Таластагы Манас-Ордо тарыхый комплексиндеги эстеликтер. Архивдик сүрөт

Уулуңузга ат издеп жаттыңыз беле? "Манастагы" кандардын, чоролордун ысымы

5933
(жаңыланган 09:34 08.02.2019)
Эркек бала жарык дүйнөгө келгенде көбүнчө ата-энелер "уулубуз күчтүү, эр жүрөк, тайманбас" болсун деген тилек менен өзгөчө ат бергенге аракет кылышат. Мындан улам Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги кыргыздардын нукура аттарын тапканга аракет кылды.

"Тибиртке" рубрикасынын кезектеги чыгарылышында 1995-жылы жарык көргөн "Манас энциклопедиясы" китебин барактадык. "Манас" эпосунда жалпысынан 500дөн ашык каармандын аты аталат. Анын жарымынан көбүн эркектердин ысымы түзгөндүктөн алардын айрымдарына гана токтолдук.

Азаймат — эпизоддук каарман;

Акбай — балбан, уруу башчысы;

Акбалта — Чубактын атасы, нойгуттардын каны;

Акун — Ооган каны;

Атемир — Каныкейдин атасы (Каракан);

Бабатай — Ороздунун он уулунун бири;

Бабыр — Манастын түпкү аталарынын бири;

Байгур — Манастын түпкү аталарынын бири;

Байжигит — белгилүү уруу аксакалдарынын бири;

Байкап — эпизоддук каарман;

Баймырза — Көкөтөйдүн тууганы, Байдын уулу;

Бакай — Манастын тууганы, эң жакын жардамчысы, акылдашы;

Баянчор — эпизоддук каарман;

Бегиш — эпизоддук каарман;

Бийназар — эпизоддук каарман;

Жанадил — Көкөтөйдүн атасы;

Жанай — катардагы каармандардын бири;

Жанбай — эпизоддук каарман;

Жангер — кырк чоронун бири, Жабыкенин атасы;

Калкаман — Кырк чоронун бири;

Камбар — Чаликтин атасы;

Каратай — кырк чоронун бири (Ырчы уул);

Кемел — эпос боюнча Мысырдын бийлөөчүсү;

Кербен — кырк чоронун бири;

Кумар — Дебегенин атасы;

Күлчоро — Алмамбеттин уулу;

Кыргыз — эпос боюнча кан;

Манас — эпостун баш каарманы;

Миңбай — эпизоддук каарман;

Ногой — Манастын чоң атасы;

Рустөм — легандарлуу баатыр;

Сатай — уруу башчыларынын бири, кийин кырк чоронун бири;

Саят — Абдрамандын атасы;

Селим — эпизоддук каарман;

Семетей — Манастын уулу;

Сейтек — Семетейдин уулу;

Серек — кырк чоронун бири;

Сыргак — белгилүү чоң баатыр, кырк чоронун бири, өз аты — Бердибек;

Тайлак — Бакайдын иниси;

Тейиш — Текес кандын иниси, Текес өлгөндөн кийин ордуна кан болот;

Темир — Текес кандын атасы;

Толтой — Багыштын уулу;

Төштүк — уруу башчысы, баатыр;

Түмөн — кырк чоронун бири;

Чоро — наймандардан чыккан баатыр, эпизоддук каарман;

Чубак — белгилүү чоң баатыр, кырк чоронун бири;

Шаатемир — эпизоддук каарман, Атемирдин иниси;

Шыгай — Манастын чоң атасы Ногойдун бир тууганы;

Эламан — кырк чоронун бири;

Элим — эпизоддук каарман;

Өткөн "Тибирткеде" кыздардын ысымдарын тизмектегенбиз

5933
Белгилер:
бала, ысым, эпос, Сейтек, Семетей, Манас
Тема:
Кыргызча адам аттары (13)
Тема боюнча
Жувалдыз менен бостекти көктөй калчы... Диалектини дитиңе тутуп ал
Кокуй, казы десе "казы-картаны" элестетип ийбеңиз. Омоним сөздөрдү билебизби?

Кемедеги Сүймөнкул Чокморов менен айылдык келин. "Кызыл алмадан" таберик сүрөт

160
(жаңыланган 15:00 27.05.2020)
Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги архивде сакталып жаткан сейрек сүрөттөрдү жарыялап, тарыхын баяндайт.
Белгилүү актер, сүрөтчү Сүймөнкүл Чокморов менен белгисиз келин. 1975-жыл Ысык-Көл облусу
© Фото / Александр Федоров

Белгилүү актер, сүрөтчү Сүймөнкүл Чокморов менен айылдык белгисиз келиндин сүрөтү 1975-жылы Ысык-Көл облусунда тартылган. Сүрөттүн автору Александр Федоровдун айтымында, айылдагы үйлөнүү тойду тартуу үчүн элеттиктер массовкага чогултулган.

Ал жылы КРдин эл артисти, атактуу режиссер Төлөмүш Океев жазуучу Чыңгыз Айтматовдун аңгемесинин негизинде "Кызыл алма" тасмасын тартып, Чокморов башкы каарман Темирдин образын жараткан. 

Ошол учурду режиссер "Советтик фильм" журналына "мен бир нече тасманын режиссеру, тажрыйбалуу адам катары кээде жаш кесиптештерим менен жолугуп, чыгармачылык баарлашуу кылып турушум керек окшойт" деп жазган.

Чокморов менен Океев жакшы мамиледе эле. Залкар актер режиссердун "Отко таазим" (1972), "Көк серек" (1974), "Кызыл алма" (1975), "Улан" (1977) тасмаларында башкы ролдорду аткарган. 

"Кыргыз кереметинин" түптөөчүлөрүнүн алакасы жөнүндө Төлөмүш Океевдин жубайы Жумаш Өмүрова автобиографиялык китептин биринде мындайча эскерген:

"Сүймөнкул Чокморов каза болгондон кийин Төлөмүш көпкө чейин өзүнө келе албай, көп эскерип, жоктоп жүрдү. "Келечек" киностудиясынын атынан анын сүрөттөрү менен календарь чыгарып, Анкарада ал сүрөттү калыпка салып өзүнүн кабинетине илип койгон. Кийин, тилекке каршы, анын жанына Болот Миңжылкыевдин портрети илинип калды. Төлөмүш алар менен сүйлөшүп, жан дүйнөсүнө азык алчу. Бирок жолдошум ал сүрөттөрдү көрүп алып өзүн кандай сезерин элестетүү өтө кыйын болчу", — деген Өмүрова.

СССРдин эл артисти, Кыргыз ССРинин эл сүрөтчүсү, таланттуу актер Сүймөнкул Чокморов тууралуу кызыктуу фактыларды Sputnik Кыргызстан агенттигинин материалынан окуңуздар.

 

160
Белгилер:
таберик сүрөт, "Кызыл алма" тасмасы, Сүймөнкул Чокморов, Кыргызстан
Тема:
"Таберик сүрөт" — сейрек кездешкен ирмемдер
Тема боюнча
Тасмаларына илимий мамиле жасачу. Убукеевдин "Манас ааламынан" таберик сүрөт
"Кыргыз кереметин" жараткан залкарлар эс алууда. Таберик сүрөт
Суу бойлоп... Төлөмүш Океев менен Таттыбүбү Турсунбаеванын таберик сүрөтү
Баланы көтөргөн киши. Архивдик сүрөт

Өлкөдө бөбөктөрдүн майрамын утурлай онлайн жумалык башталды

142
Кыргызстанда 27-майдан 1-июнга чейин өтө турган жумалыктын алкагында бир катар иш-чаралар уюштурулуп, ЖМКлар аркылуу көрсөтүлөт.

БИШКЕК, 27-май — Sputnik. Маданият, маалымат жана туризм министрлиги Балдарды коргоо күнүнө карата "Бактылуу балалык" онлайн жумалыгын жарыялады. Бул тууралуу аталган мекеменин маалымат кызматы билдирди.

Ага ылайык, ушул жылдын 27-майынан 1-июнга чейин өтүүчү жумалыктын алкагында "Поэзия күнү", "Жомок күнү", "Сүрөт жана көркөм тасма күнү", "Музыка күнү", "Театр күнү" жана "Нур замандын балдары" аталышындагы майрамдык иш-чаралар онлайн форматында болот.

Иш-чаралардын жүрүшү жалпыга маалымдоо каражаттары аркылуу берилип, социалдык медиалардан чагылдырылат.

Министрлик бөбөктөрдү келе жаткан майрамы менен куттуктап, жумалыктын жүрүшүнө бардык жарандарды активдүү катышууга чакырды.

142
Белгилер:
иш-чара, жумалык, майрам, бөбөктөр, бала, Кыргызстан
Тема боюнча
Студенттер дипломдук ишин онлайн жактап, кээ бир экзамендер күзгө калат
Бишкектин кайсы жерине мектеп, бала бакча салынат? Тизме
Май куйуучу жай. Архив

Бир айдан кийин өлкөдөгү бардык май куюучу жайлар тыкыр көзөмөлдөнө баштайт

0
Салык кызматы автомай куйган бекеттердин ээлерине 1-июлга чейин бири калбай талап кылынган системаны орнотуп бүтүшү керектигин эскертти.

БИШКЕК, 29-май — Sputnik. Ушул жылдын 1-июлунан тарта өлкөдөгү бардык май куюучу бекеттер толугу менен башкаруунун автоматташтырылган системасын колдонуп башташы керек. Бул тууралуу мамлекеттик салык кызматынан кабарлашты.

Салык кызматы күйүүчү май куюучу жайлардын (анын ичинде автогаз куюучу жана газ толтуруучу компрессордук станциялардын) ээлерине 1-июлга чейин бири калбай аталган системаны орнотуп бүтүшү керектигин эскертти.

Автоматташтырылган электрондук системанын өзгөчөлүгү — кардар көзөмөлдүк-кассалык машинадан төлөнгөн суммага кассалык чек албай туруп май куя албайт. Чек албаса, станциянын май куюу колонкасы иштебейт. Система бул жайлардын бензинди берүү учурун Салык кызматынын серверине да көрсөтүп турат.

Май куйган автобекеттерге коюлган талаптар өкмөттүн токтомуна ылайык ишке ашууда.

Ага ылайык, күйүүчү майды мунай заттарынын базасына же резервуарына ээлик кылган жактарга гана дүңүнөн сатууга мүмкүн болот.

0
Белгилер:
текшерүү, система, май куюучу бекет, Мамлекеттик салык кызматы
Тема боюнча
Дизель майы менен бензин 3 сомго арзандады