Варшавада бойдон алдырууга каршы акциясы. Архив

Польшанын "беларустук сценарийи" өз башына кайтып келдиби?

290
(жаңыланган 16:31 04.11.2020)
Польшада бойдон алдырууга дээрлик толук тыюу салууга каршы масштабдуу акциялар уланууда. Саясатта бумеранг натыйжасы кайткан учурлар аз эмес: коңшуларына шамал айдаган бороондун кесепетинен өзү да жабыр тартат.

Бирок Беларусь үчүн расмий Варшава ойлоп тапкан сценарий мынчалык тездик менен өзүнө кайтарын эч ким болжой алган эмес. Ушул өңүттөгү ойдун учугун серепчи Владимир Корнилов чубаган.

Акыркы эки ай аралыгында Беларустагы шайлоодон кийин Польшанын бардык деңгээлдеги жетекчилери коңшу өлкөдөгү "тынч протесттерди" болушунча колдоо керектигин ооз көптүрүү менен айтып келишкен. "Беларустун эркиндиги үчүн баатырдык менен күрөшүп жаткан аялдарды коргоп, аларга моралдык жана каржылык жагынан колдоо көрсөтүү" боюнча да белгилешкен.

Польшанын өзүндө "беларустук  сценарий" иштей баштаганда, ошол эле улуттук лидерлер өздөрүнүн "тынч митингчилерин" кескин сынга алып, аларга каршы полициянын күчүн пайдаланууну кубаттап, түрмөгө узакка камоо менен коркутууга өтүштү. Байкасаңыздар, постсоциалисттик Польшанын тарыхындагы эл эң көп катышкан аялдардын митингинин уюштуруучулары деле беларустук кесиптештери колдонгон технологияларды көчүрүп жатканын жашырышпайт. Мисалы, жекшембиде "страйк кобеттин" бейформал лидерлери беларустук оппозициячы Светлана Тихановскаяныкындай Консультациялык  кеңеш түзүштү. Польшадагы акциялардын лидери Марта Лемпарт Минскидеги окуялардын үлгүсүн негиз кылып алганын ачык эле айтат.

Митингдердин өкмөттүн отставкасы деген соңку максаттары да дал келет. Тихановская менен Лемпарт өздөрү белгилегендей, алар тарабынан түзүлгөн формалдуу органдар "бийликтин тынч жол менен өткөрүлүшүнө" гана өбөлгө болууга тийиш.

АКШ сланецчилерин мунай үлкөндөрү куткарууда. Өздөрү “чөгүп” кетпегей эле

Ошентип, Польшанын басма сөзү байма-бай жазып келе жаткан, расмий Варшаванын катышуусундагы беларустук окуяларды поляктар кайталай баштады. Бирок Минск менен Варшавадагы бирдей эле процесстер тууралуу кеп козголгондо польшалык аткаминерлердин сөздөрү заматта өзгөрө түшүүдө. Бир-эки апта мурда эле өлкөнүн премьер-министри Матеуш Моравецкий революцияны Беларуска экспорттоо зарылдыгы жөнүндө ачык жазып, "беларустук аялдардын тайманбастыгын жана эрдигин чагылдырган" сүрөттөргө сынак да жарыялаган. Ошол креативдик сүрөттөрдүн айрымдары Варшаванын көчөлөрүндө өткөн жумадагы акцияларда да колдонулушу ажеп эмес. Бирок өкмөт башчы демилге көтөргөндөн бир нече күн өтпөй, ошол эле премьер-министр Польшадагы акцияларды "варвардык жана мыйзамсыздык" деп кыжырланды. Ошону менен бирге эле укук коргоо органдарын мыйзамга таянууга активдүү үндөдү.

Бир нече аптадан бери польшалык бийлик беларустук оппозиционерлерди репрессиялоодо деп "Лукашенконун режимин" айыптап келсе, эми юстиция министринин орун басары Михал Вось прокуратураны митингчилерге карата катуу репрессияны баштоону сунуштоодо.

"Польшанын бардык прокурорлору мыйзамсыз жыйындардын уюштуруучуларына кылмышкер катары кароого тийиш. Жашоого жана саламаттыкка коркунуч келтиргени үчүн аларды сегиз жылга чейин эркинен ажыратуу күтөт", — деп ачууланды ал Maryja радиосуна берген маегинде. Беларустагы  укук коргоочулар "ушундай кылууга мүмкүн беле?" деп суроо салып жаткандыр.

Польша бийлиги репрессияны оор эпидемиологиялык кырдаал менен түшүндүрүп жатышат. Мамлекеттик телеканалдар адамдардын жыш чогулушу каарын төгүп пандемия маалында айланадагылардын ден соолугуна зыян келтирери боюнча маалыматтарды улам кайталап берүүдө. Ал эми Беларустагы  массалык протесттерди колдогон ошол эле маалымат каражаттары акциялардын саламаттыгын таптакыр унутта калтырышкан.

Беларусь түстүү революцияны жок кылабы? Саресеп

Бирок калыстык үчүн Польшадагы өкмөткө каршы акциялардын катышуучулары да бейкүнөө эместигин белгилеп коелу. Кээде ачык эле чагымчыл аракеттерге өтүп, укук коргоо органдарынын кызматкерлерине, аткаминерлерге атырылып, католиктердин чиркөөсүнө жана дин кызматкерлерине да кол салышууда. Ошондуктан митингдердин баары эле тегиз тынч акция эмес. Бул мамлекеттин маалымат каражаттары беларустук "активисттердин" ушундай аракеттерин көз жаздымда калтырган. Анткен менен мамлекеттик телеканалдар митингчилерди "Польшанын баалуулуктарына кол салган солчул фашисттер" деп атады. Алар да тим калбай, өз максаттарын "мамлекетти дефашизациялоо" деп жарыялашты.

Минскидеги акциялардын дирижерлору короосундагы окуяларга көз жуумп, Варшава тарабынан каржыланган Nexta Telegram каналы жана сайттар Беларустагы  окуяларды чагылдырууга далбастоодо. Ушул эле Nexta жакында эле Бишкектеги окуяларды да кызуу көрсөткөн. Ошондой эле Россиядагы эл катышкан, Беларуска эч кандай тиешеси жок акцияларды чагылдырып калат. Булардын баары варшавалык каналдын логотиби менен эксклюзив катары берилет. Анан Варшаванын өзүндө окуялар башталганда Nexta каналынын колунда аларды чагылдырууга материалы жок.

Беларустагы протесттердин иконасы Светлана Тихановская польшалык аялдардын өз укугун коргоп чыкканы боюнча үндөгөн да жок. Ал эми польшалык митингчилер аны далай колдоп чыгышкан. Nexta да, беларустук оппозиция да расмий Варшавага кымындай эле сын айтуудан негизги каржылык агымынан ажырап калбайлы деп айбыгышат. "Беларустук сценарийдин" дагы бир активдүү жаратманы, ушул тапта Тихановская жашап жаткан Литва да бул окуяларга ушундай көз карашта.

Аталган өлкөнүн тышкы иштер министри Линас Линкявичюс Минскидеги протестчилерди колдогон билдирүүлөрү менен байма-бай чыгып, "беларустук аялдардын болуп көрбөгөндөй тайманбастыгына" суктанып бүтө элек. Бирок ал министр варшавалык айымдарды жана алардын акцияларын колдоого сөз таппады. Же Польшанын тагдыры коңшу Литваны азыраак толгонтобу?

"Орустарда ондоп саналат, бизде — экөө": АКШ Россиядан кай багытта артта калган?

Беларустагы окуяларга катыштыгын жашырбаган Польша өз көчөлөрүндөгү көрүнүшкө тышкы күчтөрдүн таасирин издей баштаганы айран калтырат. Мамлекеттин бейформал лидери, оппозиционерлер "диктатор" деп атаган Ярослав Качиньский аларды "россиялык тыңчылар" деп боолголоду. Ал эми саясат таануучу Матеуш Пискорски аялдардын акциялары менен дал келип калган польшалык фермерлердин аракеттеринен "Москванын колу" табылганын айтты.

Фермерлер Россияга каршы санкцияларды жокко чыгарууну талап кылышса, алар да "Кремлдин агенттерине" айланып калышат экен. Орустарга жаңыдан "куугунтук" башталдыбы деген ой туулат. Анткен менен Москва деле, Минск деле варшавалык акцияларды түз алып көрсөткөн Nexta сымал канал уюштурган жери жок.

Балким, Россия ошол жагы менен айырмаланар. Москва "тынчтык" деген морт кайыкты чайпалта берүүнүн кесепети дал ошол иштин башындагыларга тиерин эбак аңдаган.

Майдан, бунт, зомбулук вирусу коронавирустан кем калышпаган тездик менен таралып, биринчи кезекте коңшусуна жуктуруу амалы менен жараткандарды жабыркатат. Польшанын мисалы муну тастыктап турат. Болбосо бул мамлекет тек гана Беларуска шамалды айдагандай болду эле да...

290
Белгилер:
бумеранг, акция, каршылык, Россия, Беларусь
Тема боюнча
Нарышкин: Россиянын Тышкы чалгын кызматы үчүн ЦРУ башкы атаандаш
Россия рубли. Архив

Күтүүсүз кымбаттоо. Рублдин мындан аркы бекемделиши болжолдонууда

415
Ноябрда рубль күтүүсүз жерден долларга карата беш пайызга кымбаттап кетти. Мындай кескин бурулуш он жылдан бери боло элек болчу.

Россиялык валютанын куну түшүп кетүүсүн Швейцария банкынын аналитиктери убактылуу деп эсептешүүдө. Вакциналар жана улам кымбаттап бара жаткан нефть рублдин баасын калыбына келтирүүгө шарт түзөрү айтылып келет. Аталган акча бирдигинин абалына РИА Новости баам салган.

Наркы жогорулап кетти

АКШда өтчү шайлоонун алдында рублдин куну түшүп кетип, бул окуяга байланышкан негативдин баары билинбей калды. Андан кийин долларды артка таштап кайра кымбаттап кетти. Ири банктар буга чейин эле Байдендин келиши менен америкалык валюта эч жакшылык көрбөй турганын саймедиреп келишкен.

Рубль үчүн быйылкы ноябрь ар кыл болду. 2010-жылдан 2019-жылга чейин бул айда рубль, тескерисинче, орто эсеп менен үч пайызга арзандап калчу. Быйыл баасы беш пайызга жогорулап кетти.

Буга Pfizer жана Moderna вакциналарынын жогорку эффективдүүлүгү тууралуу жаңылыктар негиз болду. Инвесторлор күүлөнүп-күчтөнүп, нефтинин баасы өстү. Brent үлгүсүнүн бир баррели марттан бери 48 долларга көбөйдү. Мындан улам инвесторлордун тобокелчилиги жогору болгон активдерге табити "ачылып" кетти. Мында көбүнесе тезирээк калыбына келе турган баалуу кагаздар менен өнүккөн өлкөлөрдүн валюталары тууралуу сөз болууда. Алардын арасында рубль да бар экенин QBF аналитиги Ксения Лапшина билдирди.

"Нефтинин баррели 45-50 доллар болуп турган чакта курс бир бочкасына 3,5 миң рублден тарта коюлат. Башкача айтканда, 70-77 килограмм. Демек, ушу тапта рубль тең чамалаш болуп турган абалга жакын", — деди ал.

Рублдин кадырын билбей жатышат

Россиялык валюта Чыгыш Европадагы эң алсыз акча болуп калганын Швейцариянын Credit Suisse банкынын аналитиктери коронавирус пандемиясынын кесепеттерин талдап жатып айтышты. Январдан бери рубль долларга карата 19 пайызга арзандап кеткен.

Банк эксперттеринин айтымында, буга өлкөдөн капиталдын чыгышы, акча сактоо структурасынын өзгөрүшү, башкача айтканда, банк депозиттеринен каражаттын агымы башкы себеп болгон. Анан, албетте, геосаясат. Навальный окуясы, Беларустагы шайлоо, Тоолуу Карабах чыры да терс салымын кошту.

Бирок ошол эле Credit Suisse банкы негативдүү факторлордун баары убактылуу экенин белгиледи. Экономикалык өсүү, жүрүп жаткан операциялардын эсеби жана реалдуу пайыздык коюмдар сыяктуу негизги көрсөткүчтөр боюнча алып караганда рублдин баа-баркы кадимкидей эле. Геосаясий жактан күтүүсүз окуялар болуп кетпесе рубль долларга карата 70-72нин тегерегинде болуп курсу бекемдей берери божомолдонду.

Custodian инвестициялык компаниясынын директорлор кеңешинин төрагасы Андрей Плотников жыл аягына чейин бир доллар 73-74 рубль болору күтүлүп жатканын айтты.

"Рубль сырье валютасы катары рынок нефтисиндеги суроо-талаптын калыптанышына карата бекемделе берет. Вакцина багытындагы ийгиликтер тууралуу жаңылыктардын фонунда активдердин баасы өсө турганы айгине болуп калды. Рублдин жыл аягына чейин үч-беш пайызга кымбатташын болжолдоп жатабыз", — деди GB CLUB инвестициялык клубунун негиздөөчүлөрүнүн бири Хачатур Гукасян.

Ал эми Евразиялык өнүктүрүү банкынын божомолу бир аз башкачараак. Рубль арзан бойдон калууда, бирок анын күчтөнүшү үчүн мейкиндик чектелүү дейт банктын өкүлү Алексей Кузнецов.

Ак барактан

Аналитиктердин көбү 2021-жылдын биринчи кварталында эле нефтинин бир баррели 55-60 долларга көтөрүлөт деп айтууда, дал ушул убакытта массалык вакцинация башталат. Демек, бул маалда бир доллар 71-73 рубль болуп калышы толук ыктымал.

Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG) божомолу боюнча нефтинин кымбатташы менен доллардын арзандашын биринчи кезекте нефть валюталары колдоого алат, анын эң мыктысы рубль болуп калышы мүмкүн. "Рубль кымбаттоого кызыкдар, ал нефть бааларынан катуу артта калды", — дешти MUFG аналитиктери.

Ал эми долларды айта турган болсок, вакциналарды сыноо процедураларынын аяктап, жапырт колдонула башташы шайын бир топ оодарчудай. Мындай күтүүсүз бүтүмгө АКШнын Citigroup банкынын стратегдери келишкен. Дарылардын натыйжалуулугу дүйнөлүк сооданы жандантат. 2000-жылдардын башындагыдай окуя кайталанат: анда Кытайдын Дүйнөлүк соода уюмуна кириши глобализацияны тездетип, доллардын баасы түшүп кеткен. Бул көрүнүш бир нече жылга созулган эле.

Азыр алты негизги валютага карата доллардын баасын чагылдырган DXY индекси сентябрдан бери минимум көрсөткүчтө, ага Байдендин келиши жана экономикалык саясаттын өзгөрүүсү таасир этип турат. Goldman Sachs ири инвестициялык банкынын эсеби боюнча азыркы абал эки жыл мурунку минимумга кайтарат. Ал эми Citigroup вакциналардын пайда болушу менен 20 пайызга да төмөндөп кетиши болжолдонууда. Дүйнөлүк валюта үчүн маңдай жарчу кабар эмес.

415
Белгилер:
экономика, аналитика, эксперт, банк, валюта, курс, Рубль, доллар
Тема боюнча
Тыным албай... Улуттук банк ноябрдан бери долларды тогуз жолу сатыкка чыгарды
АКШнын жаңы шаланган президенти Жо Байден. Архив

Байден АКШны Европанын "камчысын чаптырабы"?

112
(жаңыланган 14:14 26.11.2020)
Европа өз кызыкчылыктарын коргоо боюнча жана өзүнүн геосаясий ролун бекемдөөгө тырышып келе жатып эле Вашингтонго алардын өз алдынчалыгына жол бербей турган күчтөрдүн кайтышын кызуу кубаттоодо.

Еврокеңешти тескеп турган Шарль Мишель Жо Байденге "бекем трансатлантикалык альянсты калыптандырууну" сунуштады. Эгер ал бийликти колго алып, Ак үйгө баш бакса (ушундай болору айкын болуп калды), европалык жетекчинин бул каалоосунун ишке ашышына бардык негиз бар. АКШнын мамлекеттик катчылыгына болжолдуу кудаланган талапкер Энтони Блинкен "глобалдык альянстардын коргоочусу" болуп саналат. Мындай сунуштун келечеги тууралуу Ирина Алкснис ой калчаган.

Европа АКШ президентинин ролунда дал Байденди көргөнүнө кубанары ал жактагы лидерлердин биринен бири озуп шайлоодогу жеңиши менен куттуктап жатканынан эле байкалган. Ал эми ФРГ өзү ачык билдиргендей эле "дагы төрт жыл Трамп менен иштешүүгө көңүлү жок болчу". Бир гана Европа үчүн эмнеге Кошмо Штаттардын жетекчилигине глобалисттер — Вашингтон башында турган бир полярдык дүйнөнү сактап калууга далбас ургандардын келишине кызыкдар экени түшүнүксүз. Себеби бул алардын өз алдынча болууга жана жарым вассалдык көз карандылыктан арылууга умтулуусуна каршы келет эмеспи. Европада америкалык маанайдагы күчтөр жеңип, өз өлкөлөрүн Кошмо Штаттарга курмандыкка чалабы деп болжоого болот эле. Бирок фактылар башканы көрсөтүүдө. Маселен, Германия өкмөтү АКШда "Түндүк агым – 2ге" каршы даярдалган экстерриториалдык санкциялардын ылайык келбестиги боюнча өз позициясын билдиргени бар.

Ошентип Европа өз кызыкчылыктарын коргоо боюнча жана өзүнүн геосаясий ролун бекемдөөгө тырышып келе жатып эле Вашингтонго алардын өз алдынчалыгына жол бербей турган күчтөрдүн кайтышын кызуу кубаттоодо. Балким мунун жандырмагын төрт жыл мурунку окуялардан издеген оңдур.

Ак үйгө келгенде Дональд Трамп АКШнын катыштыгы менен даярдалып жана ал түгүл кол коюлган эл аралык келишимдердин көпчүлүгүнөн баш тарткан. Айтылуу Трансатлантикалык соода жана инвестициялык өнөктөштүк боюнча макулдашуу да ошондой тагдырга кабылган. Дүрбөлөң түшө берчүлөр Америка ошол келишим аркылуу Европанын ресурстарынын баарын өзүнө алат деп коңгуроо кагышкан.

Бирок өз мамлекетине экономикалык пайда алып келген ар бир мүмкүнчүлүктү колдон чыгарбоого ашыккан Трамп Америкага узак жылдар бою "алтын жумуртка уялап берчү" бул иштен эч буйдалбастан баш тарткан. Анан да бул макулдашуулардын баары чындыгында Кошмо Штаттарга дегеле пайдасыз экенин билдирген. Балким бизнесте дасыккан америкалык патриоттун айтканы жөндүү чыгар.

Глобалисттердин (анын ичинде америкалыктардын да) улуттук кызыкчылыкты карманарын боолголоо чоң жаңылыштык. Алар үчүн Кошмо Штаттар негизги эмиссиялык борбор жана планетанын эң күчтүү армиясы катары маанилүү болушу мүмкүн. Бирок дээрлик 330 миллион калкы бар эбегейсиз өлкө аларга жүк болор. Анын өнүгүшүнө салым кошуп, көйгөйлөрүн чечүүдөн көрө андан кечип койсо болор. Антсе да глобалисттердин нагыз кызыкчылыктары жана сезимдери деле дүйнө жарандары катары башка нерселерге байланган болушу мүмкүн. Ошол эле Энтони Блинкендин бала чагынын басымдуу бөлүгү Парижде өтүп, анын калыптанышына европалык өгөй атасы таасир эткен. Андыктан мамлекеттик катчылык кызматта ал АКШнын улуттук кызыкчылыктары менен гана иш алпарарынан шек саноолор кыйла мыйзам ченемдүү. Мындан улам Европанын позициясы да түшүнүктүү боло түшөт. Акыркы он жылдыкта ал өз көздөгөнүнө түп-тамырынан америкалык тереңдиктен ажыратылган мамлекеттин жардамы, ошону менен бирге эле "эркин дүйнөнүн лидери" жана жападан жалгыз күчтүү державанын алдында тизе бүгүү менен жетүүгө үйрөндү. Иран өзөктүк келишимин эле эстеңиздерчи, жарым-жартылай ал Обаманын президенттигинин эң чоң жеңиши деп да аталып жүрбөйбү. Бирок ал келишимге АКШга караганда Евробиримдик көбүрөөк кызыкдар эле. ЕБ дале көп мамилелерде Кошмо Штаттарга муктаж, маселен, өз армиясын түзүү далалаты азыр көрсөтүүгө тырышканчалык деңгээлде эмес. Бул жаатында америкалыктарга альтернатива болууга жакын арада жетишери мүмкүн эмес.

Евробиримдик үчүн Россияга геосаясий, экономикалык жана ошол эле аскердик тең салмак керек. Ал эми Москвада батыш багытында бир топ жагымдуу шарттар жаралууда, бул батыш европалык борбор калааларга жагары арсар. Натыйжада бир кызык жагдай байкалат: Европа көпчүлүктүн көзүндө АКШ үчүн чыгыштоо каражаттары гана сымал, бирок чындап келсе америкалыктарды аёо зарыл. Алар европалык айлакерликтин курмандыгына айланып, өз элитасы тарабынан сатылышы ыктымал.

 

112
Белгилер:
Дональд Трамп, Жо Байден, Батыш, Европа, АКШ, Россия
Тема боюнча
Батыш өзүн-өзү кыйратууга чамындыбы? Ой толгоо
УКМКнын төрагасынын мурдагы орун басары Дүйшөнбек Чоткараев. Архив

УКМК төрагасынын мурдагы орун басары алтын аткезчилиги боюнча суракка чакырылды

0
(жаңыланган 23:02 27.11.2020)
Эске салсак, Дүйшөнбек Чоткараев 2016-2018-жылдары УКМКнын төрагасынын орун басары болуп Коррупцияга каршы кызматты жетектеген.

БИШКЕК, 27-ноя. — Sputnik. УКМКнын төрагасынын мурдагы орун басары Дүйшөнбек Чоткараев УКМКга алтын аткезчилиги боюнча тергөө амалдарына катышуу үчүн чакырылды. Бул тууралуу аталган комитеттен билдиришти.

Маалыматка караганда, иштин чоо-жайы тууралуу тергөө амалдарынан кийин айтылат.

Эске салсак, Дүйшөнбек Чоткараев 2016-2018-жылдары УКМКнын төрагасынын орун басары болуп Коррупцияга каршы кызматты жетектеген.

Учурда ал президенттикке талапкерлердин бири Абдил Сегизбаевдин штабын координациялап жатат.

0
Белгилер:
аткезчилик, алтын, Дүйшөнбек Чоткараев, УКМК
Тема боюнча
УКМК төрагасы Камчыбек Ташиев ооруканага түштү
УКМК башчысы Матраимовдун өкүл баласын кабыл алды. Видео