Үйлөнүү үлпөтү. Архив

Тойго жакын жакшы кыз таппайсың! Үйлөнчү жигит эмнеге даяр болушу керек

4321
(жаңыланган 10:20 29.07.2019)
Журналист Эламан Карымшаков "дагы эки жылсыз үйлөнбөйм" дейт. Бирок тойго эмитен эле даярдана баштады. Ал эң биринчи түбөлүк жар боло турган кызга жолугушу керек. Бүгүн ал тойлордон көргөнүн, улуулардан укканын ортого салып, үйлөнүү ниетинде жүргөндөр үчүн жигиттик тилектештигин жазды.

"Багы ачылсын" деген тилекти кыздарга эле эмес, балдарга да айтыш керек окшойт. Анткени жигиттерге да өз жарын табуу оорлошуп бараткандай. Эмгек өргүүгө чыкканда классташ досторума жолуктум, үчөө-төртөөнүн быйыл үйлөнүү ниети бар экен. Бирок баарынын көйгөйү окшош — жакшы кыз жок.

Эми ойлонуп көрөлү... Жакшы кыз деген категорияга кимдер кириши мүмкүн? Адегенде эле апасынан башка эч ким өппөгөн, үй жумуштарына тың, тарбия көргөн, мүнөзү кайын журтту какпаган, эшикти катуу жаппаган жана маңдайы жарык, чырайлуу кыз болушу керек. Эми бул негизгилери, ар кимдин табитине жараша талаптар мындан ары да көбөйүшү ыктымал. Эхх, андай бийкечтер кандай күйөөнү кыялданып отурду экен. Кызык болуп жатат да... Баса, жигиттер ушул учурда өзүбүздү да күзгүдөн бир карап койгонду унутпайлы.

Мурда эле ушундай беле, билбейм, азыр каякты караба колукту издегендер. Дагы суроо жаралат, кыздардын саны суюлуп баратабы же жигиттердин табити жогорулап кеттиби? Ошентип жүрүп баягы жигитке ата-энеси, туугандары, жеңеси, таежеси, кошунасы жана аяш энесинин абысыны "ит менен" издеп жатып акыры жакшы кызды табышат. Баласынын табитине жараша издөө иштери бир айдан эки жылга чейин созулат. Анын үстүнө аялдар бирөөнү сүрүштүргөндө чекисттер билбеген маалыматтарды чогултуп коёт эмеспи. Заматта бүт баарын астыңа алып келет. Ошентип "кошулушуп эки жаш жуп болуптур жар-жар" деп той башталат.

Ал мааракени кынтыксыз өткөрүшүң шарт. Ошол эле учурда жаңы жашоого даяр болушуң керек. Буга кантип даярданасың? Эми ушул тууралуу кеп кылалы.

Жакшы кызыңды эртерээк тап

Айылдагысы, шаардан барганы, Россиядан келгени деле үйлөнөйүн дейт, бирок кызы жок. Тойдун даярдыгы деген планга "эртерээк колуктуңду тап" деген өзүнчө бир пункт киргизиш керек болуп калды. Себеби күздө үйлөнөм деп ээлигип алгандар кыз таппай шаабайы сууп, кайра артка кайтып жатпайбы. Ошон үчүн жылмайган кыздарды жандап жыргай бербей, үйлөнө турчу жакшы кызыңды эртерээк таап ал. Андан соң тойдун камылгасына кириш дээр элем. Жакшылык иш акырындык менен бүтө берет.

"Эмнеси бар экен?" дейт

"Кыздын өткөнүнө, жигиттин келечегине карайт" деген сөз бар. Кыздын колун сурап барганыңда же ага чейин эле "чекист" жеңелер сен тууралуу маалымат топтоп коёт. "Кандай жерден, каякта иштейт, эмнеси бар?" деген суроолор сап башында турат. Бардык ата-эне жакшы кызы барган жеринде кыйналбай жашашын тилейт эмеспи. Ошондуктан бойдок кезде ар кызга барып тапкан акчаңды корото бербей бир нерсеге жетүүгө аракет кыл. Жок эле дегенде жаңы үй-бүлөңдү багууга дараметиң жеткидей жумуш таап ал. "Жашыңда ойноп ал" дешет, бирок "тишиң барда таш чайна" дегенди да унутпайлы.

Анан, албетте, билим алууну башкы орунга коюу зарыл. Үйүнөн жакшы тарбия алган, билимдүү жана жөндөмдүү жигиттер көчөдө калбайт. Жакшы кыздын колун сураса да көп ойлонбой макулдугун бериши толук мүмкүн.

Ден соолугуңду кара

Жаңы жашоо курууга кыздар эле эмес, жигиттер да өзгөчө маани бериши керек. Дегеним ден соолугун чыңдап, психологиялык жактан да даяр болуусу зарыл. Өзүңдү арстан сезсең да үйлөнөөргө жакын урологго көрүнүп коюу ашыктык кылбайт. Төш кагып жүрүп колуктуңдун жанына киргенде тиктешип отуруп калба. Жигитке жубайынын алдында мындан өткөн уят нерсе жок. Иши кылса үйлөнгөндөн кийин ооруканага чуркап жүрбө деген эле кеп.

Спорт менен машыгып, чуркап, чымыр денелүү болуп жүрсөң андан жакшы. Кечке эле көчө таптап же бир жерде ичип-жеп отура берсең, камырдай болуп ичиң челкейип, денелериң былжырай баштайт. Бул жубайың үчүн да жагымсыз.

Калың чогулттуңбу?

Ар бир жигит үйлөнөм дегенде калыңды кошо эстесе керек. Азыр, мисалы, түштүк тарапта орточо калыңга 100 миң сом, сегиз кой, бир бодо мал жана башка майда-чүйдөлөрдү берет. Малын ата-энең короосунан чыгарса, жок дегенде сен ачуу басарга түйүп барган акчаны таап бер. Өзүң жасаган тамак ширин болгондой эле, маңдай териң менен жеткен жубайың да барктуу болот. Негизи калыңды өзүң чогултсаң жакшы, ата-энеңди кыйнабай. Алар тоюңду өткөрүп берсе да чоң жардам.

Шарт түзүп бер

Үйлөнгөнгө чейин там салып, унаа алып же бизнес ачып кой дебейм. Кудай ден соолук берсе ага экөөлөп жетсеңер болот. Майда, бирок чоң ыңгайсыздык жараткан жагдайларга көңүл буруу шарт экен. Анткени очокту дурустап жасап бербей, аялыңдан даамдуу тамак күтүп отурганыңдын өзү уят. Анан да мокок бычак менен колун кестирбей, бир аз курчутуп кой. Айылда жашасаң жаш келинди дагарага тыгылтпай, бир суу жылыткыч (эл айтып жүргөн аристон) алып жуунчу бөлмө куруп койгонуң жакшы.

Отун камдап кой

"Катын алсаң, отун ал" деген кепти өтмө мааниде да, түз мааниде да кабыл алса болот. Чынында эле тойдо отун көп кетет. Көбүрөөк камдап койбосоң айлаңдын кеткени ошол. Боорсок бышырышат, бир чоң казанда жылкынын этин кайнатып, экинчисине палоо басышат. Ошондой эле беш-алты койдун этин бышырып, самоорго чай кайнатыш керек. Эгер суу алыс болсо, эки-үч тонналык бочкага суу толтуруп, трактор менен сүйрөп алып келип койгон жакшы. Болбосо чакалап суу ташып куурайсың.

Кыргызда адамдын кандай экени, ким менен катышы бардыгы тойдо билинет. Себеби сен бирөөнүн тоюна барып кызмат кылсаң, сага да келишет. Жада калса досторуң да ошого карап мамиле кылат. Досторуңсуз той кызыксыз экени белгилүү. Анан сенин тоюңа келген досуңа себепсиз эле барбай койбо, ал таарынып, Таласка кетип калбасын.

Кайын журтуң тууралуу билип ал

Келиндерге окшоп кайын-журтуң менен жашабасаң да, маал-маалы менен барып турасың. Эгер алыс жактан үйлөнсөң алдын ала салт-санаасын билип алганың оң. Мисалы, Ош тарапта күйөө баланы жогору отургузуп сыйласа, Нарында кой соёсуң, эт бышырасың, самоор кайнатасың. Кой сойгонду билбесең да кайсы устукан улук экенин үйрөнүп кой.

Кыргызстан чакан болгону менен ар жердин өзүнчө салты бар. Мындан сырткары, ар бир үй-бүлөнүн өзүнчө эрежеси болот. Колуктуңдан алдын ала сурап, кимге кандай мамиле жасаш керек жана эмне жөнүндө кеп козгосоң тилиң күйүп каларын билип ал. Туура эмес сүйлөп алып өзүңдү да, аларды да ыңгайсыз кылба.

Тойдо өзгөчө көңүл бурула турчу жагдайлар

Үйүнөн көз жашын көлдөтүп, ата-энесинин ичин ачыштырган бойдон алып чыккан кызың бала чагынан бери тоюмда минтсем-тигинтсем деп кыялданган болот. Аны менен да акылдашып, пикирин угуп, чогуу чаран аракет кылганыңар жакшы. Тойду мен өткөрүп жатам деп эле өз билгениңди кыла бербе.

Анан алдын ала досторуң менен сүйлөшүп мээсине куюп кой, той башталганча эле мас болуп калып бир бурчта "концерт" коюп жүрүшпөсүн. Муну ресторанга жетпей калган досторду көргөндөн кийин айтып жатам.

Тамадага аял-эркекти кучактаткан уяттуу оюндарды жөн эле кой деп эскертип кой. Негизи эле тамада тандоодо өзгөчө көңүл буруш керек. Анткени көптөн күткөн тоюңду кызыктуу да, кызыксыз да кылган ошол.

Буга чейин кесиптешим Гүлдана Талантбекова "ары-бери басып жүрө бербей даярдан!" деп турмушка чыкчу кыздар биле жүрчү жагдайларды айтып берген. Сиз да окуп, кыздарга жөнөтүп коюңуз. Азыртан даярдана берсин. Эртеби, кечпи баары бир турмушка чыгат да.

4321
Белгилер:
отун, издөө, кыз, даярдык, той, келин, жигит, күйөө бала
Тема боюнча
Ары-бери басып жүрө бербей даярдан! Турмушка чыкчу кыз биле жүрчү жагдайлар
Күйөө балага тиешелүү 5 "болбойт"
Боз үйдүн жанында турган бала. Архив

"Эс ообо, эсиңе кел!" Эс тууралуу эки ооз сөз

160
(жаңыланган 15:47 08.08.2020)
Табиятынан сабырдуу кыргыз, кандай кырдаал болбосун сабыр сактап, узакты болжогон. Кандай кырдаал болбосун эсин жоготкон эмес. Бүгүн биздин колумнист эс тууралуу жазууну чечти.

Тизгин жаяр

Адамзатты каптаган алааматтан адам аттуунун эси ооп турган учуру. Эчендеген асылдарыбызды, эсилдерибизди колдон учуруп, эсеңкиреп турабыз. Эстүүлөрүбүз деле эс болгондун ордуна нес болуп калган өңдөнөт. Мындай учурда эзелтен уланган улуу "Эсти" кайра жаңылоого кез келгендир. Эчендеген доорлордо элдин кутун сактап, урпактан урпакка улап, бузулганын курап келген эстүүлөр болгон. Эстүүлөр деген ким болот, эсиргендер ким болот, эс кеткенде не болот, эссиз деген ким болот? Акылгөйлөрдүн айтканын улап, анча-мынчасын өзүбүз курап, эс деген сөздүн өзөгүнө үңүлүп көрөлү.

Эс кайдан келет, кайда болот? Эс менен акылдын айырмасы не?

Эс бул – Эгемден жалганып, туюмга байланып, көкүрөктө тунган чындыктын устуну. Ал жүрүм-турумдан баштап, жүйөөлүү акылга чейин нускап турган чайпалбас тараза. Адам болуп жерге жаралып келе электеги жанда турган жогорку аң-сезим, улуу уңгу. Теңирдин бир учкуну менен кошо жанга уюп, жараткандын деми менен кошо жанга жалганган тууралыктын туусу.

Акыл – адам болуп жаралгандан баштап, таанып билип алган нерсе болсо, жат ошол илимди, тирүүлүктөгү алган бардык маалыматтарды сактаган казына. Мунун баары адамдын мээси менен байланыштуу. Акыл калчоо, акылга салуу, акылды иштетүү, демек, жадыбызда сакталган турмуш тажрыйбадан топтолгон, окуп, угуп, көрүп өздөштүргөн башыбыздагы маалыматты иштетүү. Ал эми эс андан да тереңирээк. Ал жараткандан жалганган киши жанында сакталган ааламдык аң-сезим.

Караңгы түндүн артында жаркырап тийчү күн бар... Өмүр-өлүм ортосу

Эс түшүнүгү тууралуу кыргызда

Ааламдык аң-сезимдеги бардык маалыматтардын, керек билимдердин, улуу чындыктардын топтому эс тутумда сакталат. Ал эс тутумдун учугу ар бир жанда болгону менен аны улай билгендер, түрүп отуруп түбүнө жеткендер аздыр. Андай кишилерди эстүү дейт.  Эстүүлөр ак-караны айырбаштап, тирүүлүктөн тирликке түшкөн пендеден айырмаланып, аалам чындыгын тааныйт, өзүндөгү өзөктү ойготот. Бала тили чыгып, сөзгө түшүнүп, табиятты, ааламды тааный баштаганда эселек болот, кирди-чыкты эси бар, билип-биле элек кези. Анан эси кирди, эсине кирип калды дешет. Демек, балага жогорку ааламга жол ачылат. Өзүнөн-өзү табият, жер-суу, жашоо, жакшы-жаманды түшүнүп баштайт. Өз ою, өз дүйнөсү менен өтө акылга салып аңдап билбесе дагы, эс тутуму менен өсүп жүрүп отурат. Анан дүйнө жыргалчылыгын аңдап, жашоо кызыгына батып, азгырыктарга алдырып баштаганда эле, айрымдар эсирип башташат. Башкача айтканда, жогору жактан келген байланыш үзүлүп, эсирип, б.а. эси ирип калат. Киши кирдейт. Эсирип калган адамды эстүүлөр эсиңе кел дешкени менен, кырсыктап, кыйынчылык болмоюн эсине келүүсү кыйын. Эсирип жүрүп отуруп, дүйнөнүн кызыгына батып эс-мас абалга келип, манчыркап кетет. Эсиргендин куту учат, анткени ал эсирип отуруп кутурат да. Анан, тирегинен, дымагынан ажырайт, ишенген байлыгынан ажырайт, тооруган кыйынчылыктан эси кетет. Ошентип барып айрымдар эсин жоготот. Түйшүктөн эси ооп, эсеңкиреп калат. Айрымдар эсине келет. Кызыгы, жан болуп жаралганда бар эсибизди, киши болуп калыптанганда эсибизден чыгарып койгонубуз. Албетте, аны кайра эстөө керек. Ал үчүн эс алышыбыз зарыл. Айрымдар эс алуу десе эле шапар тээп-сайрандоону, табият койнун булгап көңүл ачууну ойлошот экен, чыныгы эс алуу бул жаратканга жакын болуу, үзүлүп калган байланышты улап, жашоо чындыгын аңдоо, анүчүн кайра эле өзүбүздү таануу. Башка түйшүк түшкөндө кимдин-ким экендиги билингенде, жашоо өйдө-ылдый болгондо киши эсине келет, көр оокаттын масы тарап соолугат. Албетте, кыйынчылыктан эсибиз кетет, кооптуу жагдайда эсибиз чыгат, керек болсо таптакыр эсибизди жоготуп коюшубуз да мүмкүн. Ошондуктан ар дайым эс-акыл тең салмакта болушу керек. Кичинекей баланы эси жок десе, кудайды тааныбаган, тирүүлүктүн сабагын албаган кишини эссиз дейт. Эстүү жакыныңды эсилим деп жоктойсуң, эстүү кишини эсил кайран дейсиң. Анткени анын улуулугу, билгилиги эсибизге илинип калат тура. Анткени алар жашоонун калпыстыктарында билип-билбегендерибизге эс болгон. Андай адамдар өмүр өтөлгөсүнө чыккандар, ар дайым эскерилгендер, түбөлүк эстелик калтыргандар.

Кайдан келгениңди унутпасаң кайда баратканыңды унутпайсың. Моюндагы аманат

Акылыбыз өмүрдөн топтогон, тирүүлүктөгү тажрыйбабыз болсо, эсибиз тээ түпкүрдөгү, асман-жер чеги ажырап бөлүнө элек кездеги, ай-күн дагы жаркырап көрүнө элек кездеги улуу билимдер. Акыл башыбызда сакталса аалам чындыгы эсибизде сакталат, эс жан менен кошо жаралат. Акыл мээде болсо, эс жүрөк менен байланыштуу болор.

Платондун эстөө теориясы

Эсиңе кел, эсиңди тааны, эс ал, деген түшүнүктөрдүн баары жаныбыз менен кошо жаралган эс тутумду ойгот дегени экен. Платондун "Эстөө" деген теориясы бар. Анда "Киши болуп жерге жаралып келгенге чейин, жан кудайлардын жанында болгон. Жерге келген соң тирүүлүктүн, тирликтин, дүнүйөнүн, дүйнөнүн азгырыгына арбалат да, жан кезиндеги жашоосун унутат. Аны менен катар аалам чындыгы, жогорку эс тутум эстен чыгат. Беш-алты тилди жат билүү мүмкүн эмес, ал акылга сыйгыс нерсе, же болбосо, илим жаатында улуу ачылыштарды жасоо да акылдын жыйынтыгы эмес. Мындай адамдар эс тутумун ойготуп, кудайлардын доорундагы жашоосун эстегендер. Ийгиликке жетүү үчүн эстөө гана керек" деп айтылат.

Чындыгында адам акылына сыйбаган шумдук жагдайларга түшүндүрмө берүү кыйын. Тээ бир аң сезимдин түпкүрүндө гана "болушу мүмкүн" деген бүдөмүк ой турат. 72 тил билген Аль Фарабини алалы, же болбосо, миллион сапты жатка айткан манасчылар болсун, чымын-чиркей болбосо адамзатты өлбөс кыла алат элем деген Улукман Акимди алалы, булардын деңгээли адам акылына сыйгыс. Кишиден артык жаралган, дарамети кудайдын бир учкуну ичине кирип кеткенби деген ойго кептейт. Балким, Платон айтмакчы, бул жандар жана булар сындуу улуу инсандар эстегендир, эс тутумун ойготкондур, ким билет...

Топудай кыргыздын башына тоодой кайгы үйүлбөсө дейм. Сейдакматова менен дил маек

Тизгин жыяр

Барчылык жашоодон, түгөл дүйнөдөн манчыркап, ыксыз шапар тээп, жосунсуз сайран куруп эсирип кеттик эле, дүйнөнү түгөл каптаган улуу тумоо эсибизди оодарды. Боо түшүп кырылган апааттан эстен танып кала жаздадык. Эсил кайран деп эчендерди жоктодук. Балким, бул асман ээлеринин жерге түшүп, эсиңе кел деген чакырыгыдыр. Эсибиз барында этегибизди жаап, балким, эс тутумду ойготуп, андагы улуу аң-сезимди эстейбиз. Ошондо эсибизге келебиз, ар кимибиз аалам чындыгын билген, салабат сабыр күткөн эстүү болобуз. Кудайдын буйругун көкүрөк менен туюп, аяндарын алып, белгилерин аңдап асылдыкты ойготобуз. Сиз кандай ойлойсуз, окурман, дүнүйөгө эс-мас болуп, эсибизди жоготуп койдукпу, эс менен байланыш үзүлө элек болду бекен, эсин тааныган, эстүү боло алабызбы?

160
Белгилер:
жоготуу, адам, философия, акыл, тутум, Кыргызстан
Тема боюнча
Караңгы түндүн артында жаркырап тийчү күн бар... Өмүр-өлүм ортосу
Биз байларга шайланарда керекпиз. Шайлообек Дүйшеевдин нускасы
Айт намазын окуп жаткан карыя. Архив

Азыркы азалуу Ата Журт, эртеңки айт... Бул күндөрдүн артында улуу жакшылыктар бар

353
(жаңыланган 14:39 30.07.2020)
Колумнист Нуржигит Кадырбеков аза күтүү күнүнө улаш келген Курман айт майрамына токтолуп, бул эки күндүн бири-бирине байланышы, мааниси тууралуу ой калчады.

Адамзаттын башына келген апаат кыргыз жерин да кыйгап өткөн жок. Таажы вирус тумандай басып, түтүндөй каптады. Канча адамдарыбыз бул дарттын торуна чалдыкты. Көбү, ылайым жамандык көрбөй, өздөрү эле эмес укум-тукуму оожалып, оомат тапкыр дарыгерлердин алтын колдору жана ападай камкордугу себеп болуп, ал тордон кутулуп чыгышты. Аттиң, бирок канчалары үчүн бул оору ажалдын айдагына салган тирүүлүктүн эң акыркы азабы жана сыноосу болуп калды. Арасында жашы да, карысы да, байы да, кедейи да, аалымы да, илимпозу да, калемгери да, киночусу да, сахна чебери да, карапайымы да, бий, төбөлү да бар...

Адам — аалам

Суу бөксөрсө, жер оюлса бир себеп болуп кайра толор, дайра ташыса бир күн нугуна түшөр, бирок дарттан айыга албай өлүм даамын таткан мекендештерибиздин ордун ким толтурат? Көрсө, ар бир адам өзүнчө кайталангыс бир аалам тура. Бүгүн ошол маркум шейиттерди эскерип бүтүн эли-журтубуз аза күтүүдө. Дүйнө боюнча желбиреген кызыл туубуз түшүрүлүп, капалыкта тунжурап турабыз. Аза учурунда көзү өтүп кеткендер үчүн көңүл айтышып, аларга бата багыштап гана тим болбостон, өлүмдү ойлондурат. Анын айбалтасы акыры ар бир моюнга шилтенерин, мейли падыша бол, бай бол, дыйкан же дубана бол, азыр сен тебелеп баскан чөптөрдүн бир күнү үстүңдө өсүп турмайы барын эсте жаңылайт экен. Ошол себептүү жашоонун маңызын, маанисин, максатын ой элегинен өткөрүп, жүрөгүң эзилип да, жумшарып да чыкканын сезесиң.

Ар бир көз жумган мекендешим сай-сөөгүмдү сыздатып кетти… Жээнбеков элге кайрылды

Аза күтүү ким үчүн?

Адам кандай кымбат... Болбосо пандемиянын таасири тийбеген бир дагы тармак калган жок. Өндүрүш аксады, экспорт жана импорт кыскарды, тыштан инвестиция агымы кан буугандай токтоду, канча ишканалар сызга отуруп, соода айлануусу соолуй жаздаган дайрадай азайды. Булар себеп болуп түмөндөгөн адамдар жумуш орундарынан кол жууду. Натыйжада өлкө казынасына миллиарддаган акча түшпөй, экономикалык абал кедерге кетти. Музейлер жабылды, китепканалар ишин токтотту. Тартылчу кинолор, коюлчу спектаклдар жана концерттер кийинкиге жылып, маданият тармагы өтө өксүдү. Мектептердин, окуу жайлардын, бала бакчалардын стол-парталарын чаң басып, билим берүү айдыңы кыйынчылыкка кептелди. Жергиликтүү шайлоолордун мөөнөтү жылып, саясий система башаламан. Чынында бул көрүнүштөрдүн баары — өлкө үчүн өтө ачуу сыноо жана ого эле чоң жоготуу. Бирок түшпөй калган киреше, тайыздаган казына жана үзгүлтүккө учураган маданий-гуманитардык иш-чаралар үчүн эч ким эч качан аза күтпөйт. Кудайдын алдында дүнүйө-байлыктын чымындын канатынча да кадыры жок деп бекер жерден айтпаса керек. Кечээги селсаяк бүгүн чириген байга айлангандай, буюрса, бүгүн кемисе, эртең кайра кемелине келет бул тармактар. Жамандыкты амандык жеңет дейт акылман кыргыз.

Бирок өлгөн адамды тирилтүүгө ушунча илимий жетишкендиктери менен бүткүл адамзат алсыздык кылат экен. Ошон үчүн пандемиянын кесепетинен көзү өткөн миңдеген мекендештерибизди эскерип, азалуу муңайып турат, кайран Ата Журтубуз. Адам — чыныгы байлык. Адам болбосо кайдагы экономика, кайдагы маданият жана кайдагы мамлекет. Белди бекем бууйлу! Оңололу! Жаман адаттарды таштап, жакшы амалдарды баштайлы! Элибиз адептүүлүгү, уяттуулугу, бекем ынтымагы жана күжүрмөн эмгеги менен ааламга атагы чыксын. Балким, маркумдарга ошонун сообу тиер. Ошону менен алардын арбактарын ыраазы кыларбыз.

Коронавирустан көз жумгандар "Ата-Бейитте" эскерилип, куран окулду

Дарт берген дарс

Алтын менен күмүштүн, ак сарай менен кымбат автоунаанын эмес, ден соолуктун чыныгы байлык экенин ооруп сакайган жан билет тура. Апааттын эпкини тийип, эки өпкөсү кагынып, ооруканада жаткан апам менен видео байланыш аркылуу баарлашсам: "Айыгып чыксам алтын шакек-сөйкөлөрүмдү тагынбайм. Аларың байлык эмес экен. Чыныгы байлык жана бакыт — оорубай соо жүргөнүң тура. Эч кимди сындабайм, урушпайм. Адамдын даражасын ыйманы, топугу жана кичи пейилдиги көтөрөт экен. Бизди караган өзбек мээрман айымдын илбериңки мамилесине көңүлүм көлкүлдөп, ушундай тыянакка келдим. Эгер бирөө мени урушса сүйүнөм, анткени тирүү болгонум үчүн урушуп жатат", — дейт. Аны угуп, оору жүрөктү жумшартып, жан дүйнөнү тазалап, боорукерликти күчөтөт деп бекер айтылбасына дагы бир жолу ынандым. Ошондон улам Жараткан бул кара тумоону элибиздин ынтымагын арттырып, бир туугандык сезимин жылуулап, чыныгы дөөлөт-баалуулук эмне экенин аңдатыш үчүн атайын жибергенби деген ой кылт этти мага. Демек, ушул апаат сыноосунан ден соолугубуз жабыркап, канча асыл адамдарыбыздан ажыраган менен өтмүш-келечегибизге дагы бир жолу көз чаптырып, акыл калчап, айып-күнөөлөрүбүз үчүн тообо, аманчылыгыбыз үчүн шүгүр келтирип, анык байлык-бакыт эмне экенин түшүнүп, руханий жактан жетилип, байып чыгалы.

Караңгы түндүн артында жаркырап тийчү күн бар... Өмүр-өлүм ортосу

Артка канчалык кылчактабайлы, өмүрдө өткөн күнүңдүн, саатыңдын, ал тургай көз ирмемиңдин пардасы дароо кайра ачылбас болуп жабылат. Демек, кетирген каталыктардан таалим алып, кемчилдиктерди кайталабай, мындан да көбүрөөк жигер, кайрат менен алга кадам шилтейли. Оорунун жайылышына негиз болгон алешемдиктерди жашоонун берген эң маанилүү сабагы катары кабылдайлы да, ал үчүн ар кимди айыптап, кылдан кыйкым издеп, ансыз да ачышып турган көңүлдөрдү, муңканып турган жүрөктөрдү жаралабай, бири-бирибизге арка-бел болуп, баштарды, жүрөктөрдү бириктирип, ынтымак менен сыноо тоскоолдуктарын сындырып өтөлү.

Өзгөчө Курман Айт

Улуттук аза күнүн утурлап Курман Айт майрамы келет. Бул күн мүмкүнчүлүгү барлардын эчки, кой, уй же төөнү курмандыкка чалып, этин жиликтеп таркатып канчалаган муктаждардын, бей-бечаралардын, тууган-туушкандардын, кошуна-колоңдордун жана жакшы санаалаштардын көңүлүн көтөрүүсүнө себеп. Ошол аркылуу адамдар арасындагы алака бекемдеп, мамилелер жылуулайт. Таарынышкандар табышып, кектешкендер кечиришет. Байлардын берешендиги болбосо жардылар мукурайт, жардылардын батасын албаса байлар жарыбайт дегендей, бул күнү алуучулар берүүчүлөргө ак баталарын арнайт. Ошентип маанай көтөрүлөт, ынтымак-ырашкердик чыңдалып, береке артат. Ушундай улуу мааниси бар бул ыйык майрам – эл-жерибиз үчүн аза-муңду аз да болсо унуткарып, көңүл-сезимдерге жакшылыкка карата үлкөн үмүттүн үрөнүн сепкен, бакытка, бейпилдикке жана сак-саламатыкка карай бурулуштун ак жолтой учуру болуп калгай.

Бизге позитив керек! Жашоону оң нукка бура турган 8 кадам

Азалуу зайыптын ак кийдисин элестеткен быйылкы Курман айт майрамынын дагы бир өзгөчө мааниси бар. Кыргыз кырсыктан сак болуу же кутулуу үчүн мал союп, түлөө өткөргөн. Башына балакет, оору же башка азап келген адам адегенде кой-короосунан токтуларынын семизин карматып, Кудайымдын жолуна деп курмандык чалып, этин эзилте бышырып, устукан-шорпосун атайын жайылган дасторкон үстүнө чакырылган конокторго тартып, алардын жүрөгүн жылытуу менен ак батадан шыпаа жана жакшылыкка жол издеген. Ушул Курман айт майрамында курмандыкка чалынган жандыктардын баары, ылайым, калкка каран түн болгон касиетсиз апааттын алыстап, артын карабай кетишине чабылган садага, арналган түлөө болгой.

Ойлоп көрсөк, курмандыксыз дегеле ийгилик да, жеңиш да болбойт экен. Бизнестеби, илимдеби, чыгармачылыктабы, же саясат багытындабы, бийиктикти багынтуу үчүн канча күч, убакыт жана каражат курмандыгы талап кылынат. Ата-бабаларыбыз элибиздин маданиятын, салтын, наркын сактап, кийинки муунду ыйман-адепке тарбиялаш үчүн да малын, жанын, убактысын аябаптыр. Согушта же азыр биз баштан кечирип жаткандагыдай апаат учурунда күч, убакыт жана байлык эле эмес, өмүр курмандыгысыз жеңиш келбейт экен. Фашизмдин мизин майтарыш үчүн мурдагы СССР отуз миллионго жакын адамынан ажыраганы мунун таасын мисалы.

Ылайым, эртеңки кылчу курмандыктарыбыз бүгүнкү күткөн аза туманын таркаткан керимсел шамал сыяктуу болгой. Келчү балакеттердин алдын тосуп, оор-жеңил дарттардын шыпаасына айлангай. Жеңиштерибизге жана ийгилигибизге жол ачууга себеп болгой.

Караңгыдан кийин күтүп таң турат,
Капалыктан кийин күтүп шаң турат, — демекчи, азанын артынан рухий тазаруу жана ийгилик жылоолгон кез келсин. Бул күндөрдүн артында, буюрса, улуу жакшылыктар бар. Караңгы түндүн эң коюу учуру — таң атар алды болот.

353
Белгилер:
оору, түлөө, майрам, курман айт, курмандык, аза күтүү күнү
Тема боюнча
Эргешов: карантин тууралуу Мухаммед пайгамбардын айтканы бар
Ош облусунда жер-жерлерде куран окулуп пандемиянын курмандыктары эскерилди

Шуулдаган парашют, айланган жер... Россиялык десантчылардын видеосу

0
(жаңыланган 21:45 09.08.2020)
Россиянын Коргоонуу министрлиги Туладагы Аба-десант гвардиясынын аскерлеринин парашюттан машыгуу учурунда секирген видеосун жарыялады.

Аталган кезектеги иш-чара Клоково аэродромунда жасалган. Аскерлер Туланын Слободка деген аймагынын жанына секирген.

Россиялык Су-27 АКШнын тыңчы учагын кайра кайтарды

Видеодон секире турган адамдын учактан абаны көздөй аттагандыгын көрүүгө болот. Бул ар бир адамды ар кандай абалга салган абал. Бирөөлөр ичиркенип жүрөгү шуу десе, экинчилерине адреналин. Видеодо парашютчунун асманда АН-2 учагынын ичинен сыртты көздөй кадам таштап, андан соң кескин айланып, андан кийин жаай каалгый жерди көздөй бараткан учурларды жана финалды, талаага келип түшкөн учурларды ырааттуу көрүүгө болот.

0
Белгилер:
парашют, Аскер, Россия
Тема боюнча
Кемелер парады. Россияда Аскер-деңиз флотунун күнүн белгилешти. Видео