Боз үйдөгү кыз. Архивдик сүрөт

Кур кетирбейт! Жаш жубайларды отко киргизүүдө 6 "болбойт"

1810
(жаңыланган 00:22 01.09.2018)
Жаңы келген келин күйөөсүнүн туугандарына же кошунасынын үйүнө өз алдынча кирип бара алган эмес. Жаш бүлөнү алгач тууган, кошуна-колоңу эшик-төрүн көргөзгөн. Этнографтардын айтымында, бул каада жаш үй-бүлөнү бекемдөө максатындагы байыркы теңирчилик доорунан, отко табынган кезден калган жөрөлгө.

Отко чакыруу каадасында кандай эрежелер колдонулган? Жаш жубайларды алгачкы жолу үйгө конокко чакырганда эмнелерди биле жүрүү керек? Sputnik Кыргызстан агенттигинин "Болбойт" рубрикабыздын бул жолку суроосуна этнограф Айымкан Жаманкулова жооп берди.

Отко чакырмайын келин ал үйгө барбайт. Бардык эле үй келинди отко киргизүүгө милдеттүү эмес. Бирок баш алган тараптын жакын туугандары, кошуна-колоңдору жаңы үйлөнгөн бүлөнү үйүнө чакырып, отко киргизип коноктоп коюшу шарт. Антпесе келин да ал үйгө кенен-кесир кирип-чыга албай калат.

Өздөрүн эле чакырбайт. Отко киргизүүдө жаңы үйлөнгөндөр сөзсүз түрдө баланын апасы менен келиши керек. Эгер энеси бара албай калса, жеңесин кошуп алгандары дурус болот.

Келин чакырган үйгө жүгүнмөйүн кирбейт. Чакырган үйгө жаңы келин жүгүнүп кирүүсү керек. Антпесе аларды сыйлабагандык болуп саналат.

Келин барган үйдө койкоюп отура бербейт. Жаңы бүлөнү конокко чакырган күндө да келин дасторкондун ылдый жагына отуруп, чай куюшуп, тамак-ашына жардам берүүсү абзел. Кокус төркүн тараптагылары отко киргизген болсо, анда өйдө жакка отурууга уруксат.

Чакырган тарап эптеп узатпайт. Конок чакырган тарап сөзсүз түрдө колунан келишинче дасторконун жайып, аларды жылуу маанайда тосуп алуусу шарт. Ал тургай мал союп, устукан тартып узаткан.

Куру кол кетирбейт. Үйгө чакырып жаш жубайларды мейман кылган соң аларга үй ээси сөзсүз белек-бечкек берет. Айрымдары аларга көйнөк, жоолук жана идиш-аяк тартуу кылса, колунда барлар мал энчилеп, акчалай белек ыроолошкон.

1810
Белгилер:
конок, келин, жөрөлгө, каада-салт
Тема:
"Болбойт" рубрикасы (83)
Тема боюнча
Жесир аял жоолук салбайт, очокко "байлабайт". Келин алган тарапка 6 "болбойт"
Батаны бузбайт, бейчеки баспайт. Колуктуга байланыштуу 6 "болбойт"
Үй шартында отургузбайт! Баланы сүннөткө отургузууда 8 "болбойт"
Көк боор жебейт, моюн мүлжүбөйт! Кыз балага карата 7 "болбойт"
Алп жазуучу Чыңгыз Айтматов. Архивдик сүрөт

"Боз кырдын ойгонушу: Чыңгыз Айтматов". Залкарга арналган китеп түрк тилинде чыкты

69
(жаңыланган 16:17 18.09.2020)
Улуу жазуучуга арналган жыйнактын баш сөзүн эки мамлекеттин президенттери Сооронбай Жээнбеков менен Режеп Тайип Эрдоган жазгандыгы айтылган.

БИШКЕК, 18-cен. — Sputnik. Түркияда Чыңгыз Айтматовго арналган "Боз кырдын ойгонушу: Чыңгыз Айтматов" аттуу илимий изилдөө китеби түрк тилинде жарык көрдү. Бул тууралуу Маданият, маалымат жана туризм министрлигинен кабарлашты.

Ага эки бөлүктөн туруп, 23 мамлекеттин окумуштууларынын 98 макаласы киргизилген.

Китеп түркиялык продюсер, режиссёр жана жазуучу Өмер Эрдогандын редакторлугу алдында КАФ басма үйү жана "Чыгыш менен батыштын ортосундагы Анатолья маданий долбоорунун" алкагында жарык көргөн.

Айтматовдун тиши өтпөгөн эки нерсе... Жазуучу жана Түркия тууралуу 17 факты

Маалыматта жыйнактын баш сөзүн эки мамлекеттин президенттери — Сооронбай Жээнбеков менен Режеп Тайип Эрдоган жазгандыгы айтылган.

"Демилге Түркия президенти Режеп Тайип Эрдогандын 2018-жылы Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын урматына Кыргызстанга жасаган иш сапарында башталган Айтматов тууралуу макалалар жыйнагы эки жыл ичинде даярдалды", — деген Түркиянын Кыргызстандагы элчилигинин маданият жана маалымат боюнча кеңешчиси Нури Шимшеклер.

Китептин бет ачары Бишкек шаарындагы Улуттук илимдер академиясында өткөн.

Чыңгыз Айтматов атындагы Тил жана адабият институтунун директору Абдылдажан Акматалиев китептеги макалалардын авторлорунун көбү кыргызстандык окумуштуулар экендигин жана кийинки этапта дүйнөнүн башка тилдерине которуларын билдирген.

69
Белгилер:
китеп, Чыңгыз Айтматов, Түркия, Кыргызстан
Тема боюнча
Анкарада жамгыр алдында ачылган Айтматовдун эстелиги. Сүрөттөр

Арсен Өмүралиевди атасындай көргөн шакирттер. Таберик сүрөт

75
(жаңыланган 16:27 18.09.2020)
Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги архивде сакталып жаткан сейрек сүрөттөрдү жарыялап, анын тарыхын баяндоону улантат.
Флейта ойноп турган мурдагы маданият, маалымат жана туризм министри, режиссёр Алтынбек Максутов, жанындагы театрдын костюмери, комуз кармап отурган ырчы Элмира Кайып кызы менен актриса Айида Өмүрбекова, артта турган белгилүү театр жана кино актёр Арсен Өмүралиевдин сүрөтү 1990-жылдардын ортосунда тартылган.
© Sputnik / Александр Федоров.

Флейта ойноп турган мурдагы маданият, маалымат жана туризм министри, режиссёр Алтынбек Максутов, жанындагы театрдын костюмери, комуз кармап отурган ырчы Элмира Кайып кызы менен актриса Айида Өмүрбекова, артта турган белгилүү театр жана кино актёр Арсен Өмүралиевдин сүрөтү 1990-жылдардын ортосунда тартылган.

Ал жылдары Арсен Өмүралиев Бишкек шаарындагы Жаштар театрын жетектеп, бир топ шакирттерди өстүргөн.

Кара жумушта жүрүп киного аралашкан Үсөн Кудайбергенов. Таберик сүрөт

Ошол кезеңди мурдагы маданият, маалымат жана туризм министри Алтынбек Максутов мындайча эскерет:

"Сүрөт тартылган маалда президенттик балатыны өткөргөнү даярданып жатканбыз. Анда мен үйлөмө аспаптарда ойноп, спектаклда да ойночумун. Москвадан окуп келгенден кийин жаштар театрында жалпы 20 жыл иштедим. Биздин жетекчибиз Арсен Өмүралиев агай болуп, ал инсандан көп таалим-тарбия алдык. Азыр республикалык деңгээлде таанылып калган бир топ театр ишмерлерди, артисттерди тарбиялады. Устатыбыздын демилгеси менен көз карандысыздыктын алгачкы жылдарында Францияга чейин гастролдоп барып, келишим менен иштеп жүрдүк. Кыргызстанда биринчилерден болуп эксперименталдуу театрды түзгөн. Анын ошол ыкмасын өлкөдөгү көпчүлүк театрлар азыр колдонуп жатат. Мыкты уюштуруучу, психолог эле. Мени ээрчитип алып ар кандай адамдар менен мамиле курууну, жада калса телефон менен сүйлөшүү маданиятын да үйрөттү. Мындайча айтканда, атабыздай эле болуп калган, ал кишинин колунда 10 жыл тарбияланып, көп нерсе алдым", — деди Максүтов.

Ал ошондой эле сүрөттөгү белгилүү ырчы Элмира Кайып кызы дагы сахнада ырдап, ошол эле маалда театрда спектаклдерде ар түрдүү ролдорду аткарып жүргөнүн кошумчалады.

Бурят кызга үйлөнүп... Арсен эмес, Асанбек Өмүралиев тууралуу 6 факты

Ал эми Айида Өмүрбекова учурда Италиянын театрларында иштеп, 2005-жылдан бери ошол жакта жашайт.

Актёр Арсен Өмүралиев чыгармачылык жолун Токтоболот Абдумомунов атындагы Кыргыз улуттук драма театрында баштаган. 1993-жылы театр сынчысы Цыцыгма Умуралиева менен чогуу Бишкек шаардык драма театрын негиздеген. Өнөрпоздун жетекчилиги алдында бир нече көрүнүктүү спектаклдер коюлуп, артисттер дембе-дем гастролго чыгып турган. Ал ошондой эле драмалык, фольклордук "Саамал" жана джаз-инструменталдык "Аура" ансамблин башкарган. Каза тапкандан кийин анын ысымы ошол театрга ыйгарылган.

75
Белгилер:
Бишкек, театр, Кыргызстан, маданият, таберик сүрөт
Тема:
"Таберик сүрөт" — сейрек кездешкен ирмемдер
Тема боюнча
"Мугалимим, биринчи сүйүүм, балдарымдын атасы". "Ак кемедеги" таберик сүрөт
Кара жумушта жүрүп киного аралашкан Үсөн Кудайбергенов. Таберик сүрөт
Кино камындагы Жакиев, Базаров, Кыдыралиев... Мөлтүрөгөн жаштык кезден таберик сүрөт
Өзбекстандын вице-премьери Уктам Барноев. Архивдик сүрөт

COVID жуктуруп алган Өзбекстандын вице-премьери каза болду

0
(жаңыланган 16:12 20.09.2020)
Маркум 57 жашта болчу, өкмөттө өлкөнүн агрардык жана азык-түлүк тармагын тескеген жетекчилик кызматта иштеп келген.

БИШКЕК, 20-сен. — Sputnik. Өзбекстандын вице-премьери Уктам Барноев коронавирустан каза болду. Бул туурасында Sputnik Өзбекстан агенттиги жазды. 

Маалыматты Бурхара облусунун акмиаты тасыктаганы айтылат.

Барноев 57 жашта болчу, өкмөттө өлкөнүн агрардык жана азык-түлүк тармагын тескеп келген.

Вице-премьер июль айынын соңунда COVID-19 жуктуруп алганы аныкталып, ошондон бери жеке менчик клиникада дарыланып жаткан.

Өзбекстанда карантин жумшартылгандан бери COVID жуктургандар көбөйдү

Айрым тастыкталбаган маалыматка караганда Барноев өлүмүнүн алдында Германиянын ооруканаларына да барып дарыланган.

19-сентябрь күнү кечинде алынган расмий маалымат боюнча Өзбекстанда коронавируска чалдыккандардын саны 50 872 адамга жетти. Анын ичинен 47 121 адам айыгып чыкты. Ал эми оорунун кесепетинен 425 адам каза болду.

0
Белгилер:
оору, өлүм, коронавирус, премьер-министр, Өзбекстан
Тема:
Дүйнөгө жайылган коронавирус
Тема боюнча
Нурсултан Назарбаевдин небереси Айсултан каза болду
Өлгөндөр миллионго жетип... БУУ COVID көзөмөлдөн чыгып бара жатканын айтты