Украинанын аскер кызматкерлери Кара деңиздеги машугуу учурунда. Архив

"Кайырмак да беришет бекен?". Украинага тартууланган үйлөмө кайыктар

255
Украинанын Аскердик-деңиз күчтөрүнүн жана кеме куруу тармагынын артка кетиши — Батыш тарабынан тескелген саясий жана технологиялык жактан Россиядан оолактоо процессинин жыйынтыгы.

Кезегинде, тагыраагы, 1980-жылдардын аягында украиналык Николаев кеме куруучу жайында сыйымдуулугу 55 миң тонналык авиаташуучу оор крейсерлер курулган. Ал эми бүгүнкү күндө бул өлкө алюминий катерлер жана үйлөмө кайыктар менен толукталып жаткан чакан флотко гана ээ. Украинанын көз карандысыздыгынын 30 жылдыгынын алдындагы ачык жагдай ушундай. Аталган мамлекеттин Аскердик-деңиз күчтөрүнүн абалын жана америкалык жардамдын "түпкү ниетин" аскерий баяндамачы Александр Хроленко талдаган.

Одессадагы "Юг" аскердик-деңиз базасынын аймагында Украинанын Аскердик-деңиз күчтөрү АКШдан техниканын кезектеги партиясын кабыл алды. Украинанын Коргоо министрлигинин маалыматтарына таянсак, 10 Willard ыкчам катер жана 70тен ашуун Zodiac үйлөмө кайыктары келди.

Кошмо Штаттардын Украинадагы элчилиги Twitter баракчасында 20 Humvees машинасын жана 84 кайык берилгенин жазды. Кандай болгон күндө да бул мамлекеттин Аскердик-деңиз күчтөрүнүн күчү эл көзүнө көбөйгөндөй болду.

Салтанаттуу иш-чарада украиналык флоттун командачысы Алексей Неижпапа жана америкалык аскердик атташелер Питер Мэллори жана Дэн Ширлинг (АДК жана Деңиз пехотасынын корпусунан өкүлдөр) катышты. Алексей Неижпапа аземде күч элдердин, аскердик бөлүктөрдүн жана "россиялык агрессияга туруп жаткан" бүткүл цивилизациялык дүйнөнүн биримдигинде экенин белгиледи.

Америка тарап "АКШнын Украинага өз көз карандысыздыгын жана территориялык бүтүндүгүн коргоого көмөктөшөрүн" тастыктады. Иш-чарадан кийин улуттук флоттун аскерлери жана чет өлкөлүк меймандар "деңиз жолу" менен алып келинген техниканы карап чыгышты.

Капыстан ошол эле күнү америкалык "Дональд Кук" жана "Портер" эсминецтери Украина, Румыния жана Грузиянын жээктеги коргоо багытынын аскердик-деңиз күчтөрү менен биргелешкен машыгууларын аяктап, россиялык Ту-22М3 бомбалоочу-ракета ташуучулардын байкоосу менен Кара деңизден чыгышты.

Балыкчынын кыялы

Өнөктөштөрү жана союздаштарына көрсөтүлгөн америкалык жардамы берешендигинен эмес. Украиналык аскердик моряктар АКШда чыгарылган ыкчам катер жана кайыктарды "Чет өлкөлүк аскердик соода" программасынын алкагында алууда.

Америкалык Willard Marine компаниясы Киевге 2007-жылы эле өз өндүрүмдөрүн сунуштап, алгачкы келишимди түзгөн. Ага ылайык, аталган ишкана Украинанын Аскердик-деңиз күчтөрүнө күзөтүүчү төрт катерди 2014-жылы тапшырмакчы болгон. Ошондон бир жыл өтпөй Одесса жана Очаковдо деңиз спецназдары (атайын багыттагы деңиз аскерлери) Willard фирмасынын 11 метрлик Sea Force 1100 жана 7 метрлик Sea Force 730 сууда сүзүү каражаттарын өздөштүрө баштаган. Ачык булактардагы маалыматтарга караганда, 11 метрлик "Деңиз күчү" Украинанын казынасынан 850 миң, ал эми 7 метрлик катер 350 мин доллардын тегерегиндеги каражатты кагат. Аскердик-деңиз күчтөрүнүн даярдыгы үчүн мындай чыгымдардын пайдалуулугу арсар.

Тегин жерден америкалык элчиликтин 10-февралдагы бул туурасындагы кабарынын алдында "Кайырмак беришет бекен?" деген өңдүү пикирлер калтырылбагандыр. Willard Marine компаниясынын катерлеринин деңиздеги мүмкүнчүлүктөрү көлөмү, кыймылдаткычтарынын кубаттуулугу жана оодарылбастыгы (деңизде толкунга туруштук бере албайт) жагынан чектелүү. Ок жана октун сыныктарынан корголгон эмес.

Sea Force катерлеринин корпустары алюминий жана айнек буласынан даярдалат. Өндүрүмдүк топтомдогу эң ири – Sea Force 1100 380 ат күчүндөй бар кубаттуулуктагы "Камминс" QSB 5.9 жана "Гамильтон" HJ292 водометтук кыймылдаткычтары менен жабдылган. 45 узелге чейинки ылдамдыкта жүрүп, 26 кишини ташый алат.

Чакан Sea Force 730 катери 230 аттын күчүндөй кубаттуулуктагы дизелдик кыймылдаткыч менен жабдылат, 10 чакты кишини ташыйт. Мындай кайыкка ээ болуу – турист менен балыкчынын кыялы (Willard Marine сейилдөө, балык уулоо, эс алуу жана саякат үчүн да универсалдык кемелерди курат). Бирок Украинанын Аскердик-деңиз күчтөрү Sea Force катерлерин спецназды жеткирүү, куткаруучу жана VBSS (сапар, борт, издөө жана кармоо) тибиндеги кароо операциялары үчүн пайдаланмакчы. Ыкчам катерлерди Аскердик-деңиз күчтөрү күнүмдүк ишинде (күн тийип турганда жана душман тараптан ок атылбаса) пайдаланса, көп сандагы Zodiac үйлөмө кайыктары атайын (террорго каршы жана диверсиялык) операциялардын инструменти катары таанылган. Оодарылган түрүндө кайык атайын бөлүктү (аскердик сууда сүзүүчүлөрдү) тик учактан деңизге түшүрүүгө ылайыкталган. Zodiac тыгыз аба толтурулган баллон менен тез үйлөнөт.

Чакан кыймылдаткычы операция же диверсиянын объектисине байкалбай жана бат эле жакындоого мүмкүндүк берет (мында бул объектини Севастополдогу Россиянын Кара деңиз флотунун башкы базасы же Крым көпүрөсүнүн тирегичи деп болжоого болот). Жакынкы деңиз аймагындагы одессалык "аракеттер" россиялык адистердин көңүлүн бурбай койбосу анык.

"...Ортодо чымын өлөт"

НАТОнун башкы катчысы Йенс Столтенберг Украинанын премьер-министри Денис Шмыгаль менен биргелешкен басма сөз жыйынында Украинага НАТО-2030 кеңейтүү стратегиясынын алкагындагы мүчөлүктү убада кылды. Бул максат Украинанын Конституциясында белгиленген, Киев уюмга кирүүгө талапкер деп табылган. Мүчөлүккө кабыл алуу процесси балким Россиянын Аскердик-деңиз флотунун бекемделишинен улам тездетилиши да ыктымал.

Украинанын Куралдуу күчтөрү 2021-жылы Украина аймагында сегиз биргелешкен аскердик окуу өткөрүүнү пландайт. Ага АКШдан, Улуу Британия, Польша жана Румыниядан НАТОнун 11 миңдин тегерегинде аскер кызматкери тартылат.

Президент Владимир Зеленский 9-февралда Украинанын территориясына чет элдик аскердик күчтөргө кирүүгө уруксат берген жарлыкка кол койду. Мындан тышкары, Украинанын Куралдуу күчтөрү НАТО жана Грузияны кошкондо 17 чет элдик машыгууларга катышууга ниеттенет.

Украинанын Коргоо министрлигинин маалыматы боюнча өлкөдө бүгүн жана 2035-жылга дейре жаңы куралдарды сатып алууга каражат жок. Бирок аскердик жардамдын алкагында бул өлкөгө 2017 жана 2018-жылдары Кошмо штаттар 350 млн доллар, 2019-жылы – 250 млн доллар, ал эми 2020-жылы – 300 млн доллар бөлгөн. АКШнын жаңы администрациясы Киевге аскердик колдоо көрсөтөрүн жана учуучу куралдарды да убада кылды.

Өткөн аптада Грузия – Украина – Молдова аскердик блогун түзүү боюнча америкалык демилге белгилүү болду. Кара деңиз акваториясындагы көзөмөлдү толук камсыздоо үчүн келечегинде үч өлкөнүн альянсынын бириккен аскердик-деңиз күчтөрүнө кыйла көп ыкчам катерлер жана үйлөмө кайыктар керектелет.

Кара деңиз аймагында Вашингтондун ашкере аскердик-саясий активдүүлүгү Россия менен куралдуу тиреш болуп калса, Украинаны негизги "таран" катары пайдаланарын жоромолдоого жол берет. Ошону менен бирге эле жаңжалдын РФти алаксытуу аймактары

Приднестровье (Румыния жана Молдованы буга аралаштыруу менен), Абхазия жана Түштүк Осетия (Грузиянын катышуусунда) болуп калышы ыктымал. АКШнын Кара деңиз жээгиндеги өлкөлөргө керт башын ойлой гана аскердик көмөк көрсөтүп келет, аймактык коопсуздукту бекемдебейт (көбүнчө тескерисинче), Россия менен болгон ынтымактуу кошуналыктын ордун ээлей албайт.

Кара деңизде эки америкалык эсминецтин Россиянын Аба-космостук күчтөрү жана Аскердик-деңиз флоту тарабынан шарттуу жок кылынышынан улам Москва "өнөктөштөрүнүн" адекваттуулугуна (акыл-эстүүлүгүнө) үмүт кылат.

Россиянын Вашингтондогу элчилиги 11-февралда Пентагонду "Кошмо Штаттардын территориалдык сууларда акылга сыйбас күч көрсөтүүнү токтотууга жана өз иши менен алектенүүгө" чакырып, "Кара деңиздин тынчтыгы жана коопсуздугу чоочун кийлигишүүгө муктаж эмес" деп белгилеген.

Андан бир күн мурун Грузиянын Куралдуу күчтөрүнүн Башкы штабынын мурдагы жетекчиси Гиви Иукубидзе: "Россия Кара деңизди эч кимге карматып койбойт, ал өтө маанилүү стратегиялык маанидеги акватория болуп саналат... Россия аталган региондо маанилүү фактор жана өзүнө каршы эч бир аракетти жоопсуз калтырбайт", — деп таамай мүнөздөгөн. Буга кошумча кептин кереги жоктур...

255
Белгилер:
кайык, курал, техника, деңиз, Батыш, АКШ, Украина
Тема боюнча
Технологиялык революция. Россияга "Буревестник" ракетасы эмне үчүн зарыл?
Стволдуу замбирек орнотулган өзү жүрүүчү Спрут-СД. Архив

"Мындай нерсе жок эле": РФ кандай танк чыгарууга белсенди?

194
(жаңыланган 19:14 25.02.2021)
Кубаттуу, ыкчам жана кынтыксыз корголгон... Бир түрдүү зооттолгон "Бумеранг" платформасынын негизинде россиялык дөңгөлөктүү жаңы танк жаратууга камынды.

Шассинин өзгөчөлүктөрү анын ичинде ушундай эле жылмакай стволдуу замбирек орнотулган өзү жүрүүчү "Спрут-СД" өңдүү курал комплексин жыйноого мүмкүндүк берерин айтат РФтеги "Аскердик-өнөр жай компаниясынын" башкы директору Александр Красовицкий. Дөңгөлөктүү танкты Андрей Коц мүнөздөп чыккан.

Сирияда кереги тиет

Александр Красовицкийдин айтымында, зооттолгон "Бумеранг" платформасынын негизиндеги дөңгөлөктүү жаңы танкты иштеп чыгуу аяктап барат. К-16 зооттолгон транспортерун жылдын аягына чейин сыноо пландалган.

Инженерлер белгилегендей, бул аппаратты жасоодо илим жана техниканын эң акыркы жетишкендиктери пайдаланылды. Кийинки пландарда өзгөчө багыттагы жана бөлөк үлгүлөрдөгү техника – БМП К-17ни сыноо да бар. "Аскердик-өнөр жай компаниясынын" башкы директору "Бумеранг" платформасынын базасындагы дөңгөлөктүү танкын тез арада бүтүрүү өнөр жай үчүн маселе эместигин баса белгилейт.

Ушул сымал техникалар Советтер Союзунда да чыгарылган, россиялык армияда толук бурулчу мунарасында кубаттуу курал орнотулган дөңгөлөктүү танктар болгон эмес. Зооттолгон автомобилдердин тобун бейрасмий түрдө ушинтип атап коюшат.

Корголушу боюнча бул машиналар чынжырлуу танктарга жетпесе да, ыкчамдыгы, маневр жана жүрүш запасы боюнча алардан артык.

"Дөңгөлөктүү танктар аларга ылайык топурактуу өлкөлөрдө кеңири таралган, — дейт аскерий эксперт Алексей Леонков. — Мисалга Африкада. Атап айтканда, Түштүк Африка Республикасында дал ушундай дөңгөлөктүү танктарга басым жасашат. Алардын негизги артыкчылыгы — ылдамдык жана бир ремонттон кийинкисине чейинки жүрүш аралыгы. Эгер негизги танк он миң чакырымдан кийин бузулуп калса, анда замбиректүү зооттолгон автомобиль жүз миң чакырым жүрө алат".

Эксперттин айтымында, мындай техника ошол эле Сирияда күзөт өтөөгө көмөкчү болмок. Азыр ал жакта аскердик полиция "Тигр" жана БТР-82А зооттолгон автомобилдерин айдап жүрүшөт. Леонков зооттолгон транспортер өңдүү эле танк суу бөгөттөрүнөн да өтүп, жүрүп да, сүзүп баратып да ок атууга жөндөмдүү. Күчтүү куралдан улам аны рейддерде, ошондой эле жалпы операцияларда, атап айтсак, аскердик катарда, чалгында, чалгындоочу отрядда жана кайтарууда колдонууга болот.

Ири калибр

Болоттон жасалган танктар абдан бышык асфальт жолду да талкалап кетери жашыруун эмес. Жол катмарына дөңгөлөктүү техника зыян келтирбегендей болушу маанилүү. Дал ушул себептен зооттолгон оор техниканы атайын тартып келүүчү транспортерлор менен жеткирүүнү ылайык көрүшөт. Жүктөө жана түшүрүүгө бир топ убакыт кетет. Ал эми дөңгөлөктүү танк согуш талаасына дароо, эч кандай машакатсыз жана даярдыгы жок эле кирип кетет.

Келечектүү танктын негизги куралы катары атайын аба-десанттык күчтөр үчүн иштелип чыккан 125 мм замбиректүү курал бөлүгү каралган. Мындай жабдык өзү жүрүүчү "Спрут-СД" танкка каршы замбирегинде да орнотулат. Октоо автоматы жана 40 дүрмөттөн турган ок-дарысы менен турукташтырылган тутумдагы жылмакай стволдуу 2А75 Т-72 жана Т-90 танктарындагы 2А46М куралына окшош.

Өзү жүрүүчү аппарат тийиштүү калибрдеги ок-дарынын бардык түрү менен октолуп, анын ичинде танкка каршы коргонуу тутумундагы тескелүүчү ракеталарды да кое бере алат.

Ок бөлүгүнүн кошумча жабдылышы — 7,62 миллиметрлик калибрдеги танктык Калашников пулемету менен жупташтырылган курал. Мындай жабдууда замбиректик "Бумеранг" дүйнөдөгү эң күчтүү дөңгөлөктүү танкка айлана алат.

Батыш жана Чыгыштагы бул типтеги аскердик техниканын басымдуу бөлүгү 105 миллиметрге чейинки калибрге ээ.

Дөңгөлөктүү танктар менен НАТО жана Азия чөлкөмүндөгү бир нече өлкөлөр камсыздалган. Атап айтсак, Stryker платформасындагы америкалык M1128 MGS, ошондой эле франциялык AMX-10RC, япониялык MCV, италиялык Centauro танктары аталган мамлекеттердин куралдуу күчтөрүндө бар.

РФтин коргоо министри мурунку он жылдыктын башында Рим менен

Centauro партиясын сатып алуу боюнча макулдашкан. Ал түгүл бир нече машина Россияга сыноо үчүн алып келинген, бирок иш ошол менен тык токтогон. Италиялык дөңгөлөктүү танктар аскердик техниканын ишенимдүүлүгү боюнча Россиянын талаптарына төп келген эмес.

Танк жана дрондордун мизин кайтарат

"Бумеранг" дөңгөлөктүү платформасы алгач ирет 2015-жылдагы Жеңиш күнүндөгү парадда элге көрсөтүлгөн. Бул негиздеги техника БТР тибиндеги советтик жана россиялык транспортёрлордон кыйла көлөмдүү жана күчтүү келет.

Шосседе 750 ат күчүндөй кубаттуулуктагы ЯМЗ-780 кыймылдаткыч саатына 100 чакырымга чейин күүлөнө алат. Мотордук бөлүгү алдында, бул десантты арт жагынан салып жана түшүрүүгө мүмкүндүк берет.

"Бумеранг" тобундагы машиналар керамика камтылып, кат-кат сооттолгон, ал эми бул гомогендик коргоого караганда алда канча ынанымдуу. Азырынча дөңгөлөктүү БМП К-17 бул топтогу эң күчтүү машина деп саналат, бул универсалдуу "Бумеранг-БМ" аскердик модулу менен аралыктан башкарылат. Машина тандалма ок-дарылар жана кошумча 500гө чейинки дүрмөт менен камсыздалган 30 миллиметрлик автоматтык замбирек, ошондой эле эки эселенген "Корнет" танкка каршы коргонуучу эки ракета менен камсыздалган.

Мындан олуттуу варианты да бар: К-17 үчүн болжолдуу аскердик модулдардын бири — мүнөтүнө120 ирет ок атуучу 57 миллиметрлик замбиректүү АУ-220М "Байкал". Анын дүрмөттөрүнүн күчү батыштагы акыркы үлгүдөгү бардык пехоталык машиналар менен күрөшкө жетишерлик деп айтылат. Мындан тышкары, 57 миллиметрлик калибри учкучсуз учуучу аппараттарды, анын ичинде чакан көлөмдүүлөрүн да 12 чакырымга чейинки аралыктан таамай жок кылууга мүмкүндүк берет.

194
Белгилер:
армия, Россия, техника, илим, Сирия, танк
Тема боюнча
Россия менен Евробиримдик мамилеси: Лавровдун билдирүүсү көңүл чордонунда
Абу-Дабидеги көргөзмөгө коюлган россиялык коргонуу комплексинин саамалыгы
Көп багыттуу F-35 Lightning II бомбалоочу истребители. Архив

F-35тин солгундашы. Истребителди кайрадан "кара булут чулгоодо"

198
(жаңыланган 20:33 23.02.2021)
Көп багыттуу F-35 Lightning II бомбалоочу истребители америкалык артыкчылыкты жана аскердик күчтүн жогорку технологиялык символу болууга тийиш эле, бирок бул аппарат жаатында АКШнын Аскердик өнөр жай комплексинин мүмкүнчүлүгү чектелүүдө.

Себеби "бешинчи муундагы" көзгө чалдыкпас учактын солгундашына күбө болуп келебиз. F-35тин америкалык паркынын үчтөн экиси кыймылдаткычтагы көйгөйүнөн улам уча албайт. Аскерий баяндамачы Александр Хроленко бул аппараттын кемчилиги, келечегине сереп салган.

Учактын оголе көп орчундуу конструктивдик мүчүлүштүктөрү бар. Пентагон тарабынан белгиленген сыноодон өткөн жок, алигүнчө жалпы өндүрүшкө уруксат чыга элек. Ушул тапта АКШнын Аскердик аба күчтөрү F-35тен баш тартып, 4+ муундагы жөнөкөй  F-16 истребителин тандоого даяр.

Пентагондогулар F-35A учагына буюртманын көлөмүн адегенде 40 пайыздан ашуун, тагыраагы, 1 763төн 1050 учакка чейин кыскартууну сунуштаган. Аны менен катар эле АКШ Аскердик аба күчтөрү эски, бирок ынанымдуу F-16 Fighting Falcon учагына буюртма алуу жолун караштырууда.

F-35 бомбалоочу истребителин АКШ Аскердик аба күчтөрү беш жылдан ашуун убакыттан бери пайдаланып келет, бирок даярдыгынын төмөндүгү, майнапсыздыгы өнөкөткө айланган. АКШ коргоо министринин орун басары мурдараак F-35 Lightning истребителдеринин 36 пайызы гана учууга жарактуу экенин, калган машиналар "жарым-жартылай гана иштээрин" маалымдаган.

Бул аппараттардын даярдык даражасы азыраак деңгээлде Аскердик аба күчтөрү менен, ал эми көбүнесе стелс-каптагычы, кыймылдаткычы, навигация жана учкучтун өмүрүн тобокелдикке сала турган "оңдолгус" конструктивдүү кемчиликтерине жараша аныкталат.

F-35тин бирдигин 100 млн. долларга сатып алган АКШнын союздаштары жана өнөктөштөрүнүн (Улуу Британия, Норвегия, Израиль, Италия, Сингапур, Түштүк Корея, Япония) үмүтү акталган жок. Учак 5-муундагы көрсөткүчтөргө төп келбейт, аскердик даярдыкка дегеле караандабайт, башкача айтканда, багыты боюнча милдеттерин аткара албайт. Кызыгы, АКШнын Аскердик өнөр жай комплексинин "чийки" түзүлүшүн алууга кезек бүтпөйт.

Бириккен Араб Эмирлиги F-35тен 50 даана алууга келишим түзгөн. Израиль "чагылган" паркын үч эскадрилияга (40 машинага чейин) көбөйтүү ниетин билдирген. Мындай жагдайды АКШ менен "достукка" жамынган акы менен гана түшүндүрүүгө болот.

F135 – майнапсыз кыймылдаткыч

Мурда "чагылгандардын" үндөн ыкчам ылдамдыкта стелс-каптагычы жана корпусу талкаланып кетери, кычкылтектин берилишиндеги үзгүлтүктөр (учкучтарга) жана F-35тин программалык камсыздоосундагы мүчүлүштүктөр туурасында кабарланган.

Инженерлер пайдалануунун жүрүшүндө анын кемчиликтерин жоюуга аракет кылышат, бирок алар улам арбып барат. АКШнын Аскердик аба күчтөрүнүн F-35A истребители F135 менен жабдылган, аны америкалыктар "дүйнөдөгү каалаган истребителге пайдаланылчу эң кубаттуу" кыймылдаткыч деп санашат. Бирок дал ошол жабдыгы F-35тин начар иштешинин негизги себеби болуп эсептелет. Машакаттуу F135тин бир саат учушуна 31 миң, ал эми "карыя" F-16 – 8 миң долларга чукул каражат сарпталат. Айтмакчы, Pratt&Whitney компаниясынын F135 кошумча кыймылдаткычтары жетишсиз, ал тургай жай убакта да тартыштык бар. Кокус согуш тутанып кетсе, абага F-35 учактарынын үчтөн бири көтөрүлөт, кийин душмандын абадан коргонуу каражаттарынан да эмес, металлдын ысып кетишинен эле күндөн-күнгө азаят.

F-16ны алмаштырууга да мезгил жетти

АКШнын Аскердик аба күчтөрүнүн согушка жарамдуулугун сактоо үчүн F-35тин үлүшүн кыскартууга аргасыз. Алар заманбапташтырылган F-16 Fighting Falcon (бул менен 1979-жылы куралданышкан, бүгүн мындай типтеги 790 истребитель бар) менен алмаштырылат. Төртүнчү муундагы F-16 көп функциялуу жеңил истребителинин учуш массасы – 21,8 тонна, илмегинин 9 бурчунда 7,7 тонна авиабомба жана ракета ташый алат. Радиусу – 1700 чакырым, максималдуу ылдамдыгы – саатына 2200 чакырым. Аймактык жаңжалдар үчүн дурус машина, бирок "бешинчи муундан" бир кадам артка чегинүү (технологиялык деградация) жакшы эмес. Пентагондо бул жаатта компромисс издөөдө.

Аскердик аба күчтөрүнүн штаб жетекчиси генерал кенже Чарльз К. Браун "антиквариатты" (F-16) сатып алууга каршы чыгып, F-35ке салыштырмалуу арзан-жөнөкөй, бирок F-16га караганда заманга төп бир моторлуу жеңил истребителдин жапжаңы классын иштеп чыгууга чакырды. Кенже Браун буларды "төрт жарым же бештен кем муундагы" машиналар деп сыпаттады.

Америкалык Аскердик аба күчтөрү F-16 Fighting Falcon истребителдерин аскердик учактарга алмаштыруунун жөндүүлүгүн баалоо үчүн изилдөө программасын баштады. Изилдөө каржылык 2023-жылдын башталышына чейин аягына чыгат. F-35 батыш дүйнөсүндө өндүрүлгөн "бешинчи муундагы" жалгыз истребитель болгондуктан ушундай машакат жаратууда. Ал менен шарттуу түрдө атаандашкан кансыз согуш доорундагы төртүнчү муундагы конструкциялар, тагыраагы, Boeing өндүрүшүндөгү F-15 жана F-18 истребителдеринин эскилиги жетти.

АКШнын европалык союздаштары бешинчи муундагы өз истребителин чыгарууга батына элек, ал эми үмүтү үзүлгөн Улуу Британия, Польша, Бельгия, Италия америкалык F-35ти сатып алууга инвестициялап келет.

"Чагылганды" иштеп чыгууга жалпы чыгымдар 400 млрд. доллардан ашып кетти, бирок бул улуттук бюджеттик каражаттарды туура эмес пайдалануунун башаты гана болду.

АКШнын Куралдуу күчтөр боюнча сенаттык комитетте F-35ти "коргоо жаатындагы сатып алуулардын бузулган тутумунун хрестоматиялык үлгүсү" деп атап, ал эми кезегинде белгилүү саясатчы, эски учкуч Жон Маккейн: "F-35 программасынын рекорддук көрсөткүчтөрү нарк, график жана өндүрүмдүүлүк жаатында жаңжал жана апаат болгон", — деп мүнөздөгөн. Анткен менен "Чагылган" АКШ жана анын союздаштарынын Аскердик аба күчтөрүнүн бышыктыгын дагы далай сынай турганы анык.

"Көзгө чалдыкпас" F-35 долбоорунун мындай "өнөкөт" ийгиликсиздеринен улам россиялык Су-57 истребителинин технологиялык жетишкендиктери өзгөчө айырмаланат. Бул – гипер үндүү ракеталарды өздөштүрүп жаткан дүйнөдө чыныгы бешинчи муундагы истребителдеринин карлыгачы. Америкалыктар россиялык куралдын артыкчылыгын аргасыз моюнга алууда.

198
Белгилер:
истребитель, долбоор, АКШ
Тема боюнча
"Баарын ойрон кылат": Пентагон Россияны "ооздуктоого" камынды
"Кайырмак да беришет бекен?". Украинага тартууланган үйлөмө кайыктар
Президент Садыр Жапаров. Архив

Жапаров бош убактысында эмне менен алектенерин айтты

0
(жаңыланган 16:33 01.03.2021)
Журналист Жапаровдун хоббиси тууралуу суроо узатып, КР президенти чоң тенниске кызыгарын айткан.

БИШКЕК, 1-мар. — Sputnik. Бош убактым болуп калса эле бассейнге барам. Бул тууралуу президент Садыр Жапаров "Казинформ" маалымат агенттигине берген маегинде айткан.

Журналист ага "Сиздин убактыңыз чектелүү, тар экенин түшүнөбүз. Ошентсе да Кыргызстандын президенти бош убактысында эмне менен алектенет?" деген суроо узаткан.

"Чынын айтсам, бош убактым жок. Маалымат катчым менен кеңешчимди "мага бош убакыт бербей жатасыңар" деп урушуп жатам. Бирок убакыт болору менен бассейнге барам. Азырынча ошол жакка гана барып жатам. Кудай буюрса, күн жылып калса футбол жана чоң теннис ойнойм. Бирок бош убакыт дээрлик жокко эсе", — деген Жапаров.

Маектин соңунда Жапаров казак калкы Кыргызстанга караганда бир топ жыл алдыга кеткенин айтып, бир тууган элдин ортосундагы ынтымактын бекем болушуна тилектеш экенин билдирген.

0
Белгилер:
хобби, маек, Садыр Жапаров, Казакстан, Кыргызстан
Тема:
Жапаровдун Казакстанга болгон иш сапары
Тема боюнча
Ислам Каримовду утуп алган Эмомали Рахмон. КМШ президенттеринин хоббиси
Жапаров: парламенттик шайлоо күзүндө өтөт