Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти Актан Исабаев Элес тобу менен концерт учурунда. Архивдик сүрөт

Актан Исабаев: оокат кылуу үчүн эле ырчылыкка келгендер бар

436
(жаңыланган 10:51 01.04.2019)
Кыргыздын белгилүү маданият ишмерлери Чалагыз Исабаев менен Самара Токтакунованын уулу Актан Исабаев да ата-энесинин жолу менен кеткен. Азыр Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти продюсерлик борбор ачып, жаштарды тарбиялап, ырчылык өнөрдү аркалап келет.

Көптөгөн эл аралык сынактардын лауреаты жакында эле 47 жашка толду. Sputnik Кыргызстан агенттигинин кабарчысы аны туулган күнү менен куттуктап, маек курду.

— Өтүп кеткен туулган күнүңүз менен. Учурда чыгармачылыкта эмне менен алек болуп жатасыз?

— Чоң рахмат. Азыр "Элес" тобунун программасын жасап, өзүбүздүн продюсерлик борборду иштетип жатабыз. Жакында эле A Studio менен биргеликте концерт койдук. Көрүүчүлөр сынчы да. Казакстандык топтон кем калышпайт экенсиңер деген баасын берди.

— Жаш муунга арналган китептерди чыгарып, тасмада продюсер болгондугуңузду билебиз. Мындайча айтканда, ар тараптуу болууга аракет кылат экенсиз.

— "Мурас" деген фондубуз бар. Ата-бабабыздан калган баалуулуктарды унутпайлы, сактап калалы деп китептерди чыгарып келгенбиз. Азыр түрдүү себептер менен токтоп турат, ишин жандандырууга аракет кылып жатабыз. Ал эми тасма жөнүндө айтсам, бир киного катышып калдым. Тааныштарымдын продюсер болуп бериңиз деген өтүнүчүн четке какпай жардам бергем. Тартуу иштерине көп деле катышкан жокмун. Бул тармак деле көп аракет, каржыны талап кылат. Мындан сырткары, улуттук баалуулуктарга, элди жакшылыкка үндөө боюнча иштелип чыккан 24 долбоор бар. Аларды да ишке ашырабыз деп жүрөбүз. 2000-жылдан бери клип тартабыз. Жеке тараптар менен расмий иштешип, каржылоо, сценарий жазуу, идеяларды жаратуу биздин жумуш. Бул жаатта чет элдиктердин долбоорлоруна катышууга аракет жасап жатабыз. Буюрса, Түркия, Араб Эмирлигинде өкүлчүлүк ачылат.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Актан Исабаев (@aktan.isabaev)

— "Элес" тобу жөнүндө сөз кылбай койсок болбойт. Жаңы топ кантип атат? Сиз ал топтун мүчөсү дагы болуп калдыңыз.

— Чындыгында "Элес" кезинде аябай катуу чыккан. Ошол кездеги балдардын мээнети менен ошол даражага жеткен. Топто күчтүү профессионалдар эмгектенген. Кыргызстан гана эмес, эл аралык деңгээлге чыгуу мүмкүнчүлүктөрүн карай баштаган. Бирок кийин чачырап кетти. Азыркы "Элес" анын уландысы болуп калды окшойт. 2000-жылдардын башында мүчө болгон балдар кийин кезигип, сүйлөшүп, иш кайра башталып кетти. Ошентип иштеп жатабыз. Азыр Нурлан Мамбетов, Нурлан Алымбеков бар. Алар учурунда Казакстандагы "Бангор", "Орда" тобунда иштеп, кайра Кыргызстанга келишкен. Эки жылдан бери  аракеттенип, учурда башка өлкөлөрдөгү угуучуларга чыгармачылыгыбызды тааныштыралы, фонограммасыз ырдайлы деп турабыз.

— Сиз чыгармачылыкта көптөн бери жүргөн кесипкөй музыкантсыз. Эмнеге бизде эл аралык деңгээлдеги күчтүү, таланттуу ырчылар чыкпай жатат? Мисалы, казакстандык Димаш Кудайберген дүйнө кезип концерт берүүдө. Биздин ырчылар Кыргызстандын ичиндеги эле, өзүбүздүн эле казанда кайнап жаткандай.

— Биринчиден, коңшу Казакстанда музыканттардын уюму түзүлгөн. Бир иш-чара өткөрө турган болсо, аксакалдарына чейин чакырып, бири-бирин колдоп турушат. Кыргыздар бул жагынан артта калып калдык. Мына мен орто жаштагы ырчыларга кирем. Азыр жаштар улуу муун эмес, бизди сыйлабай калышты, алып-учуп көзгө илишпейт. Экинчиден, албетте, бизде таланттуу балдар жок эмес, толтура. Ошолорду түртмөлөп колдогон ынтымактуу топ жок. Анын баарын жолго салып, атайын долбоор иштелип чыкпай жатат. Бир учурда алгачкы кадамдар ташталган, ал тез эле токтоп калды. Мындан сырткары, ырчылыкка оокат кылуу үчүн гана келгендер жок эмес. Аларга чет өлкөгө чыгуу, эл аралык сынактарга баруунун кереги жок. Кыргызстандын ичиндеги тойлордо эле жүрсө болду.

— Атаңыз Чалагыз Исабаев да, апаңыз Самара Токтакунова, экөө тең кыргыз маданиятына опол тоодой эмгек сиңирген аттуу-баштуу инсандар. Устатыңыз ким эле?

— Сөздүн ачыгы, ата-энебиз жаныбызда болгон эмес. Бир жылда эки ай биз менен болсо болуп, болбосо гастролдоп жүрүшчү. Аябай күтчүбүз. Менин руханий жактан ушул даражага жеткениме ата-энемдин эмгеги зор. Атам мугалимдик, тил табыша алгандыгы, меймандостугу жагынан мыкты адам болчу. Ошол атамдын устаттык өнөрү күчтүү болгондуктан апам залкар комузчу болуп чыкты. Ошондуктан мен үчүн экөө тең чоң устат, алардын бири-бирине кылган мамилеси да устат.

— Чыгармачылыкта узак убакыттан бери жүрөсүз, шакирттериңиз көп болсо керек?

— Ооба. Айрымдары 2-3 айга келип сабак алып, кеп-кеңешимди угуп кетишет. Дагы бири өлкө аймактарында чыгармачылыгын элге тартуулап келсе, чет өлкөдө жашап ийгиликтүү иштеп жүргөндөр да бар.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Актан Исабаев (@aktan.isabaev)

— Сиз мурда берген бир маегиңизде тойдо такыр ырдабайм дептирсиз. Андан бери көп убакыт өтүп кетти, азыр тойлордо кызмат кыласызбы?

— Ооба. Адам убакыттын өтүшү менен тажрыйба алып, такшалып, көп нерсени көрүп, анан аргасыздан бүгүнкү шартка ылайыкташат экен. Тойго чыкпай эле койсокпу дейбиз, бирок бул биздин менталитет экен. Бизде эле эмес, Россия, Казакстанда да ушинтип иштешет. Той азыр кирешенин негизги булагы болуп калды, чыкпасаң болбойт экен.

436
Белгилер:
Актан Исабаев, маек, продюсер, ырчы, Кыргызстан
Тема боюнча
Мадина Талипбек: Аселдин ролунан кийин турмуш курууга олуттуу карап калдым
Мирхамид Токтогул: үй-бүлөдө сөз бүтпөш керек, бүтсө эле бир нерсе болот
Белгилүү режиссёр, КР эл артисти Артыкбай Сүйүндүков. Архив

Кыргызстандык режиссёр Индиядагы кинофестивалда мыкты аталды

25
(жаңыланган 11:27 16.01.2021)
Фестивалдын алкагында өткөн сынакка Кыргызстандын атынан Сүйүндүковдун "Шамбала" тасмасы катышкан. Жыйынтыгында кыргызстандык режиссёр мыкты деп табылды.

БИШКЕК, 16-янв. — Sputnik. Белгилүү режиссёр, КР эл артисти Артыкбай Сүйүндүков XXVI Калькутта эл аралык кинофестивалында (Индия) "Мыкты режиссёр" наамына ээ болду. Бул тууралуу "Кыргызфильм" маалымдады.

1995-жылдан бери өткөрүлүп келе жаткан кинофестиваль адатта 10-17-ноябрь күндөрү болчу. Бирок пандемияга байланыштуу ал январга жылдырылып, бул ирет онлайын форматта өткөрүлдү.

Фестивалдын алкагында өткөн сынакка Кыргызстандын атынан Сүйүндүковдун "Шамбала" тасмасы катышкан. Жыйынтыгында кыргызстандык режиссёр мыкты деп табылды.

Толук метраждуу "Шамбала" тасмасы Чыңгыз Айтматовдун "Ак кеме" повестинин негизинде тартылган. Буга чейин россиялык "Киношок" фестивалында эки сыйлыкка татыган.

25
Белгилер:
Артыкпай Сүйүндүков, сыйлык, Индия, Кыргызстан
Тема боюнча
Сүйүндүковдун "Шамбала" тасмасы Россияда эки сыйлыкка татыды
Сүйүндүков: "Шамбала" — 40 жылдан бери пландап келе жаткан тасмам

Созгон сайын үнү ачылып... Токон Эшпаевдин сүрөттө калган элеси

234
(жаңыланган 19:46 15.01.2021)
  • Токон Эшпаев бир үйдүн жалгыз уулу болгон. Анын көкүрөгүндөгү таланты ата-энесинин каршылыгына карабай музыкалык жогорку билим алууга түрткөн.
  • Токон Эшпаев менен Рыспай Абдыкадыров Ош педагогикалык институтунун музыка факультетинде бир тайпада билим алышкан. Экөөнүн эсте калган күндөрү абдан көп.
  • 1971-жылы жогорку окуу жайды аяктаган соң ар кыл ансамблдерде обончу, аткаруучу болуп иштеп, аймактарда концерт коюшкан.
  • 1987-жыл. Кыргыз циркинин мурунку директору Курмангазы Исанаев экөө дос болушкан. Андан тышкары, 1986-жылы Маданият министрлигинин алдындагы искусство мекемелеринин жетектөө боюнча жогорку курста бирге окушкан.
  • Токон Эшпаевдин өз энеси ал эки жашка чыкканда төрөттөн каза болуп калган. Бирок өздөй көргөн өгөй энеси Салима апанын мээримине канып чоңоёт.
  • 1967-жылы Ош шаарындагы Маданият үйүндө келечектеги жубайы Инават Камбаралиева менен таанышкан. Экөө студент кезде баш кошот.
  • Кыргыздын генийи Табылды Эгембердиев менен сый тамак үстүндө
  • Токон Эшпаев обон жаратарда ырдын сөзүнө абдан көңүл буруп, акындар менен жакшы иштешкен.
  • Ал Ай, эжеке, Ак көйнөкчөн аппак кыз, Акманым, Ак тилек, Ардагым, Атама, Гүлдө, Кыргызстан, Жаштык, Каалаймын өмүр көктөмүн, Керме-Тоо жылдыздары, Өзгөчөм, Өмүр салтанаты, Чакырат Чаткалым, Эжеке деп аталган ырлардын автору болгон.
  • Кыргыз эл артисти Жолболду Алыбаев жана белгилүү обончу Абдыкерим Ахмедов менен түшкөн
  • Токон Эшпаев жубайы Инават Камбаралиева экөө беш баланын бактылуу ата-энеси болушкан
  • Залкар талант 2014-жылы 64 жашында ооруканадан көз жумган.
Классик обончу, белгилүү ырчы Токон Эшпаев быйыл көзү тирүү болгондо 70 жашка толмок. 1970-80-жылдары белгилүү обончунун аккордеон менен аткарган ырлары азыр да эл оозунда.

Улуу таланттын көзү өтсө да, анын экинчи өмүрү ырларында жашап калды. Sputnik Кыргызстан агенттиги Токон Эшпаев тууралуу сүрөттөрдүн түрмөгүн даярдаган.

Токон Эшпаев бир үйдүн жалгыз уулу болгондугу маалым. Атасы 60тан ашканда көргөн уулуна ырымдап Токтомамат деген ысым ыйгарат. Себеби ага чейинки балдары чарчап кала берген экен. Токтомамат эки жашка чыкканда төрөттөн улам апасы каза таап, Салима аттуу өгөй энесинин колунда чоңоёт. Бирок Салима апа кичинекей Токон менен анын бир туугандарын бооруна басып, энесиндей мээрим төгүп камкордукка алыптыр.

Кийин 1969-жылы чоң сахнага аттанганда белгилүү талант Токон Эшпаев деген ат менен элге таанылган.

Токон Эшпаев обон жаратарда ырдын сөзүнө абдан көңүл буруп, акындар менен жакшы иштешкендигин жакындан тааныгандар айтышат. Обончу "Ай, эжеке", "Ак көйнөкчөн аппак кыз", "Акманым", "Ак тилек", "Ардагым", "Атама", "Гүлдө, Кыргызстан", "Жаштык", "Каалаймын өмүр көктөмүн", "Керме-Тоо жылдыздары", "Өзгөчөм", "Өмүр салтанаты", "Чакырат Чаткалым", "Эжеке" деп аталган ырлардын автору болгон.

Ал Ош педагогикалык институтунун музыка факультетинде билим алып, кадимки Рыспай Абдыкадыров менен тайпалаш эле. Студент кезинде эле 1970-жылы Иноват Камбаралиевага баш кошуп, экөө беш баланын ата-энеси болушат.

1971-жылы аталган жогорку окуу жайды аяктаган соң ар кыл аскердик ансамблдерде аткаруучу, жергиликтүү райондук кеңештин маданият бөлүмүнүн башчысы өңдүү жетекчилик кызматтарда иштеген. 1986-жылы Маданият министрлигинин алдындагы искусство мекемелерин жетектөө боюнча жогорку курсту аяктап, 1987-жылдан 1992-жылга чейин Ош облустук филармониясында директор болот.

Ал эми 1993-жылдан өмүрүнүн аягына чейин Ош облустук филармониясынын солист-вокалисти болуп эмгектенген.

Кант диабети жана боор илдетинен жабыркап келген Токон Эшпаев 2014-жылы 64 жашында ооруканадан көз жумган. Дарыгерлер боорго күч келет деп акыркы кезде ырдаганга тыюу салат. Бирок белгилүү обончу буулуккан булбулдай болуп ырдамайынча тура алган эмес. Обон созгон сайын үнү ачылып, бир отурганда он чакты чыгарманы бир ырдаган адаты болгонун айтып келишет. Акыркы жолу ооруганда дайыма дарыланып жүргөн Бишкектеги ооруканага барууга макул болбой койгон.

Токон Эшпаевдин сөөгү Ош шаарында жерге берилген.

234
  • Токон Эшпаев бир үйдүн жалгыз уулу болгон. Анын көкүрөгүндөгү таланты ата-энесинин каршылыгына карабай музыкалык жогорку билим алууга түрткөн.
    © Фото / из семейного архива Эшпаевых

    Токон Эшпаев бир үйдүн жалгыз уулу болгон. Анын көкүрөгүндөгү таланты ата-энесинин каршылыгына карабай музыкалык жогорку билим алууга түрткөн.

  • Токон Эшпаев менен Рыспай Абдыкадыров Ош педагогикалык институтунун музыка факультетинде бир тайпада билим алышкан. Экөөнүн эсте калган күндөрү абдан көп.
    © Фото / из семейного архива Эшпаевых

    Токон Эшпаев менен Рыспай Абдыкадыров Ош педагогикалык институтунун музыка факультетинде бир тайпада билим алышкан. Экөөнүн эсте калган күндөрү абдан көп.

  • 1971-жылы жогорку окуу жайды аяктаган соң ар кыл ансамблдерде обончу, аткаруучу болуп иштеп, аймактарда концерт коюшкан.
    © Фото / из семейного архива Эшпаевых

    1971-жылы жогорку окуу жайды аяктаган соң ар кыл ансамблдерде обончу, аткаруучу болуп иштеп, аймактарда концерт коюшкан.

  • 1987-жыл. Кыргыз циркинин мурунку директору Курмангазы Исанаев экөө дос болушкан. Андан тышкары, 1986-жылы Маданият министрлигинин алдындагы искусство мекемелеринин жетектөө боюнча жогорку курста бирге окушкан.
    © Фото / из семейного архива Эшпаевых

    1987-жыл. Кыргыз циркинин мурунку директору Курмангазы Исанаев экөө дос болушкан. Андан тышкары, 1986-жылы Маданият министрлигинин алдындагы искусство мекемелеринин жетектөө боюнча жогорку курста бирге окушкан.

  • Токон Эшпаевдин өз энеси ал эки жашка чыкканда төрөттөн каза болуп калган. Бирок өздөй көргөн өгөй энеси Салима апанын мээримине канып чоңоёт.
    © Фото / из семейного архива Эшпаевых

    Токон Эшпаевдин өз энеси ал эки жашка чыкканда төрөттөн каза болуп калган. Бирок өздөй көргөн өгөй энеси Салима апанын мээримине канып чоңоёт.

  • 1967-жылы Ош шаарындагы Маданият үйүндө келечектеги жубайы Инават Камбаралиева менен таанышкан. Экөө студент кезде баш кошот.
    © Фото / из семейного архива Эшпаевых

    1967-жылы Ош шаарындагы Маданият үйүндө келечектеги жубайы Инават Камбаралиева менен таанышкан. Экөө студент кезде баш кошот.

  • Кыргыздын генийи Табылды Эгембердиев менен сый тамак үстүндө
    © Фото / из семейного архива Эшпаевых

    Кыргыздын генийи Табылды Эгембердиев менен сый тамак үстүндө

  • Токон Эшпаев обон жаратарда ырдын сөзүнө абдан көңүл буруп, акындар менен жакшы иштешкен.
    © Фото / из семейного архива Эшпаевых

    Токон Эшпаев обон жаратарда ырдын сөзүнө абдан көңүл буруп, акындар менен жакшы иштешкен.

  • Ал Ай, эжеке, Ак көйнөкчөн аппак кыз, Акманым, Ак тилек, Ардагым, Атама, Гүлдө, Кыргызстан, Жаштык, Каалаймын өмүр көктөмүн, Керме-Тоо жылдыздары, Өзгөчөм, Өмүр салтанаты, Чакырат Чаткалым, Эжеке деп аталган ырлардын автору болгон.
    © Фото / из семейного архива Эшпаевых

    Ал "Ай, эжеке", "Ак көйнөкчөн аппак кыз", "Акманым", "Ак тилек", "Ардагым", "Атама", "Гүлдө, Кыргызстан", "Жаштык", "Каалаймын өмүр көктөмүн", "Керме-Тоо жылдыздары", "Өзгөчөм", "Өмүр салтанаты", "Чакырат Чаткалым", "Эжеке" деп аталган ырлардын автору болгон.

  • Кыргыз эл артисти Жолболду Алыбаев жана белгилүү обончу Абдыкерим Ахмедов менен түшкөн
    © Фото / из семейного архива Эшпаевых

    Кыргыз эл артисти Жолболду Алыбаев жана белгилүү обончу Абдыкерим Ахмедов менен түшкөн

  • Токон Эшпаев жубайы Инават Камбаралиева экөө беш баланын бактылуу ата-энеси болушкан
    © Фото / из семейного архива Эшпаевых

    Токон Эшпаев жубайы Инават Камбаралиева экөө беш баланын бактылуу ата-энеси болушкан

  • Залкар талант 2014-жылы 64 жашында ооруканадан көз жумган.
    © Фото / из семейного архива Эшпаевых

    Залкар талант 2014-жылы 64 жашында ооруканадан көз жумган.

Белгилер:
Сүрөт, обончу, ыр, Ош, Токон Эшпаев
Тема боюнча
Дүйшөн Байдөбөтов 72 жашка толмок. Улуу таланттын сүрөттөгү экинчи өмүрү
Карта ойноп жаткан адам. Архив

Инимди кумар оюндарынан кантип чыгарам. Бир тууганы санаага салган аялдын каты

0
Sputnik Кыргызстан купуялуулук шарты менен окурмандардын жеке турмушуна байланышкан көйгөйлөрдү жарыялап келет.

"Психолог менен баарлашуу" рубрикасына бир тууган инисинин жүрүм-турумуна нааразы болгон аял кайрылган.

Сиздерге психологдун кеңешин алуу үчүн кайрылып жатам. Менин да 35 жаштагы бир тууган иниме байланыштуу көйгөй жаралууда. Иним шаар жеринде турат. Үй-бүлөлүү, эки баланын атасы болсо да жаман адаттын артынан түшүп алып, аялын эле эмес бизди да түйшүккө салууда. Мындан жети жыл мурун үйлөнгөндө бир туугандар чогулуп, борбордон мейманкана тибиндеги бөлмө алып бергенбиз. Азыр ошондо турушат. Андан бери эч ирденбей койду. Келинибиз тигүүчү болуп иштеп, балдарынын окуусуна, тамак-ашына, күнүмдүк жашоого акча таап жүрөт. Кийим-кечектерине биз жардам беребиз. Аялы кетип калбаса экен деп сарсанаабыз. Анткени бир тууганыбыз үйдүн кожоюну катары жумушта иштеп акча таппайт. Тактап айтканда, акыркы 3-4 жылдан бери такыр эле бекерчиликке көнүп алды. Мурда мектепте иштечү, кийин таксист болуп жүрүп кырсыкка кабылып машинасын сатты. Ошондон бери эле өзгөрдү. Кумар оюндарына кандайча, ким аркылуу кызыгып кеткени белгисиз. Айланасы ошондой болуп жатабы, айтор, жоро-жолдоштору менен үйлөргө барып мелдешип карта ойнойт экен. Футболду да акчага мелдешип ойношорун уктум. Өзүнөн сурасак ачылып айтпайт. Жакшыраак жумуш издеп жатканын айтып кутулат. Мектептен жумуш таап берсек, айлыгы аз деп көңүлдөнбөйт. Жок дегенде кароолчу болуп бир жерге орношуп алса деле жакшы болот эле. Эмне ойлоп жүргөнү белгисиз.

Баары бүткөнсүп, эми компьютердик клубдарга да барып турарын келин айтып даттанууда. Ал да тажадым дейт. Бир күнү жашап жаткан бөлмөсүн сатып салса эмне болот деп да кабатырланабыз. Ушундай жагдайда психологго жекече кайрылууга болобу? Же жыйынтык болбойбу...

Гүлнара Жасоолова, психолог:

— Каттагы жигиттин эжесинин "жубайлар ажырашып, балдар атасыз калбасын" деген бир туугандык тынчсыздануусун түшүнүп жатам. Эгер адам жеке жүрүм-турумун, кылган ишин өзү көзөмөлгө алуу менен туура эмес жолдо баратканын сын көз менен карай алса жакшы. Анда кеңеш алуу үчүн психологго кайрылууга болот. Иниңиз үй-бүлөсүнө кайсы бир деңгээлде зыян алып келип жатканын же балдарына толук кандуу ата боло албай жүргөнүн алгач түшүнүшү керек. Антпесе психологго кайрылгандан пайда чыкпайт. Муну менен катар адамдын жеке каалоосу да болушу шарт.

Негизинен жашоодо көп нерсе тарбияга байланыштуу. Баланы кичинесинен эле өтө камкордукка алып, "тигини кий, биякка бас, сабагыңа бар" деп карай берсе ошого көнүп алат. Үйлөнткөндөн кийин "жашашсын" деп бөлмө да алып бергениңерди жазыпсыздар. Адам жакындарынын жетегине, алардын жардамына, жөлөп-таяганына ыңгайлашып алса, ар нерсеге башын оорутпай жүрө берет. Силер азыр санаа тартып тынчсызданып жатасыздар, бирок иниңизге азыркы жүрүм-туруму нормалдуу эле сезилиши мүмкүн. Анткени башкалар ал үчүн камкордук жасап, көйгөйүн чечип бергенге көнгөн. Үй-бүлө курганда да кожоюн катары жоопкерчиликти сезе албай калганынын себеби ошол. Бул жигитке жардам берүү үчүн алгач өзүнүн демилгеси, өзгөрүүгө каалоосу болушу зарыл. Андан кийин гана психолог жардам бере алат.

0
Белгилер:
жигит, кумаркана, Гүлнара Жасоолова, психолог
Тема:
Психолог менен баарлашуу
Тема боюнча
Күйөөм экөөбүздүн ортобуздагы мамиле сууп кетти... Келиндин даты
Кызым күйөөдөн чыга берип тажатты... Санаага баткан эненин каты