Бүгүн Кыргыз Республикасынын эл артисти, Калый Молдобасанов атындагы Кыргыз улуттук консерваториясынын ректору Муратбек Бегалиев. Архив

Миң-Куштан качып, Европадан бакыт тапкан Бегалиев. Композитор тууралуу 7 факты

2137
(жаңыланган 13:20 21.06.2019)
Бүгүн Кыргыз Республикасынын эл артисти, Калый Молдобасанов атындагы Кыргыз улуттук консерваториясынын ректору Муратбек Бегалиевдин туулган күнү.

Токтогул Сатылганов атындагы мамлекеттик сыйлыктын ээси 64 жашка толду. Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги чыгаан композитор жөнүндө кызыктуу фактыларды сунуштайт.

Айылдан качкан өспүрүм. Муратбек Бегалиев 1955-жылы 21-июнда Нарын облусунун Жумгал районундагы Миң-Куш айылында жарык дүйнөгө келген. Балалыгы элетте өтүп, музыкага кызыгуусу күч болуп 7-классты аяктаганда борбор калаадан билим алууга аракет жасайт. Буга гезит бетинен музыкалык мектеп-интернатка балдар кабыл алынып жатат деген жарыя себеп эле. Бирок үйдөгүлөр макул болбой коет. Айтканынан кайтпаган бала түйүнчөгүн түйүп чоң энесинен тыйын алып, түн ортосунда автобуска түшүп Фрунзеге качып кеткен. Болочок композитордун чоң атасы Жумгалда комузда кол ойноткон белгилүү инсан болсо, апасы темир комуз чертип ырдачу. Өспүрүм ал кезде бир нече аспапта ойногонду үйрөнүп калган эле.

Народный артист КР, композитор, ректор Кыргызской Национальной консерватории Муратбек Бегалиев в молодости
© Фото / из личного архива Муратбека Бегалиева
Муратбек Бегалиев 29 жашында СССРдин Композиторлор союзуна мүчө болгон

Өжөр Муратбек. Мектепти аяктагандан кийин Москвадагы музыкалык институтка барып өтпөй калган. Жаш талант Кыргызстанга кайтып келип Мукаш Абдраевдин шакирти болуп, Искусство институтуна тапшырат. Ошол учурда обон жазып чыгармачылыгы жолго салынып, мугалимдери аны Петр Чайковский атындагы консерваторияга жиберет. Ал жактан билимин тереңдетип СССРдин деңгээлинде таанылып, жазган чыгармалары бир топ шаарларда коюла баштайт.

Кубаны багынтып... Консерваторияны бүтүп келген соң Фрунзеде мугалим болуп иштеп, тасмаларга музыка жазып, камералык, симфониялык, эстрадалык чыгармалары менен жеке концерт берип, 29 жашында СССРдин композиторлор союзуна мүчө болгонго жетишкен. Ошол эле жылы анын симфониялык поэмасы Кубада жаңырган.

Народный артист КР, композитор, ректор Кыргызской Национальной консерватории Муратбек Бегалиев
© Фото / из личного архива Муратбека Бегалиева
Профессор өзү ачкан Кыргыз улуттук консерваторияны 26 жылдан бери жетектейт

Консерваториянын негиздөөчүсү. Союз тарагандан кийин маданият каралбай, ал тармактын кызматкери эмне кыларын билбей калган эле. Бегалиев Европада жаралып жаткан чоң ийгиликтерине карабай мекенине кайтып келип, Улуттук консерваторияны ачат. Ал маданиятка кесипкөй адистерди даярдоо керектигин баамдап, бут тосууларды жеңип студенттерге ЖОЖдун эшигин ачкан. Профессор окуу жайды 26 жылдан бери жетектеп келет.

Айтматов жана Бегалиев. Композитордун чыгармачылыгын жазуучу Чыңгыз Айтматов өзгөчө баалап, "кыргыз музыкасынын генийи" деген жайы бар. Композитор менен калемгердин үй-бүлөсү жакын мамиледе катташып, Бегалиевдин кызынын атын Бахиана деп Айтматов койгон. Белгилүү "Ысык-Көлдү сагынуу" аттуу ырды экөө Люксембургда жараткан.

Народный артист КР, композитор, ректор Кыргызской Национальной консерватории Муратбек Бегалиев и писатель Чингиз Айтматов
© Фото / из личного архива Муратбека Бегалиева
Залкар жазуучу Чыңгыз Айтматов менен композитор Муратбек Бегалиев үй-бүлөлүк катышта болгон

Бактысын кеч тапкан. Көптөгөн эл аралык сыйлыктардын лауреаты 35 жашында Зенона Слензак аттуу улуту поляк виолончелист кызга үйлөнгөн. Жубайлардын учурда бир кызы бар. Ал да музыкага ыктап пианино, скрипкада ойноп консерваторияда окуйт.

Народный артист КР, композитор, ректор Кыргызской Национальной консерватории Муратбек Бегалиев
© Фото / из личного архива Муратбека Бегалиева
Токтогул Сатылганов атындагы мамлекеттик сыйлыктын ээси келинчеги Зенона Слензак менен 29 жылдан бери түтүн булатып келет

Ыр жазып... Токтогул Сатылганов атындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты бош убактысында ыр жазуу менен алектенет, буга чейин анын үч ыр жыйнагы жарык көргөн. Бирок ал өзүн акынмын деп эсептебейт. Композитордун чыгармаларын Болот Миңжылкыев, Кайыргүл Сартбаева, Дарика Жалгасынова, Керим Турапов өңдүү бир топ ырчылар аткарып, Азия, Европанын көптөгөн өлкөлөрүндө өз угармандарын таба алды.

2137
Белгилер:
Муратбек Бегалиев, факты, музыка, композитор
Тема:
Кыргыздын көркөм өнөрү, белгилүү инсандары жөнүндө фактылар (358)
Тема боюнча
Атасы "маскарапоздун окуусу" деп жактырган эмес. Насыр Давлесов тууралуу 8 факты
Аялын айтышып жүрүп алган. Акын Алымкул Үсөнбаев тууралуу 7 факты
Төрт кыздан кийинки математик уул. Актёр Эгемберди Бекболиев тууралуу 7 факты

Кино камындагы Жакиев, Базаров, Кыдыралиев... Мөлтүрөгөн жаштык кезден таберик сүрөт

122
(жаңыланган 14:44 05.08.2020)
Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги архивде сакталып жаткан сейрек сүрөттөрдү жарыялап, анын тарыхын баяндоону улантат.
КРдин эл артисти, кинооператор Кадыржан Кыдыралиев, режиссер Лилия Турусбекова, Кыргыз эл жазуучу Бексултан Жакиев жана режиссер Геннадий Базаровдун сүрөтү 1974-жылы Фрунзе (азыркы Бишкек) шаарында тартылган
© Sputnik / Александр Федоров.

КРдин эл артисти, кинооператор Кадыржан Кыдыралиев, режиссер Лилия Турусбекова, Кыргыз эл жазуучу Бексултан Жакиев жана режиссер Геннадий Базаровдун сүрөтү 1974-жылы Фрунзе (азыркы Бишкек) шаарында тартылган.

Ошол жылы сүрөттөгү чыгармачыл инсандар "Искусство жөнүндө баян" аттуу кинофильмди жаратууга киришкен.

Ал учурду белгилүү режиссер, сценарист, Кыргыз Республикасынын эл артисти Геннадий Базаров мындайча эскерет:

"Кыргыз ССРинин 50 жылдыгына карата толук метраждуу атайын тасма тартып, Кадыржан Кыдыралиев оператор, Бексултан Жакиев сценарист, мен режиссер болгом. Ал эми ортодогу Лилия Турусбекова кеп-кеңеш берген консультант кызматтын аркалаган. Себеби ага чейин көптөгөн даректүү тасмаларды жараткан тажрыйбалуу кыргыз киночулардын бири эле. Фильм тартууда экөөбүз ылайыктуу жерлерди, имараттарды чогуу издеп калганбыз. Бардыгыбыздын жаш, ишке тойбой турган учурубуз, алардын ичинен эң кичүүсү мен болчумун. Бул инсандарды кыргыз кинематографиясынын жүзү жана ардагерлери деп айтсам жаңылышпайм", — деди Базаров.

Бири-бирине тирек болгон кыргыздын сыймыктары. Таберик сүрөт

Ал жылы Кадыржан Кыдыралиев менен драматург Бексултан Жакиев 38, режиссер Лилия Турусбекова 41 жана Геннадий Базаров 32 жашта болгон.

Аталган кинофильмге актёр Муратбек Рыскулов, актриса Бакен Кыдыкеева, залкар калемгер Чыңгыз Айтматов, сүрөтчү Гапар Айтиев, жазуучу Түгөлбай Сыдыкбеков, опера ырчысы Болот Миңжылкыев, окумуштуу Кусеин Карасаев, скульптор Тургунбай Садыков өңдүү бир топ залкарлар тартылган.

122
Белгилер:
таберик сүрөт, Геннадий Базаров, Бексултан Жакиев, Кадыржан Кыдыралиев, Кыргызстан
Тема:
"Таберик сүрөт" — сейрек кездешкен ирмемдер
Тема боюнча
Кыргызды дүйнөгө тааныткан курбулар. Асыл адамдардын таберик сүрөтү
Тай кезинен дүйнөнү дүңгүрөткөн Базарбаев менен Токомбаева. Таберик сүрөт
АКШда жүрүп Чокморовдун ден соолугун ойлогон Океев. "Уландагы" таберик сүрөт
Сахнадагы микрофон. Архив

Күздө Бишкекте “Орто Азия романсиадасы” аттуу конкурс өтөт

41
(жаңыланган 08:48 03.08.2020)
Кыргызстандагы конкурстун жеңүүчүсү Москвада боло турчу “Романсиадалар” сынагынын финалына жолдомо алат.

БИШКЕК, 3-авг. — Sputnik. Бишкекте 29-30-октябрь күндөрү орус романстарын аткаруучулары арасында “Орто Азия Романсиадасы” аттуу IV эл аралык ачык конкурс өтөт. Бул туурасында уюштуруучулар маалымдады.

Иш-чараны Россотрудничествонун Кыргызстандагы өкүлчүлүгү, Москванын “Романс үйү” жана “Гармония” орус маданий борбору Россиянын КРдеги элчилигинин жана КР Маданият, маалымат жана туризм министрлигинин колдоосу менен уюштурууда. 

Аталган конкурстун жеңүүчүсү 5-декабрда Москвада боло турчу “Романсиадалар” финалына жолдомо алат.

Кыргыз режиссёрунун "Көл" тасмасы Кытайдагы ири фестивалга чакыруу алды

Уюштуруучулар чыгармачылык тармагындагы жогорку окуу жайлардын студенттерин, орто кесиптик билим берүү мекемелеринин жана музыкалык мектептердин окуучуларын сынакка чакырат. Ошондой эле башка тармактагы орус романсын сүйүүчүлөрү дагы катыша алат.

Жеңүүчүлөрдү РФ эмгек сиңирген артисти, Москва “Романстар үйүнүн” директору, профессор Галина  Преображенская башында турган эл аралык калыстар тандап алат.

Катышууну каалагандар төмөнкү шилтеме аркылуу табыштама жибере алат.

Байланыш телефондору: 0312 300-512, 0312 300-543, 0555 914-028;

41
Белгилер:
Россия, Бишкек, конкурс
Тема боюнча
КР окумуштуулары Индиядагы маанилүү сессияга чакырылды. Катышуу жолу
Россиядагы эң белгилүү жана заманбап чыгарманы аныкташты
Жогорку категориядагы өпкө дарыгери Бермет Естебесова. Архив

Естебесова: койдун майын сыйпоону физиотерапиялык дарылоо десек болот

0
(жаңыланган 18:43 05.08.2020)
Жогорку категориядагы өпкө дарыгери Бермет Естебесова коронавируска чалдыккан учурда койдун майын же башка майларды сыйпоо же ичүү тууралуу медициналык көз карашын билдирди.
Естебесова: койдун майын сыйпоону физиотерапиялык дарылоо десек болот

Койдун майын же башка майларды сыйпоо физиотерапиялык натыйжа берет десек болот. Бул тууралуу Бермет Естебесова Sputnik Кыргызстан радиосуна маек куруп жатып билдирди.

Анын айтымында, койдун, кашкулактын же башка жаныбарлардын майын дарылануу үчүн колдонсо болот, бирок айрым маанилүү делген эрежелерди сактоо керек.

Россиялык дарыгерлер: кыргыз медиктери COVID-19ду дарылоону жакшы өздөштүргөн

"Илгертен эле апаларыбыз жөтөлүп калса көкүрөгүнө, далысына койдун майын сыйпаган. Бул ошол сыйпалган жерди жылуу кармап физиотерапиялык натыйжа берет десек болот. Эгерде жабыркаган органга суук өтүп ооруп жатса гана мындай ыкма пайдалуу. Кеселдеген  органды сыртынан ысытып, кан айланууну жакшыртып турат. Негизи эле койдун майынан башка да элдик медицинада колдонулуп келген майлар ушундай иш аткарат. Бирок аларды сүткө кошуп же башка бир суюктуктарга кошуп ичүү кооптуу. Биринчиден, ооруп турган адамдын бооруна күч келтирет. Мунун кесепети кийин жаман аякташы да ыктымал", — деди Естебесова.

Дарыгер адамда холецистит, панкреатит, гепатит болсо мындай ыкма менен дарыланбай эле койгону туура болорун кошумчалады.

0
Белгилер:
пневмония, коронавирус, Бермет Естебесова
Тема боюнча
Естебесова: коронавирустан айыккан адам элге качан аралашса болору белгисиз