Ырчы Урмат Усенов жана Неля. Архив

Топ-15. Эл-журтка каймана аты менен таанылган ырчылар кимдер?

3969
(жаңыланган 16:53 26.11.2018)
Айрым ырчылар чыгармачылык үчүн стилин, имиджин, өң-келбетин, жадагалса аты-жөнүн алмаштырып же каймана ат алгандары жашыруун эмес. Өнөрпоздор бул туурасында ЖМКларга берген маектеринде айтып келишет.

Sputnik Кыргызстан агенттиги кыргыз шоу-бизнесиндеги ырчылардын кимиси жана эмне себептен экинчи ат менен чыкканына кызыкты.

Кыргызстанская певица Назгуль Токтакунова
© Фото / Сабина Талипова
Эстрада ырчысы Назгүл Токтакунова

1. Эстрада ырчысы Назгүл Токтакунова акыркы жылдары Yella каймана аты менен чыгып жүрөт. Өзү бул боюнча "Мени бардыгы Назгүл эмес, "Сары", "Сарышка", "Сарышкин" деп айтышат. Yella — англис тилинин yellow (кыргызча "сары" — ред.) сөзүнөн алынды. "Заманбап" тобунун рэпери Каспер менен кеңешип сахнадагы ысымымды өзгөрттүк. Эл аралык аренага багыт алгандан кийин атым элге сиңимдүү болушу керек",  — деп айткан бизге берген маегинде.

Эстрадный исполнитель Нурлан Насип
© Фото / Назира Бактыбекова
Ырчы Нурлан Насип

2. Нурлан Насип өлкөдөгү популярдуу ырчылардын сап башында. Ал чыгармачылык карьерасы үчүн Нурланбек Насыпбек уулу деген аты-жөнүн кыскарткан.

Отечественный певец певец Омурбек Жанышов (Омар) до матча Кыргызстан — Индия в рамках отбора на Чемпионат Азии — 2019 на стадионе имени Долона Омурзакова в Бишкеке
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Ырчы Омар

3. Ырчы Омар — Өмүрбек. Өзүнөн улуу байкеси чарчап калганына байланыштуу чоң атасы узак жашасын деп Өмүрбек койгон. Ырчынын бул тууралуу "Жакындарым менен кеңешип Омар деп чыгууну туура көрдүм. Бирок арабча деле "Ома" деген сөз "өмүр" дегенди билдирет. Мындай караганда өз атымды эле алып жүрөм",— деп айтканы бар.

4. Дагы бир эстрада ырчысы Өмүрбек Андарбековдун сахнадагы аты Ома. Ал коомчулукка "Сага", "Махабатым", "Сары-Ой" ырлары менен таанымал.

Гулнур Сатылганова на праздничном концерте на площади Ала-Тоо в честь 25-летия независимости Кыргызстана
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Кыргызстандын эң эле таанымал ырчыларынын бири Гүлнур Сатылганова

5. Кыргызстандын элге эң эле таанымал ырчыларынын бири Гүлнур Сатылганованын азан чакырылган аты — Күннур. Ырчынын ысымын апасы Айнур деген эжесине окшоштуруп ыйгарган. Бирок төрөлгөндүгү тууралуу күбөлүккө Гүлнур деп жазылып калып, кийин ошол боюнча аталып калган. Баса, ырчыдан "Сиз Токтогул Сатылгановдун небереси эмессизби?" деп көп сурашат. Өзүнүн айтымында, чоң атасы Сатылган улуу акын Токтогул Сатылганов менен жакшы ымалада болгон.

Певица отечественной эстрады Алина Жетигенова
© Фото / предоставлено Алиной Жетигеновой
Ырчы Алина Жетигенова

6. Алина Жетигенова ысымын эки ирет өзгөрткөн. Апасы ырчыга алгач Гүлнара деген ысым берген. Бирок чоң апасы Гүлжакан небересине өзүнүн ысымына окшоштуруп Алмакан деген ат ыйгарган. Студенттик убакта жатаканада чогуу жашаган Айнура аттуу кыз ырчынын Алмакан атын Алина деп өзгөртүүнү сунуштаган. Бул чыгармачылыгына байланыштуу болгон.

7. Жашоодо жана сахнада ар дайым күлүп-жайнап жүргөн өнөрпоз Нэнанын өз аты — Мадина. Ал эми эмнеге Нэна аталып калганы өзүнчө окуя. Чоң атасы Шота Руставелинин "Жолборс терисин жамынган баатыр" чыгармасына таасирленип, баласын Тариэль, анын уулун Автандил атаган. Тариэль кызын Нестан атагысы келген, бирок туугандары каршы чыккандыктан Мадина коюшкан. Болочок ырчы карьерасы үчүн бир кезде коюлбай калган аты Нестанды кыскартып Нэна болгон.

Певец кыргызской эстрады Мерген Турган во время фотосессии
© Sputnik / Гулдана Талантбекова
Шоумен, пародист жана ырчы Мерген Турган

8. Белгилүү шоумен, пародист жана ырчы Мерген Турган калың элге таанымал эмеспи. Өнөрпоздун аты өзүнүкү болгону менен фамилиясы Ырсалиев. 1993-жылдары атасы Турган каза болгондон кийин анын атын өчүрбөйүн деп коомчулукка Мерген Турган болуп чыгат.

Певица отечественной эстрады Назми Байзакова во время фотосессии
© Фото / СинемАрт
Ырчы Назми Байзакова

9. Ырчы Назми Байзакованын өз аты Назгүл экенин да көбү биле бербесе керек. Таенеси мурда жомоктогу Назми ханышанын атын ыйгаралы деп жүрчү экен. Бирок өзүнүн апасы "Кийин кайсы кемпир десе, Назми кемпир деп айтмак беле" деп болбой коет. Назгүл сахнага чыкканда аты элге сиңимдүү болсун деп Назми болуп чыккан.

Певцы Урмат Усенов и Неля на площади Ала-Тоо в честь 25-летия независимости Кыргызстана
© Sputnik / Табылды Кадырбеков
Ырчы Урмат Усенов жана Неля

10. Кыргыз шоу-бизнесиндеги ажарлуу айым Нэлянын өз аты Элмира. Курбулары Эля деп эркелетип жүргөндүктөн, ошол эле сөзгө "Н" тамгасын кошуп, сахнага "Нэля" деген ат менен чыккан.

11. Кепканы кыйшайта кийип, рэп ырларын аткарган Добрдын чын аты Адилет, ал эми фамилиясы Добранов. Сахнага фамилиясын Добр деп кыскартып чыккан. 

12. Дагы бир рэп аткаруучу Бегиштин аты-жөнү — Бегалы Белекбаев.

13. Бир кезде жылдызы жанып, учурда тыным алган ырчылар бар. Алардын катарын Айдин Шер толуктайт. Өз аты Алмаз. "А" ырчынын баш тамгасы болсо, Дин ошол кездеги продюсери Динара Эсенгуловага байланыштуу коюлган.

 

14. "90-60-90" ыры менен эл оозуна алынган Сема аттуу ырчы өнөр жолу үчүн Самарбек атын кыскарткан.

15. Бет кабын чечпей рэп аткарган Тата Улан эсиңердеби? Аты өзүнүкү болгону менен фамилиясы Карымбаев. Тата чоң атасынын ысымы экендигин түшүндүргөн.

3969
Белгилер:
шоу-бизнес, ысым, ырчы, Кыргызстан
Тема боюнча
Отунбаева — Ырыскан, Сатылганова — Күннур. Дагы кайсы белгилүүлөр ысымын чанган?
Той-ашта минтип биз деле созуп коебуз! Ырчылар кыжырды кайнатканда
Тойдо миң долларга чейин гонорар алган кыргыз ырчылары кимдер? Тизме

Бульварда эс алган Турусбеков, Сыдыкбеков жана Элебаев. 80 жыл мурунку таберик сүрөт

292
Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги архивде сакталып жаткан сейрек сүрөттөрдү жарыялап, тарыхын баяндайт.
Бульварда эс алган Турусбеков, Сыдыкбеков жана Элебаев
© Фото / из личного архива Асель Данияровой

Кыргыз элинин белгилүү калемгерлери Жусуп Турусбеков, Түгөлбай Сыдыкбеков жана Мукай Элебаевдин сүрөтү 1940-жылы Фрунзе шаарындагы азыркы Эркиндик бульварында тартылган.

Ал жылдары сүрөттөгү атактуу жазуучулардын чыгармачылыгы оргуштап, калың журтка таанылып калган маалы эле.

Белгилүү адабиятчы, акын, жазуучу Омор Сооронов аларды мындайча эскерет:

"Мен өзүмдүн эмгек жолумда Мукай Элебаевдин чыгармачылыгына көп кайрылып, күндөлүгүн, согушта жазган каттарын окуп калгам. Ошондуктан өз сөзүмдү Элебаевден баштайын, Мукай ошол жылдары жетишсиз турмушту башынан өткөрүп, жумушунан айдалып, куугунтукталып, "Тартыш" деген пъесасы сахнага чыкпай калган. Кийин Улуу Ата Мекендик согуш башталганда дагы жакындарына кабарлабай эле жазуучуну фронтко алып кетип калышкан. Мукай Элебаев менен Түгөлбай Сыдыкбеков таяке-жээн эле, Сыдыкбеков Элебаевдикинде жашап, үй ээсинин акыл-наасатын угуп калган. Акын, драматург Жусуп Турусбеков болсо 1935-жылы жарык көргөн "Ажал ордуна" драмасынын аркасы менен таанылып, кийин кан майдандан кайтпай калды. Сүрөттөгү үч инсан тең жакын мамиледе эле, бири-биринин чыгармаларын катуу сындап, пикирлерин бетке айткан. Андай нерселерди Мукайдын күндөлүгүнөн көп эле окуп калгам. Менимче, эгер Элебаев менен Турусбеков согуштан кайтып келгенде, бир топ чыгарма жаратып күчтүү жазуучулардан болушмак. Мукайдын жарыяланбаган толгон-токой кагаздары Улуттук илимдер академиясынын Кол жазмалар фондуна өткөрүп берилген", — деди Сооронов.

Сүрөт тартылган жылы Турусбеков 30, Сыдыкбеков 28, Элебаев 34 жашта болгон.

292
Белгилер:
таберик сүрөт, Мукай Элебаев, Түгөлбай Сыдыкбеков, жазуучу, акын
Тема:
"Таберик сүрөт" — сейрек кездешкен ирмемдер
Тема боюнча
Суу бойлоп... Төлөмүш Океев менен Таттыбүбү Турсунбаеванын таберик сүрөтү
Тасмаларына илимий мамиле жасачу. Убукеевдин "Манас ааламынан" таберик сүрөт
Кемедеги Сүймөнкул Чокморов менен айылдык келин. "Кызыл алмадан" таберик сүрөт
Гүл кармап турган адам. Архив

Улуттук сүрөт өнөрүн көтөргөн Кыргыз эл сүрөтчүсү Баатыр Жалиев дүйнө салды

70
Баатыр Жалиевдин чыгармалары Гапар Айтиев атындагы улуттук көркөм сүрөт искусство музейинде жана КМШ өлкөлөрүнүн музейлеринин алтын фондунда сакталып турат.

БИШКЕК, 31-май — Sputnik. 85 жаш курагында живописчи, график, КР эл сүрөтчүсү Баатыр Жалиев дүйнө салды. Бул тууралуу мамлекет башчынын маалымат кызматы билдирип, ага жазылган некрологду жарыялады.

Жалиевдин чыгармачылыгы өнөр жай жана айыл чарба темасына арналган. Ал өлкөдөгү эпкиндүү курулуштарды, элет жерлериндеги өзгөрүүлөрдү көркөм чагылдырып, мезгилдин кеңири полотносун жараткан. Сүрөтчүнүн "Өнөр жайлуу Ош" (1966), "Ош курулуп жатат" (1972), "Хайдаркан комбинаты", (1974) аттуу чыгармалары түштүк жергесиндеги кубаттуу ишканаларда иштеп жаткан жумушчуларды, алардын эмгегин, көркөм образын жаратып, кыргыз жумушчуларынын эсте каларлык галереясын түзгөн. Жанрлуу-портреттүү "Тогуз коргоол" (1974) чыгармасы Баатыр Жалиевдин чыгармачылык чоң жетишкендиги болуп эсептелет.

Баатыр Жалиевдин көркөм сүрөттөрү республикалык, бүткүл союздук жана эл аралык көргөзмөлөргө катышып, байгелүү орундарга арзыган. Сүрөтчүнүн чыгармалары Гапар Айтиев атындагы улуттук көркөм сүрөт искусство музейинде жана КМШ өлкөлөрүнүн музейлеринин алтын фондунда сакталып турат.

Сүрөтчү көркөм эстетикалык чабыты, терең философиясы анын кыл калеми аркылуу кеңири чагылдырылган. Ал кыргыз интеллигенциясынын эсте каларлык көркөм образдарын жаратып, улуттук сүрөт өнөрүн бийик деңгээлге көтөргөн.

Жалиев графика жаатында мыкты картиналардын циклин жаратты. Сүрөтчүнүн дүйнө таанымы, көркөм эстетикалык чабыты, терең философиясы анын кыл калеми аркылуу кеңири чагылдырылган. Ал кыргыз интеллигенциясынын эсте каларлык көркөм образдарын жаратып, улуттук сүрөт өнөрүн бийик деңгээлге көтөргөн.

Сүрөтчүнүн көп жылдык изденүүсү аркылуу улуттук сүрөт маданиятында "Сизизм" көркөм формасы жана агымы жаралган. Бул агымдын негиз салуучусу катары улуттук сүрөт өнөрүнө жаңы дем кошуп, өзүнүн сүрөтчүлүк "мектебин" жараткан. Сүрөтчүнүн эмгектери учурда өзүнүн үй-музейинен орун алган. Баатыр Жалиевдин өз демилгеси менен негиздеген үй-музейи 2012-жылдан бери иштеп келет.

Баатыр Жалиевдин сүрөтчүлүк таланты жогору бааланып, "Эмгектеги артыкчылык" медалы, Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамоталары менен сыйланган. Ага КР эл сүрөтчүсү ардактуу наамы ыйгарылган.

Баатыр Жалиевдин тажиясы 2020-жылдын 31-майында Ош шаарында өтөт.

70
Белгилер:
Баатыр Жалиев, чыгармачылык, өмүр баян, өлүм, сүрөтчү
Тема боюнча
Таланттуу опера ырчысы Сагибжамал Ходжибекова көз жумду. Некролог
Бишкектеги аялдамада бет кап кийип отурган аял. Архивдик сүрөт

Мэрия: Бишкек азыр кооптуу, коронавирус жуктуруп алуудан абайлагыла

0
(жаңыланган 14:45 04.06.2020)
Мэрдин орун басары шаардыктарды өздөрүнүн жана жакындарынын ден соолугун сактоого, бет кап тагынууга, социалдык аралыкты жана санитардык эрежелерди аткарууга чакырды.

БИШКЕК, 4-июн. — Sputnik. Бишкекте коронавирус жуктуруп алуу коркунучу жогору бойдон калууда. Бул тууралуу брифинг учурунда калаанын вице-мэри Татьяна Кузнецова билдирди.

"4-июнга карата Бишкекте коронавирус жуктурган адамдардын саны 499га жетти. Алардын 77си четтен келген жана 422си ооругандар менен байланышта болгон жарандар экени аныкталган. Медициналык көзөмөлдө 155 адам турат", — деди Кузнецова.

Бүгүнкү күндө вирустан дарыланып чыккандардын саны 300 адамга жетти.

Мэрдин орун басары вирус жуктуруу коркунучу жогору бойдон турганын айтып, шаардыктарды өздөрүнүн жана жакындарынын ден соолугун сактоого, бет кап тагынууга, социалдык аралыкты жана санитардык эрежелерди аткарууга чакырды.

0
Белгилер:
карантин, коронавирус, мэрия, Татьяна Кузнецова, Бишкек
Тема:
Коронавируска байланыштуу Кыргызстандагы кырдаал
Тема боюнча
Бүгүн Кыргызстанда 28 кишиден коронавирус чыкты
Каныңыздын тобу кайсы? Коронавируска көп туруштук бере албачулар айтылды
Жээнбеков: коронавирус инфекциясы аймактардагы көйгөйлөрдү ачыкка чыгарды