Бензин куйгуч станциясы. Архив

Мунай баасынын өзгөрүшү постсоветтик өлкөлөргө кандай таасир этет? Саресеп

375
(жаңыланган 19:26 17.03.2020)
Постсоветтик мейкиндиктеги мамлекеттердин экономикасы үчүн мунай наркынын ушул таптагыдай арзан болушу жакшы жышаан эмес. Бензин жана дизель баасынын өсүшүн негиздөө да мунай-газ ишканалары үчүн улам татаалдай берет.

Дүйнөлүк мунай-газ рыногу кыйын кезеңди кечирүүдө. Анын бир эмес, бир нече себеби бар. Ал эми учурдагы окуялардан улам АКШда сланецтик мунай кендерин казуунун ыргагы ылдамдоодо дейт Энергетика саясаты фондунун аналитиги Игорь Юшков.

Казып алуунун көлөмү да, наркы да өстү

АКШда мунай өндүрүүнүн өр алышы 2016-жылдын аягынан тарта ОПЕК+ келишими менен киргизилген чектөөлөргө байланыштуу. Эске салсак, мындай чектөө сырьенун баасын жогорку деңгээлде кармап турууга мүмкүнчүлүк берген. АКШ бул келишимге кирбегендиктен, америкалык өндүрүшчүлөр мунайдын жогорку наркынан пайдаланып, казуунун көлөмүн каалаганча жогорулатышкан. ВР мунай өндүрүү компаниясынын маалыматы боюнча, АКШда кен казуунун эң көп — 16,6 пайызга өсүшү 2018-жылы катталган. Соңку эки жылдагы дүйнөлүк баалардын жогору кармалып турушунан улам көптөгөн долбоорлордун кирешелүүлүгү арткан, ал эми ОПЕК+ андан ары да кен казууну төмөндөтөрүнө болгон бекем ишеним пайдасы арта турган долбоорлорго жаңы инвестицияларды тарткан.

Мунайга, анын ичинде Пекиндин суроо-талабы белгилүү бир деңгээлде казып алууну жогорулатууну камсыз кылган. Бирок Кытайда февраль айында коронавирустун жайылып кетиши мунай рыногундагы каатчылыкка жол ачып бергендей болду, кытайлык ишканалардын иши токтоп, адамдардын кыймылы карантинден улам чектелген. Натыйжада, Кытай Эл Республикасында кубаттуулук жаратчу каражаттарга болгон суроо-талап төмөндөп, ага ылайык, дүйнөлүк рынокто сунуштун ашкерелиги күчөгөн. Баа түшүп кеткен.

Орток пикир жарата алышпады

ОПЕК+ келишимине мүчө өлкөлөр мунайдын баасын кармап туруу үчүн өндүрүш көлөмүн кыскартуу мүмкүнчүлүгүн талкуулашты. Мындай демилгени айрыкча Сауд Аравиясы жактап чыкты, анткени алар үчүн баанын бийиктеши зарыл. Аталган королдук өз бюджетин мунайдын баррелин 72 доллардын тегерегинде сатуу менен толтурат. Саудиялык жетекчилик заманга бапташтыруунун кеңири программасын жарыялаган, аны жүзөгө ашырууга көп көлөмдөгү каражат жумшоо зарыл. Мынчалык суммадагы акчанын бирден бир булагы — көмүр суутектерин экспорттоо.

Россия өз кезегинде мунай өндүрүү квоталарын 2020-жылдын биринчи чейрегиндеги боюнча сактоо керек деген позициясынан тайбады. Сүйлөшүүгө жиберилген россиялык өкүлдөрдүн мындай ою да тегин жерден эмес. Алар дүйнөлүк рынокто баанын түшүшү Кытайдагы коронавирустун кесепетинен келип чыккан, демек, бул илдеттин эпкини кайтканда Пекиндин мунайга болгон суроо-талабы калыптанат, баа жогорулайт деген пикирге таянышкан.

Андан сырткары, Россияга мунай казууну дагы чектөөгө макулдук берүү улам кыйынчылык туудурат, анткени Энергетика министрлиги россиялык компанияларга канча мунай казуу боюнча көрсөтмө берүүгө ыйгарым укугу жок. Ошол себептен, ОПЕК+ алкагындагы милдеттенмелерди аткаруу үчүн өлкө ичинде консенсуска жетишүү зарыл. Ал эми бул ири ишканалардын моюн сунбаганынан улам бир топ татаал, алар үчүн ОПЕК+ реалдуу чектөөчү болуп саналат. Ошону менен катар эле казып алууну канчалык кыскартуу керектиги анык эмес, себеби, каатчылыктын масштабы азырынча түшүнүксүз (андан улам мунайга болгон суроо-талаптын канчалык ылдыйлаганы да так эмес). Болгондо да ОПЕК+ боюнча бул сүйлөшүүлөр Европада коронавирус жайыла элек убакта эле Вена шаарында өткөн.

Жыйынтыгында ОПЕК+ мүчө мамлекеттер 2020-жылдын биринчи чейрегинен кийин мунай казуудагы жаңы квоталар жаатында бир пикирге келе алышпады. Демек, 1-апрелден тарта бул уюмга кирген бардык өлкөлөр мунай өндүрүшүн болушунча көбөйтүүгө ашыгышат. Ушундай бир эле жаңылыктан улам мунай баасы төмөндөй баштаган. Мындай терс көрүнүш Сауд Аравиясы өндүрүш көлөмүн суткасына 3 миллион баррелге чыгарарын жана Европа менен АКШдагы сатып алуучуларына кыйла арзандатуу менен сатарын жарыялашы мындай терс жагдайды дагы күчөттү. Акыркы күндөрү дүйнө жүзүндө мунайдын Brent сортунун баррели 31 доллардын тегерегинде.

Жакынкы чет өлкөлөргө эпкини кандай тиет?

Постсоветтик мейкиндиктеги өлкөлөр үчүн кубаттуулук рынокторундагы мындай өзгөрүүлөрдүн кесепети ар кандай болушу ыктымал. Россия мунайдын баррелине 42,4 долларлык баада тартыштыгы жок бюджетин толуктоодо. Ошондуктан, учурда аталган өлкө резервдик фондду толтуруп отурбастан, андан бюджеттин кемиген кирешесин жабууга каражат жумшоого киришет. Бирок Финансы министрлигинин маалыматына таянсак, колундагы каражаты мунайдын баррели 25 доллар боюнча кармалып турган күндө да алты жыл бою компенсациялоого жетишерлик экен.

Бирок мынчалык төмөн баа узакка кармалбайт, анткени, андай баалардын шартында бүт дүйнө боюнча көп долбоорлор, баарынан оболу АКШдагы сланецтик мунай казуу кирешесиз болуп, токтоп калары турулуу иш. Ал эми бул сунуштун таңсыктыгын жаратып, мунай өндүрүмдөрүнүн баанын кескин өсүшүнө алып келет.

Албетте, Россия үчүн да мунайдын ушул таптагы баасы ыңгайсыздык жаратпай койбойт.

"Газпромдун" газ жеткирүү боюнча келишимдеринин көбү Европа менен түзүлгөндүгү да маселени тереңдетет, себеби, алар мунайдын баасына таасир этпей койбойт. Анын кесепетинен бул келишимдер боюнча да баа түшөт, натыйжада россиялык бюджеттин газ тармагынан алган кирешеси азаят.

Бөлөк постсоветтик мунай өндүрүүчү өлкөлөр, тагыраагы, Азербайжан, Казакстан жана Түркмөнстан деле ушундай абалга кептелди. Алар кирешенин төмөндөшүнөн зыян тартары айкын. Анан калса, Казакстан менен Түркмөнстан соңку кырдаалдан улам форс-мажор (аргасыз жагдай) жарыялаган Кытайдын мунай жана газды пайдалануунун басаңдашынын айынан көмүр суутектерди жеткирүүдөн баш тартышынан жапа чегүүдө. Ошол себептен Орто Азияда Кытайдын мунай жана газды жеке сатып алуулардын көлөмү кыскарары да ажеп эмес.

Казакстан Россия өңдүү эле европалык мунай рыногундагы Сауд Аравиянын кадамдарынан улам күч алып бараткан атаандаштыкка кабылат. Россияга көйгөй жаратып, ОПЕК+ алкагында сүйлөшүүлөргө кайтууга жана саудиялык жаңы келишимге көнүүгө мажбурлоо үчүн Эр-Рияд европалык керектөөчүлөргө атайылап арзан баада сунуштоодо.

Кайсы бир деңгээлде Белоруссиянын утушу да болот. "Белнефтехим" россиялык компаниялар менен мунай жеткирүүнүн шарттары боюнча макулдаша албагандыктан, ага башка жактан жол издөө аракетинде. Арзандатылган саудиялык нефть Минскиге мунайды дүйнөлүк баада сатып алууда чыгымдарды азайтууга шарт түзөт. Эр-Рияд тарабынан арзандатуунун көлөмү мунайды белорустук мунайды кайра иштетүүчү заводдорго жеткирүүдөгү транспорттук чыгымдардын бир бөлүгүн жабууга жардам берет.

Минскиге тийгизчү башка бир таасир — россиялык мунайдын баасы Белоруссия үчүн мындай формула менен эсептелеринде: дүйнөлүк баадан экспорттук төлөм кемитилет. Бирок экспорттук төлөм европалык рынокто базар баасына жараша эсептелет да, баасын белгилөөдө улам ылдыйлап отурат.

Ошентсе да Минск азыркы каатчылыктын олуттуу кесепетин тартат: арзан мунайдан тышкары мунай-газ өндүрүмдөрү да арзандоодо. Ал эми булар адатта Белоруссиянын экспорттук товарларынын эң негизгилери болуп саналат.

Натыйжада постсоветтик мейкиндиктеги мамлекеттердин экономикасы үчүн мунайдын наркынын түшкөнү жакшы эмес.

375
Белгилер:
экономика, баа, Россия, СССР, Мунай, нефть
Тема боюнча
Ундун баасы бекиди. Кымбат саткандарга чара көрүлөт
Бейөкмөт уюмдар КРдеги USAID ишмердүүлүгүн сындап жатат
Микрофонго сүйлөп жаткан адам. Архив

Сөгүнүүнү тыйган мыйзамды кайтаралыбы? Оозуна ээ боло албагандар кандай жазаланмак

497
Колумнист Эламан Карымшаков тилинен жаңылгандарга чара көрө турган мыйзам керекпи же жөн эле койгон жакшыбы деп суроо салды. Жаза колдоно турган норма эки жыл иштеп, кайра жоюлуп кеткен.

Эстрада ырчысы Курал Чокоевдин сөгүнүп, уят сөздөрдү сүйлөп даярдаган автордук программасы коомчулуктун сынына кабылды. Шоуго ырчылар Кайрат Примбердиев менен Кайрат Кыргыз конок катары катышкан. Маданий кызматкерлеринин адаттан тыш жоругу көпчүлүккө жага бербеди. Мындан улам аларды жектеп, чара колдонуу талабы менен Маданият, маалымат жана туризм министрлигине кайрылып жатышты. Министр Нуржигит Кадырбеков "мына сага" деп Чокоевдин "Маданияттын мыкты кызматкери" төш белгисин кайтарып алды. Ал эми Примбердиевдин "Эмгек сиңирген артист" наамынан ажыратууну президенттин аппаратына сунуштады. Ошондой эле мамлекеттик маданий иш-чараларга эки ырчыны белгилүү мөөнөткө чейин катыштырбоо аракетин көрүүдө.

Ушул жаңылыкты окугандан кийин сөгүнгөндөрдү жазага тартуу мыйзамы эсиме түштү. Жогорку Кеңештин депутаты Мирлан Жеенчороев коомдук жайда тартип бузгандарга чара колдонуу боюнча мыйзам долбоорун демилгелеп, 2017-жылдын башында күчүнө кирген. Ага ылайык, оозуна ээ боло албагандар майда бейбаштык жасады деп саналып калган.

Бул норма Административдик жоопкерчилик жөнүндө кодекстин 364-беренесине киргизилип, сегиз саатка кара жумушка кесүү менен 1500 сом айып пул салуу же болбосо беш суткага камоо жазасы каралган.

Тилекке каршы дейбизби же бактыга жарашабы, бул мыйзамдын өмүрү кыска болуп, эки жыл эле жашады.

2019-жылдын 1-январында жаңы кодекстер күчүнө кирери менен бул норма алып салынган. Ага ылайык, коомдук жайда сөгүнгөндөргө эмес, түкүргөндөргө чара колдонула баштады.

Азыр Жоруктар кодексинен да, Бузуулар кодексинен да Жеенчороевдин мыйзамын кезиктирүү мүмкүн эмес.

Жоруктар кодексинин 119-беренесине майда бейбаштык деген бөлүм бар. Ага зомбулук же зомбулук көрсөтөм деп коркутуу, мүлктү жок кылуу же зыянга учуратуу, коомдук тартипти же жалпы кабыл алынган жүрүм-турум нормаларын одоно бузуу киргизилген. Мындай жорук жасагандарга 30-60 миң сом айып пул салынат же алты айдан бир жылга чейин камалат.

Ал эми Бузуулар кодексинин 81-беренесинде коомдук тартипти камсыз кылуу боюнча нормалар каралган.

Көчөлөрдө, стадиондордо, скверлерде, коомдук транспортто жана башка коомдук жайларда баңгизат каражаттарын, психотроптук заттарды колдонгондор же спирт ичимдиктерин ичкендер, адамдык кадыр-баркты, коомдук адеп-ахлакты мазактагандар жана мас болуп жүргөндөр жазага тартылат. Жеке жактарга 5 500 сом, юридикалык тараптарга 17 000 сом айып салуу каралган.

Жыйынтыктап айтканда, азыр коомдук жайда сөгүнгөндөргө карата бийлик чара колдоно албайт. Бирок адаштырбаңыз, сизди бирөө сөксө милицияга арыз жаза аласыз. Ал эми жаныңыздагы адамдардын оозунан ак ит кирип, кара ит чыгып жатса айла жок...

Эми элестетип көрөлү, эгер 2017-жылы кабыл алынган мыйзам күчүн жоготпогондо Курал Чокоев менен Кайрат Примбердиев мамлекет тарабынан берилген наамдардан гана айрылбастан жазага да тартылмак. Тагыраак айтканда, милиционерлер бул эки ырчынын жана программанын башка катышуучуларынын эшигин каккылап бармак. Сот чечими менен балким микрофон кармаган колдор сегиз саат кара жумуш жасап, 1 500 сом айып төлөмөк же беш сутка абакта отуруп чыкмак.

Ушул сыяктуу жаза 2018-жылдын февраль айында Бишкектеги түнкү клубдун диджейине колдонулган. Жылаңачтанып алып музыка койгон диджей кыздын видеосу социалдык тармакка тарап кеткенден кийин милиция аны кармап, беш күнгө камаган. Ал эми клубдун администратору 1 500 сом айып төлөп, сегиз сааттык коомдук жумушка тартылган.

Оозуна алы жетпегендерге чара көрө турган мыйзамды кайра кайтарыш керекпи же жөн эле койгон жакшыбы? Пикириңизди калтырыңыз, баарлашалы.

497
Белгилер:
сөгүнүү, чара, жаза, тыюу салуу, мыйзам, ырчы
Тема боюнча
Маданият министрлиги Курал Чокоев менен Кайрат Примбердиевге чара көрдү
Вашингтондогу Капитолийдин имаратынын алдында полиция менен кагылышуу учурунда Трампты колдогон демонстранттар көздөн жаш агызуучу газ булуту менен капталыпп жатыша

Ыркы кеткен АКШнын кооптуулугу артабы? Сереп

137
(жаңыланган 10:44 13.01.2021)
АКШ чындап эле дүйнөдөгү эң күчтүү, гегемонизмге талаптанган держава экени талашсыз, бирок бул – жакындагы окуяларга чейин эле ичинде ырк кеткен держава.

Тереңдеп бараткан ички саясий каатчылык Кошмо Штаттарды тышкы дүйнө үчүн дагы коркунучтуу кылат. Улутчул Трамптан реванш алган глобалисттик маанайдагы истеблишмент дүйнөлүк аренада колдон чыгаргандарынын эсесин толтурмакчы. Америкалыктардын көңүлүн ички көйгөйлөрдөн тышкы маселелерге бурууга аракеттенет. Дегеле жарадар жырткычтан баарын күтсө болот... Ушундай божомолдор соңку убакта Россияда көп жаңырууда. Ушул теманын тегерегинде Петр Акопов ой чубаган.

Булардын баары АКШ супер держава гана эмес, азырынча атаандашы жок дүйнөлүк гегемон, АКШдагы кандай гана маселе болбосун, дүйнөгө дүрбөлөң салчудай чагылат деген ойдон улам чыгууда. Ошондуктан АКШдагы каатчылык башкаларга оңдой берди болгону менен кубанарлык нерсе жок. Тескерисинче, бардык фронтторго чабуулга өткөнгө чейин жаңы сыноолорго даяр болууга тийишпиз.

"Капитолий басылгандан" кийин "эми дүйнөдөгү тынчтыкты ким коргойт, глобализация жолуна адамзатты ким илгерилетет? Күчтөнүп бараткан Кытай, Россия жана башка демократиялык жетишкендиктерге жана Батыш курган дүйнө түзүмүнө коркунуч туудурган өлкөлөрдү ким ооздуктайт?" деген маанайдагы ойлор жаралды.

АКШ чындап эле дүйнөдөгү эң күчтүү, гегемонизмге талаптанган держава экени талашсыз, бирок бул – жакындагы эле окуяларга чейин эле ичинде ырк кеткен держава. Аны бул абалга мурда дал күч берип турган нерсе, тагыраак, АКШнын улуттук мамлекеттик кызыкчылыктары менен ааламдашуу боюнча атлантикалык долбоорун ишке ашыруунун ортосундагы ажырым талкалады. Башкача айтканда, Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин глобалдык дүйнө түзүмүн, жаңы типтеги дүйнөлүк улут үстүндөгү империя куруучунун ролун жүктөнгөн Кошмо Штаттар ичтен ыркы кетүүдө. Баары көз алдыбызда болуп отурат, бирок замандаштарга болуп жаткан өзгөрүүлөрдүн ылдамдыгын баалоо дайым татаал. Бул – өтө жаш мамлекет, беш жылдан кийин чейрек миң жылдыкка гана толот. Кыска тарыхынын туура жарымында ал өз көйгөйлөрү менен алектенген. XIX кылымдын аягында гана европалык колониялык державалардын ичинен эң чабалы, Испаниядан анын карибдик жана азиялык ээликтерин (Куба менен Филиппинди) тартып алууга чыгынган.

XX кылымдын башында Кошмо Штаттар дүйнөлүк мейкиндикке чыккан, анан да эки европалык жана дүйнөлүк согуштарга катышуудан улам адегенде батыш ааламынын гегемонуна айланып, кийин глобалдык үстөмдүккө белсенген.

Акыркы жарым кылымда АКШ улуттук мамлекеттен акырындап улут үстүндөгү атлантикалык элитанын глобалдык үстөмдүгүнүн долбоорун жүзөгө ашыруу базасына айланган.

Глобализаторлорго оңдой берди болгону менен алардын долбоору ишке ашпай калган. Жаңы Вавилонду куруу жолунда Кошмо Штаттар дүйнөлүк аренада – аскердик күч, каржылык, идеологиялык жана кадрдык таасирде, болгондо да тарыхый ченем боюнча абдан кыска (кылымга жетпеген) убакытта укмуштай ийгиликтерге жетише алган. Эми дал ошондой – алда канча ыкчам эле баарынан кол жууй турганы анык. Ооба, ушул тапта көпчүлүк муну элестете албайт чыгар, аны түшүнүү үчүн орус же кытай болуу керек.

Эгер жүз элүү жыл оболу кимдир бирөөнө дүйнөнүн азыркы саясий картасын көрсөтүшсө, АКШны дүйнөлүк гегемон деп атоо оюна да келбесе керек эле, себеби анын территориясы андан бери дээрлик көбөйгөн жок. Натыйжада ким дүйнөнү башкарары түшүнүктүү эмеспи. Германия Европаны тескегени менен эки дүйнөлүк согушта утулуп, АКШдан геосаясий жана аскердик көз карандылыкта экенин угуп таң калмак. Ал эми ошол эле Кытай аймактык жактан өзгөрбөгөнү менен ичтен бөлүнгөн жана жарым вассалдык өлкөдөн дүйнөнүн кубаттуу экономикасына айланганын, миң жылдап келген ордун кайтара алганын билип айран калмак. Бирок дүйнөнүн глобалдашуу шартында Кытай эми түнт болбойт, ал дүйнөлүк мейкиндикке чыкты. Эми аны токтотуу мүмкүн эмес.

Теориялык жактан Кошмо Штаттар азыркы каатчылыктан кийин сакталып да кала алмак. Ааламдашууну бир тараптуу башкарууга мүмкүн эместигин моюнга алып, гегемондун ролунан баш тартып, өз инфраструктурасын жана экономикасын калыптандыруу, башкача айтканда, улуттук мамлекетин бекемдөө зарыл болчу.

Трамп дал ушуга алып бара жаткан, көбүнесе ички туюмга салып, бирок туура багыт алган. Анткен менен глобалисттик маанайдагы америкалык элиталарга АКШнын мамлекет катары болушу менен иштери да жок, тагыраак, алар ички курамын жеңил эле өзгөртүп коюуга даяр.

Кытай, Россия, Германия жана башка өлкөлөрдөн айырмаланып Кошмо Штаттардын тамыры гана тургай, мамлекеттин негизги пайдубалын түзүп турган улуту жок. Ал эми ички өзөгү болбостон, дүйнөлүк гегемон тургай туруктуу мамлекет да болбойт. Дүйнөлүк үстөмдүктү кармап турууга күчү калбагандай эле азыр гегемон да жок. Вашингтондогу бийликке кайткан глобалисттер муну жакшы түшүнүшөт.

Обаманын тушунда эле алар союздаштар жана өнөктөштөр менен "лидерликти" бөлүшүп, глобалдашууга жоопкерчиликти бөлүштүрүү аракетин башташкан. Пайдасы, стратегиялык чечимдерди кабыл алууда таасири болбосо, чыгымын көтөрүүнүн кажети канчалык?

Азыр Байдендин администрациясы тышкы аренада эч кандай курчутуу, эч бир жаңжалсыз абдан кылдат аракетте болмокчу. Анткени бул АКШнын абалын гана начарлатып тим калбайт. Ал эми жаңы бийлик курчуп турган ички көйгөйлөрүнө чоң көңүл буруп жана көп күч жумшоого мажбур. Анан да жаңы бийлик "Трамптын акылга сыйбаган" башкаруусунан таптакыр айырмаланарын көрсөтүүсү зарыл. Бирок дал ошол "акылга сыйбас" киши бир дагы согуш отун тутанткан жок, ал түгүл ушул көктөмдүн аягына чейин Афганистандан куралдуу күчтөрдү толук чыгарууга милдеттенме алган.

Байдендин администрациясы оптимизм менен мессианизмди айгинелеп, "демократия саммитин" өткөрүп, "атлантикалык шериктештикти" бекемдеп, Кытайга каршы бирдиктүү фронтту топтоп, Россияга кысым көрсөтөт. Бирок бул чаралардын жыйынтыгы төмөн, ал эми дүйнөдө АКШга карата мамиле мээлүүн болмокчу. Дүйнө жүзү "америкалык кылым" дүйнөлүк аренада гана эмес, АКШнын өзүндө да аяктап баратканына биротоло ынанды.

137
Белгилер:
бийлик, реванш, Дональд Трамп, лидер, Дүйнө, кооптуулук, АКШ
Тема боюнча
Трамп Байдендин инаугурациясы алдында Вашингтонго өзгөчө кырдаал киргизди
Ким Чен Ын АКШны душман деп атап, Россия менен достошкусу келгенин айтты
Известная эстрадная первица Самара Каримова. Архивное фото

Самара Каримова кызматынан кол жуушу мүмкүн. Маданият министрлиги сотко даттанды

0
Министрлик ырчы кызмат ордун калыбына келтирүү жөнүндө доо арызын эки жылдан кийин жазып сотко кайрылуу мөөнөтүн өткөрүп жибергени белгилейт.

БИШКЕК, 19-янв. — Sputnik. Маданият, маалымат жана туризм министрлиги ырчы Самара Каримованы музыкалык окуу жайга кайрадан дайындоо боюнча Биринчи май райондук сотунун чечимине каршы доо арыз менен сотко кайрылды. Бул туурасында ведомствонун маалымат кызматы билдирди.

Анда Биринчи май райондук сотунун судьясы процессуалдык мыйзамдардын бузулушуна жол бергени белгиленет.

"Эмгек укугу боюнча адистер жана тажрыйбалуу юристтер менен кенен талкуулаган соң министрлик Биринчи май райондук сотунун чечимине макул болбой 15-январда Бишкек шаардык сотуна доо арыз менен кайрылды", — деп айтылат маалыматта.

Маданият министрлиги келтирген жүйөлөр:

Министрликтин атынан сотко ыйгарым укугу жок өкүл катышкан. Демек, бул процедуралык мыйзамды одоно бузуу болуп саналат;

КР Жарандык процессуалдык кодексинин талабы боюнча өкүлгө ишеним кат берилиши керек. Сотко баруудагы ишеним кат 2020-жылдын 14-октябрында кызматынан бошотулган министр Азамат Жаманкулов тарабынан берилген. Бирок 14-октябрда министр болуп Нуржигит Кадырбеков дайындалган. Сот азыркы министрден жаңы ишеним кат талап кылышы керек болчу;

Доогер Самара Каримова 2020-жылдын ноябрь айында, башкача айтканда, жумуштан бошотулгандан эки жылдан кийин, кызмат ордун калыбына келтирүү жөнүндө доо арыз жазган. Эмгек кодексинин 414-беренесине ылайык, эки айдын ичинде ыйгарым укуктуу органга кайрылышы керек. Доогер сотко кайрылуу мөөнөтүн өткөрүп жиберген.

Ошондой эле бул ишке тиешеси бар кызматкерлерге карата министрликте кызматтык иликтөө жүргүзүлөрү айтылды.

Эске салсак, КРдин эмгек сиңирген артисти Самара Каримова Оштогу Ниязалы Борошев атындагы музыкалык окуу жайына соттун чечими менен директор болуп келген. Бирок аны эмгек жамааты кабыл албай, бир топ талаш-тартыш жаралууда. Ал эми кечээ, 18-январь күнү кечинде директордун кабинетинин эшигин буздуруп кирген.

Ырчы аталган музыкалык орто окуу жайына директор болуп 2018-жылдын октябрында дайындалып, эки күндөн кийин ал буйрук кайра жокко чыгарылган.

Ошол кездеги маданият, маалымат жана туризм министри Азамат Жаманкулов дайындоо мыйзамсыз болгонун билдирген.

Каримова экс-министрдин чечимин сотко берип, утуп алганы быйыл 13-январда маалым болду.

0