Россия менен Кытайдын аскерлери машыгуу учурунда. Архив

Россия менен Кытайдын аскерий кызматташтыгы. ЖККУ жана Борбор Азияга пайдасы

105
(жаңыланган 11:38 26.11.2021)
Россия менен Кытай Пентагон, AUKUS (АКШ, Австралия, Улуу Британиянын аскердик блогу) жана НАТОнун аскердик-саясий диктаты менен куралдуу чагымчылдык аракеттерине жооп берүүгө ниеттенет.

Аталган эки мамлекет 2025-жылга дейре аскердик кызматташуу планына кол коюшту, бул стратегиялык документ көп полярдык дүйнөнүн жаңы чындыгын чагылдырат. РФ жана КЭРдин коргоо министрлери Сергей Шойгу жана Вэй Фэнхэ шейшемби күнү видеоконференцияда 2021-2025-жылдарга эки өлкөнүн аскердик багытта кызматташуунун жол картасын бекитишти. Аскерий баяндамачы Александр Хроленко ушул окуянын тегерегинде ой жүгүрткөн.

Документ стратегиялык машыгуулар аба мейкиндиги менен Дүйнөлүк океанда чогуу күзөтүү жаатында Россия менен Кытайдын өз ара аракеттерин активдештирет. Бул – Москва менен Пекиндин чагымчылдык аракеттерине, быйыл сентябрда Америка Кошмо Штаттары, Австралия жана Улуу Британиянын аскердик блогунун (AUKUS) түзүлүшүнө – Тынч океан чөлкөмүндөгү эл аралык коопсуздуктун жаңы чакырыгына мыйзам ченемдүү жооп.

23-ноябрдагы сүйлөшүүлөрдө Шойгу жана Фэнхэ 2021-жылы орус-кытай аскердик кызматташтыгында сезилерлик өсүш болгонун белгилеп, жогорку деңгээлде кабыл алынган келишимдерди ишке ашырууга даярдыкты тастыкташты. Россиянын коргоо министри кытайлык кесиптешине РФ жана КЭР чек араларына жакын жерде АКШнын стратегиялык авиациясынын чагымчыл жана коркунуч туудурган учуштарына бирге чара көрүүнү сунуштады.

Андан мурун эле, тагыраагы, ноябрда АКШ Аскер-аба күчтөрүнүн 10 бомбалоочусу батыш жана чыгыш чек араларынан бир убакта РФке каршы өзөктүк курал колдонуунун варианттарын өздөштүрүшкөн. Жыл аралыгында Россиянын чыгыш чек араларына жакын мындай чагымчылдыктардын саны жети эсе артты. 2019-жылы 3 учуш катталса, 2020-жылы 22ге жеткенин эске сала кетели.

Россия менен Кытай өз күчтөрүнүн биргелешкен аскердик окууларын байма-бай өткөрөт. Августта алгач жолу Кытайдын аймагында "Сибу/Өз ара аракеттешүү – 2021" деген аталышта ыкчам-стратегиялык окуу уюштурулду. Россиянын Аба-космостук күчтөрүнүн стратегиялык ракета ташуучулары жана Кытайдын Аскер-аба күчтөрүнүн бомбалоочуларынын Япон жана Чыгыш-Кытай деңиздеринин акваториясында биргелешкен аба кайгуулу кыйла калыпка салынып калды.

Октябрда эки өлкөнүн аскердик кемелери Японияга жакын Цугару жана Осуми эл аралык булуңдарын күзөтүштү. Бирок абада, деңизде жана кургакта күч аскердик бөлүк жана күчтөрдүн интеграциясына чек жок. Москва менен Пекиндин аскердик тыгыз кызматташуусу глобалдык эл аралык коопсуздукту, анын ичинде Афганистандагы кыйчалыш кырдаалды эске алганда ЖККУ, Борбордук жана Түштүк Азия өлкөлөрүнүн кызыкчылыктарын бекемдейт.

АКШ жана анын желдеттерине салам

Быйылкы биргелешкен аскердик иш-чаралардын үч мисалы РФ жана КЭРдин аскердик кызматташуусунун дараметин, глобалдык стратегиялык туруктуулугуна таасирин таасын элестетүүгө мүмкүндүк берет.

Кытайдын түндүк-батышындагы орус-кытай ыкчам-стратегиялык окуу Борбор Азиянын Афганистан менен чектешкен полигондорунда Россиянын Аба-космостук күчтөрүнүн аба соккулары менен коштолду. Ага 13 миңдей аскер кызматкери жана 500 аскердик техника бирдиги тартылган. Ошол машыгууну байкоочулардын бир даары Москва менен Пекиндин аскердик-саясий биримдигинин түзүлүшүнүн уландысы катары кабылдады. Россия менен Кытайдын он аскердик (көбүнесе ракеталык) кемеси 17-23-октябрда Япон деңизинде, Тынч океандын батыш бөлүгүндө жана Чыгыш-Кытай деңизинде биргелешкен биринчи кайгуулга (1700 милден ашуун сүзүп) чыгышты.

"Азия-Тынч океан аймагында РФ жана КЭРдин туусун желбиретүү, тынчтык жана туруктуулукту орнотуу, эки өлкөнүн деңиз экономикалык ишмердик объектилерин коргоо" милдеттери ийгиликтүү аткарылды. Ал эми 14-17-октябрда Япон деңизинде "Деңиз өз ара аракеттешүү – 2021" орус-кытай аскердик окуусу өткөн. Жалпысынан алганда мындай иш-чаралар – деңиздеги чагымчылдык жана акылга сыйгыс аракеттердин кооптуу экенин Кошмо Штаттар жана алардын чөлкөмдөгү союздаштарына катуу эскертүү.

Азия-Тынч океан аймагында биргелешкен аба кайгуулун улантып, 19-ноябрда Япон жана Чыгыш-Кытай деңиздеринин акваториясында Россиянын Аба-космос күчтөрү жана Кытайдын Аскер-аба күчтөрүнүн Ту-95МС жана "Хун-6К" стратегиялык бомбалоочулары, Су-35С истребители, А-50 ыраак радиолокациялык колго түшүрүүчү учагы коюлган тапшырмаларды биргеликте аткарышты. Айрым бир тилкелерде топту Япониянын Аскер-аба күчтөрүнүн F-16 жана F-15 истребителдери коштоду.

Кооптуулуктарды катуу ооздуктоо

Россия менен Кытайдын аскердик кызматташтыгынын өрчүшү ЖККУ жана Борбор Азиянын Афганистан менен коңшулаш өлкөлөрүнүн коопсуздугуна оң таасирин тийгизет. Пекин жана Москва конструктивдүү аскердик кызматташууга аргасыз, анткени эл аралык террорчулукту азайтууга, талибдерди мамлекет түптөй алчу кыймылга айландырууга, чек аралардын бекемдигине, ымалалаш коңшу өлкөлөрдүн экономикалык өнүгүүсүнө, ошондой эле Пентагон жана НАТОнун бардык азиялык базаларынын, АКШ Аскер-деңиз күчтөрүнүн "эркин сүзүү" кооптуу зоналарынын жоюлушуна кандайдыр бир даражада кызыкдар.

Россиянын евразиялык таасири талашсыз жана бул аскердик күчү жагынан дүйнөдөгү экинчи өлкө экени анык.

Кытай өзөктүк держава макамына көптөн бери ээ, космосту ийгиликтүү өздөштүрүүдө, бешинчи муундагы жана көзгө чалдыкпас истребителдерди жана гиперүндүү ракеталарды жаратып келет. Дүйнөлүк экономикада АКШны акырындап биринчи орундан козгоодо.

Иш жүзүндө күчтүү аскердик союздаштар – Москва жана Пекин менен коркутуу жана ультиматум тилинде сүйлөшүү – НАТО жана AUKUS өлкөлөрүнүн кемчонтойлугунун жеткен чеги. Анткен менен дале андай аракеттер токтой элек. Мурдагы күнү америкалык эсминецтин материктик Кытай жана Тайвань аралын бөлүп турган Тайвань булуңуна дагы бир ирет чагымчыл сапарына күбө болдук. Пентагон Афганистан жана КЭР көрүнүп тургудай Пакистанда "кошумча аэродром" алууга үмүттөнөт.

Британиялык Rai Al Youm басылмасы: "Эгер АКШ ырбаткан жаңжалдардын картасына карасак, дүйнөлүк согушка алып бара жаткан белгилер байкалат", — деп белгилейт. Чек аралардын кол тийбестиги жана территориялык бүтүндүк Россия жана Кытай үчүн ыйык принциптер экенин толук түшүнүп турса да, вашингтондук "ителгилер" россиялык Крым жана кытайлык Тайвандын айланасында чыңалууну жаратканын койбойт.

Чыгыш-Кытай деңизинен Кара деңизге чейинки мейкиндикте америкалыктар тарабынан каатчылык жана жаңжалдардын тутанышы Жакынкы Чыгыш, Түштүк жана Борбор Азия өлкөлөрүндөгү чыңалууну күчөтөт.

АКШ жана анын союздаштарын кыйратуучу активдүүлүгүн басаңдатуу үчүн тынчтыкка мажбурлоонун катаал, майнаптуу инструменттери жана алгоритмдери болууга тийиш.

Москва жана Пекин ушул жаатта тынымсыз аракет көрүүдө.

Аскерий баяндамачы Александр Хроленконун Telegram каналына жазылыңыздар.

105
Белгилер:
Россия, Кытай, экономика, кызматташуу, Аскер
Тема боюнча
Dubai Airshow 2021: россиялык Су-75тин таң каларлык өзгөчөлүгү
Алгачкы 100 күн: мындай Афганистандын бизге кереги жок
АКШ президенти Жо Байден. Архив

Европанын Байденден биротоло көңүлү калдыбы?

155
(жаңыланган 20:13 30.11.2021)
Франциянын Кошмо Штаттардагы мурунку элчиси Жерар Аро: "Обама Европаны ойлоп да койгон эмес.

Трамп Европага кас болду. Мындай көрүнүш эбактан бери байкалат. Эми Байден. Ал Европанын көңүлүн катуу калтырды", — деди. Бул киши алгачкылардан болуп муну ачык айткандардан болду.

Дипломат азыркы америкалык администрациянын Европанын иштерине кызыгуусу жоктугуна нааразы. Еврокомиссия Байдендин командасына чогуу иштешүүгө мүмкүн болгон – киберкоопсуздук, криптовалюта, жогорку технологиялык тармактардагы салыктар жаатында суроолорунун топтомун жолдоду. Ушул жагдайга баам салган Александр Хабаровдун макаласы РИА Новости сайтына жарыяланган.

"Эч кандай демилге жок. Европа тигил же бул багытта биргеликте иш алып барары туурасындагы билдирүүлөр да жаңырбайт. Америкалыктар Кытайга нук алды. Кошмо Штаттардын тышкы саясаты: Кытай, Кытай, Кытай болуп калды".

Француздар апкаарып калышты. Австралиялыктарга даярдалчу суу түбүндөгү кайыктар жаңжалынын айынан Париж үчүн абдан маанилүү дипломатиялык операция оңунан чыкпай калды. Ушул долбоор аркылуу француз тышкы иштер министри Вашингтон менен мамилесин чыңдоого үмүттөнгөн эле.

Сентябрда Чесапик салгылашуусуна 240 жыл толду. Дал француз флоту 1781-жылы АКШнын көз карандысыздыгы үчүн согуштун жүрүшүн толук өзгөртүп, британиялыктарга чечкиндүү сокку урган.

Француздардын флотилиясын жетектеген контр-адмирал граф де Грасс Британ империясы менен касташкан өлкөсүнүн кызыкчылыгы үчүн ошондой кадамга барган. Эки жарым кылым өткөн соң ошол кармашкан тараптардын тукумдары Кошмо Штаттардын жакынкы союздашы атыгуу үчүн тирешти улантары ал кол башчынын оюна да келбегендир.

Өздөрүнүн эзелки эрдигин америкалык өнөктөштөрүнүн эсине салуу үчүн бул мааракенин урматына Франция элчилигинде салтанаттуу банкет пландалган. Бирок француз элчисин Парижге чакыртып алышты. Ал иш-чараны токтотууга туура келди. Анткен менен Макрон андан ары да кадам таштоого даай албады. Байден менен чындап жаңжалдашуунун ордуна француз президенти үн-сөзү жок австралиялык премьерге каарын төктү.

Олуттуу түрдө АКШнын эркине каршы баруу үчүн Шарль де Голлдун масштабындагы инсан зарыл өңдөнөт. Ал доллардан баш тартып, НАТОнун штаб-квартирасын америкалык базаларды өз өлкөсүнөн чыгарып, Кытай жана СССР менен өз алдынча макулдаша алган. Батыш Европа саясатында мындай генералдар азыр жок, ошондуктан Париж, Брюссель жана Берлин самаган "бириккен европалык армияны" жетектей турган дасыккан аскер жетекчилери табылбайт. Бирок ошондой каалоо бар.

Америкалыктар Афганистандан чыгып кетерин эң акырында кабарлап, европалыктарды дагы бир ирет катуу ызага батырып, аргасыз абалга салып кеткен.

"Европа, балким, мындан ары өз алдынча болууга жөндөмдүү жана даяр болушу абзелдир. Азыр бизге эң зарылы — бул Европалык коргоо союзу", — деп билдирди Еврокомиссиянын төрагасы Урсула фон дер Ляйен.

Быйыл май айында Европа биримдигинин 14 өлкөсүнүн коргоо министрлери 5000 аскер кызматкеринен куралган ыкчам чара көрүүчү топту түптөөнү сунуштады. Андай күч кыйын кырдаалда пайдаланылмак, маселен, Кабулда европалыктар өз өкүлдөрүн жана карапайым жарандарын АКШнын жардамысыз чыгара алган жок.

Бирдиктүү куралдуу күчтөр жөнүндөгү демилге Европада 1999-жылы биринчи ирет талкууланган. 2007-жылы 1500 жоокерден турган ыкчам аскердик топтордун жамааттык тутуму түзүлгөн, бирок бир дагы ирет ишке тартылган эмес.

"Европалык коргоо" боюнча саммит Брюсселде келерки жылдын биринчи жарымына пландалган. Бирок кандай болгон күндө да аскердик тармактагы көзүр бөлөк уюмдун — НАТОнун колунда. Баса, анын штаб-квартирасы Бельгиянын борборунда жайгашкан. Башкача айтканда көп нерсе кайрадан эле АКШдан көз каранды. Европалык ишмерлер оюн топтоп, эркин бекемдегенче Евробиримдик менен Түндүк атлантикалык альянстын ортосундагы жаңыртылган концепциясын аталган уюмдун башкы катчысы Йенс Столтенберг декабрда талкууга коёт.

Столтенбергдин позициясы түшүнүктүү: сентябрда британиялык The Sunday Telegraph басылмасына курган маегинде ал Европа биримдигинин куралдуу күчтөрү алар жетектеген блокту чабалдатып, ал тургай "Европага жик салуу" ыктымалдыгын, ал эми ыкчам аракет этүүчү бирдиктүү күчтөр НАТО боюнча союздаштарынын "жупуну ресурстарына" доо кетирет.

Европадагы аскердик көзөмөл дале Кошмо Штаттардын колунда. Бардык укук жана жоболорду бузуп Югославияны бомбалоодон соң, Бондстилде эң ири америкалык база ачылган.

АКШ эбактан тарта француз жана немецтердин кошумча ролун итерип, Киевди "өз канатына" алып, ушул тапта украиналык "от менен ойноодо". Кокус бир нерсе чыкса, бүтүндөй Европа кесепетин тартары бышык. Президент Макрон канчалык кыжыры кайнаса да, канча ирет океан ар жагындагы гегемонго маселе башкада экенин ишарат кылса да, абалга моюн сунууга аргасыз. Америкалыктар адегенде "Түндүк агым – 2ни" куруп-курбоого көрсөтмө берип, кийин бир убакта убада кылган газ танкерлерин кымбатыраак сатуу үчүн Түштүк-Чыгыш Азияга жайгаштырат. Байдендин бул биримдикке кылган жалгыз жакшылыгы – кезегинде Трамп киргизген европалык алюминий жана болотко болгон тарифти гана алып салганы болду. Тагыраак, пошлинасыз импорт мурдагы калыбына келтирилгени менен көлөмүн көбөйтүү аракеттери бөгөттөлүүдө. Байдендин администрациясы тарифти жокко чыгарууну көпкө создуктуруп жатып, Римдеги "Чоң жыйырманын" саммитине туура бир ай калганда "белек" кылганын да кыстара кетели.

"Балким, биз башынан бери айрым өнөктөштөрүбүз менен кызматташууда абдан баёолук кылгандырбыз", — деди федералдык канцлер кызматын тапшырып жаткан Ангела Меркель. Эске салсак, 2016-жылы Германиянын эң ири соода өнөктөшү Кытай болгонун, немец экономикасына туруктуу өсүштү камсыздоого көмөктөшкөнүн да унуткарбайлы. Бирок башында Шольц турган жаңы коалициялык өкмөткө Тайвань, Гонконг жана Синьцзян боюнча түндүк атлантикалык күн тартиби эбак таңууланды.

"Салт" уланып, Германия өз экономикалык кызыкчылыктарына карабай Европа биримдиги менен Кытайдын ортосундагы Инвестициялар жөнүндөгү макулдашууларды ратификациялоого каршы чыгары анык. Ага 2020-жылы кол коюлуп, бирок аны кабылдоо процессин Европарламент токтотуп койгон.

Лондон америкалык демилгелерди ишке ашырууда Вашингтондун негизги союздашы бойдон калууда. Бул жакта бир нече жылдан бери Кытай менен биргеликтеги долбоорлор жыйыштырылып келет. Тийиштүү буйрук менен өз авиаташуучусун да Түштүк-Чыгыш Азияга жолдогон.

Трамптын тушунда эле британдар кытайлык Huawei 5G түйүндөрүн өнүктүрүү боюнча келишимдерден баш тарткан. Алигүнчө ошол кадамы үчүн кандай "ыраазычылык" алганы түшүнүксүз. Кошмо Штаттар менен эркин соода тууралуу макулдашууга Жонсондун сунушу четке кагылганы да белгилүү. Түндүк Ирландия боюнча ЕБ менен болгон талашта (Brexit боюнча шашылыш келишимдин айынан эми Бириккен Королдуктан экономикалык жактан кол жууп отурат) АКШ Лондонго таптакыр колдоо көрсөтпөдү.

Британ кабинети өзү кол койгон Ирландия протоколун аткарууга милдеттүү экенин түпкү теги ирландиялык Жо Байден бир нече ирет эскерткен. Британиялык The Daily Mail басылмасы америкалык президенттин саламаттыгы жайында эмес экенин өз окурмандарына маалымдады. Бийликке Байденби же башкасы келеби, баары бир, башкысы эзелтен түптөлгөн мамилелер тутуму бузулбаса болгону.

155
Белгилер:
АКШ, Жо Байден, Европа, экономика, саясат, союз, саммит, Брюссель
Тема боюнча
Орус куралы: 2021-жылдын алдын ала жыйынтыгы
Dubai Airshow 2021 көргөзмөсүндөгү Россиянын Су-30СМ учактары

Орус куралы: 2021-жылдын алдын ала жыйынтыгы

150
(жаңыланган 12:08 28.11.2021)
Россиянын армиясынын заманбап куралдары чет элдик аналогдорунан көп жагынан төөчөлүк өйдө, ошону менен бирге эле РФтин мамлекеттик суверенитети, Евразиянын тынчтыгы жана туруктуулугунун ынанымдуу кепилдигине айланган.

СССР ыдырагандан отуз жыл өткөндө жогорку технологиялык, ракеталык-өзөктүк Россия потенциалдуу агрессорго караганда кыйла күчтүү болуп турат. Россиянын коргоо министри Сергей Шойгу 24-ноябрда Өлкөнүн аскердик күчтөрүн куралдандыруу мамлекеттик программасынын алкагында үч жыл аралыгында куралдын 20 миңден ашуун негизги үлгүсүн, техниканын эки миллиондон ашуун бирдигин алганын маалымдады. Ошондой эле министр аскердик роботтордун сериялык өндүрүшү башталганын кошумчалаган.

Россиялык министрдин бул билдирүүсүнөн улам аскерий баяндамачы Александр Хроленко РФтеги курал-жарак жагдайы боюнча жыл жыйынтыгын чыгарууга аракет кылган.

НАТОнун аскердик даярдыктарын эске алуу менен жакынкы келечекте Россия Федерациясында коопсуздук жаатында өзөктүк күчтөрдүн жогорку даярдыгы, кургакта, деңизде жана аба-космостук мейкиндикте өзөктүк эмес потенциалын өстүрүүгө басым жасалат.

РФтин жогорку технологиялык курал тармагындагы лидерлигин союздаштары да, көзү түз эмес өлкөлөр да моюнга алат. Россия жакынкы атаандаштарынан улам озуп, бул арышы менен "өнөктөштөрүнүн" Үчүнчү дүйнөлүк согушту тутантуу мүмкүндүгүн басаңдатат.

2033-жылга чейинки Куралдандыруу боюнча россиялык жаңы мамлекеттик программа гиперүндүү ракеталарды, жогорку кубаттуулуктагы лазер жана робот-техникалык комплекстери өңдүү жогорку технологияларды дагы өркүндөтүүгө багытталган.

Алдыдагы он жылдыкка жасалма интеллект үчүн эле 22 триллион рубль жумшоо пландалууда. Россия "Сириус" же "Посейдон" тибиндеги автономдук, өз алдынча ой жүгүртө алган аскердик тутумдарды курууга умтулат. Ага сарпталган чыгымдар да акталууда. РФ 2021-жылы 10 млрд долларга курал-жарак боюнча келишим түздү. Жакында эл аралык рынокко куралдын 50 жаңы үлгүсүн, көбүнесе авиациялык техника жана абадан коргонуу тутумун чыгарууга ниеттенет. Жогорку технологиялык артыкчылыгына төмөндө бир нече мисал келтирели.

Космостогу катаал "Тундра"

Плесецк космодромунан 25-ноябрда эсептелген орбитага "Союз-2.1Б" ракета ташуучу менен "Тундра" бирдиктүү тутумунун аскердик спутниги ийгиликтүү чыгарылды. Бул – "Союздардын" быйылкы жылдагы бешинчи "аскердик" старты. Жапжаңы "Тундра" континенттер аралык баллистикалык ракеталардын жер жана суу бетинен учурулушуна көз салып, алар талкалай турган райондордун баллистикалык траекториясын эсептей алат.

Мурдараак россиялык орбиталык топ 2022-жылга карата 10 даана "Тундра" аппаратынан түзүлөрү кабарланган. Алар Серпухов-15теги Ракеталык кол салуунун алдын алуучу борбордук командалык пунктудан жүргүзүлөт. Ага катар эле орбиталык космостук буталарды, анын ичинде америкалык континенттер аралык баллистикалык ракеталарды, бортунда өзөктүк куралды ташый алган X-37 учкучсуздарын жок кылуучу С-550 ракетага каршы коргонуу системасынын өтө ыраакка багытталган мобилдик тутуму да жасалууда.

15-ноябрдагы сыноодо россиялык ракетага каршы тутуму Жерден 500 чакырым бийиктиктеги "Космос-1408" советтик эски спутнигин таамайлык менен жок кылды. Бул да Пентагон менен НАТОнун үрөйүн учуруп, курулай айыптоолорду ого бетер күчөттү. Күтүлбөгөн жерден РФтин "өнөктөштөрү" ал белгилеген "кызыл чектен" аттаса, GPS-навигациясынын дароо 32 спутнигинен ажырап, АКШ жана НАТОнун ракеталары, учак жана кемелери "байкоо салуу жөндөмүн жоготуп", күчтөр кайрадан кагаз топографиялык карталарын өздөштүрүүгө мажбур болушат.

"Циркондун" көзгө көрүнбөс учушу

Суу бетиндеги кеме жана субмариналардан кое берилген гиперүндүү "Циркон" ракетасынын (ылдамдыгы саатына 10 миң чакырым, ыраактыгы 1 000 чакырымдан ашуун) быйылкы сыноолору ийгиликтүү өтүп, төрт мүнөттө деңиз жана жээктеги буталарын жок кылды. РФтин Аскер-деңиз флоту дүйнөдөгү абадан коргонуучу жана ракетага каршы тутумдардын азыркы жана келечектеги бардык түрлөрүнө көрүнбөс, кармалбас "Циркон" менен 2022-жылы куралданат. Ушул эле ракеталык комплекстин жерге ылайыкталган түрү иштелип чыгууда.

Талкалоочу жөндөмү (кинетикалык кубаты) "Цирконго" өзөктүк курал менен атаандашуусуна жол ачат. Учу конвенциялык гиперүндүү ракетанын бир жолку таамай тийиши авиаташуучуну же кургактагы ири объектини жок кылып кое алат. Дүйнөдө бул ракетанын аналогу жок. Миллиарддаган чыгымдарга карабастан гиперүндүү курал чыгаруу тармагында АКШ Россиядан бир нече жылга артта калган. Кошмо Штаттардын прототиптери "канат күүлөй" албайт.

Батыштын көңүлүн чөгөргөн "Терминатор" жана "Армата"

РФ Борбордук аскердик округу ушул айда танкты коштоочу "Терминатор" аскердик машинасынан 10 даана алат. Бул Пентагон жана НАТОну санаага салбай койбойт.

Т-72 танкынын негизинде аскердик тажрыйбасын эске алуу менен жасалган көп буталуу "Терминатор" – маневрдүү, бекем корголгон, "тишине" чейин бекем куралданган, ок атуунун заманбап тутуму орнотулган чынжырлуу машина. 6 чакырым аралыктан душмандын танк жана аскердик пехоталык машиналарын кыйратып, тик учактары жана жапыз учкан учактары (учкучсуздары) менен кармаша алат. "Терминатор" төрт ракеталуу комплекти бар танкка каршы "Атака-Т" ракеталык комплекси, 30 миллиметрлик автоматтык 2А42 замбиректери жана кошоктолгон 7,62 миллиметрлик пулемет менен жабдылган. Экипажы беш кишиден турат.

Буга катар эле РФтин Коргоо министрлиги Т-14 "Арматанын" мамлекеттик сыноолору, анын ичинде Сирия жергесиндеги реалдуу согуштук аракеттердеги сыноолору аяктаганы тууралуу билдирди.

Акыркы үлгүдөгү машина россиялык аскердик күчтөргө келерки жылы берилет. Мурда алар сынамык-өндүрүштүк партияны, атап айтканда, Т-14төн 20 танканы алган. Адистердин баамында, "Армата" болжолдуу душмандын танктарына караганда 30 пайызга майнаптуу жана бышык машина. 125 миллиметрлик ок күчү менен азыркы бардык танк жабдууларынын эч бирин караандатпайт, жүрүп баратып да мүнөтүнө 12ге чейин ок ата алат. Оптикасы күндүзү 5 000 м жана түнкүсүн 3 500гө чейинки аралыктан буталарды аныктоого мүмкүндүк берет. 48 тонналык танк саатына 90 чакырымга чейинки ылдамдыкта жүрөт. Күч орнотмосу – 2 000 сааттан ашуун ресурсу бар 1 500 дизелдик кыймылдаткыч. Үч кишиден турган экипаж корпустагы зооттолгон капсулада отурат. Мындай конструкциялык өзгөчөлүк танкисттерге дүйнөдөгү азыркы жана келечектеги танкага каршы дүрмөттөр тийсе да, ал түгүл бул топтом кокус өрттөнүп кетсе да танкисттердин аман калуусун шарттайт.

Келечекте "Армата" аралыктан тескелип, роботтоштурулган аскердик комплекске айланат. Россиялык армияга Т-14 танкынан жалпы 2 300 бирдик керектелет. Алдыңкы технологиялык сапаттары "Арматага" кеминде эле XXI кылымдын ортосуна чейинки аскердик артыкчылыкты камсыздайт. Дүйнөдө мунун да теңдеши жок.

"Орион" жана "Альтиустун" учкучсуз талпынышы

Россиялык аскердик күчтөр 2 000ден ашуун учкучсуз аппарат менен куралданган, жыл аягына дейре РФ Коргоо министрлиги дагы 18 сокку уруучу дрон алат.

"Орион" – MALE (Medium-altitude long-endurance) элиталык классындагы РФтин алгачкы чалгындоочу-сокку уруучу учкучсуз аппараты. Учуш массасы – 1 тонна, жүк көтөрүмдүүлүгү – 200 кг, ылдамдыгы саатына 200 чакырымды түзөт. 24 сааттан ашуун абада кармалат. Аппарат байланыштын спутниктик тутумун колдонууга, куралдардын болгон түрүн пайдаланууга, бардык аба шарттарында (Сахара менен Арктикада да) күндүз да, түнкүсүн да сокку урууга жөндөмдүү.

"Ориондун" тушоосу Сирияда кесилген. Аны 15 мамлекет сатып алууну самайт. Дүйнөдө өз классындагы эң ынанымдуу учкучсуздардын бири болуп саналат. Жасалма интеллектини орнотуу "Орион" жана башка учкучсуздарды баскыч-баскычы менен автоматташтырууга алып бара жатат. "Орион" – жөн жерден жаралган ийгилик эмес. Dubai Airshow 2021 көргөзмөсүндө Россия "Сириус", "Гелиос-РЛД", "Гром" өңдүү ири өлчөмдөгү жана эң майнаптуу учкучсуз аппараттарын коомчулук сынына койду. Орто мөөнөттүк келечекте Россия чалгындоочу жана сокку уруучу учкучсуздары менен дүйнөлүк курал-жарак рыногунун 10 пайызын ээлөөгө ниеттенет.

"Ориондун" негизинде иштелип чыккан кыйла көлөмдүү жана күчтүү "Сириус" (учуш салмагы 5 тоннага чейин) абада 40 саатка чейин кармалып, 10 миң чакырымдык аралыкка уча алат. "Сириус" спутниктик башкарууда дагы бир функцияга ээ болуп, учкуч тескеген учуучу аппараттар менен өз ара аракеттеше алат.

Россияда жасалган оор чалгындоо-сокку уруучу "Альтиус-РУ" аскердик жүгү, радиолокациялык станцияларга анча байкалбастыгы (76 саатка чейин) жана башка параметрлери боюнча америкалык "Жнецтен" (MQ-9 Reaper) озуп кеткен. Маселен, "Альтиус" бутасын атууга да өз алдынча чечим кабыл алууга жөндөмдүү. Россиянын Аба-космостук күчтөрү эмдиги жылы 18 "Альтиуске" ээ болуп, кийин дагы мындай машинадан 50 даана алмакчы.

Албетте, мындай кыска баян Россия армиясынын быйылкы куралдануусун толук ачып бере албайт. С-550 ЗРС, "Пересвет" аскердик лазери, бешинчи муундагы Су-57, сокку уруучу "Охотник" учкучсузу, көп буталуу жана стратегиялык субмариналар тууралуу айтылбай калды… Аларды кийинки жолу кеп кылалы.

Аскерий баяндамачы Александр Хроленконун Telegram каналына жазылыңыздар.

150
Белгилер:
Россия, курал-жарак, техника, Сирия
Тема боюнча
"Эки жактан сокку". Пентагон Россиянын чек арасында эмне жорук баштамакчы?
Кыз. Иллюстративдик сүрөт

Дене себепсиз көгөрүп... Рактын чочулаткан белгиси айтылды

0
Дарыгерлердин айтымында, лейкоздун белгилери акырындык менен пайда болот. Кээ бир адамдарда бул оору таптакыр билинбей өрчүйт.

БИШКЕК, 1-дек. — Sputnik. Денеде көгөргөн тактын пайда болушу ак кандан кабар бериши ыктымал. Бул тууралуу РИА Новости Express басылмасына таянып билдирди.

"Алгач алар кызыл так болуп көрүнөт. Андан соң түсүн өзгөртүп, карарат дагы ошол жер оорутуп баштайт. Аларды кара түстөгү териде байкоо оңой эмес", — деген медиктер.

Аталган онкологиялык оорунун башка белгилери: себепсиз арыктап, дененин ар кайсы жеринде шишик пайда болот, энтигүү, түнкүсүн тердөө, бүдүр чыгуу, сөөк, муундар ооруп, эс алган, уктаган учурда деле адам чарчап, өңү кубарып кетет.

Дарыгерлердин айтымында, лейкоздун белгилери акырындык менен пайда болот. Кээ бир адамдарда бул оору таптакыр билинбейт. Адистер азыр медицина өнүгүп, заманбап диагностика бар экенин айтып, дартты өз убагында аныктаса айыктырууга болорун белгилешкен.

0
Белгилер:
рак, ак кан, белги, дарыгер, оору, так
Тема боюнча
Мээни 11 жылга карытат. Ден соолукка зыян делген суусундук аталды
Инсультка кептейт. D витамини жетишпеген организм эмнеден жабыркайт