Китеп. Архив

Кеп казына. Арстанбектен албан сөз, нечен дабан ашкан сөз…

935
(жаңыланган 14:31 16.05.2017)
Караңгыда көз, кыйчалышта сөз тапкан кеменгерлердин ой толгоосун, даанышман көрөгөчтүгүн "Кеп казынадан" тартуулап турган чагыбыз. Кулагыңызга күмүш сырга болсун!

Арстанбек Буйлаш уулу — заманачы акын. Эртеңкини көрө билген олуялык касиетке ээ Арстанбек 1824-жылы Ысык-Көл облусунун Сырт аттуу жеринде туулган. 1878-жылы Нарын облусунда каза болуп, Ысык-көлдүн тескейи, Чычкан конушундагы Ташкыя бейитине коюлган. 

Ойчул акын философиялык көз караштагы ырларынан тышкары 500дөн ашуун күүнүн да автору болгон. Кезинде өнөрү Алымбек даткага жагып, жакшыларды жандап жүргөнү белгилүү. Жаактуудан пенде төп келбеген айтылуу Жеңижок акын өз учурунда алыскы Аксыдан арзып Кадырлакелип, жүз көрүшүп, бата алып кеткен. 

Баш — ырыскы, мал — дөөлөт,
Бар болгонуң — зор дөөлөт.

Тиш — ырыскы, тил — дөөлөт,
Тирүүлүгүң — зор дөөлөт.

Баш барда келет тууганың,
Баш жаздыктан тайганда
Баары калат жыйганың…

***

Жаан-жуун азайып,
Шамал болот дечү эле.

Адамзаттын билгени,
Амал болот дечү эле.

Кыш көбөйүп жылынан
Жай азаят дечү эле.

Карындагы жыйылган
Май азаят дечү эле.

Короодогу айдаган
Кой азаят дечү эле.

Журтта ургаачы көбөйүп,
Бой азаят дечү эле.

Эки агайын, бир тууган
Акы алышат дечү эле.

Айтканына ишенбей
Бата алышат дечү эле.

***

Жакының менен жоолашпа,
Өнбөс доону доолашпа.

Сөзү октой жамандан
Жакын жүрбө оолакта.

Карынын сөзүн капка сал,
Калк оозунда нуска бар.

Сөз кезеги келгенде
Акыры башта бир өлүм
Калыс сөзүң айтып кал.

***

Кадырлаш болуп жүрбөсө,
Адамды адам сагынбас.

Жамандык башка түшпөсө
Адамга адам зарылбас.

Жалкоо адам жарыбас,
Күнүгө алтын тапса да
Акылсыз жигит байыбас.

Оору-сыркоо болбосо,
Жабыркап адам арыбас.

Санаа тартып күйбөсө
Жакында адам карыбас.

Бир туугандан кем эмес
Бирге жүргөн айылдаш.

Тирүүлүктө агайын,
Бириңди-бириң кадырлаш.

***

Кабарың күнгө жетсе да
жылдызга колуң жетсе да
Жараткандын дүйнөсү
Бүт колуңа өтсө да
Адам менен бийиксиң,
Адамдан чыксаң — кийиксиң!

935
Белгилер:
кеп казына, акын, Арстанбек Буйлаш уулу
Тема боюнча
Кеп казына. Таластан чыккан Жеңижок, таймашаарга теңи жок
Аян болбой, баян болбойт. Манасчы Дөөлөт Сыдыковду Айкөл ааламына аралаштырган өң-түш
Гүл кармап турган адам. Архив

Улуттук сүрөт өнөрүн көтөргөн Кыргыз эл сүрөтчүсү Баатыр Жалиев дүйнө салды

57
Баатыр Жалиевдин чыгармалары Гапар Айтиев атындагы улуттук көркөм сүрөт искусство музейинде жана КМШ өлкөлөрүнүн музейлеринин алтын фондунда сакталып турат.

БИШКЕК, 31-май — Sputnik. 85 жаш курагында живописчи, график, КР эл сүрөтчүсү Баатыр Жалиев дүйнө салды. Бул тууралуу мамлекет башчынын маалымат кызматы билдирип, ага жазылган некрологду жарыялады.

Жалиевдин чыгармачылыгы өнөр жай жана айыл чарба темасына арналган. Ал өлкөдөгү эпкиндүү курулуштарды, элет жерлериндеги өзгөрүүлөрдү көркөм чагылдырып, мезгилдин кеңири полотносун жараткан. Сүрөтчүнүн "Өнөр жайлуу Ош" (1966), "Ош курулуп жатат" (1972), "Хайдаркан комбинаты", (1974) аттуу чыгармалары түштүк жергесиндеги кубаттуу ишканаларда иштеп жаткан жумушчуларды, алардын эмгегин, көркөм образын жаратып, кыргыз жумушчуларынын эсте каларлык галереясын түзгөн. Жанрлуу-портреттүү "Тогуз коргоол" (1974) чыгармасы Баатыр Жалиевдин чыгармачылык чоң жетишкендиги болуп эсептелет.

Баатыр Жалиевдин көркөм сүрөттөрү республикалык, бүткүл союздук жана эл аралык көргөзмөлөргө катышып, байгелүү орундарга арзыган. Сүрөтчүнүн чыгармалары Гапар Айтиев атындагы улуттук көркөм сүрөт искусство музейинде жана КМШ өлкөлөрүнүн музейлеринин алтын фондунда сакталып турат.

Сүрөтчү көркөм эстетикалык чабыты, терең философиясы анын кыл калеми аркылуу кеңири чагылдырылган. Ал кыргыз интеллигенциясынын эсте каларлык көркөм образдарын жаратып, улуттук сүрөт өнөрүн бийик деңгээлге көтөргөн.

Жалиев графика жаатында мыкты картиналардын циклин жаратты. Сүрөтчүнүн дүйнө таанымы, көркөм эстетикалык чабыты, терең философиясы анын кыл калеми аркылуу кеңири чагылдырылган. Ал кыргыз интеллигенциясынын эсте каларлык көркөм образдарын жаратып, улуттук сүрөт өнөрүн бийик деңгээлге көтөргөн.

Сүрөтчүнүн көп жылдык изденүүсү аркылуу улуттук сүрөт маданиятында "Сизизм" көркөм формасы жана агымы жаралган. Бул агымдын негиз салуучусу катары улуттук сүрөт өнөрүнө жаңы дем кошуп, өзүнүн сүрөтчүлүк "мектебин" жараткан. Сүрөтчүнүн эмгектери учурда өзүнүн үй-музейинен орун алган. Баатыр Жалиевдин өз демилгеси менен негиздеген үй-музейи 2012-жылдан бери иштеп келет.

Баатыр Жалиевдин сүрөтчүлүк таланты жогору бааланып, "Эмгектеги артыкчылык" медалы, Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамоталары менен сыйланган. Ага КР эл сүрөтчүсү ардактуу наамы ыйгарылган.

Баатыр Жалиевдин тажиясы 2020-жылдын 31-майында Ош шаарында өтөт.

57
Белгилер:
Баатыр Жалиев, чыгармачылык, өмүр баян, өлүм, сүрөтчү
Тема боюнча
Таланттуу опера ырчысы Сагибжамал Ходжибекова көз жумду. Некролог
Видеоператор жумуш учурунда. Архив

Балдардын "Карек" кинофестивалына тасмалар кабыл алына баштады

57
Кинофестивалга 10-17 жаштагы окуучулар катыша алат. Алар каалаган жанрында "Мен жана коом", "Мен жана менин үй-бүлөм", "Бул менин дүйнөм" деген темаларда камерага же телефонго 10 мүнөткө чейин кыскаметраждуу кино тартышы керек.

БИШКЕК, 30-май — Sputnik. Республикада балдар жана өспүрүмдөр арасындагы "Карек" кинофестивалы тасмаларды кабыл ала баштады. Бул тууралуу "Карек" балдар кинофондунун жетекчиси Толкун Дайырбекова билдирди.

Анын айтымында, конкурска 10-17 жаштагы окуучулар катыша алат. Балдар каалаган жанрында "Мен жана коом", "Мен жана менин үй-бүлөм", "Бул менин дүйнөм" деген темаларда камерага же телефонго 10 мүнөткө чейин кыскаметраждуу кино тартышы керек.

"Катышуу акысыз. Эмгектер 2020-жылдын 5-октябрына чейин www.karek.kg сайты аркылуу кабыл алынат. Балдар тарткан кинолорду Кыргызстандын белгилүү киноишмерлери баалайт",— деди Дайырбекова.

Жеңүүчүлөр "Мыкты көркөм тасма", "Мыкты анимациялык тасма", "Мыкты документалдык тасма", "Мыкты режиссёр", "Мыкты оператор", "Мыкты сценарист", "Мыкты монтажер", "Мыкты жаш актёр", "Мыкты жаш актриса", "Калыстардын атайын сыйлыгы" номинациялары боюнча аныкталып, статуэтка, диплом жана баалуу белектер менен сыйланары кошумчаланды.

57
Белгилер:
кино, режиссер, кинофестиваль, балдар
Тема боюнча
Өмүрүн киного арнаган Геннадий Базаров 78 жашка толду. Сүрөттөгү ирмемдери
Узбекистан желеги. Архив

Кыргыз-өзбек чек арасындагы чыр. Коңшу өлкөнүн ТИМи үн катты

140
(жаңыланган 17:41 01.06.2020)
Өзбекстандын Тышкы иштер министрлиги Чечме айылындагы суу Өзбекстандын да, Кыргызстандын да элин камсыз кыларын кошумчалаган.

БИШКЕК, 1-июн. — Sputnik. Кадамжайдагы кыргыз-өзбек чек арасында болгон чыр боюнча Өзбекстандын Тышкы иштер министрлиги расмий билдирүү жарыялады. Бул тууралуу Sputnik Өзбекстан жазды.

"Эки өлкө жарандарынын ортосундагы чыр Чечме айылындагы булакты тазалоо учурунда келип чыкканы маалым болду. Эки тарапта тең жабыркагандар бар. Аларга медициналык жардам көрсөтүлгөн. Кыргыз-өзбек чек арасындагы облустардын жетекчилери сүйлөшүү жүргүзүп, жыйынтыгында кырдаал көзөмөлгө алынды. Тараптар эми тазалоо иштерин макулдашуусу жок өткөрбөйт", — деп айтылат маалыматта.

Министрлик Чечме айылындагы суу Өзбекстандын да, Кыргызстандын да элин камсыз кыларын кошумчалады.

"Эки жактын тең кызыкчылыктарын эске алуу менен булактын суусун чогуу колдонуу боюнча келишим бар", — деп айтылат билдирүүдө.

Биринчи вице-премьер-министр Кубатбек Боронов Баткен облусунун Кадамжай районундагы чек ара айылдарынын жашоочулары менен жолугушту.
© Фото / / Пресс-служба правительства КР
Эске салсак, 31-майда Кадамжай районунун Чечме айылынын тургундары менен Өзбекстандын Сох районуна караштуу Чашма айылынын тургундарынын ортосунда чыр чыккан. Андан 25 киши жаракат алып, ооруканада жаткан төрт адамдын экөөсүнүн абалы оор экени айтылган.

Биринчи вице-премьер Кубатбек Боронов Баткен облусундагы "Чечме" өткөрмө пунктунда Өзбекстандын өкмөт башчысы Абдулла Арипов менен жолугушуп, чек арага жакын аймактагы элдин кечээки жаңжалын талкуулаган.

140
Белгилер:
Суу, Чыр-чатак, Өзбекстан, Кыргызстан
Тема:
Чечме айылындагы чек арадагы кыргыз-өзбек чатагы
Тема боюнча
Министрлик: Баткендеги чек ара чатагынан 15 киши жаракат алды