Сүрөтчү. Архивдик сүрөт

Бишкекте россиялык сүрөтчүлөрдүн көргөзмөсү ачылды

64
(жаңыланган 12:24 26.09.2019)
30дан ашык тематикалык сүрөттөр "Ленинграддын ыйык жерлери" долбоорунун алкагында бириктирилип, көрүүчүлөрдүн назарына коюлган.

БИШКЕК, 26-сен. — Sputnik. Бишкекте россиялык сүрөтчүлөрдүн көргөзмөсү ачылды. Бул тууралуу Россотрудничествонун Кыргызстандагы өкүлчүлүгүнөн кабарлашты.

Бул иш-чара Ленинград блокадачыларынын кыргыз коому тарабынан уюштурулуп, Бишкек жана Кыргызстан епархиясында көрүүчүлөрдүн сынына коюлду.

Бул сүрөттөр Ленинград облусундагы Достук үйүнүн директору Владимир Михайленко тарабынан санариптештирилип, Кыргызстанга жөнөтүлгөн.

Художниктердин "Этновзгляд" чыгармачыл бирикмеси түрдүү темада ар кандай көргөзмөлөрдү уюштуруп келет.

30дан ашык тематикалык сүрөттөр "Ленинграддын ыйык жерлери" долбоорунун алкагында бириктирилип, көрүүчүлөрдүн назарына коюлган. 2017-жылдан бери бул долбоор көптөгөн жерлерди кыдырып чыкты. Тактап айтканда, чиркөөлөргө, монастырларга, мектептерге, музейлерге, ошондой эле Россиянын президентинин китепканасына коюлган.

64
Белгилер:
көргөзмө, Сүрөт, Россия, Бишкек
Тема боюнча
Ала кийиз менен шырдак кантип жасаларын Бишкекте уздар айтып беришет
Акын, драматург Жусуп Турусбеков. Архив

Жойпу түлкү бал тилге салат. Акын Жусуп Турусбековдун кеп казынасы

104
(жаңыланган 14:34 13.08.2020)
Жусуп Турусбеков кыргыз драматургиясынын түптөөчүсү катары саналат. Анын "Ажал ордуна" музыкалык драмасы Кыргызстанда алгач 1934-жылы коюлуп, 1939-жылы Москвада өткөн кыргыз искусствосунун биринчи декадасында коюлган.

Акын, драматург Жусуп Турусбеков 1910-жылы Ысык-Көл облусунун Тоң районуна караштуу Көк-Сай айылында дүйнөгө келген.

Балалыгы 1916-жылдагы Үркүнгө туш келип, ата-энеси менен кошо Үч-Турпанга чейин барып, жаш кези жокчулукта, кийинчерээк ага кошул-ташыл жетимчиликте өтүп, туугандарынын колунда өскөн.

Кыргыз жазма адабиятынын баштоочуларынын биринин чыгармаларын барактап, нускалуу кептерин чогулттук.

11 жаштагы Жусупту таякеси Чортонбай 1921-жылы Каракол шаарындагы балдар интернатына тапшырып, кийин ал интернат Айыл чарба техникумуна айланганда да болочок акын ошол жерде билим алган.

18 жашында Фрунзе (азыркы Бишкек) шаарына келип, "Эркин-Тоо" гезитинин редакциясында иштеп, жаш акындын адабиятка кызыгуусу, чыгармачыл аракети башталып, гезит беттерине айрым ырлары жарыяланган. 1929-1930-жылдары Тверь шаарына комсомолдун мүчөсү катары жолдомо менен барып окуган.

Бульварда эс алган Турусбеков, Сыдыкбеков жана Элебаев. 80 жыл мурунку таберик сүрөт

Кийинки жылдары "Кызыл Кыргызстан", "Ленинчил жаш" газиттеринде, Кыргызстан мамлекеттик басмасында редактор, Жазуучулар союзунун кеңешчиси, Кыргыз мамлекеттик драма театрында директор болуп эмгектенип, чыгармачылыгын да уланткан.

Биринчи ырлар жыйнагы 1932-жылы "Жусуптун ырлары" деген аталышта жарык көрүп, 24 жашында СССР Жазуучулар союзунун мүчөсү болгонго жетишкен. Андан соң "Шайыр жаштар" жыйнагы (1933), "Ажал ордуна" драмасы (1935), "Тандалган ырлар" жыйнагы (1935) "Беш-Мойноктогу окуя" драмасы (1937), "Мекен" (1938) ырлар жыйнактары, "Каракчынын трагедиясы" (1941) аттуу поэмасы окурмандарга сунушталган.

Жусуп Турусбеков кыргыз драматургиясынын  түптөөчүсү катары саналат. Анын "Ажал ордуна" музыкалык драмасы Кыргызстанда алгач 1934-жылы коюлуп, 1939-жылы Москвада өткөн кыргыз искусствосунун биринчи декадасында коюлган.

Жусуп Турусбеков. Өмүр баяны

Андан сырткары, ал кыргыздын алгачкы операларынын бири "Айчүрөк" либреттосунун да автору, Пушкиндин "Таш коногун", Гейненин жана башкалардын ырларын кыргызчага которгон.

Улуу Ата Мекендик согуш башталганда акын өз ыктыяры менен согушка кетип, 1943-жылы Калинин облусунда кармашта курман болгон.

***

Ит үйүр болсо жолборско үрөт.

***

Ырларым — ок, керек болсо атамын,
Газга каршы газ даярдап жатамын.

***

Турмуштун миң тетигин бирден бурап,
Жүзүңдө күрөш оту балкып турат.
Көргөндө бул өңдөнгөн белгилерди,
Күрдөөлдүү кошулбасын кайдан кубат.

***

Кыргызды жан алгычтар далай эзген,
Заарлуу тил, ажал огу көкөй кескен.
Элдиктен чыга жаздап калган кезек,
Бат эле чыга коет кантип эстен!

***

Каргыштан корккон оңобу,
Коркунчак баатыр болобу?

***

Жойпу түлкү, бал тилге салат.

***

Эне!.. Эне чиркин баланы куса кылып, ырайымдуу жоруктары менен өзүнө тартат го. Эне менен баланын ортосундагы жакынчылыктай жакынчылык болот болду бекен?.. Болсо болор, бирок артык эместир.

***

Кулуке. Биттейинде бириксем, тирүү болсок бир дөбөдө, өлсөк бир чуңкурда бололук деп бардык кыйынчылыкты башыбыздан бир өткөрүп келсек, эми балтыры көтөрүлгөндөн кийин мени ушинтип ит кылабы... Ушинтип көргөн күнүң кара жерге кирсин. ("Беш-Мойноктогу окуя" чыгармасынан)

***

Энекебай, кайратымдан жазбадым,
Мен - мурунку мен эмесмин, башкамын.
Тентек жана таарынчаактык мүнөздөр,
Жаман экен, ишен, эне, таштадым.

104
Белгилер:
Жусуп Турусбеков, кеп казына, драматург, акын
Тема боюнча
Кыргыз алданса алып түшөт же көктүгүнөн өлүп берет. Мар Байжиевдин нускасы
Душманын баалай билген киши гана жоону жеңет. Султан Раевдин кеп казынасы
Азаматтар кулаганда бийиктен, аял керек мээр чөбүн ийиткен. Эрнис Турсуновдун нускасы
Эстеликтеги гүлдөр. Архив

Эл акыны Гүлсайра Момунова дүйнө салды

189
(жаңыланган 16:57 12.08.2020)
Гүлсайра Момунова 1937-жылы 30-декабрда Талас облусунун Бакай-Ата районуна караштуу Кең-Арал айылында төрөлгөн. 1971-жылы Жазуучулар союзунун, 1965-жылдан тарта СССР Журналисттер союзунун мүчөсү болгон.

БИШКЕК, 12-авг. — Sputnik. Кыргыз Республикасынын эл акыны Гүлсайра Момунова оорудан улам каза болгонун жакындары тастыктады. Алардын айтымында, 83 жаштагы акын пневмонияга кабылып, үч күн мурун ооруканадан чыккан.

Алдын ала маалымат боюнча, Момунованын сөөгү 13-август күнү "Ала-Арча" көрүстөнүнө коюлат.

Гүлсайра Момунова 1937-жылы 30-декабрда Талас облусунун Бакай-Ата районуна караштуу Кең-Арал айылында төрөлгөн.

1971-жылы Жазуучулар союзунун, 1965-жылдан бери СССР Журналисттер союзунун мүчөсү болгон.

1987-жылы "Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер" наамын алган. 2001-жылы "Эр Манас урпагы" медалы менен сыйланып, 2003-жылы "Түгөлбай Ата" адабий сыйлыгынын лауреаты болгон. 2011-жылы Кыргыз Республикасынын эл акыны наамын алган.

189
Белгилер:
өлүм, оору, акын
Тема боюнча
Экс-министр Жамал Ташыбекова көз жумду
Соода борбору. Архив

Казакстан Өзбекстан менен чектеш жерине "Хоргос" сыяктуу борбор курмай болду

0
Борбордун аймагына өткөрүү пункту, тейлөө мекемеси, соода объектилеринин жайы жана транспорттук-логистикалык борбор салынмакчы.

БИШКЕК, 14-авг. — Sputnik. Казакстан Өзбекстан менен чектешкен жерде "Борбор Азия" аталышындагы эл аралык соода-экономикалык кызматташтык борборунун курулушун баштоо ниетин билдирди. Бул тууралуу Sputnik Казакстан маалымат агенттиги жазды.

Коңшу өлкөнүн Соода-сатык жана интеграция министрлигинин билдиришинче, долбоорду ишке ашыруу жакынкы күндөргө пландалган.

"Бул мамлекет башчыларынын деңгээлиндеги эки жыл мурунку келишим болчу. Казакстан курулушту мүмкүн болушунча эртерээк баштоого кызыкдар, бирок эпидемия ага тоскоол болууда", — деп айтылат маалыматта.

Соода борбору "Жибек Жолу" менен "Гишт Куприк" өткөрүү пункттарынын аймагында жайгашары айтылды.

Кытай Өзбекстанга Ош аркылуу транспорттук коридор ачты

Анын аймагына жаңы өткөрүү пункту, калк менен ишкерлерди тейлеген мекеме, соода объектилеринин борбору жана транспорттук-логистикалык борбор салынат.

Белгилей кетсек, Казакстандын Кытай менен чектешкен жерине дагы "Хоргос" аталышындагы ири базар бар.

0
Белгилер:
экономика, курулуш, соода борбору, Өзбекстан, Казакстан
Тема боюнча
Куш тумоосунан улам Казакстан Россия менен чек арасындагы көзөмөлдү күчөттү