп өксүгөн Исхак Раззаковдун аянычтуу тагдырычы…

Алтын капаста эчтемеден кем болбой багылган булбулдун "Алтын уям" деп зардап ырдаганын түшүнүп, аны коё берип, артынан аңдып барып, булбулдун даракта кылдын учундагы чириген чырпык-ылайдан курулган урап түшчүдөй эски уяга учуп жетип "Алтын уяма келдим" деп чексиз кубана сайраганына күбө болгон хан тууралуу икая бар. Анын сыңарындай, капчыгың пулга, ашканаң унга толуп, эчтемеден кем болбой хан сарайда чардап жашасаң да бөтөн эл, бөтөн жерде өз мекениң көздөн учуп, куса болоруңду АКШда жана Японияда өткөргөн үч жылдык өмүрүмдө аябай эле түшүндүм. Ошондой бакубат, бай өлкөлөрдөгү жыргал жашоо али аларчалык оожала элек Кыргызстан деген алтын уямды эч качан алмаштыра албайт. Бейбарс мырзанын жан дүйнөсүндөгү ал-акыбалды, "өзгө жерде султан болгуча, өз жериңде ултан бол" деген кептин айныксыз акыйкат экенин ошондо түшүндүм. Айрым япондордун мени атымдан атабай "Киргису но хито" (Кыргыз киши) деши, мен алар үчүн биринчи кезекте атамдын уулу эмес, элимдин уулу, мекенимдин атуулу экенимди акылыма салып, ошондон улам мекенчилдик тууралуу төмөндөгү тыянактарга түрттү.

Мекенчилдик — бул…

Мекенчилдик — бул "менин элим, жерим!" деп ооз көптүрө мактануу же кыйкыруу эмес, бул амал-аракет менен ченелчү аруу сезим. Адал тамак менен үй-бүлөсүн баккандар, кошуна-колоң, тууган-туушкандар менен такай катташкандар, оору-сыркоодон кабар алып, муктаждарга жардам колун сунгандар — чыныгы мекенчилдер. Анткени мекендин өзөгүн адамдар жана алардын ортосундагы карым-катнаш түзөт. Жакшы жүрүм-турум, терең илим-билим, көркөм адеп-ахлак, адилеттүүлүк, барга шүгүр кылуу, эмгекчилдик жана жоопкерчилик — булардын баары мекенчилдиктин көрсөткүчү. Анткени бул сапаттар аркылуу бир гана өзүң тууралуу эле эмес, өз элиң жана мекениң тууралуу да жакшы пикир жаралышына себеп болосуң. Муну менен мекениңдин душманынын азайышын жана досторунун көбөйүшүн, демек, коопсуздугунун бекемделишин кепилдейсиң.

Ким мекенчил?

Манас атам — улуу мекенчил. Анткени анын күрөшү эч кимге асылбаган, бирок катылгандын катыгын берген адилеттүүлүккө негизделген. Анын жүрөгүндөгү сүйүү жек көрүү менен кектен алда канча күчтүү болгон. Эл-жеринин даңазасын арттырган Дүйшөнкул менен Чолпонбай аталарыбыз мекенчил. Кылыч менен эмес, калем менен дүйнөнү багындырган Чыңгыз атабыз мекенчил. Кыштын кыраан чилдесинде элибизге китеп окутабыз деп айылдарды аралап, адамдардын эшигин каккылап жүргөн Ак-Талаа менен Тогуз-Торо жаштары мекенчил.

Эл уктап же эс алып жаткан учурда тер төгө машыгып, спортто ири ийгиликтерге жетип, Кыргызстандын туусун желбиретип, кооз жана ысык ыкластуу оюндары менен көзүбүзгө жаш тегеренишине себеп болуп, улуттук духубуздун, сыймыктануу сезимибиздин көтөрүлүшүнө себеп болгон Кичин, Мурзаев, Крестинин, Байматов, Землянухин, Рустамов, дегеле курама топтун ар бир мүчөсү — чыныгы мекенчилдер. UFCнин чемпиондук курун тагынып, чемпиондукка жетишине шарт түзгөн Перунун туусу менен кошо Кыргыз туусун кармап, мекенибизге таазим эте элибизди унутпай рахматын айткан Валентина Шевченко — чыныгы мекенчил.

Сен мекенчилсиңби? Мекенге пайдаң тийсин же жок дегенде зыяның тийбесин. Түкүрбө, сөгүнбө, таштанды ыргытпа, жылмайып жүр, убакытка так бол, тилиңден жана колуңдан эч кимге ыза жетпесин, мыйзамды сыйла, улууга урмат, кичүүгө ызат көрсөт, алдаба, ниетиңди тазалап, пейилди кенен кыл, китеп оку, спорт менен машык, Жараткандын жакшылыктарына шүгүр кыл… Мекенчилдик адеп, ыйман жана билимден башталат.

1069
Белгилер:
улут, мекен, Манас, Кыргызстан
Тема боюнча
Тоталитаризмден парламентаризмге... Эгемендиктин 27 жылдык сабагы
Тойго бараткан колукту. Архивдик сүрөт

Жашырынып тойлогон "генийлер" жана акылга сыйгыс ушактар. Пандемиядан алган сабак

905
(жаңыланган 18:31 20.09.2020)
Ааламды алаамат каптап алапайыбызды таппай жатканда да коомдо адамдын кыжырын келтирген окуялар болуп турду. Колумнистибиз Шабдан Абылгазы уулу кайсы жагдайга жини келгенин санап чыкты.

Дүйнөнү коронавирус каптап, ал илдет көп өтпөй биздин өлкөгө дагы кирип келди. Мындай апаатка өлкөбүздөгү дээрлик бардык тармак даяр эмес болуп чыкты. Экономика, медицина, билим берүү, туризм жана башка тармактын баары вирустун айынан келген кыйын күндөргө туруштук бере албай калды. Өзгөчө Кыргызстанда "казанда эмне болсо, чөмүчкө ошол чыгат" дегендей эле болду. Бардык жааттагы кемчиликтерди коронавирус көзгө сайып көрсөтүп жатты. Акыркы убактарда оору жуктургандардын саны азайып үмүттүн шооласын жандырганы менен адистер бул вирустун экинчи толкуну боло турганын боолголошууда. Мындан улам биринчи толкунда кандай сабактарды алдык, кайсы кемчиликтерибизди моюндап, аны жок кылууга аракет кылышыбыз керек деген мыйзам ченемдүү суроо келип чыгууда.

Пандемияда оорудан мурда ойдон чыгарылган кептер кууратты

"Дүйнөдө коронавирус аныкталууда" деген күндөн баштап, ар кандай ушактардын, божомолдордун арты тыйылбай келүүдө. Алар "бул атайын уюштурулган өнөктүк" дегенден башталып "биологиялык согушка" келип такалат. Албетте, мындай ой жүгүртүүгө кандайдыр бир себептер болгон чыгар. Ал эми такыр эле абсурд делген коомдогу аңыз кептерге саресеп сала турган болсок, таң калып эле отуруп каласың. Алардын айрымдары логикага дагы сыйбайт. Адегенде эле социалдык тармактар аркылуу "5G түйүнү коронавирусту күчөтөт экен", "дезинфекциялоо өпкөнүн кагынуусуна алып келет экен", "вертолет менен дары чачат экен, ал оорунун көбөйүшүнө алып келет" деген сыяктуу ушактар тарап, адистер, расмий органдар жалганга чыгарууга жетишпей жатты. Булардын ичинен "оору жок, бул жөн гана бийликтин оюну" деген таризде айтылган кепке ишенгендердин көбү санитардык талаптарды аткарбай, натыйжада илдет тез жайылып, канчалаган адам бул дүйнө менен кош айтышты.

Азыркы азалуу Ата Журт, эртеңки айт... Бул күндөрдүн артында улуу жакшылыктар бар

Буларды абсурд деп четке кагуунун деле себеби бар. Маселен "5G түйүнү коронавирусту күчөтөт" деген кеп логикага деле сыйбайт. Анткени коронавирус илдети бай, кедей, мусулман, мусулман эмес дебестен бардык өлкөнү каптады. Мындай жагдайда адамдын ден соолугуна зыян келтире турган түйүндүн ишке берилиши мүмкүн эмес. Мындан тышкары, өлкөнүн масштабында алсак, аталган түйүн Кытайдын айрым аймактарында гана иштеп баштаганы маалымат булактарында жазылууда. Ал эми Кыргызстандын технологиялык, экономикалык өнүгүүсүн эске алсак, дүйнөгө тарай элек түйүн алгач бизде орнотулуп калса кызык эле болмок.

"Вертолет менен дары чачат экен" деген аңыз кепке коментарий деле бербей койсок болот эле. Көптөрдү ынандырууга аракет кылгандар башка планетадан келгенби деп кетесиң. Себеби мындан бир канча убакыт мурда чет жактан келген туристтер тоо башында калып кетип, аны куткарууга вертолет таба албай карайлаганбыз. Анан кайдагы өлкөнү кыдырып дары чача турган тик учак табыла калат? "Өзү өлкөдө канча вертолет бар" деген суроо салып көрсөк эле бул кептин калпы чыгып калып жатпайбы.

Аза күтүү "аралыктан" жасалып, тойлордо топурагандар...

Карантин бүтүп, оору азайып медиктердин көзөмөлүнө алына баштаган учурда Нарын облусунун райондорунун бирине барып калдым. Бардык жердегидей эле вирустун таасири жана кесепеттери тууралуу кеп салып отурдук. Биз барган айылда жана аларга коңшу айылда коронавирустан үч-төрт адам каза болуптур.

Караңгы түндүн артында жаркырап тийчү күн бар... Өмүр-өлүм ортосу

"Башында кичине барып, кол-кабыш кылып, көз көрсөтүп жатканбыз. Анан оору күчөп жатканда ылдыйкы айылдан бирөө каза болуп калды. Баралы десек, медиктер телевизордон барбагыла деп үгүттөшөт. Жуктургандардын саны күн санап өсүп жатат. Аз эле адам барган. Ошондо каза болгон адамдын жакын тууганы "кошуналары келе беришпейби, эмне оорудан коркуп жатышабы" деп нааразы болуп ыйлап жаткан. Кийин ошол киши өзү вирус жугузуп алып кайтыш болуп калды. Анын жаназасына эч ким деле барган жок. Доктурлар эле жерге берди. Башында айылдагылар кантип ошондой болсун деп жатышкан. Кийин баары эле түшүнүп калды", – деди бир айылдашы.

Негизи маркумду жерге берүүнүн өз зыйнаты болот. Жакындары, туугандары чогулуп жоктоп, аза күтүлөт. Бирок "өлгөндүн артынан өлмөй жок" деп тегин жерден айтылбаса керек. Андыктан айылдарда абалды түшүнүү менен кабыл алып, аза күтүүнү да "аралыктан" жүргүзүп калышыптыр. Бул күндөр дагы өтөр.

Сөзүбүздү куру какшык менен улайлы. Антпесек, "акыл айтып жатат" деген токонаалатка калабыз. Жашырганда эмне, арабызда "генийлер" толтура жашап жүрүптүр. Мамлекеттик органдар жарандарга жөнү жок үйдөн чыкпоосун улам-улам эскертип, медиктер топтолууга тыюу салып, коомдук жайлар иштебей турганда да жолун таап, топуратып той бергендер болду. Кантип ыңгайын тапты? Ким билсин...

Бизге позитив керек! Жашоону оң нукка бура турган 8 кадам

Тойго жарашыктуу кийинип алып, жаркылдаган унаа менен барып, ал жерден 200-500 адам топтолуп, айрымдары мас болуп алып шоктонуп, кубалашып тилдешип, кучакташып бийлешип... Анан ушунун баарын коомго да, тийиштүү органдарга байкатпай "жашыруун" жасаган адамдарды "гений" дебегенде ким дейбиз? Социалдык тармактарда анча-мынча адамдардын тойдогу сүрөттөрү карантин убакта да чыга калып турду...

Негизи пандемия бир топ эле жүрөктүн үшүн алып койду. Оорунун күчү бир аз басаңдап баратты эле, жаңы статистика вирус илештирип алгандардын саны көбөйүп жатканын көрсөтүүдө. Экинчи толкун болот деп боолголоп, күн суук тартып сасык тумоо менен кошулуп айлабызды алты кетирет деп жатышат. Жакшы эле сабак алгыдай болдук, дүрбөлөңгө түшпөйлүчү. Сактаналы, дарыгерлердин айткан-дегенин аткарып, жардам берели. Өзүбүздү өзүбүз аяйлычы...

905
Белгилер:
ушак, айыл, той, карантин, коронавирус
Тема боюнча
Түндүн миссиясын билесизби? Өзгөчө абалдын пайдасы
Адамдан эс алган табият. Карантин кыялды чындыкка айландырганда
Кишилер шайлоо участкасында. Архив

Шайлоодон кийин депутаттар кантип "жыргашат". Келечек үчүн элде эки тандоо бар

568
(жаңыланган 16:15 15.09.2020)
Саясий жарышка аттанган 16 партиядан 1 952 талапкер депутаттыкты арзып турган чагы. Эмне үчүн мандатты мелжегендер көп? Кыргызстанда парламенттин укуругу канчалык узун да, депутаттын таасири кандай? Учурда эл эки тандоонун ортосунда калды.

Журналист Эламан Карымшаков шайлоонун шарапаты кызып турган маалда эл эске алчу эки нерсени айткысы келген.

Аз күндөн кийин парламенттик шайлоо өтөт. Бул күнү биз жөн гана добуш бербейбиз, келечегибизди тандайбыз, колубуздагы бийликти бирөөгө ишенип тапшырабыз. Буга өзүбүзгө жар тандап жаткандай эле мамиле кылуу зарыл деп эсептейм. Себеби шайлоодон кийин депутаттарга беш жыл, алар түзгөн системага бери жагы 10 жыл чыдашыбыз керек. Бизди эр кылган да, кара жер кылган да ушулар болот.

Парламент кандай укукка ээ?

Жогорку Кеңештин депутаттары мыйзам чыгарып эле отурат деп ойлогон жоксузбу? Эгер андай десеңиз мандат мынчалык талаш болмок эмес. Мандаттын жыргалчылыгы башкада...

Шайлоодон уткан депутаттар жаңы өкмөттү бекитет. Ал үчүн ар бир партияга квота берилет, мисалы, менин партиям сунуштаган адам айыл чарба министри кызматына, сиздин партияңыздыкы Бажынын башчылыгына дайындалат. Ошентип өкмөттүн курамын түзүп, премьер-министрди дайындашат. Ошол өкмөт анан өлкөнүн тагдырын чечет. Ниети түз болсо өргө тартат, болбосо "өгүз өлбө, араба сынба" принциби менен эптеп иштейт.

Карыз жөнүндө көп кеп кылабыз. Өкмөт чет өлкөдөн насыя алып жатканда бир тыйынына чейин парламент менен макулдашат. Депутаттар карыз кандай максатта алынып, качан төлөнөрүн билген соң ратификациялайт.

Мындан сырткары, партиялар Борбордук шайлоо комиссиясы, Жогорку сот, Конституциялык палата сыяктуу органдарга өзүнүн адамдарын коё алат.

Байыркы бабам кандай эле?.. Эл энчисиндеги эгемендик тууралуу эки ооз сөз

Парламенттин күчүн ушундан байкасаңыз болот, жада калса бир дагы министр депутаттардын макулдугусуз кызматка отура албайт. Жыл сайын өкмөт аткарган иши тууралуу отчёт берет. Эгер аны парламент жактырбай койсо отставкага кетет. Сапар Исаковду дал ушундай жол менен ээрден алып түшүшкөн. Эсеп палатасы менен Улуттук банк дагы парламентке баш иет.

Кыргызстандын мамлекеттик түзүлүшү — парламенттик-президенттик башкаруу. Демек, сиз шайлаган депутаттардын ичинен бирөөсү төрагалыкка шайланат да, президенттен кийинки эле өлкөнүн экинчи адамы болуп калат.

Кыскасын айтканда, бизде парламенттин ролу абдан чоң, кыбыр эткендин баары депутаттар аркылуу чечилет. Азыр сиздин колуңузда опол тоодой бийлик турганын түшүнүп жатасызбы? Ал каалайсызбы-каалабайсызбы 4-октябрдан кийин күчүн жоготот. Мен сизди максаттуу пайдаланууга чакырам.

Сизде эки тандоо бар

Биринчи тандоо:

VI чакырылыштын 100дөн ашуун депутаты кайра мандат алууга ашыгып жатат. Арасында буга чейин эки-үч жолу депутат болгондору бар. Кээ бирлери канча жыл иштесе да жыйынтык көрсөтүүгө жарабаган, галстугу бар, бирок калыстыгы жок оомо депутат катары эсте калды. "Башкасына баш оорутпайм, бизнесимди гүлдөтсөм болду" деп келе жаткандар да бар. Болбосо бир мандат үчүн 500 миң долларды (39,4 миллион сом) ким эле садага чапсын.

Талапкерлердин ооз көптүрүп айткан убадаларын угуп жатканда баскан жолуна да көз чаптырып коюңуз. Баарына көз жумуп, кайра эле ушулар бийликке келишин каалап турсаңыз, биринчи тандоо сиздики болот.

Ошол учурда сизге бир нерсени эскерте кетейин...

Кайсы партияда жогорку билимдүү талапкерлер көбүрөөк? Рейтинг

Парламент өлкө тагдырын ишенип тапшырган өкмөттүн дараметин пандемия башталганда көрдүк. Бюджетте кошумча акча жок, карыз менен жан баккан мамлекет экенибизди түшүндүк.

Июлдагы апаатта саламаттык сактоо системасынын таш-талканы чыкканын жоон терибиз менен сездик. Чекеден кырылып калабызбы деген коркунуч жаралбады беле. Миңден ашуун үй-бүлө жер кучактап отуруп калганын унуткан жоксузбу? Адистер өз убагында медицина тармагына көңүл бурулбаганын айтышууда. Мунун кесепетинен учурда замандаштарыбыз мээрим төккөн энесинен, таянар тоо болчу атасынан, боор тарткан бир тууганынан, чырактай уул-кызынан жана бир жаздыкка башын жөлөгөн жубайынан ажырап, кан жутуп отурушат.

Экинчи тандоо:

Өлкөгө азыр тайманбас, курч, реформатор, сабаттуу жана саясий эрки бар адамдар керек. Агымга каршы сүзө алгандарды тандоо да сиздин эркиңиз. Жаңыланууга карай кадам таштасак, жаркын жашоону кура алабыз.

Мени күйдүргөнү, элдин жашоосун жакшыртууга жарабагандар, калктын жакырчылыгынан пайдаланып колундагы бийлигин 2000 сом менен сатып алууга аракет кылууда. Муну элди шылдыңдоо катары сыпаттайт элем.

Кээ бирлери карантин маалында тараткан жардамын бетине кармап, үгүт ишин аткарууда. Анысына рахмат, бирок билип коюңуздар, биз кайрымдуулук фондунун директорун эмес, мамлекеттин тагдырын чече турган адамдарды шайлап жатабыз.

"Өзүбүздүн бала" деген түшүнүктөн арылып, айылга эки машина шагыл төгүп бергендерге алданбай, "тууганым суранды эле" дегенди жыйыштырып, өз эркибиз менен тандоо жасайлы.

Кайсы партия жаштарды көбүрөөк чогултту? Жаш курак боюнча инфографика

Эч качан кайдыгер болбоңуз, шайлоого барып, колуңуздагы бийликти ишенимдүү адамга тапшырып бериңиз. Ошондо андан талап кыла аласыз. Азыр эч кимге добуш бербей койсоңуз, кийин бийликке нааразы болууга моралдык укугуңуз жок.

Адам сатып алган буюмун каалагандай колдонорун билесиз. Ошол сыңары эле добушуңузду сатып алгандан кийин өз билгениндей бийлик жүргүзөт. Андыктан ойгонуп, активдүүлүктү көрсөтүүгө убакыт келди.

"Элине жараша бийлиги" дейт, мен сиздерге аябай ишенип, үмүт артып турам. Бир күндүк оокат менен эмес, келечек үчүн күйөлүчү!

P.S: Мен эч бир партиянын курамында жокмун. Жөнөкөй жаран жана журналист катары пикиримди жазууну чечтим.

Автордун пикири редакциянын көз карашы менен дал келбей калышы мүмкүн.

568
Белгилер:
келечек, укук, парламент, депутат, тандоо, үгүт, шайлоо
Тема:
Шайлоо-2020
Тема боюнча
Бир эле телеканалга 3 млн. сом берип... Партиялар акчасын кайда чачып жатат
Катарында жумушу жок талапкерлер басымдуулук кылган партиялар. Инфографика
Кайсы учурда депутат мандат ала албай калат. Маалымдама
Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын төрагасы Назаркул Ишекеев

Ишекеев: кыргыз тилиндеги окуу китептерин чыгарууга бөлүнгөн каражат иштетилбей турат

0
(жаңыланган 19:04 26.09.2020)
Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын төрагасы Назаркул Ишекеев 2015-2020-жылдарга тилди өнүктүрүү боюнча бөлүнгөн каражаттар айрым тармактарда колдонулбай турганын айтты.
Ишекеев: кыргыз тилиндеги окуу китептерин чыгарууга бөлүнгөн каражат иштетилбей турат

Ар бир беш жылда мамлекеттик тилди өнүктүрүү жана тил саясатын өркүндөтүү боюнча программа кабыл алынат. Анын алкагында 2018-жылы кесиптик окуу жайларды кыргыз тилиндеги окуу китептери менен камсыз кылуу үчүн 200 миллион сом каралган. Тилекке каршы, бүгүнкү күнгө чейин каражат иштетилбей турат. Бул тууралуу Назаркул Ишекеев Sputnik Кыргызстан радиосунун эфиринде маек куруп жатып билдирди.

Анын айтымында, кесиптик окуу китептерин чыгаруунун индикатору түзүлүп, ал өкмөт тарабынан бекитилген.

"2015-2020-жылдарга карата тилди өнүктүрүү боюнча иш планда кесиптик окуу жайларын мамлекеттик тилдеги китептер менен камсыздоого басым жасалган эле. Анын ичинде медициналык, техникалык жана көркөм өнөр, искусство жаатында китептер басылып чыкмак. 200 миллион сом каражат бөлүнүп, өкмөт иштелип чыккан индикаторду кабыл алган соң биз чоң көйгөйгө туш келдик. Көрсө, өлкөдө аталган тармактар боюнча талапка жооп бере турган, студенттер окуп билим алуусуна керектелүүчү окуу куралдарын жазып чыга алган адистер жок экен. Ошондуктан бул максаттар ишке ашпай калды. Аталган китептерди чыгарууга Билим берүү жана илим, Маданият, маалымат жана туризм министрликтери жоопкерчилик алган", — деди Ишекеев.

Төрага бөлүнгөн каражат 2021-жылга ушул эле максатта которуларын кошумчалады.

0
Белгилер:
көйгөй, китеп, мамлекеттик тил, Назаркул Ишекеев
Тема боюнча
Жээнбеков элди Мамлекеттик тил күнү менен куттуктап, максаттары тууралуу айтты