Капитолий имараты. Архив

Американын бир кыштагы Путинди таануудан баш тартаарын жар салды

355
(жаңыланган 18:09 23.11.2021)
АКШ конгрессинин эки мүчөсү эгер Владимир Путин 2024-жылы президенттикке кайра шайланып кала турган болсо, Россиянын президенти катары таануудан баш тартуу резолюциясын кабыл алууну сунуштады.

Владимир Путиндин ким экени жалпыга маалым. Анын тушунда Россия дүйнөнүн эң гүлдөгөн жана эркин өлкөлөрүнүн катарына кошулуп, жогорку держава деген макамын кайтарып алды. Бул тууралуу жүз жылдар өтсө да тарыхчылар дагы далай кеп кылышат. Виктория Никифорованын ушул демилге жана анын авторлору жаатындагы ой толгоосу РИА Новости сайтына жарык көргөн.

Ал эми резолюциянын авторлору кимдер деген суроо туулбай койбойт. Республикачы Жо Уилсон жана демократ Стив Коэнду эмне бириктирип турат? Коэн Теннесси штатынан шайланган. Патриархалдык бул аймакка Стив Коэн демократиялык идеяларды алып келди. Атап айтканда, марихуана менен бир жыныстуу никени мыйзамдаштырды. Ошондой эле жаныбарлардын укуктары үчүн күрөшүп келет. Эми Теннессиде кожоюну жакшы карабай, мышык өлүп калса, ал беш миң доллар айып төлөйт.

Республикачы Жо Уилсон Түндүк Каролина штаты аркылуу сенатка келген. Отставкадагы аскер, АКШ конгрессинин ар кандай комитеттерине мүчө. Чоң саясаттагы жалгыз чоң жетишкендиги – Обаманын тушунда конгрессте медициналык камсыздандырууну талкуулоо маалында президент "Сиз алдап жатасыз!" деп кыйкырганы. Чынында дароо эле аны кечирим суроого мажбурлашкан. Коэн жана Уилсон конгрессте өз беделин көтөрүү үчүн Россия менен алектене башташты.

Августта алар россиялык спортко каршы багытталган "Алтын акты" деп аталган мыйзам долбоору менен чыгышкан. Америкалык күч органдарына анда Россиядагы спортко кандайдыр тиешеси бар адамдардын баарын кармоону сунуштайт. Ошондон үч ай өтпөй

Коэн жана Уилсон россиялык президентти таануудан баш тартуу жөнүндө резолюцияны ойлоп чыгышты.

Владимир Путин өлкөсүн америкалык өнөктөштөрү канча жылдан бери кептеп келген каатчылыктардын баарын ийгиликтүү жеңип чыкты. Атайын уюштурулган кырсыктар Россиянын тургундарына караганда америкалык калкка көбүрөөк терс таасирин тийгизди.

2007-2008-жылдары Кошмо Штаттардагы абалды илгерки Улуу депрессияга салыштырышат. Америкада ошол каатчылык далайларды банкротко батырып, бүтүндөй аймактарды сызга отургузуп, өз жанын кыйгандардын санын арттырды. Ал эми Россияда рублдин куну гана түштү. Анткен менен адамдар арзандай түшкөн кыймылсыз мүлктү жапырт сатып ала башташкан.

Ошондой эле окуя 2014-жылы кайталанды. РФ Олимпиаданы ийгиликтүү өткөрдү, Крымды бириктирди, Донбасстын калкын кыргындан аман алып калды. Улуттук валютасынын нарксызданышына россиялыктар кадыресе карап, кайрадан үй жана батир сатып алууга кайрадан киришкен.

Пандемияга байланыштуу кризис да кимдин ким экенин айгинелеп койду. Америкада дүкөн тилкелери бошой түштү, чар тарапта таңсыктык жаралды, илдеттен каза тапкандардын саны боюнча бул держава рекорд койду.

Ал эми ошол убакта Россия ипотекалык насыялоонун өсүшү менен рекорд коё баштаган. Россия президентинин өзгөчө ийгилик жараткан айрым чечимдерин алар кайталоого да тырышууда. АКШ конгрессинде жаңы эле инфраструктуралык мыйзам кабыл алынды. Анда эски авто жана темир жолдорду оңдоо жана жаңыларын куруу каралат. Россия бул программаны ондогон жылдар бою ишке ашырып келет эмеспи.

Эгер Путин кайрадан шайлоого катыша турган болсо, россиялыктар кимге добуш берерин болжош оор деле эмес.

Коэн менен Уилсондун демилгесин конгрессте талкуулоо – АКШнын жогорку мыйзам чыгаруу бийлигинин терең деградациясынын далили. Андай резолюциянын кабыл алынышы эл аралык укукту одоно бузуу, Россиянын шайлоолоруна ачык эле кийлигишүүгө жатат. Алар Лукашенкону да тааныбай коюуга тырышат. Андайды белоруссиялык президент этибарына да албайт деңизчи, бирок ушундай жосунсуз аракеттер менен эл аралык укуктун бүтүндөй тутуму жарактан чыгып калабы?

Кезегинде советтик жоокерлердин эрдиги америкалыктарга гитлердик күчтү жок кылууга, дүйнөлүк коомчулукка кандайдыр пайда келтирүүгө катышууга мүмкүнчүлүк берген. Согуштан соң Советтер Союзунун аракети менен гана дүйнө жүзү боюнча америкалыктардын варвардык агрессиясы ооздукталып турган. Учурда Стив Коэн – АКШ конгрессинин Хельсинки комиссиясынын тең төрагасы. Аталышы эске салып тургандай, Хельсинки келишимдеринин кабыл алынышы – көбүнесе советтик дипломатиянын жеңиши. 1975-жылы кабыл алынган ушул макулдашуулар Европанын да, СССРдин да, АКШнын да тынч өнүгүшүн камсыздаган. Дал ошондо америкалык өнөктөштөр жалпы пайда жана коопсуздук, дүйнөдө тынчтык үчүн Россиядан татаал, көп полярдык алака түзүү боюнча эң сонун сабак алышкан. Бирок андан жыйынтык чыгарышпаптыр.

Америкалык мыйзам чыгаруучулар 2024-жылы Путинди ойлобостон, өз шайлоосуна кам көргөнү оң. Анткени 2020-жылдагы президенттик шайлоодогу укмуштай бурмалоолордон улам бүгүн он миллиондогон америкалыктар Жо Байдендин мыйзамдуулугунан шек санайт. Бул жагынан алар Россиядан көптү үйрөнсө болот. Шайлоо тилкелеринде жарандар өздүгүн тастыкташат. Добуш берүү жана саноо процессин видеого тарта алышат. Партиялардан, эл аралык уюмдардан байкоочулар чакырылат. Америкадагыдай шайлоочуларды сабоого, опузалоого жол берилбейт. Добуш берүүгө байкоочуларды киргизбей коюуга болбойт. Мындай шайлоо уюштуруунун кыйын деле жагы жок.

Арзыбаган нерселер менен алек болгондон көрө америкалык конгрессмендер 2024-жылы Россияга барып, шайлоону кантип туура өткөрүүнү үйрөнүп кеткени оң болоор...

355
Белгилер:
Владимир Путин, Америка, шайлоо, Россия, держава
Тема боюнча
Жашыл экономика. Каатчылык менен кем акыл саясатчылардын символу
Сыпайылыктын кереги жок. Байдендин Путин боюнча айтканына пикир
Вашингтондогу Капитолий имараты. Архивдик сүрөт

Путинден америкалыктар эмне күтүп, кандай коркутууларга барат?

153
Эртең, 7-декабрда, Россия жана АКШ президенттери видеобайланыш аркылуу сүйлөшөт. Аны утурлай таасирдүү Atlantic Council аналитикалык борбору Байден үчүн бүтүндөй бир сценарий түздү.

Америкалыктардын каалаганы эмне? Эң оболу Россия тезинен Украина менен чек арасынан күчтөрүн алып кетишин күтөт. Бирок алар өз өлкөсүнүн аймагында экенин Кошмо Штаттар эстен чыгарып жатышат. Ошол эле учурда украиналык күчтөр туурасында бир ооз да сөз жок. Киев өзүнүн Куралдуу күчтөрүн Донбасстан чыгарып кетүүгө милдеттенме да албайт. Виктория Никифорованын эки держава лидерлеринин эртеңки баарлашуусунун алдында жагдайды талдоосу РИА Новости сайтына жарык көргөн.

Батыштын оюнда Россия Украинаны "коркутканын" токтотууга тийиш. Ал эми Украина аймагына америкалык жана британиялык аскердик базалар, жашыруун биолабораториялардын жайната курулуп, америкалыктар өндүрүштүк масштабда "Жавелиндерди" түшүрүп, НАТО өлкөлөрү да оолак карманган комплекстүү аскердик кызматташтыкка умтулуп жатканына көз жумуп коюушу керек экен. Ал тургай Россия аталган мамлекетти газ, көмүр жана башка эмнеге муктаж болсо, баары менен үзгүлтүксүз жабдууга милдеттүү деп эсептешет.

НАТОго мүчө болушун кубаттап же куру дегенде унчукпай моюн сунушун көксөшөт. Россия булардын баарын аткарса, Кошмо Штаттар Минск келишимдерин өзү кошо ишке ашырууну убада кылат. Болгону алар Минскиде кол коюлуп, Германия жана Франция тарабынан кепилденген келишимдер эмес.

Америкалык версиясында Донбассты "эл аралык зонага айлантуу" сунушталат. Республикалардын Украинанын өзгөчө макамы жөнүндөгү жана өлкөнүн тышкы саясатына вето коюу мүмкүнчүлүктөрү тууралуу саясий талаптары канааттандырылбайт. ЛТР жана ДТРдин жетекчилигин толук бойдон "өткөөл учурдун эл аралык жарандык администрациясы" менен алмаштыруу болжонот.

Кошуундар куралсыздандырылып, милиция таратылат. Бул түзүмдөрдүн ордун эл аралык тынчтык орнотуучулар басат. Алардын көзөмөлүндө Донбасста шайлоо өтүп, "кесипкөй полиция" түптөлөт. Ошентип Украина-Россия чек арасындагы көзөмөл акырындап кайсы бир эл аралык тынчтык орнотуучулардын колуна өтөт. Минск келишимдеринде так жазылган шарттардын эч бири аткарылбастан, көзөмөл алардын колунан Киевге берилет.

Эгер Россия буга көнсө, Вашингтон Киевге азыраак курал берип, Россиядан санкциялардын бир бөлүгүн алууну, НАТО менен Россиянын ортосундагы өз ара аракеттешүүнү жөнгө салууну убада кылат. Ал эми Россия бул талаптарды аткаруудан баш тарта турган болсо, Украинаны курал-жарак менен жабдууну уланта берет. "Жавелиндерден" сырткары, тизмеде — абадан коргонуу жана жээктеги күзөт тутумдары, радиоэлектрондук система жана каражаттар, контрартиллериялык жана контрбатареялык радарлар бар.

НАТО күчтөрү Украинада ротациялык негизде калат, ал эми украиналык армияны "Россияны ооздуктоо" максатында тескөө түндүк атлантикалык альянстын келерки жылга карата стратегиясынын эң башкы артыкчылыгы болмокчу. Бул жаатта Франция жана Германия кандай пикирде экени эске да алынбайт.

Узак мөөнөттүү планда Россияны Батыш аныктаган "агрессиясы" үчүн санкциялар менен муунтууну улантышат. Анткен менен 2014-жылдагы санкциялар топтому да, 2019-жылдагы "тозоктон келген санкциялар" да Россиянын саясатын өзгөртө алган эмес. Буга ынанууга убакыт жетиштүү эле болду.

Жаңы экономикалык кысымдын жаңы чараларында "Газпром" жана анын "бутактары" үчүн каржылоого тыюу салуу камтылат. Ошол эле убакта Европага газ жеткирүүнү толук бөгөттөөгө жол берилбейт. Каржылык акциялардын кеңири түрү "Роснефтинин" филиалдарына каршы багытталган жана "Сургутнефтегаз" менен "Новатэкти" да курмандыкка чалуу сунушталат.

Россиянын тоо-кен өндүрүшү жана металлургиясына азырынча санкция толук масштабда коюла элек. Atlantic Council "Евраз" жана "Алрос", ошондой эле россиялык камсыздандыруучу ири "Согаз" жана "Совкомфлот" ишканасына көңүл бурууга үндөйт. Анан да, албетте, "Түндүк агым — 2" долбоорун да унуткарышкан эмес. Америкалыктардын пикиринде, бул "жаман демилге" болгон, ал эми "Россияны ооздуктоо" чарасы Германиядан аталган долбоордун ишине мораторий коюуну талап кылат.

Ошондой эле Россияны SWIFT системасынан өчүрүү сунушу кайрадан калкып чыкты. "Бул тема дале четке кагыла элек, акыркы чара болот," — деди Киевдеги америкалык мурдагы элчи Жон Хербст. "Ооба, европалык компаниялар санкциялар процессинде кыйынчылыктарга тушугат, — деп моюнга алышат америкалык аналитиктер. — Бирок путиндик агрессияга каршы турууга чечкиндүүлүк — бул Кремлди ооздуктоонун мыкты ыкмасы". Белгилүү болгондой, "биргелешкен аракеттер" деген түшүнүк Atlantic Council борборунун эң көп оозанганы.

Америкалыктардын союздаштары Франция жана Германия НАТОго Украинанын мүчөлүгүнө каршы. Европалыктар жосунсуз санкциялардын айынан россиялык газды алууда үзгүлтүктөрдөн жапа чегүүнү каалашпайт. Бул чектөөлөр Россияга караганда аталган биримдик мейкиндигиндеги экономиканы талкалоодо. Эч ким — европалыктар да, америкалыктар да, украиналыктар да Вашингтондун буйругу менен согушууну каалабайт.

Россия эртеңки баарлашууга буларга карама-каршы шарттар менен камынууда. РФ кызыл чийинди так чийгени маалым. Украина НАТОго мүчөлүккө алынбашы керек. Аймагында үчүнчү өлкөлөрдүн жалпы аскердик күчтөрү жайгаштырылбашы шарт. НАТО чыгышка карай таптакыр жайылбашы керек. Буга жазуу жүзүндөгү кепилдиктерди күтөт. Анткени оозеки макулдашуулардын баарын өнөктөштөр унуткарышканы белгилүү.

Россиялык жана америкалык президенттердин позицияларын кандайдыр жакындатылары арсар. Алардын Женевадагы кезигүүсүнөн эч майнап чыккан эмес, болгону ажырымды тереңдеткен.

Октябрда Байден эгер кокус КЭР кол сала турган болсо, Кошмо Штаттар Тайванды коргой турганын айткан. 1979-жылдан бери Вашингтон Тайванды коргоо каражаттары менен жабдууга милдеттенме алган, бирок президенттер Тайвань үчүн Кытай менен согушууну эч качан убадалаган эмес. Тайвань — Украианадан кийинки дүйнөнүн эң кооптуу жерлеринин бири. Америкалык режим аралды курал менен камсыздап, кытай агрессиясы боюнча тарыхый үгүттөөсүн жүргүзүүдө. Украина жагдайындагыдай эле Кытайга эч кандай агрессиянын зарылдыгы жок. Пекиндегилер мекендештери менен акыры тынч биригерине ишенишет. Бирок америкалыктар Украинаны Россияга кандай тукурса, Тайванды Кытайга да дал ушундай каршы багыттоодо. Эки өлкө тең "экинчи Афганистанга" айланып калуудан коркушат.

Америкалыктар Россия менен Кытай Украина менен Тайванга январь-февралда кол салуу ыктымалдыгын олуттуу түрдө талкуулоодо. Үрөйлөрү учкан тайвандыктар Байдендин сөздөрүн кунт коюу менен тыңдашат. Ал эми эртеси күнү эле Ак үй "силер туура эмес түшүнүп алдыңар, ал жөн гана тамашалады" деп жайгарып коет.

Мындай туруксуз контрагент менен сүйлөшүү кыйынчылыктарга кептейт. Бирок Владимир Путиндин көз карашынын күчү – анын орустардын да, украиналыктардын да, америкалыктардын да жана дегеле Жер жүзүнүн калкынын пикирин билдиргенинде. Бизге согуштун кереги жок! Тынч, өз ара пайдалуу кызматташтык жана өнүгүү зарыл. Бул тилектер түшүнбөстүктөргө жол бербөө үчүн жазуу түрүндө кепилденгени оң.

153
Белгилер:
Россия, Украина, АКШ, Кытай, талап, чек ара, курал, коркутуу
Тема боюнча
Аяктай турган түрү жок антироссиялык аракет: АКШ Украинаны жарга түртүүдө
АКШ эсминецтери Украина үчүн салгылашабы?
Ок атып жаткан Талибан кыймылынын мүчөлөрү. Архив

Ок атышты. Талибдер чек ара чийини кайсы жерде экенин билишчү эмес беле?