Тойдогу меймандар. Архивдик сүрөт

Өкүл ата, өкүл эне эмне себептен, качан, кантип тандалат

10620
(жаңыланган 19:58 11.01.2017)
Баш кошкон түгөйлөрдүн ынтымакта жашап, биргеликте түтүн булатышына көмөктөшкөн адамдарды тандоодо эмнелер эске алынып, кайсы жагына артыкчылык берилген?

Кыргыз элинде өкүл ата жана өкүл энени дайындоо жөрөлгөсү кылымдардан бери уланып келет. Кыздын келин болуп келген жери жашоонун оош-кыйышында жалгыз болбосун, таламын талашкан киши болсун, алар жаңы келинге жол көрсөтсүн деген тилек менен өкүл ата, өкүл эне шайлаган. Көчүп-конуп күн кечирген кыргыздар турмушка узатып жаткан кызын ошол боюнча көрбөй өтүшү ал убакта кадыресе көрүнүш эле. 

Бирок акыркы мезгилде баш кошкон түгөйлөр арасында өкүл ата, өкүл эне тандоо тартиби кескин өзгөрүп бара жатат. Адистер муну заманга жараша ылайыкташып жаткандыгы менен түшүндүрүүдө. Жаш жубайларга баш-көз боло тургандарды кантип тандап, кимдерди койгон? Тарых илимдеринин кандидаты, этнограф Абдымиталип Мырзакметов атайын Sputnik Кыргызстан үчүн аталган салттын тарыхый маани-маңызын тизмектеп берди. 

Өкүл ата жана өкүл эне кантип дайындалган?

  • Өкүл ата жана өкүл эне ким болоорун ата-энеси гана чечкен;
  • Ата-эне буга чейин катышып, жакшы мамиледе болгон адамды түгөйлөргө баш көз болуу үчүн тандаган;
  • Эркек бала тарап гана тандаган, кыз тараптын тандоосу жакшы эмес деп саналган;
  • Нике бир жолу болгон сыяктуу өкүл ата, өкүл эне дагы бир жолу гана коюлган;
  • Эгер өкүл ата же өкүл эне каза болуп калса кайра башка коюлган эмес;
  • Карым-катнаш жакшы болбой калса, башка өкүл ата жана өкүл эне тандалган эмес; 
  • Эки үй-бүлөнү эмес, бир гана үй-бүлө коюлган;
  • Үйлөнгөндөрдүн ата-энесинен улуу адам болгон эмес, бирок тең же кичүү болгон; 
  • Өкүлдүккө бойдокторду эч убакта койгон эмес.

Өкүл ата жана өкүл эненин милдеттери:

  • Баш кошуп жаткандардын никесин кыюуда күбө болуу;
  • Эки жаштын ортосундагы идиш-аяк кагышкан учурларды ата-энеге жеткирбей чечүү;
  • Жашоонун кыйынчылыгын башынан өткөргөн адам катары аларга жол көрсөтүү;
  • Материалдык жана моралдык жактан колдоо. Мисалга: мал энчилеп берүү ж.б.; 
  • Өкүл ата баланын, өкүл эне кыздын сырын угуп акыл-насаат айтуу; 

Өкүл балдардын милдеттери:

  • Өкүл ата, өкүл энеден кеп-кеңеш алып, алар менен катышуу;
  • Жакшылык же жамандыкта өз уул-кыздарындай кызмат кылуу;
  • Өкүл балдарды балдары өкүл ата менен өкүл апаны таята, таене деп атоосу; 
  • Өкүл ата жана өкүл энеге ата-апа деп кайрылуу;

Өлкөнүн жети облустагы калыңдын баасын Sputnik Кыргызстан материалынан окуңуздар>>

10620
Белгилер:
өкүл ата, тарых, каада-салт, үйлөнүү
Тема боюнча
Сүйүүдөн улам 45 жыл мурун Архангельскиден Ак-Талаага келин болуп келген Галя эже
Жети облустагы калыңдын баасы кандай?
Тойдогу хит ырлар: ырчылардын капчыгын калыңдаткан ырлардын тизмеси
Луис Татонун DusitD2 отелиндеги теракт аттуу сүрөтү

Стенин атындагы сынак ишин жыйынтыктап, быйылкы жеңүүчүлөрдү атады

5
(жаңыланган 16:26 23.10.2020)
"Россия сегодня" эл аралык маалымат агенттиги негиздеген Андрей Стенин атындагы эл аралык фотожурналистика сынагынын максаты — жаш фотографтарды колдоо, фотожурналистиканын көйгөйлөрүнө коомчулуктун көңүлүн буруу.

МОСКВА, 23-окт. — "Россия сегодня" медиатобунун маалымат кызматы. Андрей Стенин атындагы эл аралык фотожурналистика сынагынын жыйынтыгы чыгып, баш байгеге испан фотографы Луис Тато ээ болду.

Мыктыны тандоо сынактын уюштуруучусу болгон "Россия сегодня" медиатобунун мультимедиалык маалымат борборунун аянтчасында онлайн форматта өткөн.

Тато мындай сыйга "DusitD2 отелиндеги теракт" деген эмгеги үчүн татыган. Эскерте кетсек, каргашалуу окуя 2019-жылдын январында Найробидеги мейманканада болгон.

Луис Тато Стенин атындагы сынактын бир канча жолку лауреаты.

"Мен бул эл аралык сынактан үч ирет байгелүү болдум, жыл сайын кайра заявка бере берем. Анткени бул өзүмө жасалган чакырык, кесипкөйлүктү жогорулатууга мүмкүнчүлүк. Конкурска иш даярдоо, эрежеге ылайыктап заявка тапшыруу, жыйынтыгын күтүү, соңунда эл аралык калыстар тобунун баасын алуу — укмуштуудай тажрыйба. Андрей Стениндин фотосынагы жөндөмүңдү арттырып, иши жогору бааланган кесиптештерден эргүү алууга мыкты шарт түзөт. Дал ушул үйрөнүү, кесипкөйлүктү жогорулатуу мүмкүнчүлүгү мени жыл сайын конкурска катышууга түрткү болот", — деди Луис Тато.

Көргөнгө татыйт! Стенин атындагы сынактагы эң мыкты эмгектер

Конкурста 2020-жылдын лауреаттарын да атады. Бардык жеңүүчүлөрдүн ишине жогорку баа берилди. Жаш фотожурналисттер эмгеги аркылуу бүгүнкү күндүн эң талуу көйгөйүн козгоп, социалдык жана саясий кагылышуулардан тарта экологияга чейин кайрылышкан. Алардын айтымында, дал ушул чагылдырылган сулуулуктагы гумандуулуктун эбегейсиз күчү ааламды сактап калууга өбөлгө болот.

"Башкы жаңылыктар" номинациясында биринчи орунду Улуу Британиянын көз карандысыз фотожурналисти Линзи Биллинг Филиппиндеги баңгизатка каршы күрөшүү боюнча ири кампаниянын курмандыгы түшүрүлгөн "Көмүлгөн акыйкат" аттуу эмгеги менен ээледи. Ал байгелүү орунду Борбордук Америка, Гаити, Африкадан чыккан мигранттардын узак жолу көрсөтүлгөн "Түштүк чек ара" деген эмгекти жараткан француз Жофрэ Риймар менен бөлүштү. 

Линзи Биллингтин "Көмүлгөн акыйкат" аттуу эмгеги

Калькутталык репортер Сумит Саньянын "Чектеги жашоо" аттуу сүрөтү Мусуни аралынын жашоочулары тууралуу. Дал ушул эмгек "Менин планетам" номинациясында жеңүүчү болду. Бул серияда россиялык Сергей Паршуковдун "Жоголуп бараткан дүйнөнүн борбору" аттуу чыгармасы да белгиленди. 

Сумит Саньянын "Чектеги жашоо" аттуу сүрөтү

Спорт багытында түркиялык фотограф Шебнем Кошкун өзгөчөлөнүп, фридрайвер Сахика Эркумендин өлкөнүн түштүгүндө жайгашкан Гилиндире үңкүрүндө машыгып жатканын тарткан. Бул жаатта жеңиш россиялык журналист Павел Волковго кичине кезинде артиллериялык снаряддан чыккан өрттөн аман калган Алексей Талайдын тарыхы камтылган эмгеги үчүн ыйгарылды

Түркиялык фотограф Шебнем Кошкундун суу астындагы сүрөтү

Лауреаттардын толук тизмеси stenincontest.ru/stenincontest.com. сайтында жайгаштырылган.

Маалыматта атайын байгелерге да татыгандар болуп, "Башкы жаңылыктар", "Менин планетам" жана "Портрет. Биздин замандын баатыры" номинациялары боюнча аныкталды. Буга Бириккен шанхай медиа тобу, "Чайна Дейли" гезитинин интернет-порталы, Жалпы аравиялык Аль-Маядин маалымат холдинги жана дүйнөдөгү ири гуманитардык уюмдардын бири болгон Кызыл чырым эл аралык комитети өнөктөш болду.

Sputnik Кыргызстандын фотокабарчысына эл аралык сынакта сыйлык тапшырылды

Конкурс тууралуу

"Россия сегодня" эл аралык маалымат агенттиги негиздеп, Россиянын ЮНЕСКО иштери боюнча комиссиянын колдоосу менен өтүп келген Андрей Стенин атындагы эл аралык фотожурналистика сынагынын максаты — жаш фотографтарды колдоо, бүгүнкү күндөгү фотожурналистиканын көйгөйлөрүнө коомчулуктун көңүлүн буруу. Бул таланттуу, сезимтал, алдыга умтулган жаш фотографтар үчүн мыкты аянтча.

Быйыл башкы маалыматтык өнөктөш Вести.Ru порталы, "Россия-Культура" телеканалы болду. Ал эми Sputnik маалымат агенттиги жана радиосу, Askanews маалымат агенттиги, Independent Media медиахолдинги, Notimex маалымат агенттиги, ANA маалымат агенттиги, RT телеканалы жана порталы, Shanghai United Media Group (SUMG), China Daily гезитинин интернет-порталы,  The Paper интернет-порталы, Al Mayadeen медиатүйүнү, Prensa Latina,  News1 маалымат агенттиктери, DBW интернет-порталы, Brasil247 жаңылыктар порталы маалыматтык колдоо көрсөттү. Мындан тышкары, "National Geographic Россия" журналы, Russian Photo, Photo-study.ru порталдары, "Академия фотографии" фотомектеби, YOung JOurnalists маалымат порталы, Нью-Делинин фотожурналистика клубу,  Enfoque Visual, LF Magazine журналдары тармактык өнөктөш болушту.

5
Белгилер:
жеңүүчү, сынак, фотограф, Андрей Стенин
Тема боюнча
Илим менен техникага кызыгасызбы? Кыздар үчүн сынак жарыяланды
Музейдеги экспонаттарды көрүү. Архивдик сүрөт

Кыргызстандагы музей буюмдарын башка мекемелерде сактоого тыюу салынды

34
(жаңыланган 12:49 23.10.2020)
Эске салсак, Гапар Айтиев атындагы Көркөм сүрөт искусство музейинин фондуна кирип, Ак үйдө убактылуу сакталып турган баалуу сүрөттөр 6-октябрга караган түнү элдик толкундоолор маалында жоголуп кеткен.

БИШКЕК, 23-окт. — Sputnik. Кыргызстандын мамлекеттик музейлеринин музей фондунан буюмдарды өткөрүп берүүгө тыюу салынды. Бул тууралуу буйрукка маданият, маалымат жана туризм министри Нуржигит Кадырбеков кол койду.

"Музей буюмдарынын жана коллекцияларынын уурдалышын алдын алуу максатында мамлекеттик мекемелердин ички жасалгаларын кооздоо үчүн музей буюмдарын убактылуу пайдаланууга берүүгө жана көргөзмөлөрдү адистештирилбеген мекемелерде уюштурууга тыюу салынат", — деп айтылат билдирүүдө.

Буйуруктун аткарылышын көзөмөлдөө министрликтин Маданий мурастарды сактоо жана өнүктүрүү башкармалыгына жүктөлдү.

Маданият министрлиги Таластагы экспонаттарга бай музейди карамагына алат

Эске салсак, Гапар Айтиев атындагы Көркөм сүрөт искусство музейинин фондуна кирип, Ак үйдө убактылуу сакталып турган баалуу сүрөттөр 6-октябрга караган түнү элдик толкундоолор маалында жоголуп кеткен. Маалыматка караганда, 20 эмгек президент жана өкмөттүн иш башкармалыгында 2010-жылдан бери убактылуу сакталып турган. Ак үйдөгү башаламандыктан кийин комиссия 12 эмгекти таап, калган сегизи жок экенин аныктаган. Алардын ичинде Сүймөнкул Чокморов, Гапар Айтиев, Сүйүтбек Төрөбеков сыяктуу чыгаандардын сүрөттөрү бар.

34
Белгилер:
маданият, буйрук, Нуржигит Кадырбеков, музей, Кыргызстан
Тема боюнча
Иштебеген Тарых музейинин айланасына тосмо эмне үчүн коюлган? Расмий жооп
Ак үйдү басып алууда Сүймөнкул Чокморов, Гапар Айтиевдин эмгектери жоголуп кетти