Боз уй куруу. Архивдик сүрөт

Мен үчүн азыртан баштап өлүксүң... Акыйнек же эки кошуна эмнеге урушту

(жаңыланган 10:55 11.11.2019)
Колумнист Нуржигит Кадырбеков денеге жуккан кирди суу менен жууса кетерин, бирок дилдеги, көңүлдөгү булганычты тазалоо огеле кыйын экенин эске салды.

Эки кошуна уруша кетишти. Жел аргынын жумшак илеби бара-бара албуут шамалга, андан соң бурганактуу бороонго, жылжып аккан булактар биригип отуруп буркан-шаркан түшкөн сүрдүү да, сырдуу да, айбаттуу да дайрага айлангандай, адегенде "сиз, биз" деп башталган кадыресе маек ушинтип уу чачышкан урушка айланды.

Маңдай-тескей туруп алышып үндөрүнүн болушунча кыйкырып, бири-бирине айтпасты айтып, дебести дешти. Ооздорунан ак ит кирип, кара ит чыгат тим эле. Кык казып курт издеген тооктордой экөө тең сөздөрдүн эң жагымсызын, ачуусун, ыпласын издеп таап, бири-биринин жүрөгүн сыздатып, көңүлдөрүн муздатып жатышты. Дилдерине чыла чачып, жан дүйнөлөрүнө баткак шыбашты.

Токтой турган түрлөрү жок экөөнүн. Өздөрүнө эле эмес, жубайларына, ата-тегине, тууган-туушкандарына, балдарына, ал тургай малына чейин асылышып, жакуттан жаркын, алтындан асыл ар намыс аттуу улуу сезимди телпектей тебелешти. Ирегелеш жашашкан соң бири-биринин буга чейин көрсө да көрмөксөн, билсе да билмексен болуп айтпай жашырып келген далай кемчиликтеринен, арзуу-армандарынан кабардар эмеспи. Ошолордон "оп" дегенде буйдаланып эске келбечүлөрү эле болбосо айтылбаганы калбады. Качантан бери акылдарына асырап, көңүлдөрүндө катып келген арам ойлор, пикирлер тунук суунун үстүнө калпып чыккан кара майдай ачыкка чыкты. Ары-бери өтүп баратып күбө болгондор айтышуунун аягы атышуу менен бүтпөс бекен дегенсип, алда кандай шыбырттан жамандыкты сезе кулагын тикчийте тыңдаган жылкыдай кунт коюп кулак салып жатышты.

— Болду, — деди бирөөсү, — доошуңду бас. Үнүң үн эмес эле чагылган түшкөндөгү мамакалдырактай ургулай баштады. Сени көрөйүн деген көзүм жок.

— Ии, сени көргөнгө эле зар болуп, чечекейим чеч, — деди экинчиси тим калбай. — Алдагы иттин аркасындай капкара ыраңы суук келбетиңди эки дүйнө көрбөй калсам бактылуу болбоймбу...

Сөздөр андан ары да бир топко чейин автоматтын огу мындай турсун, Курск салгылашуусундагы советтик катюшанын снаряддарындай алааматка айланып жаап жатты.

— Өлсөм жаназама келбе! — деди бири энтиге.

— Тирүүң итиркейимди келтирип жатат, өлүгүңдү көргүлүк кылбасын, — деди экинчиси демиге. — Сен мен үчүн мына азыртан баштап өлүксүң...

Иши кылып экөө тилдерин тыйбай, улам артына кылчая акылына келе калган бирдемелерди айтып айкыра, колдорун сермешкен абалда эки тарапка кетишти. Мына-мына алда кандай керемет болчудан бетер жардана карагандар, уурдана байкоо салып тургандар таркады. Алар менен кошо айылга бул окуя тууралуу кабар да жайылары турган кеп. Ошентип чыр аягына чыккансыды.

Чыкканы менен жашоо улана берет. Жашоо менен кошо чөөлөр талап же ок жаңылып жарадар болгон жолборстой азаптана катуу сөз сындырып, ачуу сөз уулаган көңүл жашайт... Сабоо жеп жаны ачышкан төөдөй өч менен кектин, таарыныч менен капалыктын сормосуна чөмүлүп кудай кошкон кошуналык уланат. Напси башкарып, шайтанга эшик ачылганда убактылуу унутта калган уят жашайт кабыгы аарчылып, күн тийген жерде кала берген анардай соолуп кыйналып. Балкылдап сокчу жүрөктөр эми тарсылдап согот, карсылдап согот. Тек гана жашаш үчүн эмес, ыңгайы келсе ыза кылган жанды атсам деп согот, чапсам деп согот, же абийир чиркиниң аса байланып ачка таң атырган аттай кыйнаганда кечиримге жол тапсам деп согот. Канчалык караандарын ала качышпасын, бирде болбосо бирде бетме-бет жолуктурчу жолдор турат кебелбей... Кызуулукка алдырып он мүнөт орой айтышуу менен эле баары бүтсө кана. Ал он мүнөт — болгону бүтпөс көйгөйдүн, ачуу армандын башаты гана, жалп эткен жалынга себеп болгон учкуну гана. Ошончо кесепеттүү, жагымсыз жүктү бир өмүр көтөрүп өтүү жүрөккө керек беле? Тилди сактабасаң, ачууңду баспасаң бир эмес эки өмүрүң ошентип алааматка айланат, жерге кирет...

Экөөнү тирүү туруп өлгөндөй коштоштурган, жаназаларына келүүгө бири-бирине тыюу салдырган себеп кайсы болду экен? Бири экинчисинин кызын ала качтыбы? Же кылымдар бою жыйнаган байлыгын чачтыбы? Ушуга кызыккан бирөө окуянын чоо-жайын толук иликтеп, уруш эмнеден чыкканын билди да аң-таң болуп отуруп калды. "Ушуга ушунча болуштубу?" деп же капаланарын, же уяларын, же күлөрүн билбей эндиреп кыйла отурду.

Көрсө, уруш биринин тоогу экинчисинин короосуна кирип кеткенден башталыптыр...

— Салам алейкум, кошуна, кандайсыз?
— Ва алейкум салам. Жакшы. Өзүңүзчү?

— Күндө эле айтайын деп унутуп калам...
— Тынччылыкпы?

— Тоогуңуз короомо кирүүнү адат кылып алды.
— Ошол элеби? Кокуй күн, оюма он миң санаа келип кетти заматта...

— Ошол элеби дегениңиз кандай? Тоок сиздики болгондон кийин карашыңыз керек да...
— Макул, тоокко айтып коём экинчи кирбей жүр деп.

— Эмне дейсиң?
— Ошо деймин!

— Силердин тоогуңар, эмне, сүйлөйбү? Же сен корозсуңбу?
— Кыгыңы кызганып, куртуңу аяп тооктой какылыктап жатсаң, эми короз болуп сүйлөшүүгө туура келет да.

— Кайсы кык, кайсы куртту айтып жатасың?
— Тоок эмне корооңо кирип көмүп койгон алтыныңды издемек беле. Жесе кык менен курт терип жеп жүргөндүр. Ичти кичине кененирээк кылсаң, кошуна.

— Кык менен куртуң калбагандан меникине айдап жатасыңбы тоогуңду?
— Мен айдап жатыптырмынбы? Көрбөй туруп дөөрүй бербечи...

Мейман тосуу. Архивдик сүрөт
© Sputnik / Владимир Пирогов
Болгону ушул. Заар тилдин зардебине чаңкап жете келген шайтан маекке аралашкан соң талаш эмнеден келип чыкканын да унутуп коюп, астейдил айтышыптыр кошуналар. "Кошуна ыраазы болмоюн Кудай ыраазы болбойт" деген кеп бар эмеспи. Кошунаны нааразы кылуунун сурагы кандай болор экен? Эгер үч күн ичинде жарашып албаса, күнөөлөрү да кечирилбеген бойдон тура берет экен. Бирок үч күн жашайсың деген кепилдик эч кимде жок. Экөө тең тооктун айынан напсилери нары, шайтан андан ары тартып ушунчалык уят болушту, абийирлери айрандай төгүлдү. Эми ким биринчи кечирим сурап, рухта тоңгон муз дубалдан жылуу көңүлгө терезе ачып берсе, сооп да, жеңиш да, аброй да ошонуку...

Белгилер:
тоок, Жаңжал, уруш, кошуна
Тема боюнча
Эң оор кесип бар, сыр сактоо деген... Сырдаш болуунун 10 жолу
Айтматовдун тагдыры же миграциядан эмне таптык да, эмне жоготтук
Россиянын Петр Великий атомдук крейсери. Архив

"Бул кемесиз иш жүрбөйт": Россиянын Түндүк флоту НАТОго кандай жооп кайтарат?

(жаңыланган 20:15 22.04.2021)
Эксперттердин баамында, РФтин Түндүк флотуна ушул тапта суу түбүндө жүрүүчү дизелдик кайыктар өтө зарыл.

Куралышы адаттан тыш, купуялуулук, автономдуулугу жогору, бөтөнчө милдеттер... 2027-жылы Россиянын Аскердик-деңиз күчтөрүнүн Түндүк флоту кеминде эле суу түбүндөгү жаңы дизель-электрдик төрт кайык менен бекемделет. Алар "Лада" 677 долбооруна таандык.

Бүгүнкү күндө мындай кемелер айрыкча Арктикага зарыл. РФтин эң күчтүү аскердик-деңиз бирикмесинин курамы кандай өзгөрөрү тууралуу РИА Новости агенттигинин колумнисти Николай Протопопов толгогон.

Дизелдик серия

Төртүнчү муундагы 677 долбоорунун дизелдик-электрдик кайыктары 1990-жылдардын аягынан бери курулуп келет. Башкы кемеси — ушул тапта сынамык пайдалануудагы "Санкт-Петербург". Суу түбүндө жүрүүчү дагы эки, атап айтканда, "Кронштадт" жана "Великие Луки" кайыктарынын курулушу ар кыл баскычта. Булардан тышкары дагы эки кеменин курулушу келерки жылы башталат.

"Лада" — көбүнесе инновациялык долбоор. "Рубин" борбордук конструктордук бюросунун иштеп чыгуучу адистери россиялык кеме курууга анча мүнөздүү болбогон бир корпустуу схеманы колдонушкан.

Атайын каражат менен капталгандыктан, ошондой эле заманбап радиоэлектрондук системалар менен жабдылып, жогорку даражада автоматташтырылгандыктан "Ладалар" бул типтеги субмариналардын арасынан байкатпастыгы боюнча кескин түрдө айырмаланат. Булардан тышкары, келечекте "677чилерди" абадан көз каранды болбогон күч орнотмолору менен жабдышмакчы.

"Ладалар" — россиялык флоттун "курулушу узакка созулган" кайыктарынан. Кемелерди ишке берүүнүн мөөнөтү улам жылдырылып, каржылоо кыскарып, иш токтотулуп келген. Биргелешкен кеме куруу корпорациясынын жетекчиси Алексей Рахмановдун айтымында, мындайга себеп болгон көйгөйлөр тийиштүү каражаттар менен жабдуучуларга байланыштуу. Ал тургай ушундан улам Тынч океандык флот үчүн "Ладалардын" ордуна башка бир — 636.3 долбоорунун суу түбүндөгү алты кайыгын курууну чечишкен.

Башкы "Санкт-Петербург" кемесин моряктарга араң 2010-жылы беришкен. Негизи бул кеме сынамык стенд катары болуп, пайдаланууда улам толукталып, куроодогу мүчүлүштүктөрүн жоюуга бир далай убакыт кеткен.

"Ладалар" салыштырмалуу чакан субмариналар, сыйымдуулугу — 1800 тонна. Суу түбүндө 21 узелге дейре күүлөнөт, 250 метрге чейин сүңгүй алат. Экипажы — 35 киши, автономдуулугу — 45 сутка. Негизги кеме торпеда жана миналар менен гана жабдылган, сериядагы кийинкилеринде бортторуна "Калибр" канаттуу ракеталары жайгаштырылат.

Алмашкыс кайыктар

Эксперттердин баамында, РФтин Түндүк флотуна ушул тапта суу түбүндө жүрүүчү дизелдик кайыктар өтө зарыл. Азырынча аталган өлкөнүн 877 долбоорунун суу түбүндө жүрүүчү эски дизелдик-электрдик кайыгынан бир нечеси гана бар.

"Палтус", негизи эле суу түбүндөгү күчтөр көп буталуу жана стратегиялык атомдук субмариналар катары таанылган. Натыйжада аларды башкы функциясынан башка багытка буруп, тактикалык операцияларга катыштырууга туура келет. Россияда флоттун мурдагы командачысы адмирал Вячеслав Поповдун айтымында, мындай көрүнүш — 1990-жылдардагы каатчылыктын изи.

"Түндүк флотко суу түбүндө жүрүүчү дизелдик кайыктар ар убак зарыл, — дейт ал. — Ар бир долбоордун өз аскердик багыты бар, башкалар анын ордун баары бир жүз пайызга толтура албайт. Азыркы дизелдик-электрдик суу түбүндөгү кайыктардын атомдук түрлөрүнөн негизги айырмачылыгы — дээрлик дабышсыз, аларды табыш абдан татаал. Негизги милдети — душмандын кайыгы менен кармашуу". Адмирал ушундай субмариналардын жоктугун башка каражаттар, атап айтканда авиация, кемелер, атомдук ракета ташуучулар менен толукталарын түшүндүрөт.

"Түндүк флотко суу үстүндөгү жана суу түбүндөгү кемелердин бардык – дизелдик-электрдик кайыктардан атомдук түрлөрүнө дейре керек, — дейт Попов. — Флотко командачылык кылып турганымда суу түбүндө жүрүүчү дизелдик-электрдик үч кайыгыбыз бар эле. Акырындап алар мөөнөтү боюнча эсептен чыгарылган, бирок кайра жарытарлык эч нерсе жөнөтүлгөн эмес. Кара деңиз флотун суу түбүндөгү дизелдик кайыктар менен толуктоону чечишкен. Саясий себептерден улам ушундай болгону айкын".

Чектешкен чекит

Түндүк флоту кансыз согуш жылдары өзөктүк ооздуктоонун маанилүү элементи болгон. Түндүк деңизчилер эң заманбап стратегиялык атомоход жана суудагы сокку уруучу ракеталык кемелерге ээ болгон.

Бүгүн тарых кайталанып турат: Түндүк флотко өзүнчө аскердик округ макамын ыйгарышкан, ал эми 2014-жылы анын базасында Бириккен страгиялык командачылыкты түзүшкөн. Бул жакка эң акыркы курал жана техника келип турат. Ошентип, түндүк деңизчилер "Борей" долбоорунун суу түбүндөгү жаңы атомдук жана "Ясень" көп буталуу кайыктарын алгачкылардан болуп өздөштүрүштү.

"Адмирал Нахимов" атомдук ракеталык крейсери да толук заманбапташтырылууда. Ага удаа эле "Петр Великий" оор атомдук ракеталык крейсери да толук жакшыртылат. Мындан тышкары, түндүк деңизчилерге 22350 долбоорунун көп буталуу фрегаттарынан бир нече бирдик бөлүшкөн. Алар "Калибр" канаттуу ракеталары жана кемеге каршы коргонуучу "Оникс" ракеталары менен куралданган. Анан да сериянын башкы вымпели "Адмирал Горшковдо" "Циркон" гипер үндүү комплексин башкарууга машыгып жатышат.

Азыркы реалдуулукта Россияга Түндүктө кубаттуу форпост (алдыңкы пункт) өтө зарыл. Арктикага планетадагы алдыңкы державалар тыкыр көз салат. Мында пайдалуу кендин эбегейсиз кору жатат. Далай мамлекеттер аталган чөлкөмдө аскердик күчүн бекемдөөгө умтулат. Анын ичинде Арктикадагы башкы атаандаштары катары Россия менен Кытайды атаган Кошмо Штаттар да аталган аймакта активдешти.

Соңку жылдары америкалыктар Түндүккө курал толтуруп, Аляскада радиолокациялык станцияларды куруп, ал жакка ондогон сокку уруучу истребителдерди жеткирүүдө. Пентагон чөлкөмдө жаңы типтеги күч бөлүктөрүн – көп домендүү топторду уюштурууга ниеттенди. Норвегияда азыр АКШнын стратегиялык авиациясынын учактары бар, ал эми россиялык жээктерге жакын тоңдурулган аскердик-деңиз базаларды кайрадан пайдаланууну пландоодо.

Белгилер:
Авиация, сокку, кайык, ракета, курал, НАТО, Россия, кеме
Тема боюнча
Бура бастырбаган табылга. Россиянын жаңы стратегиялык ракета ташуучусу
Кара деңиздеги РФтин Каспий флотилиясы

Кара деңизге жеткирилген артиллериялык, десанттык кемелер. РФ флоту эмнени көздөөдө?

(жаңыланган 22:31 20.04.2021)
Түштүк-батыш стратегиялык багытка карата кандай коркунуч болбосун ыкчам чара көрүүгө даярдыгын Россия Кара деңиздеги кадамы менен көрсөттү.

РФтин Каспий флотилиясы, Балтия жана Түндүк флотторунун ракеталык, артиллериялык жана десанттык кемелери аталган чөлкөмгө жеткирилди. Аскерий баяндамачы Александр Хроленко бул ирет Россиянын ушул аракетине баам салган.

Каспий флотилиясынын 15 кемесинен турган топ 17-апрелдин таңында Керчен кысыгы аркылуу Крым көпүрөсүнүн алдынан сүзүп өтүп, Кара деңизге карай багыт алды. Ошол эле күнү Босфор булуңунан Кара деңизге РФтин Түндүк флотунун ири десанттык кемелери – "Александр Отраковский" жана "Кондопога", андан соң Балтия флотунун ушундай эле "Калининград" жана "Королёв" кемелери жөнөдү.

Жети десанттык ири кемени кошкондо Кара деңизде россиялык мындай жети бирдик бар, штаттык курал жана зооттолгон техника (100 танктан өйдө) үч миң чакты деңиз пехотачыларын бортуна жайгаштыра алат. Ошону менен бирге эле десанттык катерлерди да унутта калтырган болбойт.

Каспий флотилиясынын, Балтия жана Түндүк флотунун күчтөрү Кара деңиз флоту менен биргеликте жоопкерчилик жүктөлгөн аймактагы катаал жагдай эске алынып уюштурулган ири машыгууларга катышат. "Калибр" канаттуу ракеталары менен 2000 чакырымдык радиустан "ливиялык сценарийди" же "чөлдөгү бороонду" уюштуруп, башкача айтканда, европалык өлкөлөрдүн аймагындагы агрессорду кыйратып коё алчу дараметке ээ.

Ошондой эле Кара деңиз флоту жана Каспий флотилиясынын деңиз пехотасы жана жээктеги күчтөрүнүн бөлүктөрү да тартылган. Россиянын түштүк-батыштагы чек араларына аталган мамлекеттин жалпы күчтөрүнүн эки армиясы жана аба-десанттык күчтөрдүн үч дивизиясы, Түштүк аскердик округунун сокку уруучу авиациясы да жеткирилген. Крым тобу кургакта, деңизде жана абада болжолдуу душмандын деңиз жана аба десанттары менен "айыгышкан кармашка" машыгууда.

Батыштын кысымына жооп

Чыгыш Европада 26 өлкөдөн 30 миң жоокер катыша турган Defender Europe 21 машыгуусунун Кара деңиздеги активдүү фазасы май айына коюлган. Ал убакка дейре британ аскердик кемелери, атап айтканда, эсминец жана кайыктарга каршы фрегат келет. Негизинен алар ракетага каршы коргонуучу америкалык "Гарпун", аэродинамикалык бутасын 80 чакырымга чейинки аралыктан кыйратуучу Sea Wolf зениттик ракеталык комплекстери менен жабдылган. Кара деңиз акваториясында британиялык аскердик-деңиз күчтөрүнүн кемелери Жер ортолук деңиздеги "Королева Елизавета" авиа ташуучусунун бортунан көп буталуу F-35 истребитель-бомбалоочуларын колдойт.

Донбасста курчуп турган абалдан улам РФтин Коопсуздук кеңешинин катчысы Николай Патрушев АКШ жана анын союздаштары Украинаны Крымга карата чагымчылыкка шыкактап жатканын билдирген эле.

Россиянын быйыл 21-апрелден 31-октябрга чейин пландалган аскердик окуулары Кара деңиздеги бир нече районду чет өлкөлүк аскердик-деңиз күчтөрү үчүн жабат. Кеме өтүүчү үч тилке, атасак, Крымдын түштүк жээги (Севастополдон Гурзуфка чейинки), Керчен жарым аралындагы жээктеги жана Крымдын батышында деңизге малынып турган чакан тилкеде ушундай бөгөт коюлган. Эске салсак, бардык чектөөлөр РФтин территориалдык сууларынын ичинде гана, ошону менен бирге эле эл аралык эрежелерге шайкеш, Керчен кысыгындагы жарандык кемелердин өтүшүнө жолтоо болбойт.

Украинанын куралдуу күчтөрү жана НАТОнун стандарттык окууларына Россия Крымдын жээктериндеги таамай тийчү канаттуу ракеталар менен сокку уруучу күчтүү кеме тобун, Кара деңиз флоту жана Түштүк десанттык округдун "аба армадасын" түзүү менен жооп кылып, жабдылбаган жээкке жеткирүү менен өз мүмкүнчүлүктөрүн көрсөтүүдө.

Мурдараак Кара деңиз акваториясын Түштүк аскердик округунун авиациясынын жана Кара деңиз флотунун Деңиз авиациясынын биргелешкен ири машыгуулары башталып, анда фронттук Су-24М жана Су-34 бомбалоочу учактары, көп буталуу Су-27СМ жана Су-30СМ болушунча пас бийиктиктеги деңиз буталарын карай ракета кое берүү жана бомбалоого машыгып, ошондой эле Кара деңиз флотунун кемелерин калкалап жана коштоо менен алек болушат.

Кара деңиздеги Россиянын Куралдуу күчтөрүнүн катаал үстөмдүгү шартында "Европанын коргоочулары" күч жана каражаттардын машыгуусунда кескин түрдө чектелген. Defender Europe 21 окуусунун пландарына түзөтүү киргизилери шексиз, антсе НАТО боюнча "улук өнөктөштөрдүн" кадыр-баркы түшөт. Пентагондун "кеме өтүүдөгү эркиндиктин" кыйрашы жөнүндөгү кооптонгон билдирүүлөрү ушундай жагдайдан улам экени түшүнүктүү. Кантсе да октябрь айында аймактагы кырдаал калыбына келип калары айкын.

Белгилер:
десант, НАТО, Россия, аскер-деңиз флоту, Кара деңиз
Тема боюнча
"НАТОнун иши": россиялык чек араларда эмне башталмакчы? Сереп
Улуу тоолор басмаканасы кол өнөрчү Айдай Асангулованын Элечек китеби

Салттуу баш кийимди даңазалаган "Элечек" китеби улуттук сынактан баш байге алды

(жаңыланган 13:25 23.04.2021)
"Элечек" китеби — кол өнөрчү Айдай Асангулова башында турган "Кийиз дүйнө" коомдук фондунун көп жылдан бери чогулткан эмгегинин жыйынтыгы.

БИШКЕК, 23-апр. — Sputnik. "Улуу тоолор" басмаканасы кол өнөрчү Айдай Асангулованын "Элечек" китебин басып чыгарганы үчүн "Китеп искусствосу" сынагынан баш байгени алды. Бул тууралуу Sputnik Кыргызстан агенттигине сыйлык ээлери маалымдады.

Руководитель проекта Кийиз дүйнө — көчмөн руху Айдай Асангулова со своей книгой Элечек занявшим первое место в национальном конкурсе Искусство книг
© Фото / Доолот Рысбаев
"Улуу тоолор" басмаканасы кол өнөрчү Айдай Асангулованын "Элечек" китебин басып чыгарганы үчүн "Китеп искусствосу" сынагынан баш байгени алды

Алардын айтымында, аталган улуттук сынак типографиялар арасында өткөрүлгөн. Басма баш байгени "Алтын мукаба" номинациясында алган. Иш-чара жылда уюштурулат.

Книга руководителя проекта Кийиз дүйнө — көчмөн руху Айдай Асангуловой Элечек занявшее первое место в национальном конкурсе Искусство книг
© Фото / Доолот Рысбаев
"Элечек" китеби — кол өнөрчү Айдай Асангулова башында турган "Кийиз дүйнө" коомдук фондунун көп жылдан бери чогулткан эмгегинин жыйынтыгы

"Элечек" китеби — кол өнөрчү Айдай Асангулова башында турган "Кийиз дүйнө" коомдук фондунун көп жылдан бери чогулткан эмгегинин жыйынтыгы. Аталган фонд кыргыздын салттуу элечегин жайылтуу максатында иштеп, аялдардын баш кийимин ийне-жибине чейин изилдеп келе жатат. Аталган китепте 20 элечектин түрү, алардын келип чыгуу тарыхы менен кошо башка да салттуу кийимдер тууралуу маалыматтар бар. Эмгектеги маалыматтар көздүн жоосун алган сүрөттөр менен коштолгон. Китеп кыргыз, орус, англис тилдеринде чыккан.

Белгилер:
басмакана, эмгек, сынак, китеп, элечек
Тема боюнча
Кыргыз аялынын ич кийиминен сырт кийимине чейин. Көчмөн модасынын сырлары