Голливуд жылдыздары кыргыз актёрлоруна таң калып... "Чыңгыз хандагы" таберик сүрөт

551
(жаңыланган 16:52 15.01.2020)
Sputnik Кыргызстан маалымат агенттиги архивде сакталып жаткан сейрек сүрөттөрдү жарыялап, анын тарыхын баяндоону улантат.
Народная артистка КР Жамиля Сыдыкбаева и лауреат Оскара Патриция Нил во время съемок в фильме Чингиз хан в 1992 году
© Sputnik / Александр Федоров

КРдин Эл артисти Жамиля Сыдыкбаева менен "Оскар" сыйлыгынын лауреаты, америкалык актриса Патриция Нилдин сүрөтү 1992-жылы тартылган.

Эгемендүүлүктүн алгачкы жылында кыргызстандык жана чет элдик киночулар биргеликте "Чыңгыз хан" тасмасын тартууга киришкен. Фильмге англиялык Кен Эннакин режиссёрлук кылып, Төлөмүш Океев көркөм жетекчиси болгон. Аны тартуу иштери Ысык-Көл менен Чүйдө жүрүп, чет элдик киночулар, ондогон кыргызстандыктар катышкан.

Ошол учурду актриса Жамиля Сыдыкбаева мындайча эскерет:

"Сүрөттөгү эпизод Чуңкурчакта тартылган. Сценарий боюнча мен согуш талаасынан жарадар болуп кайткан баламды ыйлап тосуп алып жаткан учурум болчу. Ал жерде мен сыяктуу жоокер уулдарын күткөндөр көп эле болгон. "Чыңгыз ханды" тартуу иштери аябай кызыктуу болуп, ага көрүнүктүү актёр, актрисалардан тарта жөнөкөй тургундар да тартылган. Голливуддан он актёр келген, актёрлордун көбү кыргыздар болчу. Алардын арасында Шайыр Касымалиева, Асел Эшимбекова, Эдилбек Чокубаев, Токон Дайырбеков, Марат Козукеев, Орозбек Кутманалиев да бар эле. Анда чет элдиктерге актёрлук чеберчиликти, мыкты ат мине ала турганыбызды көргөзгөнбүз. Алгач чет элдиктер бизге баа берген эмес, кийин жакын мамиледе болуп көбү менен достоштук. Эсимде, Голливуд жылдыздары "ар бир кыргыз актёру биздеги тасмаларда тартылса болот экен" деп макташкан. Соңуна чыгып калганда каржы маселесинен улам тасма көрүүчүлөргө сунушталган жок. Бирок жакшы долбоор болчу, кыргызстандыктар бир топ тажрыйба алган", — деди Сыдыкбаева.

"Чыңгыз ханга" атактуу италиялык актёр Ричард Тайсон, сингапурлук актриса Жулия Никсон, америкалык Родни Грант менен Чарлтон Хестон да катышкан, бирок тасма соңуна чыкпай калган.

 

551
Белгилер:
Кыргызстан, кино тасма, Жамиля Сыдыкбаева, актриса, таберик сүрөт
Тема:
"Таберик сүрөт" — сейрек кездешкен ирмемдер (121)
Тема боюнча
Күлгүндөй жаш кездери. "Снайперлердеги" Шамшиев менен Темирова
Ричард Тайсон менен кылыччан кыргыз балдар. "Чыңгыз хандагы" таберик сүрөт
Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген артисти, балет бийчиси Бүбүсара Бейшеналиева. Архив

Бүбүсара Бейшеналиева өмүр баяны

45
Бүбүсара Бейшеналиева 1926-жылы 17-майда Аламүдүн районундагы Таш-Дөбө айылында жарык дүйнөгө келген.

1936-41-жылдары Ленинград хореографиялык окуу жайында билим алган.

Эмгек жолу:

  • 1941-жылы — Опера жана балет театрынын солисти;
  • 1949-жылдан тарта Бишкектеги хореографиялык окуу жайынын педагогу;
  • 1955-1962 — Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты;
  • 1962-1970 — СССР Жогорку Советинин депутаты;

Балеттик партиялары:

  • 1943 — "Селкинчек", Зайнура;
  • 1944 — "Чолпон", Чолпон;
  • 1947 — "Раймонда", Раймонда;
  • 1949 — "Бахчисарай фонтаны", Мария жана Зарема;
  • 1950 — "Ак куулар көлү" Одетта-Одиллия;
  • 1950 — "Анар", Анар;
  • 1953 — "Кызыл кызгалдак", Тао-Хоа;
  • 1953 — "Чолпон", Айдай;
  • 1955 — "Эсмеральда", Эсмеральда;
  • 1956 — "Уктап жаткан сулуу", Аврора;
  • 1960 — "Куйручук", Зейнеп;
  • 1962 — "Ромео жана Жульетта", Жульетта;
  • "Асел", Асел;
  • "Корсар", Медора;
  • "Ала-Тоодогу жаз", Сайра;
  • "Франческа да Римини", Франческа;
  • "Чоң вальс", Фанни;
  • "Лауренсия", Лауренсия;
  • "Дон Кихот", Китри;
  • "Болеро" музыкасына солист.

Сыйлыктары:

1947-жылы Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген артисти, 1954-жылы Кыргыз ССРинин эл артисти, ал эми 1958-жылы СССР эл артисти наамын алган. 1970-жылы Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты болгон.

Мындан тышкары, Эмгек Кызыл Туу, Ардак Белгиси ордендери жана медалдар менен сыйланган.

Үй-бүлөсү:

Композитор Акмат Аманбаевге турмушка чыгып, 1946-жылы Эрмек аттуу уулдуу болушкан.

1973-жылы 11-майда каза болуп, сөөгү "Ала-Арча" көрүстөнүнө коюлган.

1994-жылдын 11-апрелинен тартып өлкөдө 5 сомдук номиналда Бүбүсара Бейшеналиеванын сүрөтү түшүрүлгөн. Бишкекте Бүбүсара Бейшеналиева атындагы көчө бар. Бийчинин аты Кыргыз мамлекеттик искусство институтуна берилген. Ордо калаадагы Опера жана балет театрынын алдына эстелиги орнотулган.

45
Белгилер:
бийчи, өмүр баян, Бүбүсара Бейшеналиева
Тема боюнча
Бий үчүн жаралган... Балет ханышасы Бүбүсара Бейшеналиева тууралуу 7 факты
Талас облустук театрында режиссеру Чолпон Эрикова

Республика боюнча театрда иштеген үч эле айым бар. Режиссер Чолпондун маеги

510
(жаңыланган 19:32 26.10.2020)
Кыргызстанда айымдар арасынан чыккан театр режиссерлорун санай келгенде колдун беш манжасына да жетпейт. Алардын ичинде жаш режиссер Чолпон Эрикова да бар. Чолпон учурда Талас облустук театрында режиссер болуп эмгектенүүдө.

Sputnik Кыргызстан агенттиги 27 жаштагы Чолпон Эрикова менен маектешип, театр жана жаштар тууралуу азыноолок кеп курду.

Театр сизди эмнеси менен өзүнө тартты?

Мен мектепте окуп жүргөндө, бизге “Учур” театры келип спектакль коюп турчу. Алар менен Болот Тентимишов дагы көп келип калды. Актерлорду көрүп аябай таасирленгендиктен, 7-класстан баштап эле мектептеги майрамдарга сценка коюп, идеяларды айтып жүрдүм. Мен 9-класс болгондо апам Кыргыз драма театрына костюмер болуп иштеп калды. Апамды ээрчип театрга барып жүрүп кызыгуум артты. Кийин 11-классты бүтөрүм менен ушул кесипти тандап алдым.

Спектакль в Таласском областном театре. Архивное фото
© Фото / Адилет Кыштообаев
Чолпон Эрикова: өзгөчө Чыңгыз Мамаевдин Алыкулду ойногонун көрүп "буюрса ушул кишилер менен иштешем" деп кыялданчумун

Биринчи жолу көргөн спектаклиңиз эсиңиздеби?

Эсимде, “Учур” театрынын Алыкул Осмонов жөнүндө койгон спектакли болду. Актёрлор көзүмө бир башкача көрүнөр эле. Өзгөчө Чыңгыз Мамаевдин Алыкулду ойногонун көрүп  “буюрса ушу киши менен иштешем” деп кыялданчумун. Азыр минтип кыялым орундалып отурат. Апам театрда иштеп турган кезде залда отуруп алып жомокторду көп көрдүм. Ал кезде 10-класста окучумун. Чоңоюп калсам дагы жаш балача элестетип, жомоктун ичине кирип кетчү элем. Ошондон алган таасирден уламбы, Талас театрында үч жыл катары менен жомок койдум. Анын ичинен бирөөсү өзүмдүн автордук жомогум болду.

Режиссер Таласского областного театра Чолпон Эрикова
© Фото / Чолпон Эрикова
Чолпон Эрикова: алгачкы автордук спектаклимде ашыкча ысырапкорчулук сыпатталган

Актёрлорго таасирленип театрды тандапсыз. Эмне үчүн актриса болгон жоксуз?

Азыр театрда бир штатта режиссёр, жарым штатта актриса болуп иштейм. Негизи режиссерлук кесипке тапшырганда группада эки эле кыз болгондуктан бизди үч жыл актёрлор менен кошуп окуткан. Натыйжада  эки жактуу билим алып, 4-курска жеткенде өзүнчө бөлүнүп режиссер деген диплом алып чыктык. Бирок эки жакта тең иштөөгө тажрыйбам бар.

Спектакль в Таласском областном театре. Архивное фото
© Фото / Адилет Кыштообаев
Чолпон Эрикова: азыр театрларда иштеген жаштар көп. Алар деле мага окшоп жарыбаган маянага иштеп жатышат

Жаш режиссер катары алгачкы автордук спектаклиңизди койгону жатыпсыз...

Курманбек Токтоналиевдин "Дүрбөлөң" аттуу чыгармасын сахналаштырып спектакль коюунун алдында турам. Бул менин алгачкы автордук спектаклим. Мында ашыкча ысырапкорчулук сыпатталган. Жыл бою иштеп тапкан акчасын күзүндө аш-тойлорго сарптап салган элибиздин ашыкча салт-санаасы ашкереленет. Кошумча кошуунун терс жактары жөнүндө да айтылган. Кээде өлүмгө кайгырбай, келген кошумчаны эсептешип калган учурлар кездешет. Боз үйдөгү маркумдун жакындары келген кийиттерге көңүл бурууга мажбур. Себеби кайра бергенде өзүнүкүн өзүнө берип же кымбат кездеме алып келсе арзаныраагын берип уят болбойлу деп кооптонушат. Спектаклди ашыкча ысырапкорчулукту, кереги жок каадаларды токтолу деген мааниде койдук. Туугандар арасындагы таарынычтар да ушундан улам чыгат. Жамандык болгон үйдө эки же үч бодо мал союлат. Ушунун баары эле ысырапкорчулук. Азыр экономикалык каатчылык күч алып турганда мындай ашыкча жөрөлгөлөрдү кыскартуу жагын карасак болмок. Ушул жагын элге жеткирели дедик.

Музыка менен АКШны багынткан кыргыз кызы: ыйлаган күндөрүм көп болду

Режиссер Таласского областного театра Чолпон Эрикова
© Фото / Жылдыз Маликова
Чолпон Эрикова: мен 9-класс болгондо апам Кыргыз драм театрына костюмер болуп иштеп калды. Апамды ээрчип жүрүп театрга кызыгып калдым

Өзүңүз Ысык-Көлдүн кызы болсоңуз дагы кесибиңиздин артынан Таласка барып иштеп жатыпсыз. Кыйналган жоксузбу?

Мурда Таласка келип көрбөгөндүктөн абдан кыйналдым. Эч кимди тааныбайм. Шаардан адашып кеткен учурларым көп болду. Азыр көнүп калдым. Театрдын кызматкерлери өз ишинин патриоту болушат деп коет го, анысы кандай, бул тармакта иштегендер театрдан башка жакты эңсебей калат. Алган акчабыз аз болсо дагы күндүн ысык-суугуна карабастан иштей берет экенбиз. Азыр театрларда иштеген жаштар көп. Алар деле мага окшоп жарыбаган маянага иштеп жатышат. Бирок шаардагы театрларда иштеген жаштарга жеңилирээк. Анткени алар үн жаздырып, тартууларга барып кошумча акча таба алышат. Таластагы театрда жаштардан экөө элебиз. Бул жактан тажрыйба топтоп алайын деп жатам.

Маянаңыз канча?

Айына 4070 сом алам. Мага театр жатаканадан бөлмө бөлүп берген. Утурумдук жашаган жерим чечилгендиктен аз акча алсам дагы сүйүктүү кесибим менен иштөөгө мүмкүнчүлүк бар.

Имараты жок көчөдө калган дымагы күч артисттер. "Туңгучтун" таберик сүрөтү

Спектакль в Таласском областном театре. Архивное фото
© Фото / Адилет Кыштообаев
Чолпон Эрикова: азыр экономикалык каатчылык күч алып турганда ашыкча ысырапты кыскартуу жагын элге жеткирели дедик

Менимче Кыргызстанда режиссер айымдар аз эле болсо керек?

Ооба, республика боюнча театрда расмий түрдө иштеп жаткан режиссёр айымдардан үчөө эле бар. Бул тармакта көп жылдан бери эмгектенип келе жаткан эжелер Замира Акылаева, Эльвира Ибрагимова жана мен.

Алдыда кандай максатыңыз бар?

Буюрса, дагы көп-көп спектаклдерди коюп, өзүмдү сынап көргүм келет. Эл аралык фестивалдарга катышууну максат кылам. Ошондой эле келечекте  жеке театр ачууну көздөп жатам.

510
Белгилер:
маек, спектакль, режиссер, театр
Тема боюнча
Москвада кыргыз театрын ачкан Козубаева: репетиция батиримдин бир бөлмөсүндө өтөт
Киши ант берип жаткан учурда. Архив

Антымды бузсам жоопкерчилик тартууга даярмын! Өкмөт мүчөлөрү ант берди

0
(жаңыланган 17:06 28.10.2020)
Өкмөттүн 22 мүчөсү бар: премьер-министр, үч вице-премьер, 12 министр, төрт мамлекеттик комитеттин башчысы жана министр рангындагы өкмөттүн аппарат жетекчиси.

БИШКЕК, 28-окт. — Sputnik. Премьер-министр Садыр Жапаров жана жаңыдан дайындалган өкмөт мүчөлөрү кызматына киришип жатып ант беришти.

Жогорку Кеңештин жыйыны "Ала-Арча" мамлекеттик резиденциясында өтүп жатат.

"Кызматка киришип жатып, өз элимдин, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин жана президентинин алдында КР Конституциясын жана анын мыйзамдарын ыйык сактоого, өз милдеттеримди ак ниет менен берилип аткарууга, Кыргызстан элинин алдында кызмат кылууга ант беремин! Берген антымды бузган учурда КР мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик тартууга даярмын", — дешти өкмөт мүчөлөрү.

Садыр Жапаров депутаттардын алдында ант берди. Видео

Соңунда Жапаров аларга кайрылып,болгон билим, тажрыйбасын өлкөнү өнүктүрүүгө, абалды турукташтырууга жумшоого чакырды. Ошондой эле Конституциялык реформаларды бир адамдын эмес, жалпы элдин кызыкчылыгы үчүн жүргүзүүгө жардам берерине ишеним артты.

КР өкмөтүнүн 22 мүчөсү бар: премьер-министр, үч вице-премьер, 12 министр, төрт мамлекеттик комитеттин башчысы жана министр рангындагы өкмөттүн аппарат жетекчиси.

0
Белгилер:
ант берүү, өкмөт, Садыр Жапаров
Тема боюнча
Депутаттар Исмаилованы социалдык өнүктүрүү министри кызматына колдогон жок. Видео
Жапаров кимдерди бийликке алып келди. Өкмөттүн жаңы курамын таанып алыңыз